Assurantietermen

Bron: Assurantietermen & Wetsartikelen, 18e druk, Media Business Press.
Met dank aan: NVA.

Klik in het onderstaande menu om alle woorden beginnend met de betreffende letter, te weergeven.

Aanbieden: Een in art. 1 sub a van de Wet financi�le dienstverlening gedefinieerd begrip: het rechtstreeks of middellijk doen van een voldoende bepaald voorstel tot het als wederpartij aangaan van een overeenkomst met een consument inzake een financieel product. Op grond van art. 8 Wfd wordt onder aanbieden mede verstaan het als wederpartij aangaan, beheren of uitvoeren van een overeenkomst met een consument inzake een financieel product. Aanbieden is een van de drie generieke financi�le diensten.~ Zie ook: Consument, Cli�nt, Financi�le dienst, Financieel product.
Aanbieder, Zorg-: Zie: Zorgaanbieder.
Aanbieder: De in de Wet financi�le dienstverlening gebruikte benaming voor de financi�le dienstverlener die met consumenten overeenkomsten aangaat inzake een financieel product. Anders dan de Wfd bevat het ontwerp van de Wet op het financieel toezicht wel een definitie van aanbieder: degene die aanbiedt. De aanbieder is de enige financi�le dienstverlener die partij is bij de overeenkomst inzake een financieel product. Bij verzekering is de verzekeraar de aanbieder.
Aanbod, Aanvaarding van een -: De overeenkomst van verzekering komt tot stand door aanvaarding door de verzekeraar van het door de kandidaat-verzekeringnemer gedane aanbod. De aanvaarding blijkt uit het bericht van acceptatie van de verzekeraar.Indien de verzekeraar geen risicobeoordeling toepast en dit blijkt uit het aanvraagformulier, geldt het beschikbaar stellen van dit formulier als een aanbod van de verzekeraar. In dit geval bestaat de aanvaarding uit het inzenden van het aanvraagformulier door de kandidaat-verzekeringnemer.~ Zie ook: Acceptatie, Aanvraagformulier.
Aanbod, Uitnodiging tot het doen van een -: Het beschikbaar stellen van een aanvraagformulier door de verzekeraar moet worden beschouwd als een uitnodiging aan de kandidaat-verzekeringnemer om een aanbod te doen. Dit is anders indien uit het aanvraagformulier blijkt dat de verzekeraar een beoordeling van het door de kandidaat-verzekeringnemer aan te bieden risico niet nodig acht. In dat geval staat het beschikbaar stellen van een aanvraagformulier gelijk aan het doen van een aanbod en komt de overeenkomst van verzekering tot stand door aanvaarding daarvan door de kandidaat-verzekeringnemer.~ Zie ook: Aanvraagformulier.
Aanbod: De overeenkomst van verzekering komt tot stand door wilsovereenstemming. Er is sprake van wilsovereenstemming als het aanbod van de ene partij is aanvaard door de andere partij. Bij de overeenkomst van verzekering bestaat het aanbod uit inzending van een aanvraagformulier door de kandidaat-verzekeringnemer. De aanvaarding daarvan door de verzekeraar blijkt uit diens bericht van acceptatie. De overeenkomst van verzekering komt tot stand zodra het bericht van acceptatie de kandidaat-verzekeringnemer heeft bereikt. Indien uit het aanvraagformulier blijkt dat de verzekeraar geen risicobeoordeling toepast, vormt het beschikbaar stellen van het aanvraagformulier als een aanbod van de verzekeraar. Het inzenden van het aanvraagformulier moet in dat geval worden opgevat als de aanvaarding door de kandidaat-verzekeringnemer. De overeenkomst van verzekering komt tot stand zodra dit formulier de verzekeraar heeft bereikt.~ Zie ook: Acceptatie, Aanvraagformulier, Wilsovereenstemming.
Aandelenkapitaal: Het aantal uitgegeven aandelen van een naamloze vennootschap of besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid vermenigvuldigd met de nominale waarde van een aandeel.~ Zie ook: Nominale waarde.
Aandelenspaarplan: Zie: Beleggingsverzekering.
Aangroei, Pensioen-: Zie: Pensioenaangroei.
Aanhangsel: Een vervolgblad op de polis waarop wijzigingen van of aanvullingen op de verzekering worden opgenomen, waarop nieuwe verzekeringsvoorwaarden van toepassing worden verklaard of waarop de nieuwe verzekerde situatie wordt beschreven. In toenemende mate wordt bij wijzigingen of aanvullingen in plaats van een aanhangsel een polisblad afgegeven dat de nieuwe situatie weergeeft.~ Zie ook: Polisblad.
Aanhouding op last van hogerhand: Onttrekking van schepen en/of zaken voor kortere of langere tijd aan de rechtmatige eigenaren door enige te algemenen nutte gestelde daad van overheidsgezag. Op grond van art. 8:383 lid 1 sub 9 van het Burgerlijk Wetboek is onder een vervoerovereenkomst - al dan niet onder cognossement - de vervoerder noch het schip aansprakelijk voor verlies of schade, ontstaan of voortgevloeid uit aanhouding of maatregelen van hogerhand of gerechtelijk beslag.~ Zie ook: Cognossement, Inbeslagneming, Oorlogsrisico, Neming, Verbeurdverklaring.
Aanpassingsclausule: Het bedrag waarvoor een zaak is aangeschaft. Een andere term hiervoor is historische kostprijs.
Aanspraak, Pensioen-: Zie: Pensioenaanspraak.
Aanspraak: Het recht om nakoming van een verplichting of het bezit of gebruik van iets te vorderen. Indien aanspraak wordt gemaakt op schadevergoeding kan dit betrekking hebben op een contractuele verplichting tot schadevergoeding (bijvoorbeeld wegens wanprestatie of op grond van een gesloten overeenkomst van verzekering) of een wettelijke verplichting tot schadevergoeding zoals wanneer de schade is veroorzaakt door een onrechtmatige daad. ~ Zie ook: Claim.
Aansprakelijkheid, Absolute -: Zie: Absolute aansprakelijkheid.
Aansprakelijkheid, Burgerrechtelijke -: Zie: Burgerrechtelijke aansprakelijkheid.
Aansprakelijkheid, Contractuele -: Zie: Contractuele aansprakelijkheid.
Aansprakelijkheid, Hoofdelijke -: Zie: Hoofdelijke aansprakelijkheid.
Aansprakelijkheid, Wettelijke -: Zie: Wettelijke aansprakelijkheid.
Aansprakelijkheid: Een in het burgerlijk recht gebruikt begrip, waarmee wordt bedoeld dat een schadelijder aanspraak kan maken op vergoeding van de door een ander aan hem toegebrachte schade en dat deze is gehouden om de door hem toegebrachte schade te vergoeden. In feite gaat het hier om een uitzondering op de hoofdregel dat in beginsel ieder de door hem geleden schade zelf moet dragen.~ Zie ook: Aanspraak, Burgerlijk recht.
Aansprakelijkheidsleer: Door de rechtswetenschap ontwikkelde theorie over de rechtsgrond waarop een wettelijke regeling van de aansprakelijkheid voor veroorzaakte schade berust. Algemene voorwaarde voor aansprakelijkheid is dat de schade moet zijn veroorzaakt door de aangesprokene of door een persoon of zaak (w.o. dier) waarvoor deze verantwoordelijk is. De bewijslast hiervan rust op de benadeelde.Men spreekt van de schuldleer of van schuldaansprakelijkheid indien schuld (verwijtbaarheid) van de schadeveroorzaker als de rechtsgrond voor aansprakelijkheid wordt aangenomen. Bij schuldaansprakelijkheid dient de benadeelde te bewijzen dat de aangesprokene schuld had aan het ontstaan van de schade (Zie bijvoorbeeld art. 6:162 van het Burgerlijk Wetboek). Ook als de bewijslast is omgekeerd heeft men te maken met schuldaansprakelijkheid, zodat schuld, en daarmee aansprakelijkheid van de aangesprokene, wordt verondersteld, tenzij deze bewijst dat hem geen schuld treft of dat hij alles wat in zijn vermogen was heeft gedaan om het ontstaan van de schade te voorkomen (Zie bijvoorbeeld art. 6:169 lid 2 BW).Indien als rechtsgrond het door de schadeveroorzaker geschapen risico wordt aangenomen, spreekt men van risicoleer of risicoaansprakelijkheid. In geval van risicoaansprakelijkheid kan de aangesprokene zich slechts van aansprakelijkheid bevrijden door aan te tonen dat de schade is veroorzaakt door overmacht of door eigen schuld van de benadeelde. Het feit dat hij zelf geen schuld had aan het ontstaan van de schade is daartoe niet voldoende. Men acht de risicoleer o.a. neergelegd in de artt. 6:169 lid 1, 6:170-179 en 6:185 e.v. BW en in art. 185 van de Wegenverkeerswet.Volgens art. 6:162 BW kan aansprakelijkheid ook in het spel zijn indien de gevolgen van een onrechtmatige daad aan iemand dienen te worden toegerekend door een oorzaak die krachtens de wet of de in het verkeer geldende opvattingen voor zijn rekening komen, dus los van schuld.~ Zie ook: Hoofdelijke aansprakelijkheid, Onrechtmatige daad, Risicoaansprakelijkheid, Schuldaansprakelijkheid.
Aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven: De aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven is een algemene aansprakelijkheidsverzekering. De dekking op een aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven bestaat in de regel slechts voor schaden, die hebben plaatsgevonden binnen de looptijd van de verzekering. Opzet is uitgesloten evenals het zogenaamde WAM-risico, dit laatste kan worden verzekerd op een bijzondere aansprakelijkheidsverzekering: de WAM-verzekering. De in de provinciale markt gebruikelijke aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven heeft doorgaans de vorm van een rubriekenpolis. Deze bevat naast een omschrijving van de gebruikte begrippen en algemene bepalingen rubrieken voor het gewone bedrijfsaansprakelijkheidsrisico, voor werkgeversaansprakelijkheid en voor milieuaansprakelijkheid. Voor wat betreft de milieuaansprakelijkheid worden onderscheiden een dekking voor plotselinge milieuaantasting en voor geleidelijke milieuaantasting. De afzonderlijk te sluiten milieuschadeverzekering biedt dekking voor alle soorten milieuaantasting, inclusief vervuiling na brand en andere evenementen zowel op eigen als andermans terrein.~ Zie ook: Aanvaringsaansprakelijkheid, Ambachtsliedenclausule, Beroepsaansprakelijkheid, Burgerrechtelijke aansprakelijkheid, Contractuele aansprakelijkheid, Dienstenaansprakelijkheid, Directors & officers liability insurance, Foutenverzekering, Garageverzekering, Immateriële schade, Materiële schade, Milieuverontreiniging, Motorrijtuigverzekering, No-faultstelsel, Onrechtmatige daad, Opzichtclausule, Productenaansprakelijkheidsverzekering, Risicoaanvaarding, Vliegtuigverzekering, Werkgeversaansprakelijkheidsverzekering, WAM-verzekering.
Aansprakelijkheidsverzekering voor particulieren: De aansprakelijkheidsverzekering voor particulieren is een algemene aansprakelijkheidsverzekering. De verzekering waarborgt de vergoeding van de door een particulier, dat wil zeggen een niet in het kader van beroeps- of bedrijfsuitoefening handelende persoon, aan een derde toegebrachte schade. Onder de dekking is begrepen de aansprakelijkheidsschade die voortvloeit uit het bezit van dieren of (andere) (on)roerende zaken. Uitgesloten is echter het aansprakelijkheidsrisico dat kan worden verzekerd op een bijzondere aansprakelijkheidsverzekering zoals een WAM-verzekering of een jagersverzekering. Het aansprakelijkheidsrisico voor schade aan geleende, gehuurde (e.d.) zaken, is beperkt gedekt. Ook is uitgesloten opzettelijk toegebrachte schade, dat wil zeggen schade die is toegebracht met het oogmerk om schade toe te brengen of waarvan zeker dat die zou ontstaan.~ Zie ook: Jagersverzekering, Opzichtclausule, WAM-verzekering.
Aansprakelijkheidsverzekering, Algemene -: Zie: Algemene aansprakelijkheidsverzekering.
Aansprakelijkheidsverzekering, Verplichte -: Zie: Verplichte aansprakelijkheidsverzekering.
Aansprakelijkheidsverzekering: Verzekering die tot ten hoogste het in de polis vermelde bedrag per gebeurtenis de vergoeding waarborgt van de bedragen die de verzekerde op grond van tegen hem gerichte aanspraken aan anderen moet betalen. Gebruikelijk is dat de verzekeraar tevens de kosten van verweer tegen al dan niet gegronde aanspraken van anderen vergoedt, veelal boven het verzekerd bedrag. Ook wettelijke rente wordt boven de verzekerde som vergoed. Er zijn algemene en bijzondere aansprakelijkheidsverzekeringen.
Aanvaarding van de begunstiging: In art. 6:253 lid 2 van het Burgerlijk Wetboek is de bepaling opgenomen dat degene die een beding ten behoeve van een derde (dus bijvoorbeeld de begunstiging in een polis van levensverzekering) heeft gemaakt, dit niet kan herroepen indien de derde heeft verklaard van het beding gebruik te willen maken. Een eenvoudige mededeling aan de verzekeraar buiten de verzekeringnemer om zou dus ten gevolge kunnen hebben dat deze laatste het beschikkingsrecht over zijn polis verliest, waardoor hij zijn polis niet meer kan afkopen, belenen e.d. zonder toestemming van de begunstigde. Teneinde zowel de verzekeringnemer als de verzekeraar tegen hieruit voortspruitende onaangenaamheden te beschermen is in zo goed als alle levensverzekeringspolissen een bepaling opgenomen waarbij de aanvaarding van de begunstiging gekoppeld wordt aan de toestemming van de verzekeringnemer.~ Zie ook: Verzekeringnemer.
Aanvaring: Een in art. 8:1001 van het Burgerlijk Wetboek gedefinieerd begrip: de aanraking van schepen met elkaar. Men noemt dit ook wel de eigenlijke aanvaring. De bepalingen betreffende aanvaring zijn van overeenkomstige toepassing bij botsing of aanraking van schepen met andere roerende of onroerende zaken, die oneigenlijke aanvaring wordt genoemd, alsmede wanneer een schip, te gevolge van de wijze van varen of door het niet nakomen van enig wettelijk voorschrift, aan een ander schip of aan zich daarop bevindende personen of zaken schade heeft toegebracht zonder dat een aanvaring heeft plaatsgehad. Dit laatste wordt indirecte aanvaring genoemd of Nautisches Verschulden.~ Zie ook: Aanvaringsaansprakelijkheid, Cascoverzekering, Excedent-aanvaringsclausule, Protection & indemnity insurance, Rotterdamse overeenkomst, Running down clause.
Aanvaringsaansprakelijkheid: Aansprakelijkheid jegens derden voor door hen ten gevolge van aanvaring geleden schade bestaat slechts als de aanvaring het gevolg is van schuld; de aansprakelijkheid rust op de eigenaar van het schadeveroorzakende schip. Volgens de artt. 8:546 en 1004 van het Burgerlijk Wetboek bestaat er geen wettelijk vermoeden van schuld. Ook het schip dat in aanraking komt met een andere, zo nodig behoorlijk verlichte, vaste of te bekwamer plaatse vastgemaakte zaak, geen schip zijnde, is aansprakelijk voor de schade, tenzij blijkt dat de aanraking niet is veroorzaakt door schuld van het schip. De wet onderscheidt de volgende gevallen:a. De aanvaring is toe te schrijven aan toeval, is veroorzaakt door overmacht of er bestaat twijfel omtrent de oorzaken: de schade wordt gedragen door de schadelijders (zeeschepen art. 8:543 BW, binnenschepen art. 8:1004 lid 2 BW).b. De aanvaring is het gevolg van schuld van ��n van de in aanvaring gekomen schepen: de eigenaar van het schip dat de fout heeft begaan, is aansprakelijk voor de gehele schade (artt. 8:544 respectievelijk 8:1005 BW).c. De aanvaring is het gevolg van schuld van twee of meer schepen: de eigenaren van deze schepen zijn zonder hoofdelijkheid aansprakelijk voor schade toegebracht aan medeschuldige schepen en hun lading. Jegens derden zijn zij hoofdelijk aansprakelijk voor alle overige schade (artt. 8:545 lid 1 respectievelijk 8:1006 lid 1 BW).d. De aanvaring is het gevolg van wederzijdse schuld: de eigenaren zijn aansprakelijk in verhouding tot het gewicht van de door hun schip gemaakte fouten. Kan de verhouding niet worden vastgesteld of is de schuld gelijkwaardig, dan wordt de aansprakelijkheid gelijkelijk verdeeld (artt. 8:545 lid 2 respectievelijk 8:1006 lid 2 BW).e. In de binnenvaart geldt dat een schip dat deel uitmaakt van een sleeptrein, slechts voor eigen schuld aansprakelijk is (art. 8:1004 lid 3 BW).De aansprakelijkheid kan worden beperkt, maar dit is niet mogelijk met betrekking tot o.a. vorderingen ter zake van hulploon en ter zake van bijdrage in avarij-grosse. De aansprakelijkheid voor personenschade wordt geheel uitgesloten. De reder van een zeeschip c.q. eigenaar van een binnenschip of hun verzekeraar kan door het stellen van een of meer fondsen als bedoeld in art. 642c van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering zijn aansprakelijkheid beperken voor diverse soorten vorderingen, zoals voor letselschade (Personenfonds), voor zaakschade (Zakenfonds), voor passagiersschade (Passagiersfonds); voorts is er voor de zeevaart beperking van aansprakelijkheid mogelijk door het stellen van een Wrakkenfonds en voor de binnenvaart door een Waterverontreinigingsfonds.De materiële aanvaringsaansprakelijkheid wordt meestal onder de cascoverzekering meegedekt. Vroeger was het in navolging van het Engelse recht gebruikelijk dat de dekking dan beperkt bleef tot 3/4 van het bedrag van de aansprakelijkheid. Tegenwoordig wordt de aanvaringsaansprakelijkheid voor materi�le schade doorgaans volledig (100% van de voor cascoschade verzekerde som) gedekt voor Nederlandse zeeschepen en binnenschepen. Voor zover een zeecascopolis onvoldoende dekking biedt, zal een beroep moeten worden gedaan op andere dekkingen, bijvoorbeeld P & I Clubs. ~ Zie ook: Aanvaring, Londens limitatieverdrag 1976.
Aanvraagformulier: Een door een verzekeraar beschikbaar gesteld formulier waarmee een kandidaat-verzekeringnemer kenbaar kan maken een risico ter verzekering aan te bieden. Het aanvraagformulier bevat een meer of minder uitgebreide vragenlijst aan de hand waarvan de verzekeraar bepaalt �f en, zo ja, onder welke voorwaarden en tegen welke premie hij het aangeboden risico wil verzekeren.~ Zie ook: Mededelingsplicht, Vragenlijst.
Aanvullend recht: Wettelijke bepalingen die, voor zover contracterende partijen er in hun overeenkomst niet van zijn afgeweken, de tussen hen ontstane rechtsverhouding mede bepalen. Deze wettelijke bepalingen vullen de overeenkomst dus aan, zij geven een regeling voor het geval partijen niet anders zijn overeengekomen. Partijen zijn niet met betrekking tot alle wettelijke bepalingen vrij een afwijkende regeling te treffen. Ook gebruik of gewoonte kan aanvullend recht bevatten.~ Zie ook: Dwingend recht.
Aanvullende brandverzekering: De aanvullende brandverzekering, die ook wel ongedekte belangenverzekering wordt genoemd, is een brandverzekering op roerende of onroerende zaken die naast een normale brandverzekering kan worden gesloten en wel tot een bepaald percentage van de verzekerde som van de normale brandverzekering. De ongedekte belangenverzekering kan ook onderdeel vormen van de dekking op een combinatiepolissen voor opstal- of inboedelverzekering. In geval van schade keert de aanvullende brandverzekering het overeengekomen percentage uit van het bedrag dat onder de normale brandverzekering wordt vergoed. ~ Zie ook: Combinatiepolis.
Aanvullende verzekering: De aanvullende verzekering vormt een vrijwillige aanvulling op de dekking van ziektekosten die de op grond van de Zorgverzekeringswet verplichte basisverzekering biedt. Zorgverzekeraars kunnen zelf bepalen welke bijkomende dekking zij willen bieden, bijvoorbeeld vergoeding van de kosten van alternatieve geneeswijzen, orthodontie en tandheelkundige behandeling, fysiotherapie en ziekenvervoer.~ Zie ook: Basisverzekering, Zorgverzekeraar.
Aardbevingsverzekering: Verzekering tegen schade veroorzaakt door seismologische aardschokken - dus geen trillingen rond en ten gevolge van de aardgaswinning. Brandschade door aardbeving is niet gedekt onder een brandpolis, evenmin als de zogenaamde koude schade. Het aardbevingsrisico wordt als een calamiteitenrisico beschouwd.~ Zie ook: Calamiteitenrisico, Rampenfonds.
Abandonnement: Het afstand doen door de verzekerde van de verzekerde zaak en het overdragen daarvan aan de verzekeraar tegen betaling van de verzekerde som. De mogelijkheid tot het doen van abandonnement wordt in de meeste polissen �f drastisch beperkt �f uitgesloten.
Absolute aansprakelijkheid: Van absolute aansprakelijkheid is sprake als het bewijs van overmacht de aangesprokene niet van zijn aansprakelijkheid ontheft. Een voorbeeld hiervan is de krachtens de Wet aansprakelijkheid kernongevallen op de exploitant van een kerninstallatie rustende aansprakelijkheid.
Acceptatie: Aanvaarding door de verzekeraar van een door de kandidaat-verzekeringnemer gedaan aanbod tot verzekering. De overeenkomst van verzekering komt tot stand zodra het bericht van acceptatie de kandidaat-verzekeringnemer heeft bereikt.~ Zie ook: Aanbod
Acceptatieplicht: De voor een verzekeraar geldende verplichting om een aangeboden verzekering te accepterenOp grond van de Zorgverzekeringswet geldt een acceptatieplicht: een zorgverzekeraar is verplicht om iedere verzekeringsplichtige die in zijn werkgebied of in het buitenland woont een basisverzekering te sluiten - ongeacht leeftijd, geslacht, inkomen of gezondheidstoestand. De acceptatieplicht geldt niet voor de vrijwillig te sluiten aanvullende zorgverzekering. Voor andere verplichte verzekeringen, zoals de krachtens de Wet aansprakelijkheidsverzekering motorrijtuigen verplichte WAM-verzekering en de krachtens de Wet financi�le dienstverlening voor bemiddelaars verplichte beroepsaansprakelijkheidsverzekering, geldt geen acceptatieplicht.~ Zie ook: Acceptatie
Accijnsverzekering: Op sommige zaken die in de binnenlandse consumptie worden gebracht (gedistilleerd, suiker, tabak), wordt door de fiscus een belasting gelegd in de vorm van accijns. Is de accijns reeds betaald, dan is de waarde van de zaken daarmee verhoogd en dient de verzekerde daarmee rekening te houden bij het vaststellen van de op de zaken verzekerde som. In bepaalde gevallen behoeft de accijns nog niet te worden betaald zolang de zaken onder beheer van de fabrikant of importeur in (fictief) entrepot zijn opgeslagen, maar pas als zij in het binnenlandse verkeer worden gebracht; op dat moment ontvangt de fabrikant of importeur het bedrag van de accijns als deel van de koopprijs van zijn koper terug. Tijdens de opslag zal de belanghebbende het bedrag van de accijns dan niet meeverzekeren; hij loopt de kans dat na een brand of inbraak betaling van het recht van hem wordt gevorderd, als nl. de autoriteiten niet aangetoond achten dat de zaken niet in binnenlandse consumptie zijn gekomen. Tegen het daardoor ontstane geldelijke nadeel verzekert de belanghebbende zich met een accijnsverzekering: het niet kwijtschelden en dus het alsnog moeten betalen van de verschuldigde accijns door respectievelijk aan de Staat is dan de omstandigheid die de schadevergoedingsplicht van de verzekeraar schept.~ Zie ook: Banderollenverzekering.
Accommodation line: Zie: Line.
Accountmanager: Letterlijk: de beheerder van klanten die een zakelijke relatie hebben met een bedrijf. In verzekeringstermen is dit een buitendienstfunctionaris van een verzekeringsmaatschappij die voor zijn werkgever in een bepaald gebied de contacten onderhoudt met tussenpersonen die met deze maatschappij een rekening-courantverhouding hebben en hen op verlerlei gebied ondersteuning biedt.
Accreditiefverzekering: Vorm van kredietverzekering waardoor de importeur - zij het met een gedeeltelijk eigen risico - zich kan verzekeren tegen het geldelijke nadeel dat hij lijdt indien, nadat hij voor de import van zaken een accreditief in het buitenland heeft geopend en de dekking daarvoor naar het buitenland heeft overgemaakt, het accreditief door de exporteur aldaar niet wordt opgenomen en hij het bedrag van het accreditief niet, niet geheel of slechts met grote vertraging in euro's in Nederland terugontvangt, bijvoorbeeld door politieke gebeurtenissen of omstandigheden, maatregelen van hogerhand, transfermoeilijkheden of deviezentekort, natuurrampen of epidemie�n; het koersrisico is onder deze dekking mede begrepen. Het zogenaamde niet-aankomstrisico kan aanvullend worden meeverzekerd.~ Zie ook: Kredietverzekering, Niet-aankomstrisico.
Accres/decresclausule (Increase/decrease clause): Ook wel overdekkings- en restitutieclausule genaamd.Clausule die vaak wordt opgenomen in polissen van bedrijfsschadeverzekering. De vaststelling van het door deze verzekering gedekte belang wordt vaak bemoeilijkt door het feit dat dit belang in de loop van een jaar door omstandigheden die vooraf niet te overzien zijn, vrij belangrijk kan toe- of afnemen. Bij toepassing van deze clausule wordt aan deze moeilijkheid belangrijk tegemoetgekomen: de verzekeraar zegt hierin toe indien het bedrag van het werkelijk aanwezig geweest zijnde, door de polis gedekte, belang hoger blijkt te zijn dan de verzekerde som, het verschil (accres) automatisch gedekt te hebben tot maximaal het overeengekomen percentage (bijvoorbeeld 30%) van de verzekerde som tegen bijbetaling van premie door verzekerde, respectievelijk indien het bedrag van het werkelijke belang lager uitkomt, restitutie van premie te verlenen over het verschil (decres) tot maximaal het overeengekomen percentage van de verzekerde som. Verzekerde dient het werkelijke belang aan te tonen aan de hand van een accountantsverklaring.~ Zie ook: Bijdekkingsclausule.
Accresprovisie: Zie: Provisie.
Acquisitie: Een in art. 1 onder u van de Wet toezicht verzekeringsbedrijf 1993 gedefinieerd begrip: alle handelingen, strekkende tot het voorbereiden of tot stand brengen van overeenkomsten van verzekering.
Act committed: Een in onbruik geraakte vorm van verzekering, waarbij de verzekeraar dekking moet verlenen als de schadeoorzaak zich heeft voorgedaan tijdens de duur van de verzekering, ook al is de schade pas ontstaan na het be�indigen van de ontstaan.
Act of God: In het Engelse recht voorkomend beperkt overmachtsbegrip, te omschrijven als: een plotselinge, gewelddadige, zonder menselijke tussenkomst optredende, natuurlijke oorzaak, waarvan de gevolgen niet door in de gegeven omstandigheden redelijkerwijs te betrachten zorg kunnen worden voorkomen.
Actie, Directe -: Zie: Directe actie.
Action directe: Zie: Directe actie.
Actual total loss: Term uit het Engelse zeeverzekeringsrecht, te vertalen als werkelijk totaal verlies. Volgens de Marine Insurance Act is van actual total loss niet alleen sprake als het gevaarsobject geheel teniet is gegaan, maar ook als het zodanig is beschadigd dat het niet langer een zaak van de verzekerde soort is en als de verzekerde de macht erover onherroepelijk heeft verloren (Zie sect. 57 MIA).~ Zie ook: Constructive total loss, Total loss, Total loss only.
Actuariële principes: Levensverzekeraars moeten prudent te werk gaan bij het vaststellen van hun actuari�le voorzieningen en daarbij rekening houden met veiligheidsmarges. De Nederlandsche Bank heeft in de Actuari�le Principes leven aangegeven hoe zij de in de wet- en regelgeving vastgelegde voorschriften hieromtrent interpreteert. Met ingang van 1 januari 2007 worden de actuari�le principes vervangen door een financieel toetsingskader, waarin nieuwe waarderingsmethoden zijn aangegeven.
Actuaris: Beoefenaar van de actuari�le wetenschap. Zijn taak is veelomvattend en bestaat onder meer uit het opstellen van premietarieven, het berekenen van de voorziening verzekeringsverplichtingen, het vaststellen van afkoop- en premievrije waarden en het berekenen van de embedded value.
Additional machinery (bottom) damage deductible: Een bij zeecascoverzekering toegepast extra eigen risico voor motor- en/of bodemschade.
Additional perils clauses hulls: Normaliter is op een zeecascopolis alleen gevolgschade aan het schip gedekt. Met deze facultatieve clausule kan de dekking worden uitgebreid, waardoor ook schaden als het barsten van ketels, breuk van assen of een verborgen gebrek in casco of machines zijn verzekerd. ~ Zie ook: Negligence clause.
Adequate veroorzaking, Leer der -: Zie: Causaliteitsleer.
Adjustable verzekering: Goederenverzekering tegen o.a. brand- en/of koelschade, waarvan het bedrag waarover uiteindelijk premie wordt betaald, kan worden aangepast aan de waarde van de werkelijk aanwezige zaken. Kenmerk is dat periodiek opgave moet worden gedaan van de waarde van de werkelijk aanwezige zaken, deze opgave wordt declaratie genoemd. Aanvankelijk kende men alleen de declaratie vooraf, thans alleen nog de declaratie achteraf. ~ Zie ook: Flatverzekering, Flatverzekering op zaken.
Administratieve organisatie: Het geheel van regels, procedures en andere maatregelen die tot doel hebben de administratie van een bedrijf of instelling optimaal te laten verlopen. Op grond van art. 28 lid 1 van de Wet financi�le dienstverlening moeten de administratieve organisatie en het systeem van interne controle van een financi�le dienstverlener de toezichthouder in staat stellen toezicht te houden op de naleving van de bij en krachtens die wet gestelde regels.~ Zie ook: Financi�le dienstverlener, Interne controle, Toezichthouder.
Adresclausule: In veel polissen komt de bepaling voor dat mededelingen aan de verzekerde (contractant) door de verzekeraar rechtsgeldig kunnen geschieden aan het adres van de tussenpersoon. Ingevolge een uitspraak van de Raad van Toezicht dient een verzekeraar een belangrijke mededeling zoals een (al dan niet tussentijdse) opzegging of een schadeafwijzing t�ch aan de contractant rechtstreeks te richten. Het is niet onwaarschijnlijk dat op grond van art. 6:236 sub m BW deze clausule aanvechtbaar moet worden geacht.
Advanced profits insurance: Bedrijfsschadeverzekering voor bedrijven waarvan de gebouwen en/of verdere outillage nog in aanbouw zijn. De dekking beoogt vergoeding voor extra kosten en gederfde winst van de opdrachtgever wanneer zijn bouwproject ten gevolge van een verzekerde calamiteit later wordt opgeleverd dan was voorzien, zodat dit bedrijfseconomische en -organisatorische consequenties heeft. Komt ook voor bij CAR-verzekering. Ook wel Advanced Loss of Profits genoemd.~ Zie ook: Bedrijfsschadeverzekering.
Adversed selection: Zie: Antiselectie.
Advies: Een beredeneerde aanbeveling om een bepaalde keuze te maken.~ Zie ook: Adviesplicht, Adviseren.
Advieslijst brandkasten: Zie: Brandkastenlijst.
Adviesplicht: De Wet financi�le dienstverlening kent geen adviesplicht, maar gaat ervan uit dat een financi�le dienstverlener adviseert. De financi�le dienstverlener die niet adviseert moet dit bij aanvang van zijn dienstverlening kenbaar maken. Voor de financi�le dienstverlener die wel adviseert bevat de Wet financi�le dienstverlening gedetailleerde voorschriften.
Adviseur: Waarde die uit overwegingen van persoonlijke gehechtheid aan een bepaalde zaak (bijvoorbeeld een familiestuk) worden toegekend. Een andere term hiervoor is emotionele waarde. Deze schade staat los van de waarde die de betreffende zaak in het economisch verkeer heeft en is niet objectief in geld uit te drukken.
A-factor: Zie: Factor A.
Afkeuring: Hiervan is sprake indien bij een cascoschade van een schip de reparatiekosten meer bedragen dan 3/4 van de verzekerde waarde. Het schip wordt dan als afgekeurd beschouwd en de verzekeraar vergoedt de verzekerde som onder aftrek van de waarde van het beschadigde schip respectievelijk het wrak. Afkeuring heeft geen eigendomsovergang ten gevolge.~ Zie ook: Abandonnement, Constructive total loss, Totaalverliesverzekering.
Afkoop, Recht op -: Op grond van art. 7:978 lid 1 BW heeft de verzekeringnemer het recht om een levensverzekering geheel of gedeeltelijk af te kopen. Voorwaarde is dat de verzekering stellig tot een of meer uitkeringen leidt. Daarvan is sprake bij de levenslange verzekering bij overlijden, de gemengde verzekering en de verzekering op vaste termijn. Indien de verzekeringnemer zijn uit de verzekering voortvloeiende rechten heeft verpand en hij tot afkoop bevoegd was, kan de pandhouder de verzekering afkopen. Een verzekeraar kan niet eigener beweging overgaan tot afkoop. Hij kan een verzekering uitsluitend met medewerking van de verzekeringnemer afkopen. De medewerking daartoe moet hij hebben verkregen na het aangaan van de overeenkomst van levensverzekering.~ Zie ook: Afkoopwaarde, Beschikkingsrecht.
Afkoop: Recht van afkoop is een van de beschikkingsrechten, voortvloeiende uit een polis van levensverzekering. De verzekeringnemer kan, indien de voorwaarden van verzekering en de aard van het contract dit toestaan, de verzekering afkopen, d.w.z. het contract be�indigen, waarbij de maatschappij de afkoopwaarde van de verzekering uitkeert. Het recht van afkoop is een vermogensrecht. Niet bij alle verzekeringsvormen bestaat het recht van afkoop. Verzekeringen, die niet onder alle omstandigheden tot een uitkering leiden, zijn hetzij niet, hetzij slechts onder bepaalde voorwaarden afkoopbaar.
Afkooppolis: Zie: Pauschalpolis.
Afkoopwaarde: Het bedrag dat bij afkoop van een levensverzekering wordt uitgekeerd. ~ Zie ook: Afkoop.
Aflaadpolis: Vorm van transportverzekering die wel wordt gebruikt als een bepaalde hoeveelheid zaken niet ineens, maar in gedeelten wordt verzonden en men dekking, condities en premie voor de gehele hoeveelheid wil vastleggen. Men verzekert dan deze totaliteit in ��n bedrag, doorgaans met bepaling dat de verzekering slechts tot een (lager) maximumbedrag per vervoermiddel van kracht is. Iedere zending (aflading) moet door verzekerde worden opgegeven en de waarde daarvan wordt van het totaal verzekerde bedrag afgeschreven. Bij de aflaadpolis wordt de premie bij elke aflading in rekening gebracht; wordt de premie over het totaal verzekerde bedrag vooruitbetaald, dan spreekt men van afschrijfpolis.
Afmakingscourtage: Zie: Schaderegelingscourtage.
Afmelding: Opgaaf door een WAM-verzekeraar aan de Rijksdienst voor het Wegverkeer van de be�indiging of opschorting van de WAM-dekking voor een motorrijtuig.
Afnemersrisico: De op een bedrijfsschadeverzekering mee te verzekeren financi�le gevolgen van het wegvallen van een afnemer. Wanneer een bedrijf zijn productie levert aan een beperkt aantal afnemers, zal het wegvallen van een afnemer een stagnatie in de afzet tot gevolg hebben. Deze verminderde afzet kan tot bedrijfsschade leiden.
Afschrijfpolis: Zie: Aflaadpolis.
Afsluitprovisie: Zie: Provisie.
Aftrekfranchise: Zie: Eigen risico.
Afwijking van reis of koers: Zie: Deviatie.
AG: Actuarieel Genootschap
AG: Avarij-grosse
Agent, Gevolmachtigd -: Zie: Gevolmachtigd agent.
Agent: Een in onbruik geraakte benaming voor een - veelal maatschappijgebonden - verzekeringstussenpersoon.~ Zie ook: Bemiddelaar, Tussenpersoon.
Aggravatie: Het verschijnsel, vooral in de medische-variasector (ongevallen-, ziekte- en arbeidsongeschiktheidsverzekering), dat de verzekerde de bezwaren van een aanwezige storing van zijn gezondheid overdrijft of bestaande toestanden erger maakt of doet schijnen, met het oogmerk om een hogere uitkering te krijgen.~ Zie ook: Moreel risico, Simulatie.
Aggregate loss limit: Bedrag dat de maximale aansprakelijkheid van de verzekeraar voor alle schadegevallen in een bepaalde periode (bijvoorbeeld een jaar) tezamen aangeeft. Komt onder meer voor bij de productaansprakelijkheidsdekking.~ Zie ook: Productaansprakelijkheidsdekking, Single loss limit.
Agreement on government procurement: In 2005 zijn het Besluit aanbestedingsregels voor overheidsopdrachten (Bao) en het Besluit aanbestedingen speciale sectoren (Bass) gepubliceerd, waarin de twee Europese aanbestedingsrichtlijnen zijn ge�mplementeerd. De Bao en de Bass bevatten de regels voor het verstrekken van bepaalde opdrachten door aanbestedende diensten. Overheidsaanbestedingen zijn ook onderwerp van de Government Procurement Agreement, afgesloten in het kader van de wereldhandelsorganisatie WTO. Deze overeenkomst gaat uit van bepaalde drempels die zijn uitgedrukt in Specials Drawing Rights, die eens per twee jaar worden omgerekend in de valuta van de Europese Gemeenschap. Daarom worden de drempels waarnaar wordt verwezen in de besluiten Bass en Bao, elke twee jaar aangepast.~ Zie ook: Europese aanbestedingsrichtlijnen.
AIDA: Association Internationale de Droit des Assurances
Airborne only clause: Clausule die deel uitmaakt van de molestclausules voor goederentransportverzekering, volgens welke de dekking van de zaken tegen oorlogsmolest in principe beperkt wordt tot de tijd gedurende welke de zaken zich aan boord van een voor hun vervoer bestemd luchtvaartuig bevinden. Dit hoofdbeginsel wordt in de clausule enerzijds enigszins beperkt, anderzijds iets verruimd.~ Zie ook: Molestverzekering, Oorlogsrisico, Waterborne only clause.
Akte van cessie: Schriftelijk stuk waarmee vorderingen op naam worden geleverd. Veelvuldig gebruikt bij motorrijtuigverzekering: de verzekerde draagt zijn rechten op schadevergoeding over, zodat betaling rechtstreeks aan de reparateur kan geschieden.
Akte van disakkoord: Schriftelijk stuk dat wordt opgesteld wanneer twee experts inzake een (brand)schade niet tot overeenstemming kunnen komen. In de akte wordt beider taxatie opgenomen, waarna het document de derde schatter wordt overhandigd. Deze dient vervolgens binnen de grenzen van de taxaties van de eerste schatters zijn taxatie vast te stellen.~ Zie ook: Schade-expertise.
Akte van taxatie: Schriftelijk stuk waarin de experts de omvang van een brandschade plus kosten vastleggen. In de akte moet overeenkomstig de voorwaarden van de Nederlandse Beurs Brandpolis worden vermeld: de waarde van de zaken v��r het evenement; de waarde van de zaken n� het evenement, het verschil tussen beide waarden en, indien de zaken voor herstel vatbaar zijn, de herstelkosten.
Akte, Authentieke -: Zie: Authentieke akte.
Akte, Onderhandse -: Zie: Onderhandse akte.
Akte: Een in art. 156 lid 1 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering gedefinieerd begrip: een ondertekend geschrift, bestemd om tot bewijs te dienen. Er zijn twee varianten: de authentieke akte en de onderhandse akte. Een akte levert ten aanzien van een daarin opgenomen verklaring tussen partijen dwingend bewijs op van de waarheid van die verklaring. Indien een onderhandse akte een eenzijdige verklaring over het voldoen van een geldsom bevat, moet geheel met de hand worden geschreven of worden voorzien van een goedkeuring met vermelding van de geldsom voluit in letters.~Zie ook: Authentieke akte, Onderhandse akte.
AKW: Algemene Kinderbijslagwet
Alarmservice: Van een opstal- of inboedelverzekering deel uitmakende franjedekking, die hulpverleningsfaciliteiten biedt zoals persoonlijke psychosociale hulp voor slachtoffers van brand, beroving, vandalisme en afpersing, het uitvoeren van noodreparaties, vervanging van sloten na braak of verlies of diefstal van sleutels, onmiddellijke vervanging (bruikleen) van audio- en/of videoapparatuur na diefstal of een ander gedekt evenement. Voorts staat de verzekerde een inlichtingenservice ter beschikking, die bij noodsituaties adressen en telefoonnummers verstrekt van bedrijven, instanties en reparatiediensten die onmiddellijk hulp verlenen.
Alcoholclausule: In motorrijtuigverzekeringen voorkomende bepaling dat er geen dekking is als de bestuurder door gebruik van alcohol, medicijnen of drugs niet in staat moet worden geacht een motorrijtuig naar behoren te besturen. Met name voor de cascoschade speelt deze clausule een rol. Het betreft een niet door de Wet aansprakelijkheidsverzekering motorrijtuigen toegestane uitsluiting, zodat voor eventuele slachtoffers het rechtstreeks verhaalsrecht op de WAM-verzekeraar blijft bestaan. De verzekeraar heeft de mogelijkheid een door hem aan een derde gedane schadebetaling op de bestuurder te verhalen.~ Zie ook: Ontsnappingsclausule
Algemene aansprakelijkheidsverzekering: Algemene aansprakelijkheidsverzekeringen kunnen worden onderscheiden in de aansprakelijkheidsverzekering voor particulieren (AVP) en de aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven (AVB). Een algemene aansprakelijkheidsverzekering dekt de aansprakelijkheid van een verzekerde, ongeacht waarmee hij de schade toebrengt, maar sluit de aansprakelijkheid die door middel van een bijzondere aansprakelijkheidsverzekering kan worden verzekerd doorgaans uit. De verzekering biedt normaliter slechts dekking voor de aansprakelijkheid van de verzekerde in een bepaalde hoedanigheid. Zo dekt een aansprakelijkheidsverzekering voor particulieren uitsluitend de aansprakelijkheid van de verzekerde als particulier, dus niet als beoefenaar van enig beroep, bedrijf of ambt en een aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven dekt uitsluitend de aansprakelijkheid van de verzekerde in de uitoefening van het in de polis omschreven bedrijf. Wanneer de verzekerde aansprakelijk is voor de handelingen van andere personen is de persoonlijke aansprakelijkheid van deze personen doorgaans mede onder de verzekering gedekt. In algemene aansprakelijkheidsverzekeringen wordt de aansprakelijkheid wegens door de verzekeringnemer opzettelijk toegebrachte schade veelal uitgesloten, dit geldt ook voor de aansprakelijkheid in verband met het gebruik van motorrijtuigen en de aansprakelijkheid wegens verlies van of schade aan zaken die de verzekerde onder zich heeft.~ Zie ook: Bijzondere aansprakelijkheidsverzekering
Algemene kinderbijslagwet: De Algemene Kinderbijslagwetheeft als doel een financi�le tegemoetkoming te verstrekken aan verzekerden die kinderen verzorgen en opvoeden.
Algemene vervoercondities: Gedeponeerde vervoersvoorwaarden voor binnenlands vervoer van zaken per beurtvaart, tram en over de weg. In 1950 voor het eerst vastgesteld door de Stichting Vervoeradres en nadien regelmatig gewijzigd, laatstelijk in 2002. De schadevergoeding die de vervoerder verschuldigd is wegens het niet-nakomen van de op hem rustende verplichting ten vervoer ontvangen zaken ter bestemming af te leveren in de staat waarin hij deze heeft ontvangen, is beperkt tot een bedrag van 3,40 euro per kilogram. Voor andere schade dan schade ten gevolge van verlies van of schade aan de zaken, zoals gevolgschade, bedrijfsstilstand of immateri�le schade, is de vervoerder uit hoofde van de vervoerovereenkomst niet aansprakelijk. ~Zie ook: Beurtvaartcondities, Vervoercondities.
Algemene voorwaarden: De Algemene voorwaarden zijn het onderdeel van de verzekeringsvoorwaarden waarin de algemene bepalingen van de overeenkomst van verzekering zijn neergelegd zoals de duur van de overeenkomst, de premiebetaling, wijziging van premie en/of voorwaarden en de verplichtingen bij schade.
Aliment: Een enigszins gedateerde benaming voor de toevoer van nieuwe zaken.
All risks negative insurance: Verzekering tot dekking van het financi�le nadeel dat de producent van een film lijdt als rechtstreeks gevolg van tijdens de duur van de verzekering plaatsvindend verlies of beschadiging van voor een bepaalde productie bestemde of gebruikte onbelichte of belichte films, negatieffilms, positieffilms, werk- of snijkopie�n e.d. De verzekering geschiedt, behoudens enkele uitsluitingen, tegen alle gevaren. In geval van schade worden de kosten van reconstructie/reproductie van het verloren gegane/beschadigde materiaal vergoed.~ Zie ook: Filmverzekering.
Alleenstaandenpensioen: Aan alleenstaanden ter compensatie van het verschil tussen de werkelijke AOW-uitkering en de AOW-uitkeringen voor twee gehuwde 65-plussers toegekende aanspraak op extra ouderdomspensioen. Als gevolg van het op 1 januari 2002 van kracht geworden verbod op discriminatie naar burgerlijke staat is deze pensioenvorm niet meer toegestaan.
Ambachtsliedenclausule: Clausule die in de AVB-polis van bepaalde bedrijven wordt opgenomen. Zij beperkt de werking van de uitsluiting in de zogenaamde opzichtclausule tot dat gedeelte van de in bewerking of behandeling zijnde zaak dat de verzekerde of zijn personeel op het moment van het toebrengen van de schade daadwerkelijk, specifiek in bewerking of behandeling had. Voor die bedrijven gaat de uitsluiting van dekking volgens de opzichtclausule namelijk te ver, bijvoorbeeld omdat de door hen aanvaarde opdracht werkzaamheden aan een geheel huis omvat en men op grond daarvan zou kunnen volhouden dat zij het gehele huis in bewerking hebben, zodat door hun schuld aan dat huis toegebrachte schade die met hun werkzaamheden van dat ogenblik geen direct verband heeft, van de dekking zou zijn uitgesloten. De ambachtsliedenclausule beperkt de uitsluiting tot die schade aan een bewerkt object die als direct uitvloeisel van de eigenlijke werkzaamheid moet worden beschouwd.~ Zie ook: Aansprakelijkheidsverzekering, Opzichtclausule.
AMvB: Algemene Maatregel van Bestuur
Annuïteit: Een reeks gelijkblijvende betalingen, bestaande uit een rente- en een aflossingsdeel, ter aflossing van een schuld. Doordat met elke betaling een deel van de schuld wordt afgelost, neemt de schuldrest en daarmee ook de rentevergoeding over die schuldrest geleidelijk af. Omdat de som van rente- en aflossingsdeel steeds gelijk is, neemt het aflossingsdeel in de betalingen steeds verder toe tijdens de terugbetalingperiode
Annulatieclausule: Clausule die het recht van opzegging van de overeenkomst van verzekering regelt. Bestaat in verschillende vormen. Soms houdt de verzekeraar zich in bepaalde, nader omschreven gevallen het recht voor de verzekering tussentijds te be�indigen.~ Zie ook: Be�indiging van de verzekering, Doorlopende verzekering, Opzegging, Opzegtermijn, Royement.
Annuleringsverzekering: Verzekering die degene die een reisarrangement of een huurovereenkomst voor een vakantieverblijf heeft gesloten, vergoeding waarborgt van (het deel van) de door hem vooruitbetaalde of verschuldigde bedragen, waarvoor hij geen tegenwaarde heeft genoten doordat hij ten gevolge van een in de polis genoemde onvoorziene omstandigheid de reis c.q. het verblijf annuleert, dan wel de aangevangen reis c.q. het aangevangen verblijf voortijdig be�indigt. De in de polis genoemde omstandigheden zijn meestal ziekte, ongeval of overlijden van de verzekerde of zijn bloed- of aanverwanten in de eerste of tweede graad, schade door brand of natuurgeweld aan eigendommen van verzekerde of aan het vakantieverblijf, onvrijwillige werkloosheid van verzekerde ten gevolge van gehele of gedeeltelijke sluiting van het bedrijf waar verzekerde werkt en uitvallen van het voor de reis te gebruiken priv�-vervoermiddel door een van buiten komend onheil binnen een zeker aantal dagen v��r de vastgestelde vertrekdatum. Geen vergoeding wordt verleend indien de omstandigheden bij het aangaan van de verzekering reeds zodanig waren dat de noodzakelijkheid van annuleren respectievelijk voortijdig terugkeren redelijkerwijs mocht worden verwacht. ~ Zie ook: Waarnemersclausule.
Antiquiteitenverzekering: Zie: Kunstvoorwerpenverzekering.
ANW: Algemene nabestaandenwet
Anw-hiaatverzekering: Verzekering ter dekking van het zogenaamde Anw-hiaat. De verzekering geeft recht op een (periodieke) uitkering. Deze gaat in bij overlijden van de verzekerde of wanneer het jongste kind van de overleden verzekerde de leeftijd van achttien jaar bereikt.
ao/ic: Administratieve organisatie en interne controle
AOA: Any one accident, per schadegeval
AOE: Any one event, per gebeurtenis
AOL: Any one loss
AOO: Any one occurrence, per gebeurtenis
AOR: Any one risk
AOV: Any one vessel
AOV: Arbeidsongeschiktheidsverzekering
AOW: Algemene Ouderdomswet
AOW-franchise: In de pensioensfeer is de franchise een correctie op het pensioengevend salaris in verband met het het recht op een AOW-uitkering vanaf de 65ste verjaardag. Het verschil tussen het pensioengevend salaris en de AOW-franchise heet pensioengrondslag.~ Zie ook: Pensioengrondslag.
AOW-gat: Volgens de Algemene Ouderdomswet (AOW) geldt vanaf 1994 dat aan uitkeringsgerechtigde bij het bereiken van de 65-jarige leeftijd een toeslag t.b.v. de partner wordt uitgekeerd. Deze toeslag is inkomensafhankelijk, dit betekent dat wanneer de partner jonger is dan 65 en inkomen heeft, afhankelijk van dat inkomen de toeslag wordt gekort tot uiteindelijk nihil. Omdat bij de vaststelling van de pensioengrondslag in het algemeen wordt uitgegaan van een zogenaamde AOW-franchise van tweemaal de gehuwde AOW, ontstaat een tekort op het aanvullend pensioen boven de AOW-uitkering. Dit tekort wordt het AOW-gat genoemd. Indien de uitkeringsgerechtigde geboren is na 1 januari 1950, komt vanaf 1 januari 2015 de partnertoeslag geheel te vervallen, dus ook als de jongere partner geen inkomen heeft.~ Zie ook: Pensioengrondslag.
AP: Avarij-particulier
Appartementenclausule: Clausule die moet worden opgenomen in brand- en combinatiepolissen van in appartementen gesplitste gebouwen. Deze bepaalt dat een daad of verzuim van een eigenaar die gehele of gedeeltelijke ongehoudenheid van de verzekeraar tot het verlenen van schadevergoeding ten gevolge zou hebben, de uit de polis voortvloeiende rechten onverlet laat. De verzekeraar kan in zo’n geval een aandeel in de schadepenningen, overeenkomend met het aandeel van de betreffende eigenaar in de gemeenschap, van deze terugvorderen. Uitkering van bedragen van meer dan � 12.500,- geschiedt op een door de vergadering van eigenaars te bepalen wijze. ~ Zie ook: Appartementsrecht, Combinatiepolis.
Appartementsrecht: Recht van mede-eigendom van een in appartementen gesplitst gebouw, waaraan het recht van uitsluitend gebruik van een bepaald gedeelte van het gebouw, bijvoorbeeld een flatwoning, is verbonden. De eigenaar van een appartement heeft dus niet de eigendom van een bepaald deel van het gebouw (een flatwoning), maar van een deel van het gebouw in zijn geheel - derhalve ook van de grond, het trappenhuis, de centrale verwarming, de lift- en andere installaties etc. Vanuit verzekeringsoogpunt is dit is van belang, omdat niet de flat afzonderlijk ten name van de appartementseigenaar kan worden verzekerd; wel het gehele gebouw als collectief object ten name van de gezamenlijke eigenaars. Het appartementsrecht is een onroerende zaak waarop de eigenaar hypotheek verlenen.~ Zie ook: Appartementenclausule.
Approbatie, Onder -: Zie: Onder approbatie.
AR: All risks
Arbeidsongeschiktheid, Premievrijstelling bij -: Zie: Premievrijstelling bij invaliditeit (PVI).
Arbeidsongeschiktheid: Arbeidsongeschikt - geheel of gedeeltelijk - is degene die door ziekte, gebrek, zwangerschap of bevalling niet in staat is om arbeid te verrichten. Afhankelijk van het feit of men voldoet aan daarvoor gestelde arbeidsongeschiktheidscriteria, kan een aanspraak bestaan op een bodemvoorziening van overheidswege. Zowel werknemers als zelfstandigen kunnen in de meeste gevallen een hierop aansluitende verzekering afsluiten.
Arbeidsongeschiktheidspensioen: Aanvullend pensioen op sociale voorzieningen ter dekking van inkomensderving.
Arbeidsongeschiktheidsverzekering: De arbeidsongeschiktheidsverzekering keert een vooraf afgesproken bedrag uit voor iedere dag dat de verzekerde rechtstreeks en uitsluitend door medisch vast te stellen gevolgen van ongeval en/of ziekte geheel of gedeeltelijk ongeschikt is tot het verrichten van arbeid. De polis verleent doorgaans geen recht op uitkering bij arbeidsongeschiktheid van minder dan 25%. Bij algehele arbeidsongeschiktheid wordt de verzekerde uitkering in principe ten volle uitgekeerd, bij gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid wordt gedeeltelijk uitgekeerd volgens een in de polis vastgelegde uitkeringsschaal. De uitkering eindigt zodra de verzekerde weer arbeidsgeschikt is, overlijdt of de gekozen eindleeftijd van de verzekering heeft bereikt. Gebruikelijk is een wachttijd van twee weken. ~ Zie ook: Keymanverzekering.
Arbiter: Scheidsman.~ Zie ook: Arbitrage.
Arbitraal beding: Clausule in een overeenkomst waarbij partijen overeenkomen eventuele tussen hen ontstane geschillen door arbitrage te doen beslechten. Ook overeenkomsten van verzekering kunnen een arbitraal beding bevatten.~ Zie ook: Arbitrage.
Arbodienst: Organisatie die bedrijven helpt bij het opstellen en uitvoeren van hun arbeidsomstandigheden- en ziekteverzuimbeleid. ~ Zie ook: Arbeidsomstandighedenwet.
Arr. TL: Arranged total loss
Arrangement, Scheme of -: Zie: Scheme of arrangement.
Art loss register: In Londen opgerichte elektronische databank voor gestolen kunstvoorwerpen. Vele voorwerpen worden ingevoerd op verzoek van particulieren, politie of verzekeraars en worden langs geautomatiseerde weg steeds vergeleken met de publicaties van veilinghuizen. Indien een gestolen voorwerp wordt getraceerd, kan actie worden ondernomen. Aldus is al voor tientallen miljoenen aan kunst boven water gekomen.
ARV: Algemeen Reglement Vervoer
Assignment clause: Clausule in de Engelse zeeverzekeringspolis die de verzekering in principe voor overdracht vatbaar maakt. Zij bepaalt dat de verzekering niet slechts geschiedt ten behoeve van de in de polis met name genoemde persoon, maar tevens ten behoeve van ieder ander die het door de verzekering gedekte belang geheel of ten dele zal blijken te hebben. Volgenssect. 15 MIA volgt de verzekering het belang evenwel niet automatisch, maar alleen als de rechten uit de verzekeringsovereenkomst uitdrukkelijk of stilzwijgend met het belang worden overgedragen. Daarnaast is dan nog overdracht van de polis zelf nodig; dit geschiedt door endossement of op andere gebruikelijke wijze (sect. 50 (3) MIA).
Association internationale de droit des assurances: Internationale vereniging van landelijke organisaties ter bestudering van het verzekeringsrecht. Voor Nederland is de aangesloten organisatie de Vereniging voor Verzekeringswetenschap. Doel van de AIDA is de rechtsvergelijkende studie van het verzekeringsrecht en de bevordering van de unificatie of de harmonisatie van het verzekeringsrecht van de verschillende landen. Zij houdt daartoe om de vier jaar een wereldcongres.
Assugigant: Een wat premieomvang betreft tot de grootste verzekeraars of verzekeringsgroepen behorende verzekeraar. Deze term wordt doorgaans alleen gebruikt voor de allergrootste internationaal opererende verzekeringsgroepen.~ Zie ook: Verzekeringsreus.
Assuradeur: Oorspronkelijk was een assuradeur de persoon of firma die als gevolmachtigd agent van een of meer binnen- of buitenlandse verzekeringsmaatschappijen voor rekening en risico van deze maatschappij(en) ter beurze verzekeringen accepteerde, de polissen daarvoor tekende en eventuele schaden regelde en vergoedde. In navolging daarvan noemen provinciaal werkende gevolmachtigdenbedrijven zich ook wel assuradeurenbedrijf. In de praktijk wordt ook een verzekeraar assuradeur genoemd - en andersom. Ter vermijding van misverstanden wordt in dit boek de term assuradeur niet gebruikt, maar al naar gelang de betreffende bedrijfsactiviteiten wordt gesproken over een gevolmachtigd agent of een verzekeraar.~ Zie ook: Beurs, Gevolmachtigd agent, Underwriter, Verzekeraar, Volmacht, Volmachtgever.
Assurantie data netwerk: Systeem voor elektronisch berichtenverkeer tussen verzekeringsmaatschappijen en verzekeringstussenpersonen.
Assurantie: Zie: Verzekering.
Assurantiebelasting: Het verrichten van diensten is onderworpen aan BTW. Het verzekeren en de bemiddeling bij het sluiten van verzekeringen is evenwel niet BTW-plichtig omdat in de plaats daarvan assurantiebelasting wordt geheven. Dit is een belasting die wordt geheven ter zake van verzekeringen waarvan de verzekeringnemer binnen het Rijk woont of is gevestigd, dan wel waarvan het voorwerp zich binnen het Rijk bevindt. Het tarief bedraagt 7% van het totale bedrag dat in verband met de verzekering aan verzekeringnemers in rekening wordt gebracht (dus in de regel premie en poliskosten), de assurantiebelasting zelf niet daaronder begrepen. Volgens een EU-co�rdinatierichtlijn is bepalend of het risico zich in Nederland bevindt. Dit is dit het geval als het gaat om in Nederland gelegen onroerende zaak, om een hier geregistreerd voer- of vaartuig of om een hier afgesloten kortlopende reisverzekering. In de overige gevallen bevindt het risico zich in de lidstaat waar de verzekeringnemer woont of is gevestigd. Vrijgesteld zijn:a. levensverzekeringen;b. ongevallen-, invaliditeits- en arbeidsongeschiktheidsverzekeringen;c. ziekte-, ziektewet- en ziektekostenverzekeringen;d. werkloosheidsverzekeringen;e. verzekeringen van zeeschepen, m.u.v. pleziervaartuigen, alsmede verzekeringen van luchtvaartuigen die hoofdzakelijk als openbaar vervoermiddel in het internationale verkeer worden gebezigd;f. transportverzekeringen;g. herverzekeringen.Valt bij samengestelde verzekeringen een of meer van de onderdelen onder de vrijstellingen, dan is het aan de vrijgestelde onderdelen toe te rekenen gedeelte van de totale premie vrijgesteld van de belasting. Over de beloning die wordt genoten voor diensten die niet als verzekeringsdienst kunnen worden aangemerkt zoals adviseren en arbodienstactiviteiten moet BTW worden geheven.
Assurantiebemiddeling: Zie: Verzekeringsbemiddeling.
Assurantiebeurs: Zie: Beurs.
Assurantiebezorger: Oorspronkelijk was de assurantiebezorger een verzekeringstussenpersoon die ter beurze werkzaam was en dezelfde rol vervulde als de makelaar - met dit verschil dat hij niet was be�digd. ~ Zie ook: Bemiddelaar, Beurs, Makelaar, Tussenpersoon, Verzekeringstussenpersoon.
Assurantiemaatschappij: Onderneming die haar bedrijf maakt van het sluiten voor eigen rekening en risico van overeenkomsten van verzekering. Men onderscheidt hierbij ondernemingen die de verzekeringen sluiten tegen door haarzelf vastgestelde, vaste premies en ondernemingen die de definitieve bijdragen van verzekerden laten afhangen van het schadeverloop, al dan niet na het vragen van een voorschotheffing. De eerste categorie heeft de rechtsvorm van naamloze vennootschap en de tweede categorie opereert als onderlinge waarborgmaatschappij.~ Zie ook: Verzekeraar.
Assurantiemakelaar: Zie: Makelaar.
Assurantieregister: Boek of lijst waarin/waarop de verzekerde de posten aantekent die binnen het raam van een contractpolis voor goederentransportverzekering vallen. Het inschrijven van een post in het assurantieregister noemt men declareren. Het register wordt periodiek aan de verzekeraar ingezonden ter berekening van de verschuldigde premie.~Zie ook: Contractpolis.
Assurantiereserve eigen risico: Tot 1 januari 2000 was het ondernemers toegestaan om binnen bepaalde kaders een assurantiereserve aan te houden. Met ingang van genoemde datum is deze mogelijkheid vervallen. Een op 31 december 1999 bestaande reserve moet in elk geval in een periode van maximaal tien jaar vrijvallen.
Assurantietussenpersoon: Zie: Verzekeringstussenpersoon.
ATL: Actual total loss
Attachment point: Zie: Excess point.
Audatex: Een in 1981 in gebruik genomen elektronisch systeem voor de calculatie van autoschade, gebaseerd op gegevens over vele automerken en -modellen. Sindsdien werden meer dan 10 miljoen schaden via dit systeem vastgesteld.
Authentieke akte: Een door een notaris of ander daartoe bevoegde openbaar ambtenaar in de vereiste vorm opgemaakt en ondertekend schriftelijk stuk, dat als bewijs kan dienen. Een authentieke akte levert tegenover iedereen dwingend bewijs op van wat de betreffende ambtenaar binnen zijn bevoegdheid heeft verklaard over zijn waarnemingen en verrichtingen.~ Zie ook: Akte, Onderhandse akte.
Automatenverzekering: Verzekering waaronder doorgaans zowel de automaat zelf als de inhoud ervan tegen verlies en beschadiging gedekt wordt. De verzekering geschiedt doorgaans op all-riskscondities.
Automatische voortzetting: Term in gebruik in de levensverzekeringsbranche. Onder automatische voortzetting verstaat men een regeling voor het geval de verzekeringnemer de door hem verschuldigde premie niet meer voldoet. In dit geval loopt de verzekering in haar oorspronkelijke vorm door, maar wordt geacht te zijn beleend tot het bedrag van de vervallen premie(s). De verzekeraar voldoet dus de verschenen premie(s) plus rente uit de beleningswaarde van de polis. Is de beleningswaarde uitgeput, dan eindigt de verzekering. Komt de verzekering op een eerder ogenblik tot uitkering, dan worden de opgerente premiebedragen op de uitkering in mindering gebracht. De verzekeringnemer kan de verzekering op het oorspronkelijke niveau herstellen door de geleende premiebedragen plus rente terug te betalen.~ Zie ook: Afkoopwaarde, Onverminderde voortzetting.
Automobielverzekering: Zie: Motorrijtuigverzekering.
Automobilistenhulpverzekering: Een veelal op een reisverzekering te sluiten rubriek. De dekking van de automobilistenhulpverzekering omvat onder meer vergoeding van de sleepkosten naar de dichtstbijzijnde garage na een ongeval of bij pech of, wanneer deze niet meer te repareren is, het repatri�ren van de auto naar Nederland. Het verlenen van rechtsbijstand valt veelal ook onder de dekking.
Autoselectie: Zie: Antiselectie.
Avarij: Schade en buitengewone onkosten, meer in het bijzonder verband houdende met de scheepvaart. Het begrip avarij wordt uitsluitend gebruikt in wetteksten, in andere gevallen spreekt men van averij.~ Zie ook: Avarij-grosse, Avarij-particulier.
Avarij-agent: Natuurlijke of rechtspersoon, aangesteld in een vreemd land door een verzekeringsmaatschappij of een vereniging van verzekeraars, teneinde in geval van schade de belangen van de daarbij betrokken verzekeraar(s) te behartigen en over de schade te rapporteren. De polis (meestal transportpolis, maar soms ook brandpolis) bevat de naam van de avarij-agent met opdracht aan de verzekerde zich in geval van schade tot hem te wenden; doorgaans benoemt de avarij-agent een deskundige voor het opnemen van de schade.~ Zie ook: Settling agent.
Avarij-grossedepot: In geval van avarij-grosse kan de reder, alvorens de zaken aan de ontvanger uit te leveren, verlangen dat deze hem zekerheid verschaft voor de betaling van de t.z.t. verschuldigde bijdrage in avarij-grosse (art. 8:489 BW). Weigert de ontvanger dit, dan kan zulks tot opslag en verkoop van de nog af te geven zaken leiden (art. 8:490, 491 BW). Het opmaken van een soms ingewikkelde dispache vergt wel eens enkele jaren. In de praktijk wordt het meestal zo geregeld dat ontvangers een bedrag in geld storten (avarij-grossedepot) onder beheer van een trustee, die daarvoor een kwitantie (avarij-grossedepotkwitantie, general average deposit receipt) afgeeft, waarna de reder de zaken vrijgeeft. De reder kan alleen met goedvinden van de trustee over het depot beschikken. Indien en voor zover de goederentransportverzekeraar voor de definitieve bijdrage in avarij-grosse aansprakelijk is, zal hij doorgaans bereid zijn het als depot betaalde bedrag tegen overdracht van de depotkwitantie aan de verzekerde ladingbelanghebbende te vergoeden. Bij verzekering op de voorwaarden van de Nederlandse beurs-goederenpolis 2006 is hij daartoe verplicht.
Avarij-penningen: Kosten van (voorlopig) herstel van avarij in een tussenhaven of noodhaven gemaakt. Vormen soms het voorwerp van afzonderlijke verzekering, en wel indien de verzekeraar ingevolge wettelijke of polisbepaling voor schaden op ��n reis geleden tot niet meer gehouden is dan tot uitkering van maximaal de verzekerde som; zou immers het schip tijdens het vervolg van de reis verloren gaan of zo zware nieuwe avarij oplopen dat de herstelkosten daarvan, gevoegd bij die van de eerder geleden schade, de verzekerde som zouden overtreffen, dan zou de verzekerde een deel van de door hem betaalde herstelkosten niet vergoed krijgen. Verzekering van avarij-penningen komt hieraan tegemoet. Nauw verwant hieraan is de verzekering van avarij-grossepenningen (average disbursements insurance). Hieronder verstaat men de verzekering van in een tussenhaven of noodhaven gemaakte kosten die bij voltooiing van de reis in avarij-grosse zouden kunnen worden omgeslagen, maar bij niet-voltooiing van de reis (bijvoorbeeld bij totaal verlies tijdens het vervolg van de reis) voor rekening van de reder blijven. Deze verzekering geeft ook dekking tegen het risico van vermindering in de bijdragende waarde van de dragende intresten na een avarij-grosse-evenement door een ander evenement voordat de einddestinatie bereikt is.
Avarijrekening: Zie: Dispache.
AVAS: Afwezigheid van alle schuld
AVB: Aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven
AVC: Algemene Vervoercondities
Average adjuster: In Engeland kent men niet de dispacheur, wiens taak beperkt is tot het regelen van avarij-grosse, maar wel de average adjuster. Deze regelt niet slechts avarij-grossegevallen, maar ook gevallen van particuliere avarij; zijn gezag is zo groot dat de verzekeraars in het algemeen zijn oordeel omtrent het onder de polis te vergoeden bedrag volgen. De average adjusters zijn niet alleen deskundig op het gebied van het avarij-grosserecht, maar ook op dat van zeerecht en verzekeringsrecht. Zij zijn verenigd in de Association of Average Adjusters, tot lid waarvan zij kunnen worden gekozen na het afleggen van enkele diepgaande examens.
Average disbursements insurance: Zie: Avarijpenningen.
Average unless general: Volgens Rule for Construction of Policy No. 13, behorende bij de Marine Insurance Act, moet onder deze term worden verstaan iedere schade die geen totaal verlies en geen avarij-grosse is; dit komt dus neer op particular average. De term omvat geen particular charges.~ Zie ook: Avarij-particulier, Particular charges, Vrij van beschadigdheid.
Averij: Zie: Avarij.
AVL: Aansprakelijkheidsverzekering voor landbouwers
AVP: Aansprakelijkheidsverzekering voor particulieren
AVVV: Algemene Voorwaarden voor Verhuizingen
AWBZ: Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten

b.d.i.: Beide dagen inbegrepen ~ Zie ook: Deze dag inbegrepen.
B/L: Bill of Lading (= cognossement)
Backservice: Term bij pensioenverzekering, waarmee men inkoop van pensioen over verstreken dienstjaren (tegenover coming service = toekomstige dienstjaren) aanduidt. De wenselijkheid van een dergelijke inkoop kan zich voorzien zowel bij de invoering van een pensioenregeling, als later, wanneer men tot verhoging van de pensioenbedragen overgaat. De backservice moet worden voldaan door storting van de vereiste inkoopsom. Als gevolg van het sinds 1 januari 2000 geldende verbod op uitstelfinanciering is financiering door middel van zogenaamde inhaalpremies niet meer mogelijk. Per genoemde datum aanwezige tekorten op de gefinancierde backservice dienen binnen tien jaar te zijn ingelopen.
Backservice-pensioen: Het deel van het pensioen dat betrekking heeft op de toekomstige, nog te vervullen diensttijd.
Bagageverzekering: Zie: Reisbagageverzekering.
Bagatelschade: Schade van zeer geringe omvang, ook wel kruimelschade genoemd. Bagatelschaden vormen door de aan hun regeling en administratieve verwerking verbonden relatief hoge kosten een zware belasting voor de verzekeraar. Door het invoeren van een franchise of een eigen risico tracht deze soms het indienen van schadevorderingen wegens bagatelschaden te voorkomen. Ook een bonus-malusregeling bij motorrijtuigverzekering)kan hiervoor dienen.~ Zie ook: Eigen risico.
Bailee clause: Clausule in gebruik bij de goederentransportverzekering, waarin de verzekerde de verplichting wordt opgelegd in geval van schade de nodige maatregelen te nemen teneinde te voorkomen dat eventuele rechten tegen de vervoerder of een ander die de zaken onder zijn opzicht had, verloren zouden gaan. Eventueel daaraan verbonden kosten worden door verzekeraars vergoed, mits de schade zelf door de polisbepalingen wordt gedekt.~ Zie ook: Red clause.
Balans: Waarderingsconcept met betrekking tot een pro rata treaty, ter bepaling van de relatie tussen (geschreven) premie onder het betreffende herverzekeringscontract en de maximale limiet van het contract waarover de herverzekeraar risico loopt (exposure). De exacte relatie tussen premie en exposure varieert van contract tot contract en kan derhalve, naar het subjectieve oordeel van een accepterende herverzekeraar, gebalanceerd of ongebalanceerd zijn. In geval een contract, nogmaals naar het subjectieve oordeel van een herverzekeraar, als ongebalanceerd wordt beoordeeld, betekent dit dat het betreffende contract niet voldoende premie genereert ten opzichte van de exposure die de herverzekeraar wordt gevraagd te lopen.~ Zie ook: Exposure, Limit, Pro rata treaty.
Banderollenverzekering: Verzekering van banderollen, veelal ingaande op het ogenblik waarop de banderollen bij de Ontvanger der Accijnzen in ontvangst worden genomen, tijdens vervoer heen en terug naar de drukkerij waar zij verder moeten worden bedrukt, alsmede tijdens verblijf in brandkast of kluis van het bedrijf dat ze moet gebruiken. Vereist bijzondere aandacht, omdat de banderollen niet alleen de papierwaarde vertegenwoordigen, maar ook kwitanties zijn voor de accijns, begrepen in de op de banderollen gedrukte bedragen. Indien de banderollen om de zaken zijn aangebracht, verhogen zij de waarde van deze laatste; in dat geval dient bij het vaststellen van de op de zaken te verzekeren som met de op de banderollen vermelde bedragen rekening te worden gehouden.~ Zie ook: Accijnsverzekering.
Bao: Besluit aanbestedingsregels voor overheidsopdrachten
Bare boat charter: Overeenkomst waarbij de ene partij een aangewezen kaal schip (dus zonder kapitein en bemanning) gedurende zekere tijd tegen betaling van een bepaalde prijs ter beschikking van de wederpartij stelt. Het volledige management valt onder de verantwoordelijkheid van de bevrachter, dit in tegenstelling tot de reis- en tijdbevrachting.~ Zie ook: Bevrachting.
Baremasysteem: Term gebruikt in de motorrijtuigverzekering, ter aanduiding van de in enkele landen door verzekeraars voor de onderlinge regeling van wagenschade door aanrijding toegepaste wijze van fixering van de mate van schuld van ieder van de bij de aanrijding betrokkenen. In de barema (tabel) is voor de meest voorkomende aanrijdingssituaties de (aangenomen) mate van schuld van ieder van de bestuurders in een percentage vastgelegd. De bijzondere omstandigheden van het concrete geval, die een andere schuldverdeling wellicht rechtvaardiger zouden doen zijn, worden hierbij dus niet in aanmerking genomen.~ Zie ook: Internationaal Schaderegelingsakkoord, Knock for knock agreement, Overeenkomst Vereenvoudigde Schaderegeling.
Basisverzekering: Een verplichte zorgverzekering voor alle rechtmatige ingezetenen van Nederland, die bestaat uit een door de overheid vastgesteld standaardpakket van noodzakelijke zorg. De Zorgverzekeringswet laat de keuze voor een naturapolis of restitutiepolis.~ Zie ook: Aanvullende verzekering, Naturapolis, Restitutiepolis, Zorgverzekering, Zorgverzekeringswet.
Bass: Besluit aanbestedingen speciale sectoren
BAVAM: Beroepsaansprakelijkheidsverzekering van verzekeringstussenpersonen en makelaars in onroerende geoderen
BCA-pool: Bestuurders en Commissarissen Aansprakelijkheidsverzekeringpool
BCE: Bureau Co�rdinatie Experts
BCS: Beurs Clearing Systeem
Beaufort, Schaal van -: Naar Sir Francis Beaufort genoemde schaal, vermeldende de windkracht en -snelheid, benaming en omschrijving van winden. Bijvoorbeeld: windkracht 7, snelheid 13.9-17.1 m per seconde, bomen bewegen, hinderlijk als men ertegenin loopt. In zuiver weerkundige zin is sprake van storm bij een gemiddelde windsnelheid van 75 km per uur over meer dan 10 minuten, dit komt overeen met windkracht 9 op de schaal van Beaufort. Van storm in de zin van de stormschadeverzekering is al sprake bij windkracht 7 op de schaal van Beaufort.~ Zie ook: Stormschadeverzekering.
Bederfelijke-zakenclausule: In de Nederlandse beurs-goederenpolis op te nemen clausule die alle van buiten komende onheilen inclusief diefstal, vermissing en verduistering dekt. Bederfschade is slechts gedekt indien het vervoer een bepaalde vertraging ondervindt, bijvoorbeeld ten minste vijf dagen, door materi�le schade aan het vervoermiddel of in geval van brand, stranding, zinken of aanvaring van het vaartuig/vervoermiddel. Voorts als gevolg van brand, inwerking van zeewater, breken/scheuren van pijpleidingen en ketels, uitvallen van koel-/vriesinstallatie gedurende ten minste 48 uur en lossen/herladen uit nood in een noodhaven.
Beding van wederopbouw: Zie: Wederopbouw.
Bedrijfsbezetting: Een op 2 november 1981 ter griffie van de Arrondissementsrechtbank in Den Haag gedeponeerd molestbegrip: het zonder toestemming van de werkgever aanwezig zijn op een bedrijfsterrein, waarbij de werkgever wordt gehinderd in de toegang tot het terrein en/of in de uitoefening van zijn taak en bevoegdheden.~ Zie ook: Molest.
Bedrijfsfeestenverzekering: Zie: Evenementenverzekering.
Bedrijfsschadeverzekering: Verzekering tegen het geldelijk nadeel bestaande uit verlies van nettowinst en het doorgaan van diverse lasten waar geen inkomsten meer tegenover staan, als gevolg van stagnatie in het bedrijf door materi�le schade aan de in de polis vermelde gevaarsobjecten, veroorzaakt door een in de polis genoemd gevaar. Zij kan worden gesloten voor verschillende gevaren, o.a. brand, ontploffing, vliegtuigschade, storm, machinebreuk, wegvallen van de watervoorziening of de levering van elektrische stroom als gevolg van schade door een verzekerd gevaar in het leverende bedrijf en het afsluiten van een straat in verband met het intreden van een van de verzekerde gevaren in de omgeving. Het verzekerde belang van een bedrijfsschadeverzekering bestaat uit de vaste of doorgaande lasten, de lonen en salarissen en de nettowinst. Voor de vaststelling van de verzekerde som dient men het totaal van deze posten als basis te nemen. Een andere methode is de bruto-ontvangsten te verminderen met de variabele lasten. Dat noemt men ook wel brutowinstverzekering. De verzekerde som is voorts afhankelijk van de verzekerde uitkeringstermijn, d.w.z. de maximale termijn waarover de schade door bedrijfsstagnatie wordt vergoed, bijvoorbeeld 13, 26, 52 weken, of meer. De verzekering omvat ook de extra kosten verbonden aan maatregelen die in geval van een stagnatie worden genomen om deze zo spoedig mogelijk op te heffen. Voor schade en kosten samen wordt doorgaans echter niet meer vergoed dan het bedrag dat verschuldigd zou zijn indien geen maatregelen zouden zijn getroffen en in geen geval meer dan de verzekerde som.~ Zie ook: Accres/decres-clausule, Consequential loss, Doorgaande lasten, Dual basis-methode, Effectief bedrag, Huurschadeverzekering, Lonenpolis, Loss of earnings, Machinebreukbedrijfsschadeverzekering, Molestbedrijfsschadeverzekering, Omzetpolis, Productpolis, Transportbedrijfsschadeverzekering, Variabele lasten, Vergelijkingstermijn, Winstverzekering.
Bedrijfstakpensioenfonds: Pensioenfonds dat voor een gehele bedrijfstak in het leven is geroepen, dus niet alleen voor een bepaalde onderneming.
Bedrijfsverzamelgebouwen: Waarde die een zaak vertegenwoordigt in verband met het bedrijf waarvoor het wordt gebruikt. Een andere term hiervoor is going concern waarde. Het bedrag van de bedrijfswaarde zal doorgaans hoger liggen dan het bedrag dat bij verkoop van de zaak kan worden verkregen. Indien vervanging mogelijk is zal de bedrijfswaarde veelal gelijk zijn aan de vervangingswaarde.~ Zie ook: Vervangingswaarde.
Beëindiging van de verzekering: Het niet nakomen van de verplichting tot betaling van de vervolgpremie kan leiden tot be�indiging van de verzekeringsovereenkomst. Art. 7:934 van het Burgerlijk Wetboek stelt daartoe als voorwaarde dat de verzekeraar de verzekeringnemer vruchteloos moet hebben aangemaand. Die aanmaning moet n� de vervaldag zijn geschied onder vermelding van de gevolgen van niet-betaling en in de aanmaning moet een termijn van 14 dagen zijn gegeven om alsnog te betalen.~ Zie ook: Premiebetaling, Schorsing van de dekking.
Begrafenisverzekering: Overlijdensverzekering die bij overlijden van de verzekerde een bedrag uitkeert, bedoeld om de begrafenis- c.q. crematiekosten te bestrijden.
Begunstigde, Aanwijzen van de -: Zie: Aanwijzen van de begunstigde.
Begunstigde, Onwaardigheid van de -: Zie: Onwaardigheid van de begunstigde.
Begunstigde, Overlijden van de -: Zie: Overlijden van de begunstigde.
Begunstigde: Degene die in een polis (ongevallen- of levensverzekering) is genoemd als gerechtigde tot het in ontvangst nemen van de uitkering. Dit kan zijn de verzekeringnemer, maar ook een derde, die hiertoe door de verzekeringnemer is aangewezen.
Begunstiging: Zie: Aanvaarding van de begunstiging.
Behendigheids- en snelheidsritten: Verzekering waarbij de verzekeraar alleen vergoeding behoeft te betalen wanneer het schip niet behouden heeft gevaren, dus bij totaal verlies en/of afkeuring. Vindt op beperkte schaal toepassing in de (zee)cascoverzekering.
Bekendheidsclausule: Clausule waarin de verzekeraar, al dan niet na inspectie, verklaart op de hoogte te zijn van de ligging, wijze van gemeenschap, constructie, aard, verwarming, verlichting, gebruik en inrichting van de in de polis genoemde opstal. Komt vooral voor bij volgens beursgebruik gesloten brand-, inbraak- en stormpolissen.~ Zie ook: Bestemmingsverandering.
Belang: Zie: Verzekerbaar belang.
Belastinggarantie: Schadeverzekeraars verstrekken wel eens een belastinggarantie aan degene die een uitkering wegens letsel ontvangt bij wijze van vergoeding voor verlies aan arbeidsvermogen. Een dergelijke vergoeding voor gemis van verdiencapaciteit kan niet als inkomen worden beschouwd, zodat er geen inkomstenbelasting over betaald hoeft te worden. De belastinggarantie stelt dan ook dat daarom het bedrag van deze uitkering niet aangegeven hoeft te worden. De garantie houdt voorts in dat wanneer de inspecteur der belastingen toch belasting hierover invordert, de verzekeraar deze belasting voor zijn rekening neemt.
Beledigde partij: De benadeelde die in een strafzaak kan vragen de verdachte van een strafbaar feit tevens te veroordelen tot betaling van de door hem geleden, door de verdachte veroorzaakte, schade. Het slachtoffer dat een vordering tot schadevergoeding heeft op de dader, kan zich melden bij de Officier van Justitie voordat de rechtszitting plaatsvindt door het invullen van een voegingsformulier. De benadeelde is niet verplicht op de zitting aanwezig te zijn. De Hoge Raad besliste dat een gesubrogeerde verzekeraar voor zijn claim zich niet civiele partij kan stellen. Deze mogelijkheid staat alleen open voor niet te ingewikkelde vorderingen. Splitsing van de vordering is eventueel mogelijk; het ingewikkelde deel kan dan later nog via een normale civiele procedure tegen de dader worden gevorderd.
Beleggingskas: Zie: Spaarkas.
Beleggingsverzekering: Een vorm van levensverzekering waarbij de spaarpremie wordt belegd in aandelen. De spaarpremie wordt aangewend voor het verwerven van eenheden (units) in een beleggingsfonds. Indien de verzekerde op de einddatum van de verzekering in leven is, ontvangt de begunstigde de op die datum geldende waarde van het verworven aantal units. In plaats van een uitkering in geld kan hij veelal ook uitkering verlangen in de vorm van participaties in het aandelenfonds.~ Zie ook: Spaarpremie, Unit-linkedverzekering, Universal-lifeverzekering.
Belendingenclausule: Clausule, opgenomen in de meeste brandpolissen, maar ook wel in die voor inbraak en storm, waarin wordt vermeld dat ligging, constructie, aard en inrichting van de belendingen de verzekering niet zullen prejudici�ren. De verzekeraar geeft daarmee te kennen dat de belendingen, aanwezig bij het sluiten van de verzekering, indien zij in de polis niet of niet juist vermeld mochten zijn, geen invloed op de geldigheid van de verzekering zullen hebben.
Belening: Belenen is een van de beschikkingsrechten bij levensverzekering. De verzekeringnemer kan bij daarvoor vatbare vormen van levensverzekering gelden lenen bij de levensverzekeraar. Van de lening wordt een aantekening op de polis gesteld; wenst de verzekeringnemer dat niet, dan zal hij de polis gedurende de looptijd van de lening aan de verzekeraar in bewaring moeten geven. Een polis die zonder enige beperking kan worden afgekocht, zal in het algemeen kunnen worden beleend tot een bedrag van ten hoogste de afkoopwaarde. Over het geleende bedrag is rente verschuldigd.~ Zie ook: Beschikkingsrecht.
Bemiddelaar, Herverzekerings-: Zie: Herverzekeringsbemiddelaar.
Bemiddelaar, Onder-: Zie: Onderbemiddelaar.
Bemiddelaar, Verzekerings-: Zie: Verzekeringsbemiddelaar.
Bemiddelaar: De in de Wet financi�le dienstverlening gebruikte benaming voor de financi�le dienstverlener die bemiddelt bij het tot stand brengen van overeenkomsten inzake een financieel product. Anders dan de Wfd bevat het ontwerp van de Wet op het financieel toezicht wel een definitie van bemiddelaar: degene die bemiddelt.~ Zie ook: Bemiddelen.
Bemiddelen: Dit is een in art. 1 sub e van de Wet financi�le dienstverlening gedefinieerd begrip: alle werkzaamheden gericht op het als tussenpersoon tot stand brengen van overeenkomsten inzake financi�le producten tussen consumenten en aanbieders, of, voor zover het overeenkomsten ten aanzien van verzekeringen of krediet betreft, bestaande uit het assisteren bij het beheer en de uitvoering van dergelijke overeenkomsten.~ Zie ook: Adviseur, Bemiddelaar, Herverzekeringsbemiddelaar, Onderbemiddelaar, Tussenpersoon.
Bemiddeling, Assurantie-: Zie: Verzekeringsbemiddeling.
Bemiddeling, Verzekerings-: Zie: Verzekeringsbemiddeling.
Bemiddeling, Wachttijd-: Zie: Wachttijdbemiddeling.
Bemiddeling, Zorg-: Zie: Zorgbemiddeling.
Bemiddelingsovereenkomst: Een in art. 7:425 van het Burgerlijk Wetboek gedefinieerd begrip: de overeenkomst van opdracht waarbij de ene partij, de opdrachtnemer, zich tegenover de andere partij, de opdrachtgever, verbindt tegen loon als tussenpersoon werkzaam te zijn bij het tot stand brengen van een of meer overeenkomsten tussen de opdrachtgever en derden.
Bemiddelingsverbod: Op grond van het bepaald in art. 180 van de Wet toezicht verzekeringsbedrijf 1993 is het verboden te bemiddelen bij of op andere soortgelijke wijze mee te werken aan de voorbereiding of totstandkoming van overeenkomsten van verzekering met een verzekeraar, die (a) geen vergunning heeft om het verzekeringsbedrijf uit te oefenen, (b) een bijkantoor in Nederland heeft en niet heeft voldaan aan de voor de toelating voorgeschreven procedure of (c) diensten naar Nederland verricht en niet heeft voldaan aan de voor de toelating voorgeschreven procedure.
Benefits, Defined -: Zie: Defined benefits.
Benzinepompverzekering: Verzekering van het risico van iedere beschadiging van de benzinepomp, met uitzondering van schade door molest en normale slijtage; de verzekering dekt tevens het wettelijke aansprakelijkheidsrisico zowel voor wat betreft personen- als zaakschade.
Beredding: Het nemen van maatregelen tot voorkoming of vermindering van schade, indien een risico zich verwezenlijkt of dreigt te verwezenlijken.
Bereddingskosten, Vergoeding van -: Zie: Vergoeding van bereddingskosten.
Bereddingskosten: Kosten die zijn verbonden aan het nemen van maatregelen tot voorkoming of vermindering van schade, indien een risico zich verwezenlijkt of dreigt te verwezenlijken.~ Zie ook: Bereddingsplicht, Vergoeding van bereddingskosten.
Bereddingsplicht: De op grond van artikel 957 lid 1 van het Burgerlijk Wetboek op de verzekeringnemer respectievelijk de verzekerde rustende verplichting om zodra hij van de verwezenlijking van het risico of het ophanden zijn daarvan op de hoogte is, of behoort te zijn, naar mate hij daartoe in de gelegenheid is, binnen redelijke grenzen alle maatregelen te nemen, die tot voorkoming of vermindering van de schade kunnen leiden. De bereddingsplicht ziet uitsluitend op buitengewone maatregelen bij (dreigende) schade, dus niet op de algemene verplichting om schade te voorkomen.~ Zie ook: Bereddingskosten.
Beroepsaansprakelijkheid: De aansprakelijkheid voortvloeiende uit fouten of verzuimen begaan bij de uitoefening van een beroep. Zal meestal geen wettelijke aansprakelijkheid, maar contractuele aansprakelijkheid zijn. De mogelijkheid tot verzekering van dit risico is bestaat voor een beperkt aantal beroepen zoals medici, advocaten, accountants, notarissen, verzekeringsbemiddelaars, vastgoedmakelaars, maar in het algemeen betonen verzekeraars zich terughoudend met betrekking tot deze verzekeringsvorm. Sommige beroepsaansprakelijkheidspolissen dekken alleen zuivere vermogensschade, dus geen letsel- en zaakschade. Andere polissen dekken ook wel letselschade (artsen) of zaakschade (architecten). Voor bestuurders en commissarissen van vennootschappen en verenigings- en stichtingsbestuurders wordt in poolverband (BCA-Pool) dekkingsmogelijkheid geboden.~ Zie ook: Aansprakelijkheidsverzekering, BAVAM, BCA-Pool, Contractuele aansprakelijkheid, Dienstenaansprakelijkheid, Foutenverzekering.
Beroepsaansprakelijkheidsverzekering: Verzekering die dekking verleent voor de aansprakelijkheid van de verzekerde wegens fouten, verzuimen of nalatigheden in de uitoefening van zijn beroep begaan: de dekking van de contractuele aansprakelijkheid staat hierbij op de voorgrond. Een voorbeeld hiervan is de door de BAVAM aangeboden beroepsaansprakelijkheidsverzekering voor verzekeringstussenpersonen en vastgoedmakelaars.
Beroepspensioenfonds: Pensioenfonds voor beoefenaren van een bepaald beroep, zoals notarissen, huisartsen, actuarissen en vroedvrouwen. Als er voor een bepaalde beroepsgroep een beroepspensioenfonds is, zijn alle beroepsgenoten verplicht om zich bij dat fonds aan te sluiten.
Beroepsziekte: Een beroepsziekte is een objectief vast te stellen rechtstreeks, niet plotseling gevolg van een min of meer langdurige blootstelling van een werknemer aan een fysisch, chemisch of biologisch risico of van de omstandigheden waarin hij zijn beroepsactiviteit uitoefent. Een voorbeeld hiervan is de dagelijkse inname van een kleine dosis giftige stoffen of dampen. Het is bijna altijd onmogelijk het moment waarop de ziekte begonnen is te bepalen, omdat bepaalde beroepsziekten zich pas jaren na het begin van de blootstelling aan het risico manifesteren of soms zelf zeer lang nadat de werknemer de desbetreffende activiteit heeft stopgezet, bijvoorbeeld bij bepaalde vormen van kanker.
Beschadigdheid: Zie: Vrij van beschadigdheid.
Beschikkingsgerechtigde: Degene aan wie de beschikkingsrechten van een polis van levensverzekering toekomen. De beschikkingsgerechtigde kan zijn de verzekeringnemer of iemand die later in diens rechten is getreden.
Beschikkingsrechten: De rechten die de verzekeringnemer of andere beschikkingsgerechtigde aan een polis van levensverzekering kan ontlenen. Deze rechten zijn: afkoop, begunstiging, belening, conversie, overdracht, premievrijmaking en verpanding.
Bestuurders- en commissarissenaansprakelijkheidsverzekering: Zie: Directors and officers liability insurance.
Bestuurlijke boete: Toezichthouders kunnen een bestuurlijke boete opleggen. Dat is een bestraffende sanctie die een onvoorwaardelijke verplichting tot betaling van een geldsom inhoudt.
Betaalkaarten: Zie: Geldclausule.
Beurs clearing system: In dit systeem worden alle via de assurantiebeurs tot stand gekomen transacties/contracten geadministreerd. Het systeem voorziet in gegevensuitwisseling tussen verzekeraars en makelaars. De actuele polissituaties, cumulatieve premie- en schadegegevens, historische premie-, schade- en buitenlandse assurantiebelasting transacties, alsmede historische verdelingen over de laatste 5 jaar kunnen online worden geraadpleegd.
Beurs: Vanouds was de beurs een trefpunt van kooplieden en de plaats waar zaken werden gedaan. Rotterdam kende al in 1598 een beursgebouw waarin handelsactiviteiten plaatsvonden en daarop betrekking hebbende verzekeringen konden worden gesloten. Amsterdam volgde later. Hier werd voor het eerst een beursgebouw in gebruik genomen in 1611. De verzekeringszaken werden voor de handelslieden gedaan door als zodanig be�digde makelaars in assuranti�n en in Amsterdam ook door niet be�digde assurantiebezorgers. Deze verzekeringstussenpersonen brachten de verzekeringen onder bij de op de beursvloer aanwezige assuradeuren, doorgaans gevolmachtigd agenten van binnen- of buitenlandse verzekeraars. Bij het merendeel van de ter beurze gesloten verzekeringen was sprake van coassurantie. Dit leidde ertoe dat voor verschillende verzekeringsvormen uniforme voorwaarden (beurspolissen) werden ontwikkeld. Als gevolg van de invoering van het e-ABS-systeem, het elektronisch Assurantie Beurs Systeem voor de coassurantie, bestaan er sinds 1 januari 2004 in ons land geen fysieke beurzen meer.~ Zie ook: Co�peratieve Vereniging Nederlandse Assurantie Beurs B.A.
Beursbengel, De -: Door NIBE-SVV uitgegeven vakblad voor de verzekeringsbranche. De naam is ontleend aan een lui-klok van de Beurs van Berlage te Amsterdam.~ Zie ook: Lutinebel.
Beursboekingsbureau: Zie: Vereniging Nederlandse Assurantie Beurs.
Beurscondities: Bepalingen, door de transportverzekeraars te Amsterdam en te Rotterdam in de loop van vele jaren vastgesteld met betrekking tot casco- en goederentransportverzekeringen. De beurscondities beperken enerzijds en verruimen anderzijds de standaarddekking van beurspolissen. Door verwijzing in een polis naar deze condities vormen zij een deel van de tussen verzekeraar en verzekeringnemer gesloten overeenkomst van verzekering. Afwijkingen zijn toegestaan, maar deze moeten uitdrukkelijk in de polis worden vermeld. De Nederlandse beurs-goederenpolis 2006 bevat geen verwijzing meer naar beurscondities; de algemene voorwaarden van deze polis hebben de functie van de beurscondities goeddeels overgenomen.~ Zie ook: Beurspolis.
Beursmakelaar: Zie: Makelaar.
Beursnota: Zie: Sluitnota.
Beursslip: Zie: Sluitnota.
Beurtvaartcondities: Verkorte benaming voor de Algemeene Vervoercondities der Vereeniging tot Behartiging van de Belangen van de Binnenlandsche Beurtvaart (Stoom en Zeil), vastgesteld op 18 juli 1912 en sedertdien enige malen gewijzigd. In 1950 werden zij vervangen door de Algemene Vervoercondities 1950, later door die van 1983, voor zendingen over de weg. De vrachtbrieven die in de zogenaamde binnenvaartlijndiensten (ook wel beurtvaart genoemd) worden gebruikt, verwijzen naar de Algemene Veerboot- en Beurtvaartcondities. Deze regelen o.a. dat de aansprakelijkheid voor ladingschade beperkt is tot maximum � 3,40 per kg beschadigd gewicht. Voor personenschade wordt maximaal � 137.000 per persoon vergoed, voor handbagage maximaal � 1.000.~ Zie ook: Algemene Vervoercondities.
Beveiligingsbewijs: Bewijsstuk dat beveiligingsmaatregelen tegen inbraak volgens de voorgeschreven normen door erkende (deskundige) bedrijven zijn uitgevoerd. De beveiligingsmaatregelen zijn voorgeschreven in de beveiligingsklasse-indeling die is opgesteld door het Nationaal Centrum voor Preventie. In het beveiligingsbewijs worden de namen vermeld van de bedrijven die de maatregelen hebben uitgevoerd. Erkende bedrijven zijn de door het Nationaal Centrum voor Preventie erkende slotenspecialisten en elektrotechnische beveiligingsbedrijven. Het beveiligingsbewijs heeft in de loop der jaren veel aanpassingen ondergaan.
Bevrachting: Onder deze benaming worden drie onderling verschillende overeenkomsten begrepen: rompbevrachting (bare boat charter of charter by demise), reisbevrachting (reischarter) en tijdbevrachting (tijdcharter). De bevrachtingsovereenkomst kan, maar hoeft geen vervoersovereenkomst te zijn. Is er sprake van vervoer, dan is titel 5 afdeling 2 van boek 8 van het Burgerlijk Wetboek van toepassing (Zie: art. 8:373 BW). Een bevrachtingsovereenkomst die geen vervoersovereenkomst is, is de rompbevrachting (Zie: art. 8:530 BW). Deze valt dus buiten de regels van de vervoersovereenkomst. De bevrachting vertoont overeenkomst met de huurovereenkomst. Art. 8:374 BW sluit echter de toepassing van huur, bewaargeving en bruikleen op de terbeschikkingstelling van een schip uit.1. Rompbevrachting is een overeenkomst waarbij de ene partij (de rompvervrachter) het schip ter beschikking stelt van de wederpartij (rompbevrachter) zonder daarover nog enige zeggenschap te houden. Bij deze vorm wordt dus de beschikkingsmacht over het schip voor een bepaalde periode overgedragen.2. Reisbevrachting is een overeenkomst waarbij de ene partij (de vervrachter) zich verbindt een aangewezen schip geheel of voor een deel ter beschikking te stellen van de wederpartij (de bevrachter), teneinde op één of meer bepaalde reizen voor haar personen of zaken over zee te vervoeren tegen betaling van een zekere prijs voor dit vervoer.3. Tijdbevrachting is een overeenkomst waarbij de ene partij (de vervrachter) zich verbindt een aangewezen schip gedurende een bepaalde tijd ter beschikking te stellen van de wederpartij (de bevrachter), teneinde het te haren behoeve voor de vaart ter zee te gebruiken tegen betaling van een prijs berekend naar tijdsduur. Voor de binnenvaart Zie: artt. 8:892 en 8:990 BW.Een belangrijk verschil tussen de tijd- en reisbevrachting is dat bij eerstgenoemde het risico van de reisduur geheel voor de bevrachter is, terwijl bij laatstgenoemde de vervrachter belang heeft bij een zo kort mogelijke reis, inclusief laden en lossen, zodat hij het schip zo spoedig mogelijk opnieuw kan vervrachten. De beslissende factor t.a.v. de vraag wanneer sprake is van reis- of tijdbevrachting is volgens de wet of de terbeschikkingstelling al dan niet op tijdbasis geschiedt. Derhalve is alle bevrachting die geen tijdbevrachting is, volgens de wet reisbevrachting.~ Zie ook: Bevrachtingsvoorwaarden 1991.
Bevrachtingsvoorwaarden 1991: Voor het vervoer van zaken over de binnenwateren golden modellen voor bevrachtingsovereenkomsten. Daarin wordt verwezen naar de zogenaamde Bevrachtingsvoorwaarden 1991. Ladingen voor schepen die via de zogenaamde Schippersbeurs werden bevracht, moesten worden vervoerd op deze Bevrachtingsvoorwaarden. Ook voor niet via de Schippersbeurs lopende bevrachtingen werden ze vaak toegepast. Ze regelden o.a. de aansprakelijkheid van de vervoerder voor ladingschade. Zie ook de artt. 8:890 t/m 961 van het Burgerlijk Wetboek.
Bewaarplicht: Een in het Besluit financi�le dienstverlening aan een financi�le dienstverlener opgelegde verplichting om bepaalde gegevens gedurende een bepaalde periode te bewaren. Het gaat hierbij om de bij een consument ingewonnen informatie en het op basis daarvan verkochte financi�le product en om de in de klachtenadministratie van de financi�le dienstverlener opgenomen gegevens.
Bewijs van de verzekeringsovereenkomst: De verzekeraar en de verzekeringnemer kunnen met alle middelen rechtens bewijs leveren van het bestaan van een overeenkomst van verzekering. Op grond van het bepaalde in art. 7:932 lid 1 van het Burgerlijk Wetboek moet de verzekeraar zo spoedig mogelijk een polis afgeven. Dat is een akte, waarin de overeenkomst van verzekering is vastgelegd, en als zodanig een belangrijk bewijsmiddel~ Zie ook: Akte, Polis.
Bewijslast: Hiermee wordt vooral bedoeld het risico verbonden aan het bezit van een motorrijtuig, bijvoorbeeld een brand- of ontploffingsschade die door een auto wordt veroorzaakt. Dit bezitsrisico wordt gedekt onder de WAM-polis, naast het zogenaamde verkeersrisico en het eventuele werkrisico zoals van een vorkheftruck of graafmachine.~ Zie ook: Verkeersrisico, Werkrisico.
Bid bond: De bid bond of inschrijvingsborgtocht is een bond, waarbij de surety de middelen verschaft om een andere aannemer het werk te laten uitvoeren en daarvoor een performance bond te verschaffen indien de aannemer bij gunning van het werk voor de aangeboden prijs het contract weigert en geen performance bond levert.~ Zie ook: Bond, Performance bond.
Bijdekkingsclausule, Automische -: Clausule krachtens welke tot een beperkt percentage of bedrag dekking wordt toegezegd boven de in de polis vermelde verzekerde som, in veel gevallen zelfs voordat hiervan kennis is gegeven aan en akkoordverklaring is ontvangen van de verzekeraars bijvoorbeeld wegens uitbreidingen of prijsstijging. Ook spreekt men wel van automatische bijverzekeringsclausule of automatic reinstatement clause. Soms ook gebruikt voor de automatische bijverzekering van schadebedragen in die gevallen waarin na een schade de verzekerde som met het bedrag van schade plus kosten wordt verminderd.~ Zie ook: Accres/decres-clausule, Reinstatement clause.
Bij-derdenpolis: Milieuschadeverzekering voor bedrijven, bijvoorbeeld gasfitters, loodgieters e.d., die werkzaamheden bij derden verrichten.
Bijladingschadeclausule: Clausule volgens welke schade veroorzaakt door andere, in hetzelfde vervoermiddel geladen, zaken voor rekening van verzekeraars wordt gebracht. Betekent bij verzekering volgens Engels recht (damage caused by other cargo) een uitbreiding van de dekking, omdat schade door bijgeladen zaken niet is schade door een peril of the seas. Naar Nederlands recht vormt de clausule geen wezenlijke uitbreiding van de dekking, omdat schade door bijgeladen zaken reeds is gedekt als schade door een van buiten komend onheil.
Bijsluiter, Financiële -: Zie: Financi�le bijsluiter.
Bijverzekering: Verzekering die uitbreiding geeft aan de oorspronkelijke polis door verhoging van de verzekerde som in verband met een uitbreiding van het gevaarsobject, prijsstijging o.i.d. Bijverzekering wordt gewoonlijk in een aanhangsel gedocumenteerd, maar ook wel door middel van een nieuw polisblad. Indien de omschrijving van het gevaarsobject of het verzekerde belang wordt uitgebreid zonder dat de verzekerde som een verhoging ondergaat (bijvoorbeeld bij bedrijfsschadeverzekering), spreekt meneveneens van bijverzekering.~ Zie ook: Aanhangsel, Bijdekkingsclausule.
Bijverzekeringsclausule, Automatische -: Zie: Bijdekkingsclausule, Reinstatement clause.
Bijzonder trekkingsrecht: Zie: Special Drawing Rights.
Bijzondere aansprakelijkheidsverzekering: Een bijzondere aansprakelijkheidsverzekering is de verzekering van de aansprakelijkheid die kan voortvloeien uit een bepaalde hoedanigheid, zoals die van jager of houder van een motorrijtuig, of uit de eigendom of het gebruik van een bepaalde zaak.~ Zie ook: Algemene aansprakelijkheidsverzekering.
Bijzondere avarij: Zie: Avarij-particulier.
Bijzondere voorwaarden: De Bijzondere voorwaarden zijn het onderdeel van de verzekeringsvoorwaarden waarin de op het verzekerde risico betrekking hebbende specifieke bepalingen van de overeenkomst van verzekering zijn neergelegd zoals een begripsomschrijvingen, de omvang van de verzekering, de uitsluitingen, de wijze van schaderegeling en het eigen risico.
Bill of lading: Zie: Cognossement.
BIM: Beroepsvereniging van Insurance/Risk Managers
Bindend advies: Wijze van geschillenbeslechting, hierin bestaande dat partijen overeenkomen over de oplossing van het geschil een hen bindende uitspraak van (een) derde(n) te vragen. Anders dan bij arbitrage levert een bindend advies geen voor gerechtelijke executie vatbare uitspraak op. Indien een van de partijen zich niet overeenkomstig het bindend advies gedraagt, kan de andere de bevoegde rechter veroordeling van zijn wederpartij tot nakoming van het advies vragen. De rechter zal deze eis toewijzen, tenzij hij oordeelt dat het advies uit hoofde van zijn inhoud of wijze van totstandkoming zozeer tegen de redelijkheid indruist dat de eisende partij in strijd met de billijkheid en de goede trouw zou handelen door haar wederpartij eraan te willen houden. Volgens art. 6:236 onder n van het Burgerlijk Wetboek moet een consument het recht worden gegeven binnen een maand nadat de wederpartij te kennen geeft een bindend advies te wensen, toch inschakeling van de gewone rechter te eisen.~ Zie ook: Arbitrage.
Binder: Een voorlopige bevestiging van herverzekeringsdekking, hangende de uitgifte van de offici�le contractdocumenten, die uiteindelijk door beide contractpartijen dienen te worden ondertekend en die op hun beurt de binder vervangen.~ Zie ook: Open cover.
Binding authority: Zie: Open cover.
Binnenbraak: Het zich wederrechtelijk toegang verschaffen tot een afgesloten ruimte door braak, niet aan de buitenkant van een gebouw, maar vanuit een binnenshuis gelegen ruimte. Is meestal niet zonder meer gedekt. ~ Zie ook: Braak, Buitenbraak.
Binnenlandse onlusten: Een op 2 november 1981 ter griffie van de Arrondissementsrechtbank in Den Haag gedeponeerd molestbegrip: min of meer georganiseerde gewelddadige handelingen, die zich op verschillende plaatsen binnen een staat voordoen.~ Zie ook: Molest.
Binnenlandse transportverzekering: Verzekering die beperkt is tot transporten, waarvan het begin- en eindpunt binnen Nederland zijn gelegen.
Binnenschepen: Schepen die teboekstaan in het in artikel 8:783 van het Burgerlijk Wetboek genoemde register alsmede de schepen die noch in dit register noch in het in artikel 8:193 BW genoemde register voor zeeschepen te boek staan en blijkens hun constructie noch uitsluitend noch in hoofdzaak voor drijven in zee bestemd zijn. Zie: art. 8:3 BW
Binnenvaart-cascoverzekering: Zie: Schepencascoverzekering.
BKR: Bureau Krediet Registratie
Bliksemschade: Schade door blikseminslag zonder dat daardoor brand ontstaat, ook wel koude bliksemschade genoemd. Indien slechts sprake is van een bliksemontlading in de naaste omgeving, dus zonder inslag in de verzekerde opstal, dan kan inductieschade ontstaan. Het hangt van de verzekeringsvoorwaarden af of de hierdoor ontstane schade is gedekt.~ Zie ook: Brandschade, Inductieschade.
Blind herverzekeringscontract: Zie: Treaty herverzekering.
Blockpolis: Speciale verzekeringsvorm voor juweliers en diamantairs, waarbij alle tot de handelsvoorraad van de verzekerde behorende zaken (juwelen, edelgesteenten e.d.), hem door derden ten verkoop, op zicht, ter bewerking of voor enig ander doel toevertrouwde soortgelijke zaken alsmede de tot zijn bedrijf behorende contanten binnen de in de polis genoemde territoriale grenzen verzekerd worden, ongeacht waar zij zich bevinden. De dekking is dus van kracht tijdens vervoer zowel als tijdens verblijf, ook indien de zaken tijdelijk aan derden worden toevertrouwd. De verzekering dekt schade (beschadiging en geheel of gedeeltelijk verlies) door onverschillig welke oorzaak, uitgezonderd schade door bewerking, oneerlijkheid van bepaalde personen, molest en atoomkernreacties. De premie wordt jaarlijks vooraf in ��n bedrag vastgesteld. De blockpolis wordt steeds gesloten als premier-risqueverzekering.~ Zie ook: Premier-risqueverzekering.
Blusmiddelen: Bijvoorbeeld brandkranen c.a., brandspuiten, draagbare blusapparaten en pompen, brandemmers, gasinstallaties, sprinklerinstallaties. Toepassing ervan wordt uit verzekeringsoogpunt aanbevolen ter verkleining van het risico, ter verkrijging van een daarmee vaak samengaande korting op de brandpremie, dan wel ter vermijding van een toeslag zo niets aan brandpreventie mocht worden gedaan. Onderscheid wordt gemaakt tussen automatisch werkende blusmiddelen (gas- en sprinklerinstallaties) en niet-automatisch werkende blusmiddelen.
Blusmiddelenclausule: Clausule in brandverzekeringspolissen waarin de verzekerde wordt verplicht om de blusmiddelen die aanwezig waren bij de aanvang van de verzekering en waarvoor op de premie een korting werd verleend, gedurende de verzekeringstermijn aanwezig te houden en te zorgen dat deze behoorlijk werkvaardig blijven. Daartoe zullen o.a. de handblusapparaten eenmaal per jaar door de leverancier moeten worden gecontroleerd en zo nodig worden bijgevuld. Een automatisch werkende sprinklerinstallatie of een automatisch werkende gasblusinstallatie zal elk halfjaar moeten worden herkeurd en van een nieuw geldig certificaat van het Bureau voor Sprinklerbeveiliging moeten zijn voorzien.
Blussingskosten: De kosten voor de overheidsbrandweren moeten door de betrokken gemeenten worden gedragen; in sommige gemeenten worden die kosten door middel van een afzonderlijke belasting op de inwoners van de gemeente verhaald. Omdat de blussingskosten niet ten laste komen van de verzekerde die brand gehad heeft, blijven brandverzekeraars van deze kosten vrij. De kosten die de verzekerde zelf maakt om een brand te bestrijden, zijn - binnen zekere grenzen - wel voor rekening van zijn brandverzekeraar.~ Zie ook: Bereddingskosten, Brandweerkosten.
Bluswaterschade: Zie: Brandschade.
Bodemerij: Een van de oudste vormen van zeeverzekering, die in Nederland niet meer bestaat. Het betrof een geldlening aan een scheepseigenaar met het beding dat als schip en/of lading verloren gingen, het geleende geld niet terugbetaald behoefde te worden; bij behouden aankomst moest het geleende bedrag met (hoge) rente worden terugbetaald.
Bodemverontreiniging: Zie: Milieuverontreiniging, Wet Bodembescherming.
Boete, Bestuurlijke -: Zie Bestuurlijke boete.
Boete: Geldstraf. Men kan onderscheiden strafrechtelijke boeten, bestuurlijke boeten en privaatrechtelijke boeten. In het laatste geval vloeien deze voort uit een boetebeding, bijvoorbeeld wegens te late oplevering van werk. Verzekeraars sluiten aansprakelijkheid voor boeten doorgaans uit.~ Zie ook: Bestuurlijke boete, Malus, Punitive damages.
Bond, Average -: Zie: Avarij-grossecompromis.
Bond, Bid -: Zie: Bid bond.
Bond, Performance -: Zie: Performance bond.
Bond: Engelse benaming voor de overeenkomst waarbij de ene partij (de surety) zich jegens zijn wederpartij (de principal) verbindt een derde (de obligee), indien de principal in gebreke blijft een door hem tegenover die derde aangegane verbintenis na te komen, binnen de in de bond neergelegde grenzen financieel in staat te stellen de verbintenis, eventueel door anderen, te doen uitvoeren c.q. voltooien. Ook wel surety bond of contract guarantee genoemd. Wordt vooral verlangd van aannemers van grote openbare werken. De aanbesteder beoogt ermee te voorkomen dat hij, nadat hij het werk voor een bepaalde prijs heeft gegund, voor financi�le tegenvallers komt te staan doordat de aannemer zich terugtrekt of niet bij machte is het werk te voltooien. De meest voorkomende bonds zijn de bid bond en de performance bond.
Bontwerkverzekering: Zie: Kostbaarhedenverzekering.
Bonus: (Extra) uitkering uit de winst. De term wordt in Engelssprekende landen in de levensverzekering gebruikt voor het winstaandeel dat de levensverzekeraar aan de verzekeringnemers ten goede laat komen. Hier te lande is in de levensector bekend de bonuspolis, die onder bepaalde voorwaarden een verhoging van het risicokapitaal toekent mits de verzekerde zich driejaarlijks (op eigen kosten) onderwerpt aan een zogenaamde periodiek geneeskundig onderzoek door zijn huisarts; de uitslag van deze keuring speelt geen rol voor de lopende levenpolis. In de schadeverzekering wordt in een enkel geval een zogenaamde no-claimbonus overeengekomen, d.w.z. dat een zeker gedeelte van de betaalde premie aan de verzekeringnemer wordt gerestitueerd indien de verzekering eindigt zonder dat een schadevordering wordt ingediend. De zogenaamde no-claimkorting bij motorrijtuigverzekering wordt ook wel no-claimbonus genoemd, maar dit werkt verwarrend, omdat het hier geen restitutie van een deel van de betaalde premie betreft, maar een korting op de voor het volgende verzekeringsjaar te betalen premie.~ Zie ook: Malus, No-claimkorting.
Bonus-malusladder: Komt voor in motorrijtuigverzekeringen. Deze ladder geeft het kortingspercentage of het eventuele toeslagpercentage aan dat wordt toegepast op de bruto premie. Men klimt hoger op de ladder indien een verzekeringsjaar schadevrij is afgesloten. Komt echter een schade ten laste van de polis, dan vindt een terugval plaats. Het klimmen op de ladder gaat meestal met stappen van 5% � 10% tot het maximum van (meestal) 75% is bereikt. De terugval na een schade gaat meestal met vier � vijf stappen tegelijk. Is de hoogste trede bereikt, dan geldt meestal een zogenaamde bonusbescherming, waardoor wel een terugval op ladder plaatsvindt, maar het kortingspercentage onaangetast blijft. De inschaling van nieuwe verzekeringnemers op de ladder geschiedt aan de hand van de royementsverklaring van een vorige verzekeraar en volgens de bij de verzekeraar gebruikelijke maatstaven.~ Zie ook: Royementsverklaring.
Borg: Het Nationaal Centrum voor Preventie geeft erkenningen af aan bedrijven die zich bezighouden met inbraakbeveiliging, zowel op bouwkundig als op elektronisch gebied, en die aan gestelde eisen van vakbekwaamheid en deskundigheid voldoen. De erkenning resulteert in de afgifte van een BORG-certificaat. Het BORG-certificaat betekent dat de beveiliging voldoet aan de eisen die worden gesteld door de overheid, de verzekeraars en de beveiligingsbranche.
Bossenverzekering: Verzekering welke tot doel heeft de eigenaar van een bos te dekken tegen schade aan het bos door brand (op bepaalde voorwaarden ook schade door storm). Geschiedt meestal op onderlinge basis. Het onderhoud van de bossen en van de zogenaamde brandgangen, de soort bomen e.d. spelen een grote rol bij de beslissing over het al dan niet aanvaarden van het risico door de (op dit terrein gespecialiseerde) maatschappij.
Both to blame collision clause: Clausule in de goederentransportverzekering volgens welke de verzekeraars zich verplichten aan de verzekerde het bedrag te vergoeden dat deze laatste op grond van een in het cognossement voorkomende both to blame collision clause aan de rederij zal moeten betalen. Met de bewuste cognossementsclausule beoogt de rederij bepaalde gevolgen van het Amerikaanse recht te ontgaan inzake aanvaring tussen twee schepen die beide schuld aan de aanvaring hebben. Volgens dit recht moet, indien beide schepen (A en B) schuld hebben, ieder de helft van de schade van zijn wederpartij vergoeden, maar belanghebbenden bij lading aan boord van A kunnen hun schade ten volle op de reder van B verhalen. Doordat deze de helft hiervan van reder A vergoed krijgt, komt 50% van de schade aan lading A ten laste van reder A, terwijl deze zich voor ladingschade door aanvaring rechtsgeldig in zijn cognossementen juist had vrijgetekend. Door de both to blame collision clause in het cognossement kan reder A het deel van de door hem ter zake van zijn eigen lading aan B betaalde schadevergoeding van ladingbelanghebbenden terugvorderen. Door de both to blame collision clause in de polis komt het aldus door ladingbelanghebbenden te betalen bedrag uiteindelijk ten laste van hun transportverzekeraars.~ Zie ook: Aanvaringsaansprakelijkheid.
Bouwjaarkorting: Het bedrag waarvoor een opstal of een schip is gebouwd, dus de werkelijke bouwkosten.
Bovenstaande verzekeraar: De verzekeraar die de polis of sluitnota als eerste - doorgaans ook als belangrijkste - verzekeraar heeft getekend, heeft veelal een speciale positie. Hij (en soms ��n � twee volgenden) dient beslissingen te nemen, bijvoorbeeld bij tussentijdse wijzigingen en bij het goedkeuren van schaderekeningen. De overige verzekeraars volgen zijn zienswijze gewoonlijk, maar zijn daartoe niet verplicht.~ Zie ook: Coassurantie, Leading commission, To follow-clause.
B-polis: De door de Pensioen- en spaarfondsenwet geboden mogelijkheid om een pensioentoezegging uit te laten voeren door een toegelaten levensverzekeraar. E�n van de mogelijkheden is dat de werkgever een overeenkomst van levensverzekering sluit. Bij de betreffende overeenkomst van levensverzekering is de werkgever de verzekeringnemer en de aan diens onderneming verbonden werknemer is de verzekerde. Evenals op C-polissen zijn op B-polissen de Regelen verzekeringsovereenkomsten Pensioen- en spaarfondsenwet van toepassing.~ Zie ook: C-polis.
Braak: Deze term wordt o.m. gebruikt in inbraak- en uitgebreide gevarenverzekeringen. Een in de jurisprudentie gehanteerde definitie van braak is: de verbreking van een afsluiting met het doel zich wederrechtelijk toegang te verschaffen. Het gebruik van het woord 'verbreking' houdt niet per definitie in dat er voor braak sprake moet zijn van enige vorm van beschadiging. Voldoende is dat een afsluiting op een andere dan de ge�igende manier wordt geopend, bijvoorbeeld door het forceren van de afsluiting. De verzekeraar die voor de aanwezigheid van braak als eis stelt dat er sprake moet zijn van een zichtbare beschadiging, dient dit nadrukkelijk in zijn verzekeringsvoorwaarden te vermelden. ~ Zie ook: Binnenbraak, Buitenbraak.
Braakschade: Schade veroorzaakt aan gebouwen, brandkasten, kluisdeuren enz. bij inbraak, overval of poging daartoe. Is normaliter niet begrepen onder een verzekering welke de inhoud van gebouwen, brandkasten of kluizen tegen inbraak dekt; wordt evenwel vaak als afzonderlijke post op premier-risquebasis op een inbraakpolis meeverzekerd. Ook bij motorrijtuigen speelt braakschade een rol, niet alleen wat betreft de schade ��n de auto, maar ook ten aanzien van uit de auto gestolen inboedelzaken. Het gaat ook daar om zichtbare, uitwendige beschadiging van afsluitingen.~ Zie ook: Binnenbraak, Buitenbraak.
Branche: Het schade- en het levensverzekeringsbedrijf kent verschillende branches, d.w.z. takken van verzekering. De Wet toezicht verzekeringsbedrijf 1993 geeft een limitatieve opsomming van de branches en welke benamingen daarvoor worden gehanteerd.
Brand: Bij brandverzekeringen is het van belang dat duidelijkheid bestaat over wat onder brand wordt verstaan. In 1979 heeft de Vereniging van Brandverzekeraars in Nederland aanbevolen de volgende, op jurisprudentie gebaseerde, omschrijving in de polis op te nemen:Onder brand is te verstaan een door verbranding veroorzaakt en met vlammen gepaard gaand vuur buiten een haard, dat in staat is zich uit eigen kracht voort te planten. Derhalve is onder andere geen brand:- zengen, schroeien, smelten, verkolen, broeien;- doorbranden van elektrische apparaten en motoren;- oververhitten, doorbranden, doorbreken van ovens en ketels.Deze definitie wordt nu in vrijwel alle brandpolissen opgenomen. Polissen voor uitgebreide gevaren geven soms - in afwijking van de definitie - vergoeding voor schaden door zengen, schroeien en smelten.~ Zie ook: Brandschade, Ontbrandingspunt, Ontvlammingspunt, Vuur, Zelfontbranding.
Brandbedrijfsschadeverzekering: Verzekering welke de financi�le gevolgen dekt van een stagnatie in een bedrijf die door brand is veroorzaakt. Men zij erop bedacht dat bedrijfsschade hier in beginsel alleen gedekt is na een onder de brandpolis gedekte materi�le schade, niet dus na een andersoortige schadeoorzaak zoals machinebreuk. Bedrijfsschadeverzekeringen plegen de materi�le schadeoorzaken als voorwaarde voor dekking te stellen.~ Zie ook: Bedrijfsschadeverzekering.
Brandbrief: Het door de afdeling Brand van de sector Schadeverzekeringen van het Verbond van Verzekeraars opgestelde overzicht van brandschaden van meer dan � 1 miljoen dat elk kwartaal wordt toegezonden aan de aangesloten brandverzekeraars.
Branddeur: Deur van speciale brandvrije constructie die bij brand automatisch dichtgaat, dienende tot meerdere beveiliging van het verzekerde object tegen uitbreiding van een ontstane brand. Plaatsing volgens voorschriften van verzekeraars kan premieovergang van een hoger naar een lager getarifeerd compartiment voorkomen of beperken. Een branddeur kan derhalve leiden tot een lagere (dooreen) brandpremie en uit dien hoofde tot een lagere brandbedrijfsschadepremie dan zonder branddeur verschuldigd zou zijn.~ Zie ook: Brandmuur.
Brandgevaarlijke werkzaamheden: Hiervoor is door brandverzekeraars een speciale clausule (voorheen ook wel lasclausule genaamd) ingevoerd. Wanneer de verzekerde aan derden opdracht geeft voor werkzaamheden met open vuur, mogen deze alleen worden uitgevoerd onder toezicht van een verantwoordelijke medewerker van verzekerde, die moet zorgen voor bepaalde brandpreventieve maatregelen, op straffe van een fors eigen risico bij schade.
Brandgevaarlijke zaken: Zie: Goederenclassificatie.
Brandkastclausule: Buiten werktijd dient ten minste een nader in de polis vermeld percentage van de juweliersvoorraad te zijn weggesloten in de brandkast of kluisruimte. Daarnaast is bepaald dat buiten werktijd in ieder geval alle juwelen en ongezette edelstenen met een inkoopwaarde boven een bepaald bedrag in een afgesloten brandkast dienen te zijn opgeborgen.
Brandkastenlijst: Een op basis van de door de Vereniging van Nederlandse Safeleveranciers ontwikkelde systematiek opgestelde lijst van in de handel zijnde en uit productie genomen inbraakwerende safes en kluisdeuren.
Brandmeldinstallatie: Installatie die in staat is m.b.v. detectors een (begin van) brand te ontdekken en, bij ontdekking, automatisch een alarmsysteem in werking te stellen. Men onderscheidt hierbij rookdetectors (reageren op de ionisatie van rookgassen of optisch op de aanwezigheid van rook), vuurdetectors (reageren optisch op de infraroodstraling van vlammen) en warmtedetectors (reageren thermisch, d.w.z. op temperatuurstijging, of pneumatisch, d.w.z. op de uitzetting van door brand verwarmde lucht in buizen). Bij de aanwezigheid van een goed werkende brandmeldinstallatie kan een korting op de brandpremie worden verleend. Daartoe dient de installatie goedgekeurd te worden door een erkend inspectiebureau en dient door de Stichting Bureau voor Sprinklerbeveiliging een certificaat voor deugdelijkheid te zijn verstrekt. Men onderscheidt installaties met en zonder automatische doormelding naar de brandweer of een centrale meldpost.
Brandmuur: Muur, opgetrokken tussen bepaalde gebouwen, geschikt om uitbreiding van een ontstane brand te voorkomen. Als norm geldt doorgaans een muur van massieve baksteen, kalkzandsteen, ter plaatse gestort beton, massief materiaal (dus zonder holten of spouw) van ten minste 20 cm dikte, ten minste 1 m uitstekend boven de nok van het hoogste van de te scheiden gebouwen en met openingen, voor zover aanwezig, beschermd door dubbele zelfsluitende branddeuren of -luiken.~ Zie ook: Branddeur, Scheidingsmuur.
Brandpreventie: Zie: Schadepreventie.
Brandverzekering: Verzekering tegen schade door brand.~ Zie ook: Bluskosten, Brandschade.
Brandvrije constructie: Bouwaard die door de daarbij gebezigde materialen in sterke mate het ontstaan c.q. de uitbreiding van een brand beperkt. Het Industrieel Tarief kende enige soorten van brandvrije constructie en gaf daarvan een nauwkeurige omschrijving; voor bedoelde constructie werd een korting op de normale tariefpremie van de brandverzekering gegeven. Ook in premiecalculatiemodellen treft men daarvoor kortingen aan.
Brandweerkosten: Brandbestrijding wordt van oudsher als een publieke overheidstaak aangemerkt. Er is echter wel eens getracht om langs privaatrechtelijke weg kosten van brandblussing te verhalen, bijvoorbeeld als hulploon bij scheepsbrand, uit zaakwaarneming, via onrechtmatige daad. Op wetshistorische gronden heeft de Hoge Raad uitgesproken dat dit zou neerkomen op een onaanvaardbare doorkruising van het systeem en de bedoeling van de Brandweerwet, die zich tegen een dergelijk verhaal verzetten. Brandverzekeraars behoeven dergelijke bereddingskosten dus niet te vergoeden. Dit is anders in geval van hulpverlening bij andersoortige problemen of bij milieuzaken, wat ook een kerntaak is van de overheid.~ Zie ook: Bereddingskosten.
Breakdown clause: Clausule, somtijds gebruikt bij de transportverzekering van bederfelijke zaken welke worden vervoerd of verscheept in koel- of vriesruim. Krachtens deze clausule komt bederfschade ten laste van de verzekeraar indien de koelinstallatie gedurende een in de clausule genoemde tijdsduur uitvalt (breakdown).
Brede herwaardering: Benaming voor een omvangrijke operatie in de periode 1990-1995 op het gebied van fiscale wetgeving met betrekking tot kapitaalverzekeringen, lijfrenten en pensioenen. De wijzigingen werden in drie etappes doorgevoerd.
Breekschade: Zie: Koude schade.
Breukverzekering: Onderdeel van de transportverzekering. Volgens de Beurscondities is breukschade van de goederentransportverzekering uitgesloten, behalve in geval van stoten, schipbreuk, stranding of lossen en herladen in een noodhaven. Door middel van een speciale clausule wordt soms het breukrisico ook meeverzekerd indien zich geen van de genoemde evenementen heeft voorgedaan.~ Zie ook: Machinebreukverzekering.
Brevetverzekering: Zie: Diplomaverzekering.
Broeiglasverzekering: Zie: Glastuinbouwverzekering.
Broeischade: Bepaalde zaken hebben bij een zeker vochtgehalte de eigenschap dat zij, vermoedelijk door het optreden van chemische reacties, warmte ontwikkelen, welke van dien aard kan zijn dat de zaken daardoor in kwaliteit achteruitgaan en zelfs tot zelfontbranding kunnen overgaan. Broeischade is dan ook schade uit enig gebrek, eigen bederf of uit de aard en de natuur der verzekerde zaak zelf voortspruitende en die in het oude verzekeringsrecht als zodanig door art. 249 van het Wetboek van Koophandel van de verzekering was uitgesloten. In een brandverzekering waarin een volledige renunciatie aan dit artikel was opgenomen, was brandschade door broei meeverzekerd. In de goederentransportverzekering zijn verzekeraars soms bereid het broeirisico, zowel broeischade als schade door zelfontbranding, tegen extra premie mee te verzekeren. Vaak vindt men deze extra broeischadedekking terug in de ruime clausule Heating, sweating, spontaneous combustion.~ Zie ook: Eigen gebrek.
Broker, Reinsurance -: Zie: Herverzekeringsbemiddelaar
Broker: De in Engeland gebruikelijke benaming voor een makelaar.
Bromfietsverzekering: Verzekering van de civiele aansprakelijkheid waartoe het gebruik van een bromfiets aanleiding kan geven, soms aangevuld met dekking voor schaden aan het voertuig door van buiten komende onheilen, brand, explosie en zelfontbranding en diefstal van de bromfiets met toebehoren. Het betreft soms een tijdelijke verzekering, die loopt tot 1 mei van enig jaar en niet prolongeert . Bromfietsen moeten voorzien zijn van een verzekeringsplaat die ieder jaar verwisseld wordt. De berijder, ongeacht of dit de verzekeringnemer zelf is, moet steeds een bewijs van verzekering bij zich hebben. Bij eigendomsovergang loopt de verzekering tot de eerstvolgende 1 mei door ten behoeve van de de koper, tenzij de verzekeringsplaat en het bewijs van verzekering bij de verzekeraar worden ingeleverd. Een opgevoerde bromfiets blijft bromfiets met dien verstande dat een WAM-verzekeraar een aan derden betaalde WA-schade zal trachten te verhalen op de eigenaar of bestuurder, en/of een eventuele cascoschade kan afwijzen zo de polis daarin voorziet.
Bronbemalingsrisico: Bij Constructie All-risksverzekeringen krijgt men soms te maken met bouwobjecten waarvoor bronbemaling moet worden toegepast met betrekking tot de bouwput. Het onttrekken van water aan de grond kan in de directe omgeving verzakkingen veroorzaken (door het inklinken van de grond) en bijgevolg ook schade aan gebouwen c.q. bedrijfsschade. De CAR-verzekeraar die ook de rubriek WA dekt, zal dit risico terdege moeten afwegen bij zijn acceptatie.
Bruiloftverzekering: Zie: Trouwdagverzekering.
Bruto combined ratio: De geleden schade en bedrijfskosten in verhouding tot de verdiende premie, inclusief herverzekering.~ Zie ook: Netto combined ratio, Verdiende premie.
Brutowinstverzekering: Zie: Bedrijfsschadeverzekering, Winstverzekering.
BSA: Bureau Schadeafwikkeling
BSN: Burgerservicenummer
Buiten komend onheil, Van -: Risico-omschrijving die in zwang is bij transportverzekeringen en bepaalde variaverzekeringen~ Zie ook: Causaliteitsleer.
Buitenbraak: Term gebruikt bij de inbraakverzekering. Duidt aan dat er braak - verbreking van sloten, forceren van deuren, vensters of andere delen van het pand - aan de buitenzijde van een gebouw moet hebben plaatsgehad, met de bedoeling zich onrechtmatig toegang tot het gebouw te verschaffen. ~ Zie ook: Binnenbraak, Braak.
Buiten-kantoorpolis: Zie: Berovingsverzekering.
Buitenlandse transportverzekering: Verzekering van zaken tijdens transport naar, van of in het buitenland. Het vervoer in het binnenland is doorgaans meegedekt voor zover het aansluit op het buitenlandse transport.~ Zie ook: Transportverzekering.
Bureau schadeafwikkeling: Een onder het Ministerie van Financi�n ressorterend bureau dat o.a. is belast met de regeling van schaden veroorzaakt door voertuigen van het Rijk. Voor die (motor)voertuigen bestaat geen verzekeringsplicht als geregeld in de WAM, zodat het Rijk zelf als verzekeraar optreedt en dit bureau heeft ingesteld als centrale behandelingsinstantie. Het bureau houdt zich ook bezig met het verhaal op grond van de Verhaalswet Ongevallen Ambtenaren van aan ambtenaren of hun nabestaanden verstrekt salaris of uitkeringen na een door derden veroorzaakt ongeval waarbij die ambtenaar letsel opliep of kwam te overlijden.~ Zie ook: Verhaalswet Ongevallen Ambtenaren.
Burgerlijk recht: Zie: Privaatrecht.
BV: Besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
BvS: Bureau voor Sprinklerbeveiliging

80% Co-insurance clause: In de Verenigde Staten, gebruikte clausule, onder meer in brandverzekeringen waarbij het evenredigheidsbeginsel in geval van onderverzekering niet geldt. Zij houdt in dat, op voorwaarde dat het verzekerd bedrag niet lager is dan 80% van de werkelijke waarde van de verzekerde interessen, de verzekeraar schade tot ten hoogste het verzekerd bedrag toch ten volle vergoedt. Is het verzekerd bedrag lager, dan geldt het evenredigheidsbeginsel. Dit houdt in dat dan een even groot deel van de schade wordt vergoed als het verzekerd bedrag uitmaakt van 80% van de werkelijke waarde. Het is dus een vorm van premier-risqueverzekering. Ook andere percentages dan 80 (bijvoorbeeld 70, 75 of 90) komen voor. De premie wordt over het verzekerd bedrag berekend: zij is lager naarmate het co-insurance-percentage hoger is.~ Zie ook: Premier-risqueverzekering.
C & F: Contractuele aansprakelijkheid
Cabotageverzekering: Vervoersondernemingen in de Europese Unie mogen binnenlandse transporten uitvoeren in een ander EU-land, ook al zijn zij daar niet gevestigd. Voor dergelijke transporten gelden niet de (Nederlandse) Algemene Vervoercondities, noch de CMR-condities. De aansprakelijkheid van de vervoerder voor ladingschade is dan geregeld in de lokale wetgeving. Een vervoerdersaansprakelijkheidspolis die gewoonlijk AVC- en CMR-aansprakelijkheid dekt, zal in geval van cabotagevervoer dienovereenkomstige aanpassing behoeven, omdat die lokale wetgeving soms aanzienlijk hogere aansprakelijkheid voor ladingschade aan de vervoerder oplegt.~ Zie ook: Algemene Vervoercondities, Vervoercondities, Vervoerdersaansprakelijkheidspolis.
Calamiteitenreserve: Voor verzekeraars van atoomrisico is het toegestaan vanwege het uitzonderlijke karakter (kleine kans op zeer hoge schade) een speciale reserve daarvoor te kweken die ruimer is dan een egalisatiereserve.~ Zie ook: Atoompool, Egalisatiereserve.
Calculatiemodel: Conditie bij schepenverzekering, inhoudende dat door de verzekeraars geen restitutie van premie zal worden verleend dan in geval van tussentijdse be�indiging van de verzekering (bijvoorbeeld wegens verkoop van het schip); restitutie van premie wegens stilliggen wordt dus niet gegeven.
Capaciteit: Manier om de financi�le sterkte van een verzekeraar aan te geven met betrekking tot het uitgeven c.q. aangaan van herverzekeringscontracten, meestal aangegeven door middel van het grootste absolute bedrag dat voor een verzekerbaar risico beschikbaar gesteld kan worden of, in sommige andere gevallen, door middel van het maximale volume van verzekering (of herverzekering) dat een dergelijke partij bereid is te lopen, oftewel de tekencapaciteit (underwriting capacity).
Captive: Onder een captive Insurance company wordt verstaan een verzekeringsmaatschappij die volledig eigendom is van een industrieel - of handelsconcern en uitsluitend verzekeringen ten behoeve van het concern zelf en de daartoe behorende werkmaatschappijen in dekking neemt. Onder een captive broker (ook wel in-house broker genoemd) verstaat men een verzekeringsbemiddelingsbedrijf dat volledig eigendom is van een industrieel - of handelsconcern en uitsluitend of in hoofdzaak bemiddelt bij het totstandkomen van overeenkomsten van verzekeringen voor de moeder- en zusterondernemingen. Met de term captive agent wordt aangeduid een verzekeringsbemiddelingsbedrijf waarin een verzekeringsmaatschappij door aandelenbezit of op andere wijze een overheersende invloed kan uitoefenen.
Capture: Begrip uit de Engelse molestclausule, waarmee wordt bedoeld neming als oorlogsdaad.~ Zie ook: Free of capture and seizure.
Caravanverzekering: Verzekering van een caravan, doorgaans inclusief inventaris en accessoires, voortent en eventuele aanbouw zoals antenne, bordes, buitenverlichting e.d., tegen diefstal, brand en beschadiging door een van buiten komend onheil. Veelal is ook gedekt de wettelijke aansprakelijkheid voortvloeiend uit het gebruik van de caravan. Wat betreft cascoschade door overstroming gelden beperkingen opgenomen, zeker als hoogwater ter plaatse meermalen voorkomt of ervoor gewaarschuwd is (zorgplicht). Zolang een caravan achter een motorrijtuig is gekoppeld en niet ontkoppeld veilig buiten het verkeer tot stilstand is gekomen, wordt hij door de WAM als deel van het motorrijtuig aangemerkt en omvat de verplichting tot verzekering met betrekking tot het motorrijtuig mede de burgerrechtelijke aansprakelijkheid waartoe de caravan in het verkeer aanleiding kan geven. Aansprakelijkheid in verband met de caravan, anders dan in het verkeer, is (ook) gedekt onder de aansprakelijkheidspolis voor particulieren respectievelijk die voor voor bedrijven. De caravanpolis dekt veelal subsidiair meestal ook het WA-risico.~ Zie ook: Nieuwwaarde.
Carenztijd: Een veelal korte periode, die aanvangt bij het plaatsgrijpen van het in de polis omschreven onzekere voorval waarover de verzekeraar op grond van de verzekeringsvoorwaarden geen schade-uitkering verschuldigd is. De verzekeraar is uitsluitend uitkering verschuldigd over enig tijdvak na verloop van de carenztijd. De carenztijd geeft dus een periode van eigen risico van de verzekerde aan. Niet te verwarren met wachttijd; vindt het in de polis voorziene onzekere voorval tijdens de wachttijd plaats, dan is de verzekeraar tot geen enkele uitkering gehouden.~ Zie ook: Wachttijd.
Cargadoor: Van het woord cargo (scheepslading) afgeleide benaming voor scheepsbevrachter.~ Zie ook: Bevrachting.
Cargo clauses: Zie: Institute cargo clauses.
Carpenter plan (spread loss policy): Een vorm van excess of loss-herverzekering waarbinnen een cedent diens schaden verdeelt over een periode van drie tot vijf jaar. Voor het eerst ge�ntroduceerd in de Verenigde Staten door een makelaar met deze naam.~ Zie ook: Excess of loss-herverzekering.
CAR-verzekering: Ook wel Contract Works Insurance genoemd, omdat de term all risks te veel belooft. De CAR-verzekering dekt gewoonlijk schade, gedurende de bouwperiode aan het bouwwerk (inclusief de daarvoor bestemde materialen) ontstaan, door fouten in het ontwerp (faulty design), gebruik van ondeugdelijke materialen (faulty material) of ondeugdelijke uitvoering (faulty workmanship) van het werk, met uitsluiting van o.a. schade door molestoorzaken en door bedrijfsstilstand. Men verdedigt ook wel de stelling dat de CAR-verzekering geen dekking biedt voor de zogenaamde primaire verbintenis waartoe de aannemer zich heeft verplicht, zijn zogenaamde performance. De verzekerde aannemer moet zelf instaan voor levering van hetgeen is overeengekomen en de kwaliteit ervan; met andere woorden voor zijn rekening blijft dat ondernemersrisico dat ziet op financieel nadeel als rechtstreeks gevolg van inferieure kwaliteit en falend vakmanschap. Onder schade wordt veelal verstaan een materi�le beschadiging, een aantasting van de stoffelijke structuur van een zaak, dus het kapot gaan van iets. In beginsel is aannemersmateriaal zoals steigers, bekistingen en ander hulpmateriaal op de bouwplaats aanwezig voor de uitvoering van werkzaamheden niet onder de dekking begrepen, maar desgewenst kan dit worden meeverzekerd. Dan kan ook schade tijdens transport van dit materiaal meeverzekerd zijn. Naast de dekking voor het werk wordt doorgaans voor de bouwperiode ook de rubriek wettelijke aansprakelijkheid verzekerd, die onder bepaalde voorwaarden subsidiair soms mede de aansprakelijkheid van de bij de bouw betrokken partijen jegens derden omvat. Ook is het mogelijk zo nodig - bijvoorbeeld bij verbouwing of uitbreiding - mee te verzekeren schade aan bestaande eigendommen van de opdrachtgever en keten, loodsen en eigendommen van bouwdirectie en personeel. Alleen schade tijdens de bouwperiode is gedekt. Tijdens de zogenaamde onderhoudstermijn is er veelal een beperktere dekking, bijvoorbeeld exclusief brand. Voor de CAR-verzekering worden meestal makelaarspolissen gehanteerd, maar ook wel maatschappijpolissen. Grote posten worden gewoonlijk in coassurantie gesloten. In toenemende mate wordt de CAR-verzekering gesloten door de opdrachtgever van het bouwwerk. In andere gevallen is de hoofdaannemer de verzekeringnemer; aannemers van eenvoudige bouwwerken sluiten ook wel een doorlopende CAR-verzekering. Voor het geval de aannemer onvoldoende dekking mocht hebben, kan de opdrachtgever een verzekering sluiten voor een verschil in condities (difference in conditions) of een verschil in maxima (difference in limitations). Betreft de verzekering het bouwen, c.q. monteren of assembleren van een installatie of een machine dan spreekt men doorgaans van een Erection All Risks of EAR-verzekering; deze omvat tevens dekking tegen schade door proefdraaien of beproeven.~ Zie ook: Bronbemalingsrisico, Grondmechanicarapport, Installatieverzekering, Montageverzekering, Onderhoudstermijn, Palenplan, Verschil in condities.
Cascoschade: Zie: Cascoverzekering, Wagenschade.
Case law: Het in rechterlijke uitspraken vastgelegde en ontwikkelde recht.~ Zie ook: Common law.
Cassatie: Vernietiging door de Hoge Raad van een vonnis of arrest van lagere rechters. Het instellen van beroep bij de Hoge Raad noemt men in cassatie gaan.
Catastrofemanagement: Na bijvoorbeeld een brand kan door een specialistische aanpak en samenwerking tussen verzekerde, verzekeraars, experts en aannemers worden bereikt dat de bedrijfsschade wordt beperkt. Door een combinatie van inventiviteit, creativiteit en ervaring gelukt het specialisten op het gebied van catastrofemanagement hogere kosten van versneld uitgevoerde reconstructies en materiaalleveranties terug te verdienen door beperking van de bedrijfsschadeduur. Te denken valt ook aan andere materiaalkeuze, andere werkwijze en goede co�rdinatie van arbeidskrachten.
Catastrofeobligatie: Obligatie die voor het eerst in het midden van de jaren negentig van de vorige eeuw door herverzekeraars werd uitgegeven. De hoogte van het aan de belegger terug te betalen bedrag is afhankelijk van het feit of een bepaalde natuurramp zich al dan niet voltrekt. De rentevergoeding op zulke meer risicovolle obligaties is hoger dan de rente die wordt vergoed op staatsobligaties of obligaties van bedrijven met een hoge rating.~ Zie ook: Rating, Securitisatie.
Catastroferisico: Zie: Calamiteitenrisico.
Catastrophe bond: Zie: Catastrofeobligatie.
Catastrophe cover: Zie: Schade-excedentcontract.
Causa proxima: Zie: Causaliteitsleer.
Causa remota: Zie: Causaliteitsleer.
Causale aansprakelijkheid: Zie: Aansprakelijkheidsleer.
Causaliteitsleer: Leer die aangeeft wanneer een verband van oorzaak en gevolg mag worden aangenomen. Vooral in het aansprakelijkheidsrecht is oorzaak en gevolg van belang. Maar ook voor het verzekeringsrecht, omdat in het algemeen de verzekeraar slechts verplicht is d�e schade te vergoeden, die het gevolg is van een schadeoorzaak die door de verzekering wordt gedekt. Tussen het ingetreden gevaar en de schade moet dus een oorzakelijk verband bestaan, dat door de verzekerde moet worden bewezen. Zuiver logisch moet als oorzaak van een bepaalde gebeurtenis worden aangemerkt iedere factor die tot het plaatsvinden van die gebeurtenis heeft meegewerkt en die niet kan worden weggedacht zonder dat ook de gebeurtenis, zoals die zich heeft voorgedaan, zou wegvallen. Deze leer, de causaliteitsleer van de conditio sine qua non (de voorwaarde zonder welke het gevolg niet zou zijn ingetreden, dus waaraan beslist voldaan moet worden) kent aan alle factoren die aldus tot het plaatsvinden van de gebeurtenis hebben meegewerkt, hetzelfde gewicht toe en merkt ze alle als oorzaak aan. Voor het rechtsverkeer is deze leer minder goed bruikbaar. Daarom doet men uit de veelheid van factoren die tot het plaatsvinden van de gebeurtenis hebben meegewerkt, een keus:a. De leer van de causa proxima (dichtstbijgelegen oorzaak) beschouwt als oorzaak die factor die het dichtst bij het intreden van de gebeurtenis ligt. Deze leer wordt vooral in Engeland en de Verenigde Staten gevolgd. Indien de causa proxima een gedekt gevaar is, komt de schade ten laste van de verzekeraar. Deze leer bedoelde de causaliteitsvraag tot de eenvoudigste proportie terug te brengen; zij leidde evenwel tot onbevredigende uitkomsten en werd later in de rechtspraak afgezwakt: causa proxima is the cause proximate in efficiency and not necessarily the cause nearest in time.b. De leer van de adequate veroorzaking beschouwt als oorzaak die factor die in gewicht evenredig is aan het intreden van het gevolg. Deze leer wordt in de meeste landen op het Europese continent gevolgd. In de Nederlandse rechtspraak wordt zij meestal aldus tot uitdrukking gebracht, dat als oorzaak van een bepaalde gebeurtenis die factor wordt aangemerkt waarvan naar de algemene regelen van de menselijke ervaring redelijkerwijze te verwachten is dat zij tot de gegeven gebeurtenis leidt. Omdat men in deze leer niet de dichtstbijzijnde, maar een verder verwijderde factor als de oorzaak erkent, wordt zij minder juist ook wel de leer van de causa remota (verst verwijderde oorzaak) genoemd.c. In ons land wordt sedert 1970 op grond van een arrest van de Hoge Raad in het verlengde van de leer der adequate veroorzaking de leer der redelijke toerekening gehanteerd: de aansprakelijke persoon krijgt (ook) die schadefactoren te vergoeden die naar redelijkheid ten laste van deze dienen te komen.Ook moet op grond van de zogenaamde Schutznorm-theorie rekening worden gehouden met het relativiteitscriterium: de door de onrechtmatige daad geschonden norm moet zijn geschreven om het belang van de getroffene te beschermen. Zo aan dit vereiste niet is voldaan, is er geen sprake van vergoedingsplicht (art. 6:163 BW). In art. 6:99 BW is geregeld de toedeling van de verplichting tot schadevergoeding die het gevolg is van meer dan ��n gebeurtenis, een situatie die pleegt te worden aangeduid met alternatieve causaliteit. Dit artikel wil de onbillijkheid wegnemen dat de benadeelde de schade zelf moet dragen omdat hij niet kan bewijzen wiens handeling causaal voor zijn schade is. De schadevergoedingsplicht rust dan op ieder der betrokken personen, die niet bewijst dat hij niet aansprakelijk is.
CDD: Customer due diligence
CEA: Comit� Europ�en des Assurances
Ceding commision: Een voornamelijk bij proportionele herverzekering voorkomende vergoeding, veelal uitgedrukt in een percentage van de herverzekeringspremie van het betreffende contract. De ceding commission of herverzekeringscommissie wordt door de herverzekeraar aan de cedent betaald als compensatie voor alle of een gedeelte van de acquisitie- en andere kosten van een cedent ter verkrijging van de portefeuille waarvoor herverzekering wordt ingekocht.
Ceel: Een door een veem bij acceptatie van zaken voor opslag af te geven bewijsdocument. Indien de zaken tegen brandschade verzekerd worden door bemiddeling van het veem onder de veempolis wordt daarvan aantekening op de ceel gesteld; men spreekt dan van een ceel met assurantie of een verzekerde ceel. Een ceel is een geschikt beleningsobject, daar zij de houder het recht van vrije beschikking over de daarin genoemde zaken geeft. Een verzekerde ceel is gemakkelijker te belenen dan een ceel zonder assurantie: de Nederlandsche Bank accepteert alleen verzekerde celen en dwingt de andere banken min of meer dit ook te doen, aangezien zij anders in tijden van geldschaarste de in belening genomen celen niet bij de Nederlandsche Bank zouden kunnen herbelenen. De verzekering van de ceel zelf als waardepapier is ook van belang.~ Zie ook: Veempolis.
Centraal Informatiesysteem Systeem: Door verzekeraars opgerichte stichting om verzekeringsfraude tegen te gaan door op een centraal punt gegevens te verzamelen met betrekking tot schadeclaims die werden ingediend en die kunnen worden vergeleken met reeds aanwezige gegevens. Door de vele schademeldingen kunnen combinaties worden gemaakt en kan opvallend claimgedrag worden vastgesteld. Bij teruggevonden zaken kunnen de belanghebbende verzekeraars worden achterhaald. Tevens kunnen verzekeraars informeren naar het schadeverloop van bepaalde personen. Het gebruik van deze informatie is geregeld in een Privacyreglement. ~ Zie ook: Systeem Vertrouwelijke mededelingen en Malusregistratie.
Centraal Orgaan Tarieven Gezondheidszorg: Het Centraal Orgaan Tarieven Gezondheidszorg houdt toezicht op de tariefovereenkomsten die tussen aanbieders van zorg en financiers van zorg zijn gesloten.
Centrum voor verzekeringsstatistiek: Bureau dat statistieken samenstelt en analyseert voor alle verzekeringsbranches aan de hand van gegevens die zij van verzekeraars ontvangen.
Certificaat, Assurantie-: Schriftelijke verklaring van een makelaar of verzekeraar dat het daarin omschreven risico verzekerd is krachtens een verzekeringsovereenkomst, die dekking biedt in de vorm van een contract. In de praktijk stelt de makelaar of verzekeraar wel in blanco door hem ondertekende assurantiecertificaten ter beschikking van de verzekeringnemer, die dan zelf voor invulling van de gegevens van de specifieke post zorg draagt en het stuk mede ondertekent (contrasigneert); van de aldus uitgeschreven certificaten moet een kopie aan de makelaar of verzekeraar worden ingezonden ter verrekening van de premie.
Cessie: Overdracht van risico van cedent naar herverzekeraar. Ook: levering van een vordering op naam.~ Zie ook: Akte van cessie, Cedent, Herverzekeraar.
Cessieclausule: Clausule, die wordt gebruikt bij de brandverzekering van roerende zaken indien deze door de verzekerde tot zekerheid voor een door hem aangegane schuld aan zijn schuldeiser in pand zijn overgedragen. Meestal bedingt de schuldeiser daarbij tevens de overdracht (cessie) door de verzekerde schuldenaar van de rechten uit de verzekeringsovereenkomst. In de cessieclausule verklaart de verzekeraar van deze cessie te hebben kennisgenomen en de eventuele schadepenningen aan en tegen kwijting door de schuldeiser te zullen uitbetalen. Ingevolge art. 3:229 van het Burgerlijk Wetboek is het opnemen van een cessieclausule niet strikt nodig, omdat bij verpanding en hypotheek van rechtswege zaaksvervanging plaatsvindt en de schuldeiser zich op de schadepenningen mag verhalen.
Cessionaris: Accepterende verzekeraar (ook: cedent) c.q. risicodragende partij bij herverzekering.
CFR: Cost and freight
Charges, Sue and labour -: Zie: Sue and labour charges.
Charterpartij: Akte, opgemaakt van een overeenkomst van vervrachting en bevrachting van een schip. Men onderscheidt tijdbevrachting en reisbevrachting.~ Zie ook: Bevrachting.
Cheques: Zie: Geldclausule.
Chômage immobilier: In Belgi� en Frankrijk gebruikte term voor de dekking van het door de verzekerde als verhuurder geleden verlies van huurpenningen en bijkomende kosten in geval het verzekerde gebouw door een verzekerd gevaar wordt getroffen. Indien de eigenaar het pand zelf bewoont, wordt een bedrag overeenkomende met de huurwaarde vergoed. Onder ch�mage immobilier wordt ook begrepen de aansprakelijkheid van de verzekerde bewoner voor het verlies van huurgelden dat zijn verhuurder lijdt. In het algemeen wordt de dekking slechts verleend voor woonhuizen, maar zij komt ook voor bij gebouwen die voor bedrijfsdoeleinden worden gebruikt.
Chômageverzekering: Ch�mage betekent stilstand, ook werkloosheid. Assurance ch�mage is een Franse term voor bedrijfsschadeverzekering; betekent dus niet werkloosheidsverzekering.~ Zie ook: Bedrijfsschadeverzekering.
Chronologisch beginsel: Een onder het oude verzekeringsrecht toegepaste systematiek om te bepalen welke verzekeraar door de verzekerde kon worden aangesproken in geval van meervoudige verzekering. Ook wel prioriteitsbeginsel of anci�niteitsbeginsel genoemd. De onder het huidige verzekeringsrecht toepasselijke systematiek is vastgelegd in artikel 7:961 van het Burgerlijk Wetboek.~ Zie ook: Gemeenschapsclausule, Meervoudige verzekering, Non contribution clause.
CIC: Calamiteiten Informatie Centrum
CIF: Cost, insurance and freight
CIP: Carriage and insurance paid to
CIS: Centraal Informatiesysteem Schade
Civiel plafond: Op grond van art. 2 van de Verhaalswet Ongevallen Ambtenaren heeft de uitkerende instantie een verhaalsrecht voor de krachtens rechtspositieregeling aan een ambtenaar verleende uitkering of verstrekking. Ingevolge art. 3 VOA is dit verhaalsrecht jegens de aansprakelijke derde beperkt door het zogenaamde civiel plafond. Het civiel-plafondcriterium treft men ook aan in art. 52a van de Ziektewet. Ingevolge deze artikelen gaat de betalingsverplichting van de aansprakelijke partij niet uit boven het bedrag dat deze civielrechtelijk zou hebben moeten betalen aan de getroffene z�lf (of diens nagelaten betrekkingen) wanneer de bedoelde voorzieningen zouden hebben ontbroken. De hoogte van het civiel plafond is onder meer afhankelijk van eventuele eigen schuld van de getroffene, in hoeverre de rechter gebruikt maakt van zijn matigingsrecht en van het (fictieve) inkomen uit arbeid zonder ongeval, behoeftigheid en looptijd (leeftijd). Ter illustratie: de Hoge Raad oordeelde dat voor de vaststelling van het civiel plafond de statistische eindleeftijd van de overledene als uitgangspunt dient te worden genomen, omdat de schade die de weduwe nadien lijdt geen schade is en geen verband houdt met het ongeval en derhalve niet kan worden toegerekend aan degene die het ongeval veroorzaakte.
Civiel recht: Zie: Privaatrecht.
Civiele partij: Partij in een civiele procedure.~ Zie ook: Beledigde partij.
Civiele zaak: Gerechtelijke procedure ter zake van het burgerlijk recht.
Civil commotion: Plaatselijke (burgerlijke) onlusten. Begrip uit de Engelse molestclausule.~ Zie ook: Free of Capture and Seizure.
Civil law: Het civil-lawstelsel vindt zijn oorsprong in het Romeinse recht. Het is vooral te vinden in continentaal-Europa en heeft zich van daaruit verspreid naar andere werelddelen. Kenmerkend voor dit Romeinsrechtelijk stelsel is dat het recht wordt vastgelegd in wetboeken.~ Zie ook: Common law.
Civil strife: Burgertwist. Begrip uit de Engelse molestclausule.~ Zie ook: Free of Capture and Seizure.
Civil war: Burgeroorlog. Begrip uit de Engelse molestclausule.~ Zie ook: Free of Capture and Seizure.
CL: Consequential loss
Claim: Eis, vordering.~ Zie ook: Aanspraak.
Claims made: Term in gebruik bij aansprakelijkheidsverzekeringen: er wordt mee aangegeven dat een schadeclaim in beginsel (nl. behoudens uitsluitingen) onder de dekking valt als deze zich heeft geopenbaard, is ingesteld �n aangemeld tijdens de looptijd van de verzekering - ook al zou de oorzaak van de schade v��r de ingangsdatum liggen. Dit wil zeggen dat het inlooprisico wel gedekt is, maar uitloop niet. Men komt ook tegen de term beperkte claims-madebasis, waarmee wordt bedoeld dat het inlooprisico niet is gedekt.~ Zie ook: Act committed, Inlooprisico, Loss occurence, Long-tailschade.
Classificatieclausule: Een in overeenkomsten van verzekering voor vervoer over zee van zaken (of van vrachtpenningen) krachtens contract, open polis, per schip of schepen, of in een genoemd schip onder toevoeging van of een ander of een toevoeging van gelijke strekking, verplicht op te nemen clausule. Deze houdt in dat de overeengekomen premie(s) uitsluitend gelden voor vervoer met mechanisch voortgestuwde stalen schepen en geklasseerd in de hoogste klasse van ��n van de navolgende classificatiebureaus: Lloyds Register of Shipping, American Bureau of Shipping, Bureau Veritas, China Classification Society, Germanischer Lloyd, Nippon Kaiji Kyokai, Det Norske Veritas, Korean Register of Shipping, Registro Italiano Navale of Russian Maritime Register of Shipping. Daarnaast geldt een aantal andere voorwaarden.
Clausules: Bepalingen van een contract die beogen zekere punten van de overeenkomst te regelen. In het verzekeringsbedrijf duidt men hiermee in het bijzonder de bepalingen aan die dienen tot uitbreiding of beperking van de standaard- of gebruikelijke condities van verzekeringscontracten. In de praktijk worden zij doorgaans met enkele woorden of letters aangeduid, bijvoorbeeld vrij van molest, of vvb, waarbij het dan voor partijen duidelijk is hoe de volledige tekst van de clausule luidt. Men gebruikt ook wel een clausuleblad waarop alle of in elk geval de meest voorkomende clausules zijn afgedrukt en waarvan dan een of meer clausules op het polisblad van toepassing worden verklaard. Makelaars hanteren veelal hun eigen clausulebladen, waarvan bepaalde clausules met goedvinden van de betrokken verzekeraar(s) van toepassing verklaard kunnen worden. Clausules waarvan de redactie onduidelijk, fout of onbegrijpelijk is, moeten in het voordeel van de verzekerde worden uitgelegd. De in het beursverkeer gebruikelijke clausules zijn aangepast aan het nieuwe verzekeringsrecht en op 7 december 2005 gedeponeerd bij Coöperatieve Vereniging Nederlandse Assurantie Beurs B.A. (VNAB). Bij verschil van tekst, zal alleen de gedeponeerde tekst van kracht zijn. De clausules dienen slechts als model: door middel van wijzigingen, aanvullende bepalingen en/of clausules kan ervan worden afgeweken. De clausules zijn beschikbaar op de website van de VNAB. ~ Zie ook: Beursvoorwaarden, Polis.
CMR-verdrag: Convention relative au contrat de transport international de Marchandises par Route (wegvervoer)
CMS: Combined marine surcharges
Coassurantie: Term waarmee men aanduidt dat meer dan ��n verzekeraar tegelijkertijd (een deel van) een en hetzelfde belang tegen hetzelfde gevaar verzekerd hebben, hetzij op ��n polis hetzij op verschillende polissen. Als meerdere verzekeraars op ��n polis tekenen bestaat tussen de verzekeringnemer en iedere verzekeraar in beginsel een afzonderlijke overeenkomst van verzekering.
Coassurantieverbod: Bepaling die aan de verzekerde op straffe van nietigheid van de verzekering waarin zij is opgenomen, verbiedt op de in de polis omschreven objecten of belangen een bijverzekering te sluiten bij andere verzekeraars. Dit verbod komt voor in reglementen van onderlinge waarborgmaatschappijen en ook wel in een enkele maatschappijpolis, soms met de mogelijkheid om na verkregen toestemming toch elders een bijverzekering te sluiten. Door de rechtspraak is aan de werking van het verbod wel kracht ontzegd zo er geen oververzekering in het spel is.~ Zie ook: Coassurantie, Maatschappijpolis, Onderlinge waarborgmaatschappij.
Codificatie: Het in ��n wet(boek) bijeenbrengen van het bestaande recht dat is verspreid in wetten, gewoonten en jurisprudentie.
Cognossement: Gedagtekend geschrift waarin de vervoerder verklaart dat hij bepaalde zaken in ontvangst heeft genomen teneinde die per schip te vervoeren naar een aangewezen bestemmingsplaats en aldaar uit te leveren aan een aangewezen persoon, alsmede onder welke bedingen het vervoer zal geschieden (artt. 8:399, 8:915 van het Burgerlijk wetboek). Overgave van het cognossement v��r de aflevering van de daarin vermelde zaken door de vervoerder geldt als levering van die zaken door de belanghebbende (artt. 8:417, 8:924 BW).
Co-insurance: In Engeland en de Verenigde Staten gebruikte term voor verzekering door meer dan ��n verzekeraar. In Nederland: coassurantie. Co-insurance kan ook duiden op verzekeringsvormen waarbij de verzekerde bewust een gedeelte voor eigen risico houdt, en voorts op onderverzekering. ~ Zie ook: (80%) Co-insurance clause.
Collectief contract: Een door werkgevers en (koepel)organisaties met een verzekeraar gesloten overeenkomst op grond waarvan hun werknemers respectievelijk leden zich bij deze verzekeraar op aantrekkelijke voorwaarden kan verzekeren. De aantrekkelijkheid kan bijvoorbeeld bestaan uit non-selectie of premiekorting. Bij een collectief contract geldt doorgaans als voorwaarde dat een bepaald percentage van de daarvoor in aanmerking komende werknemers respectievelijk leden daadwerkelijk een verzekering sluit.~ Zie ook: Non-selectie, Vloot.
Collectierisico: Het risico dat bij schade aan een deel van een collectie, de evenredige waarde van de niet beschadigde stukken vermindert als gevolg van het incompleet zijn. Doet zich voor bij antiquiteiten, maar kan ook bij andere bij elkaar behorende zaken voorkomen, bijvoorbeeld een volledige verzameling of een 24-delige encyclopedie.~ Zie ook: Stellenclausule.
Collective policy: In Engeland een polis waarop verscheidene verzekeraars tekenen. Vroeger was het gebruik dat iedere verzekeraar voor zijn aandeel een afzonderlijke polis afgaf.
College van toezicht op de zorgverzekeringen: Het College toezicht op de zorgverzekeringen - kortweg: College toezicht - is belast met (a) het toezicht op de rechtmatige uitvoering van de Zorgverzekeringswet door de zorgverzekeraars, (b) het toezicht op de rechtmatige afrekening van vereveningsbijdragen en uitkeringen.
College voor zorgverzekeringen: Het College voor zorgverzekeringen is een zelfstandige overheidsorganisatie, die de uitvoering en financiering co�rdineert van de Zorgverzekeringswet en de Wet Algemene Bijzondere Ziektekosten.
Collision clause: Zie: Running down clause.
Combined ratio, Bruto -: Zie: Bruto combined ratio.
Combined ratio, Netto -: Zie: Netto combined ratio.
Combined ratio: Loss ratio vermeerderd met de kosten van herverzekeringscommissie, ter beoordeling (door een herverzekeraar) van de uiteindelijke winst/verliesgevendheid van een herverzekeringscontract.~ Zie ook: Bruto combined ratio, Net combined ratio, Loss ratio, Herverzekeringscommissie.
Coming service pensioen: Het deel van het op te bouwen pensioen dat betrekking heeft op de toekomstige nog te vervullen diensttijd.
Comité Européen des Assurances: Europese koepelorganisatie van de nationale belangenorganisaties van verzekeraars uit de lidstaten van de Europese Unie. De belangenorganisatie van ons land is het Verbond van Verzekeraars. Het CEA behartigt de belangen van van zijn leden bij de EU-instellingen en is voor deze instellingen het aanspreekpunt van verzekeraars. Een groot deel van de CEA-activiteiten is gericht op de Europese regelgeving. De ambtelijke diensten van de Europese Commissie consulteren het CEA in de conceptfase van de regelgeving. Naast de delegaties uit de lidstaten van de Europese Unie participeren ook delegaties uit de landen van de Europese Economische Ruimte, de zogenaamde EER-landen, als het gaat om Europese regelgeving..~ Zie ook: Europese Economische Ruimte, Europese Unie, Verbond van Verzekeraars.
Commission, Overiding -: Zie: Overriding commission.
Commission: Engelse benaming voor de bij de bemiddeling bij de totstandkoming van een verzekering gebruikelijke beloning.~ Zie ook: Ceding commission, Provisie.
Common law: Het common-lawstelsel vindt zijn oorsprong in Engeland en heeft zich van daaruit verspreid naar andere Engelstalige landen. Kenmerkend voor dit Angelsaksische rechtstelsel is dat gebruik wordt gemaakt van juryrechtspraak, dat het recht wordt gevormd en ontwikkeld door rechterlijke uitspraken en niet is vastgelegd in wetboeken.~ Zie ook: Case law, Civil law.
Commutation agreement: Een overeenkomst waarbij een verzekeraar zijn aansprakelijkheid voor toekomstige verplichtingen uit hoofde van overeenkomsten van verzekering tegen betaling overdraagt aan een herverzekeraar of andere professionele partij. Wordt wel gebruikt om een verzekeringsportefeuille die in run-off is over te dragen. ~ Zie ook: Run-off.
Compagnonsverzekering: Overlijdensrisicoverzekering, die wordt gesloten om in geval van overlijden van een compagnon met het uitgekeerde verzekerde bedrag diens erfgenamen te kunnen uitkopen.~ Zie ook: Overlijdensrisicoverzekering.
Completed operations liability insurance: In de Verenigde Staten voorkomende verzekering die de uitvoerder van werkzaamheden dekking biedt voor zijn aansprakelijkheid wegens personen- en/of zaakschade, door anderen als gevolg van niet-behoorlijke uitvoering van de werkzaamheden geleden, mits de schade is ontstaan na be�indiging van de werkzaamheden. Vormt meestal een onderdeel van de verzekering van het productaansprakelijkheidsrisico. De Completed Operations-dekking omvat meer dan het overeenkomstige deel van de in Nederland gebruikelijke productaansprakelijkheidsverzekering in zoverre zij de aansprakelijkheid van de uitvoerder van werkzaamheden dekt - ongeacht of de schade door door hem opgeleverde zaken is toegebracht. Deze dekking omvat minder dan de in Nederland gebruikelijke dekking van dienstenaansprakelijkheid in zoverre onder deze laatste de aansprakelijkheid van de uitvoerder van werkzaamheden voor door anderen in verband met niet-behoorlijke uitvoering van het werk geleden schade verzekerd is - ongeacht of de schade voor of na be�indiging van de werkzaamheden is ontstaan.~ Zie ook: Dienstenaansprakelijkheid, Productaansprakelijkheidsverzekering.
Complex product: Een in art. 1 sub d van het Besluit financi�le dienstverlening als zodanig gedefinieerd product, bestaande uit:a. een combinatie van twee of meer financi�le producten, waarvan er ten minste ��n afhankelijk is van de ontwikkelingen op financi�le markten of andere markten;b. een levensverzekering, niet zijnde een overlijdensrisicoverzekering;c. een combinatie van een hypothecair krediet met een levensverzekering, niet zijnde een overlijdensrisicoverzekering.~ Zie ook: Financieel product, Financi�le bijsluiter, Provisie.
Compliance officer: Een onafhankelijke functionaris die toeziet op de naleving van de voor de onderneming waar hij werkzaam is toepasselijke wettelijke regelingen en op basis van zelfregulering en ondernemingsbeleid tot stand gekomen regelingen en codes.~ Zie ook: Compliance, Zelfregulering.
Compliance: Compliance is een onafhankelijke functie binnen een organisatie, gericht op het onderzoek naar en het bevorderen van de naleving door de onderneming van de regels die verband houden met de integriteit. Daarbij gaat het zowel om regels die voortvloeien uit de voor de onderneming geldende wet- en regelgeving, voor de onderneming geldende regels op grond van zelfregulering binnen de betreffende sector als om regels die voortvloeien uit het beleid van de onderneming en de ter uitvoering daarvan genomen besluiten en vastgestelde reglementen.~ Zie ook: Compliance officer, Zelfregulering.
Comprehensive policy: Engelse benaming voor een combinatiepolis.~ Zie ook: Combinatiepolis.
Compromis, Akte van -: Zie: Akte van compromis.
Compromised total loss: Schadeafwikkeling op de wijze van constructive total loss zonder dat aan alle vereisten voor constructive total loss is voldaan. Zowel de verzekeraars als de verzekerde doen bij deze schaderegeling een zekere concessie. Het kan bijvoorbeeld bij een zware schade die op zichzelf geen constructive total loss oplevert voor de verzekeraar(s) �n de verzekerde aantrekkelijk zijn haar op de wijze van constructive total loss te regelen. De verzekerde neemt in dat geval genoegen met een bedrag dat lager is dan de voor totaal verlies verzekerde som.~ Zie ook: Arranged total loss, Constructive total loss, Total loss.
Condition survey: Zie: Structural condition warranty.
Conflagratie: Schade door bijvoorbeeld brand van zodanige omvang dat hij niet tot ��n object of etablissement beperkt blijft, maar meerdere objecten of etablissementen tegelijk treft. Een conflagratiegebied is een gebied waarin de kans op sterke uitbreiding van een brand groot is. In de table of limits wordt doorgaans onderscheid gemaakt tussen objecten in conflagratiegebieden en daarbuiten; op de eerste mogen slechts kleinere bedragen worden gedekt. Luchthavens vormen een voorbeeld van een conflagratierisico, bijvoorbeeld brand of explosie in of bij hangars, een orkaan, of een neerstortend vliegtuig, waarbij vele objecten kunnen worden getroffen.~ Zie ook: Table of limits.
Consequential loss: Gevolgschade of indirecte schade, d.w.z. het geldelijk nadeel dat men lijdt als gevolg van verlies of beschadiging van bepaalde materi�le zaken. Laatstbedoelde schade noemt men de materi�le of directe schade. In het algemeen vallen er bijvoorbeeld onder (a) schaden ten gevolge van bedrijfsonderbreking (deze kunnen worden opgevangen door een bedrijfsverzekering, (b) schaden door huurderving bij het verloren gaan van een verhuurd pand (waarvoor een huurschadeverzekering kan worden gesloten) en (c) extra kosten voor verblijf elders wanneer het woonhuis van verzekerde wordt vernietigd of beschadigd (gedekt onder een uitgebreide gevarenpolis of aparte noodlogiesverzekering). Soms spreekt men van consequential physical damage. Daarmee wordt bedoeld achteruitgang van de waarde van zaken, zonder dat de zaken zelf rechtstreeks door het ongeval zijn getroffen. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn met zaken in een koelruimte wanneer de kunstmatig verwekte temperatuur door een ongeval aan de koelinstallatie niet wordt gehandhaafd.~ Zie ook: Huurschadeverzekering, Indirecte schade.
Consistentie, Cross-sector-: Zie: Cross-sectorconsistentie.
Consistentie, Distributie-: Distributieconsistentie.
Constructie all-risksverzekering: Zie: CAR-verzekering
Constructiebedrijfsschadeverzekering: Verzekering van bedrijfsschade, ontstaan door vertraging in de bouw als gevolg van een door de CAR-verzekering gedekt gevaar.~ Zie ook: Advanced profits insurance, Bedrijfsverzekering, CAR-verzekering.
Constructieklassen: Uitdrukking in gebruik bij brandverzekering. Duidt op de indeling van gebouwen naar hun bouwaard. Hierbij worden o.a. de aard van de horizontaal en de verticaal dragende constructie, de voor de gevels en de daken gebruikte materialen en de voor isolatie van gevels en/of daken verwerkte materialen afzonderlijk in aanmerking genomen. Naast de zogenaamde brandvrije constructie kent men een aantal constructieklassen.~ Zie ook: Brandvrije constructie.
Constructive total loss: Term uit het Engelse zeeverzekeringsrecht (sect. 60 MIA), waarmee wordt aangeduid schadeafwikkeling als total loss, zonder dat een actual total loss aanwezig is. Een CTL doet zich voor wanneer de kosten om de beschadigde zaak te herstellen meer zouden bedragen dan de waarde van de zaak in herstelde staat. Bij de cascoverzekering neemt men in verband hiermee meestal de bepaling op dat voor de vraag of CTL aanwezig is, de waarde van het casco in herstelde staat wordt gelijkgesteld met de verzekerde som (valuation clause). In geval van CTL betaalt de verzekeraar de verzekerde som, waartegenover hij het recht (niet de verplichting) heeft het eigendomsrecht op de verzekerde zaak over te nemen.~ Zie ook: Actual total loss, Afkeuring, Arranged total loss, Compromised total loss, Total loss only.
Consumentenbescherming: Het geheel van regelgeving dat als oogmerk heeft de belangen van consumenten veilig te stellen. De achterliggende gedachte is dat de consument in het economisch verkeer een zwakkere positie inneemt dan zijn beroeps- of bedrijfsmatig handelende wederpartij.
Consumptierisico: Bedrijven, instellingen, verenigingen kunnen aansprakelijk zijn jegens personen door het verstrekken van ondeugdelijke maaltijden, dranken of versnaperingen. Te denken valt aan kantines, festiviteiten e.d. Voor particulieren valt dit risico onder de AVP-dekking. De aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven (AVB) geeft dekking voor de normale bedrijfsactiviteiten, waaronder doorgaans ook het consumptierisico kan worden gerekend. In specifieke gevallen dient dit risico door middel van een clausule expliciet te worden meeverzekerd.
Contactlenzenverzekering: Deze verzekering dekt beschadiging of verlies van de contactlenzen, meestal voor een beperkte duur. Door het gebruik van zachte lenzen en van lenzen met korte gebruiksduur, is de betekenis van deze verzekering afgenomen.
Containerverzekering: Verzekering van (het casco van) een container, veelal voor twaalf maanden, ongeacht waar hij zich bevindt, mits binnen de verzekeringsgrenzen. De dekking geschiedt meestal �f op beperkte condities (alleen tegen totaal verlies, inclusief alle avarij-grosse), �f op ruime condities (all risks). In het laatste geval geldt doorgaans een aftrekfranchise per schadegeval en wordt beschadiging van de eventueel in de container aanwezige koelapparatuur alleen vergoed als zij rechtstreeks is veroorzaakt door stranding of zinken van het vervoerend vaartuig, botsing, omslaan of ander ongeval aan het vervoermiddel te land overkomen of avarij-grossehandeling, of kan worden toegeschreven aan brand of aanvaring van het vervoerend schip. Deze verzekering kan ook de kosten van het terughalen dekken voor zover deze de waarde niet te boven gaan, bijvoorbeeld nadat een container ergens is achtergebleven. Kan worden gesloten voor eigen containers en, als het om gehuurde containers gaat, in de vorm van een aansprakelijkheids- of vervoerdersaansprakelijkheidsverzekering.
Contaminatieclausule: Contaminatie is een vorm van verontreiniging door vermenging van verschillende stoffen. Bij de transportverzekering van vloeibare lading in tanks of tankschepen gebruikte clausule, waarmee het risico van contaminatie van de verzekerde lading door in de tank achtergebleven restanten van vorige transporten ten laste van verzekeraars wordt gebracht. Indien verzekeraars deze clausule aanvaarden, verlangen zij deugdelijke waarborgen dat de tanks v��r aanvang van de inlading behoorlijk op reinheid zijn gecontroleerd. Ook contaminatie door abusievelijke vermenging onderweg kan verzekerd zijn. Als verontreinigde lading wordt gelost in een opslagtank of -silo met een schone inhoud, kan deze laatste ook gecontamineerd raken. Decontaminatiekosten daarvan kunnen ten laste komen van een zogenaamde extra-kostendekking als aanvulling van een transport- c.q. opslagverzekering.
Contante waarde: De waarde die een in de toekomst te ontvangen of te betalen bedrag op een bepaald moment vertegenwoordigt, rekening houdend met de van dat moment af nog te kweken samengestelde interest. Bij levensverzekering verstaat men onder de contante waarde het bedrag dat op enig moment aanwezig moet zijn om te zijner tijd aan de bij de polis aangegane verplichting te kunnen voldoen; behalve samengestelde interest wordt ook de sterftekans in de berekening verdisconteerd.~ Zie ook: Wiskundige reserve.
contingency insurance: Het Engelse begrip contingency staat voor: onvoorziene omstandigheid, gebeurlijkheid. Eigenlijk kan men ieder onvoorzien gevaar of nadeel een contingency noemen en is dus iedere verzekering in wezen een contingency insurance. In het verzekeringsbedrijf wordt onder contingency insurance evenwel alleen verstaan een verzekering tegen gevaren of nadelen diee niet past in het kader van de gebruikelijke verzekeringen. Bijvoorbeeld wanneer een tentoonstelling niet kan doorgaan door bijzondere omstandigheden, zoals het overlijden van een regerend persoon. Of wanneer geld wordt betaald aan een ogenschijnlijk rechthebbende op grond van documenten of aandelen die op onregelmatige wijze uit het bezit van de rechthebbende zijn geraakt en de rechthebbende vervolgens later komt opdagen.~ Zie ook: Outside risks.
Continuatie: Verlenging van een overeenkomst van verzekering. Doorgaans is er sprake van stilzwijgende verlenging, tenzij de verzekeringnemer of de verzekeraar de verzekering opzegt. Op grond van het bepaalde in art. 7:940 lid 1 van het Burgerlijk Wetboek geldt bij opzegging aan het einde van een verzekeringsperiode ter voorkoming van automatische verlenging een opzegtermijn van twee maanden. ~ Zie ook: Annulatieclausule, Doorlopende clausule, Opzegging, Opzegtermijn.
Continuïteitsclausule: Clausule waarin wordt bepaald dat de omzetting van de in de polis genoemde valuta (contractvaluta) in euro geen aanleiding kan zijn om de overeenkomst te be�indigen of de voorwaarden te herzien. Voorts wordt geregeld dat vanaf de datum waarop de contractsvaluta niet langer wettig betaalmiddel is, alle premies en schaden zullen worden betaald in euro.
Contract guarantee: Zie: Bond.
Contract works insurance: Zie: CAR-verzekering.
Contractant: Zie: Verzekeringnemer.
Contractpolis: Een overeenkomst van goederentransportverzekering, waarbij de verzekeraar zich verbindt zekere zaken gedurende een bepaalde tijd binnen omschreven grenzen of voor aangeduide routes op vastgestelde condities en tegen aangegeven premies gedekt te houden. De verzekerde is verplicht alle betreffende zendingen aan deze verzekeraar ter verzekering op te geven (te declareren). Alle zendingen (afladingen), mits v��r- of achteraf opgegeven aan de verzekeraar, zijn tot aan het in de polis genoemde maximumbedrag per gelegenheid verzekerd - ook al is nog geen bevestiging van de verzekeraar ontvangen. De declaraties worden vastgelegd in een register dat periodiek ter verrekening van de premies moet worden ingeleverd. Desgewenst kan voor bepaalde zendingen een polis of certificaat worden verkregen.~ Zie ook: Aflaadpolis, Afschrijfpolis, Oogstverzekering, Open cover, Pauschalpolis.
Contractsvervaldatum: De datum waarop een overeenkomst van verzekering eindigt - hetzij definitief, hetzij met stilzwijgende verlenging voor eenzelfde periode.
Contractuele aansprakelijkheid: Aansprakelijkheid voortvloeiende uit de schending van een contractuele verplichting. Het niet of niet geheel, niet tijdig, of niet naar behoren nakomen van een verplichting uit hoofde van een overeenkomst vormt een toerekenbare tekortkoming. De toerekenbare tekortkoming wordt ook wel wanprestatie genoemd. Daarbij onderscheidt men twee varianten: de negatieve wanprestatie, waarbij de overeenkomst niet of niet tijdig is nagekomen, en de positieve wanprestatie, waarbij de overeenkomst niet naar behoren is nagekomen. Anders dan bij het vorderen van schadevergoeding op grond van wettelijke aansprakelijkheid, hoeft de schadelijdende partij bij het vorderen van schadevergoeding wegens een toerekenbare tekortkoming schuld van de nalatige niet te stellen en evenmin te bewijzen.Op een aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven is contractuele aansprakelijkheid doorgaans meeverzekerd - inclusief diensten- en productaansprakelijkheid. De met het ondernemersrisico samenhangende schade is uitgesloten.~ Zie ook: Aansprakelijkheidsverzekering, Dienstenaansprakelijkheid, Immateriële schade, Ondernemersrisico, Productaansprakelijkheid.
Contra-expert: Zie: Expert.
Contragarantieverzekering: Zie: Garantieverzekering.
Contraverzekering: Verzekering tot dekking van het risico van voortijdig overlijden bij bepaalde overeenkomsten, bijvoorbeeld bij spaarkasproducten en hypothecaire geldleningen. Tevens verzekering ter voorkoming van kapitaalverlies bij een ongunstig sterfteverloop na aankoop van een direct ingaande lijfrente.
Contribution, Defined -: Zie: Defined contribution.
Contribution: In het Engelse verzekeringsrecht aan de verzekeraar toekomend recht een bijdrage van een proportioneel deel van een door hem aan de verzekerde uitgekeerde schadevergoeding te vorderen van (een) andere verzekeraar(s) die hetzelfde object of belang tegen hetzelfde gevaar had(den) verzekerd. Soms bevatten de polissen bepalingen, volgens welke de verzekerde in geval van meer dan ��n verzekering van iedere verzekeraar rechtstreeks slechts diens proportionele aandeel in de schadevergoeding kan invorderen. Het komt ook voor dat in een clausule wordt opgenomen dat schaden welke onder een andere verzekering verhaalbaar zijn, van de verzekering zijn uitgesloten.~ Zie ook: Dubbele verzekering, Non-contribution clause, Samenloop.
Controle, Interne -: Zie: Interne controle.
Convention relative au contrat de transport international de marchandises par route: Overeenkomst tussen een aantal Europese staten betreffende het internationale wegvervoer, waarin onder meer de aansprakelijkheid van de vervoerder voor verlies van of schade aan de zaken bij vervoer van of naar een bij de CMR aangesloten staat is geregeld. Binnenlandse vervoerders kunnen ook aan de bepalingen van de CMR gebonden zijn en wel als zij het binnenlandse vervoer op originele vrachtbrief van een internationale vervoerder overnemen.particulier) van Zorgverzekeraars Nederland.
Conversie: Term in gebruik in het levensverzekeringsbedrijf. Conversie of omzetting is de verandering van de verzekeringsvorm van een lopende levensverzekering, bijvoorbeeld van een gemengde verzekering in een ideaalverzekering. De premies die men in de loop der jaren heeft betaald, gaan bij conversie niet verloren, omdat de waarde van de oude verzekering wordt verrekend in de nieuwe verzekering.
Coöperatieve Vereniging Nederlandse Assurantie Beurs B.A.: Vereniging van in de coassurantiemarkt werkzame makelaars, gevolmachtigde agenten en verzekeraars. Zij stelt zich ten doel de administratieve en financi�le procedures in de coassurantiemarkt te rationaliseren, de wederzijdse rechten en verplichtingen af te bakenen en te bepalen en de coassurantiemarkt meer te profileren. In de loop van het jaar 2003 werd het elektronisch Assurantie Beurs Systeem voor de coassurantie (e-ABS) - ingevoerd, waarna op 1 januari 2004 een einde kwam aan de fysieke beurs, de bakermat van de coassurantiemarkt.~ Zie ook: Beurs
Corn trade clauses: Standaardclausules voor de transportverzekering van granen, opgesteld door de London Corn Trade Association en het Institute of London Underwriters.
Correctiebepaling: Een inmiddels achterhaalde bepaling in de arbeidsongeschiktheidsverzekering die de verzekeraar de mogelijkheid bood om een correctie (verlaging) op de uitkering krachtens rubriek B toe te passen, indien de arbeidsongeschikte verzekerde naast zijn aov-uitkering zodanige inkomsten uit arbeid of winst uit onderneming genoot dat zijn totale inkomen hoger was dan v��r het intreden van de arbeidsongeschiktheid.~ Zie ook: Arbeidsongeschiktheidsverzekering.
Correctieclausule: Clausule die wordt toegepast bij verzekering van bedrijfsschade. De clausule bevat een rekenmethode om in geval van bedrijfsstagnatie door een gedekte oorzaak de omzet of de productie vast te stellen, die behaald zou zijn indien de ramp niet had plaatsgevonden. Van belang als de bedrijfsuitkomsten jaarlijks een stijgende lijn vertonen. In geval van een schade wordt dan met die stijging ook rekening gehouden.
Cost and freight: Beding in koopcontract, krachtens hetwelk de kosten en de vracht tot aan de in het beding aangegeven plaats voor rekening van verkoper zijn. Het transportrisico gaat van de verkoper over op de koper op het moment waarop de zaken bij inlading de reling van het zeeschip passeren. Inzake de verzekering heeft de verkoper bij dit beding tegenover de koper geen enkele verplichting.~ Zie ook: Cost, insurance, freight.
Cost, insurance, freight: Beding in koopcontract op grond waarvan de kosten, de verzekeringspremie en de vracht tot aan de in het beding aangegeven plaats voor rekening van verkoper zijn. Het transportrisico gaat van de verkoper over op de koper op het moment waarop de zaken bij inlading de reling van het zeeschip passeren. Ingevolge dit beding moet de verkoper ten behoeve van de koper voor verzekering van het transportrisico zorg dragen. Voor de koper kunnen dan nog resteren de eventuele door hem te maken kosten, bijvoorbeeld invoerrechten en binnenlands transport en winst te verzekeren. Deze kunnen op verzoek van de koper in de te verzekeren som worden meegenomen of door hem apart worden verzekerd, eventueel door middel van een meerdere-waardeverzekering.~ Zie ook: Cost and freight, Meerdere-waardeverzekering.
COTF-verdrag: Convention relative aux Transport Internationaux Ferrodiairs (railvervoer)
Coulancebetaling: Wanneer een schade niet of niet geheel onder een polis is gedekt, kan een verzekeraar onverplicht bij wijze van gebaar tegenover de verzekeringstussenpersoon, zijn verzekerde of een wederpartij een (gedeeltelijke) uitkering verlenen. Men spreekt ook wel over onverplichte uitkering of ex gratia-betaling, al dan niet met de toevoeging sans pr�judice. In zulke gevallen kan verhaal worden genomen voor de schade op de eventuele schadeveroorzaker.~ Zie ook: Sans pr�judice.
Coulanceclausule: Komt (facultatief) voor in de aansprakelijkheidsverzekering bedrijven. Deze clausule houdt in dat de verzekeraar ermee instemt dat de verzekeringnemer in bepaalde gevallen geen beroep zal doen op, overigens gebruikelijke, aansprakelijkheidsbeperkende (leverings)voorwaarden jegens een direct bij de gebeurtenis betrokken benadeelde persoon. De verzekerde zal gewoonlijk slechts afstand doen van de toepasselijke voorwaarden in zoverre hij dit om commerci�le redenen wenselijk acht. De verzekeraar volgt dan zijn verzekerde. Soms wordt bepaald dat deze coulance niet geldt voor zover blijkt dat de beschadigde zaken van de schadelijder zijn verzekerd; dit om te voorkomen dat een regresnemende verzekeraar van die zaken wordt bevoordeeld.
Country damage: Landschade, voornamelijk voorkomende bij ruwe katoen en cacaobonen. Men verstaat hieronder schade zoals regenwater- of vochtschade en bevuiling door modder en stof, ontstaan na het verpakken der zaken in balen tijdens opslag in loodsen of schuren in het binnenland of tijdens binnenlands vervoer naar de haven van afscheep. Bevat de transportpolis geen bijzondere voorziening, dan is de transportverzekeraar voor landschade slechts aansprakelijk als de verzekerde kan bewijzen dat de landschade is ontstaan na het moment waarop het risico van de verzekeraar volgens de verzekeringsvoorwaarden is aangevangen, bijvoorbeeld na het verlaten van het pakhuis, en is veroorzaakt door een gevaar waartegen de verzekering dekking geeft; de aard van de landschade maakt dit bewijs vrijwel onmogelijk. Verzekert men incluis alle landschade, dan komt ook de landschade ontstaan v��r de aanvang van het normale risico van de verzekeraar te zijnen laste, ongeacht waardoor de landschade is veroorzaakt.
Courtage: Makelaarsloon, provisie of verdienste van de makelaar of andere tussenpersoon voor zijn bemiddeling bij het tot stand brengen van een overeenkomst van verzekering. De courtage komt ten laste van de verzekeraar, d.w.z. zij wordt van de door de makelaar aan de verzekeraar af te dragen (bruto)premie afgehouden.~ Zie ook: Provisie, Schaderegelingscourtage.
C-polis: De door de Pensioen- en spaarfondsenwet geboden mogelijkheid om een pensioentoezegging uit te laten voeren door een toegelaten levensverzekeraar. E�n van de mogelijkheden is dat werknemers in de gelegenheid worden gesteld om zelf een overeenkomst van levensverzekering te sluiten, waarvoor de werkgever de daarvoor benodigde financi�le middelen geheel of gedeeltelijk beschikbaar stelt. Evenals op B-polissen zijn op C-polissen de Regelen verzekeringsovereenkomsten Pensioen- en spaarfondsenwet van toepassing.~ Zie ook: B-polis.
CPT: Carriage paid to
Credibilitymethode: De Credibilitymethode is een statistische techniek. Met behulp hiervan kunnen uit een beperkt aantal waarnemingen de te verwachten schade-ervaringen worden ingeschat. In het brandverzekeringsbedrijf wordt deze methode toegepast bij de samenstelling van risicobeoordelingsmodellen.~ Zie ook: Risicobeoordelingsmodel.
Credietaflossingsverzekering: Zie: Arbeidsongeschiktheidsverzekering.
Creditmanagementverzekering: Zie: Kredietverzekering.
CRO: Cancelling returns only
Cross-sectorconsistentie: E�n van de uitgangspunten van de Wet financi�le dienstverlening. Het houdt in dat het niet relevant is uit welke sector een door een consument gekozen financieel product oorspronkelijk stamt.~ Zie ook: Distributieconsistentie.
CRTD-verdrag: Convention sur la Responsabilit� civile pour les dommages caus�s au cours du Transport de marchandises Dangereuses par route, rail et bateaux de navigation int�rieure (aansprakelijkheid voor vervoer gevaarlijke stoffen)
CRTD-verdrag: De eind 1989 tot stand gekomen convention on civil liability for damage caused during carriage of dangerous goods by road, rail and navigation vessels legt een risicoaansprakelijkheid op de vervoerder voor milieuschade en letsel- en zaakschade aan derden, die ontstaat tijdens het vervoer van gevaarlijke stoffen. Hiervoor geldt ook een plicht tot verzekering.~ Zie ook: Gevaarlijke lading/stoffen.
CTL: Constructive total loss
Cumulatie van schaden: Opeenstapeling van schaden, eventueel onder verschillende verzekeringen, voortvloeiende uit een en dezelfde oorzaak. Onder meer ter beperking van dit risico dient de herverzekering.~ Zie ook: Calamiteitenrisico, Conflagratie, Eigen behoud, Herverzekering.
CVS: Centrum voor Verzekeringsstatistiek
CVZ: College voor Zorgverzekeringen

D & O: Directors & officers (liability) insurance
DA: Dienstenaansprakelijkheid
DAF: Delivered at frontier
Dalende risicoverzekering: Overlijdensrisicoverzekering, die veelal wordt gesloten om het risico van overlijden te dekken van iemand die een hypothecaire of andere schuld heeft aangegaan, waarop regelmatig wordt afgelost. Door de aflossingen neemt het openstaande bedrag van de schuld geleidelijk af; de verzekerde som van de overlijdensrisicoverzekering daalt navenant. De daling kan lineair zijn of annu�tair. Komt de verzekerde v��r volledige aflossing van zijn schuld te overlijden, dan kunnen zijn erfgenamen het restant van de schuld aflossen uit het tot uitkering komende kapitaal. De dalende risicoverzekering wordt ook wel toegepast bij in eigen beheer gehouden pensioenregelingen: uit de uitkering bij overlijden wordt het toegezegde weduwepensioen gefinancierd. ~ Zie ook: Overlijdensrisicoverzekering, Pensioenregeling, Pensioentoezegging.
Dataverzekering: Zie: Computerverzekering.
ddi: Deze dag inbegrepen
DDP: Delivered duty paid
DDU: Delivered duty unpaid
Deadweight (capacity): Draagvermogen van een (zee)schip. Totaalgewicht van brandstoffen, proviand, water, stuwmateriaal, reservedelen, passagiers, bagage en lading, waarmee het onbeladen schip tot de grootst toelaatbare diepgang (aangegeven door het Plimsoll- of uitwateringsmerk) kan worden belast. De DW wordt uitgedrukt in tonnen van 1016 kg.
Debiteurenverzekering: Verzekering tegen de financi�le schade die voortvloeit uit het door een verzekerd evenement verloren gaan van de debiteurenadministratie van een bedrijf en de daaruit ontstane onmogelijkheid om na te gaan welke debiteuren hun schulden nog niet hebben voldaan. De betekenis van deze verzekeringsvorm is sterk verminderd doordat bedrijven door middel van computeradministratie eerder een schaduwadministratie (elders) voorhanden kunnen hebben.
Declaratiecontract: Zie: Contractpolis.
Declaratieverzekering: Zie: Adjustable verzekering.
Decresclausule: Zie: Accres/decresclausule.
Deductible: Zie: Eigen risico.
Defective (of faulty) workmanship: Ondeugdelijke, dat wil zeggen foutieve, gebrekkige of onzorgvuldige, uitvoering van werkzaamheden. Wel te onderscheiden van defective of faulty design, waarbij de ondeugdelijkheid niet de uitvoering van, maar het ontwerp voor het werk betreft. Beide begrippen spelen een rol bij aanbouw- en constructieverzekeringen en bij aansprakelijkheidsverzekeringen.~ Zie ook: Aanbouwverzekering, CAR-verzekering, Faulty design clause.
Deficit-clause: Zie: Winstcommissie.
Defined-benefitregeling: Een bepaalde vorm van een pensioenregeling. Bij de defined-benefitregeling wordt het uiteindelijke pensioen toegezegd, gerelateerd aan salaris en diensttijd.~ Zie ook: Defined-contributionregeling.
Defined-contributionregeling: Een bepaalde vorm van een pensioenregeling. De hoogte van de verzekerde pensioenen is afhankelijk van de krachtens de regeling beschikbare premie en de daarmee te behalen beleggingsopbrengsten. Met behulp van actuari�le grondslagen en methoden wordt bij pensioneren de precieze hoogte van het pensioen vastgesteld. De ze vorm wordt ook wel beschikbare-premieregeling genoemd.~ Zie ook: Defined-benefitregeling.
Deklading: Aan dek van een vaartuig vervoerde lading. De Nederlandse beurs-goederenpolis 2006 bepaalt dat zaken, aan boord van een zeeschip bovendeks geladen, niet verzekerd zijn tegen zeewaterschade of schade door overboord werpen of spoelen, tenzij de verlading aan dek gebruikelijk is of de verzekerde aannemelijk maakt dat de zaken zonder zijn toestemming bovendeks zijn verladen. Volgens Engels recht moet deklading uitdrukkelijk als zodanig worden verzekerd; is dit niet geschied, dan is de verzekeraar van iedere verplichting tot schadevergoeding ontslagen.
Delay clause: Zie: Vertragingsclausule.
Delcrederebeding: Zie: Kwijtingclausule.
Delcredereverzekering: Zie: Kredietverzekering.
Delivered at frontier: Waarde van een zaak in de staat waarin deze zich op een bepaalde dag (bijvoorbeeld de dag voor de ramp) bevindt. De dagwaarde is doorgaans gelijk aan de vervangingswaarde.~ Zie ook: Vervangingswaarde.
Demurrage: Engelse benaming voor overliggelden voor een schip.
DEQ: Delivered ex quay
Derde: Iedere persoon, die niet als contractspartij bij een overeenkomst is betrokken, is ten opzichte van de betreffende contractspartijen een derde. Het begrip derde speelt vooral een rol bij de aansprakelijkheidsverzekering. De derde is daarbij iedereen buiten de verzekeraar en de aansprakelijk gestelde verzekerde. Zijn in de polis meerdere personen als (mede)verzekerde genoemd, dan zijn er evenveel afzonderlijke rechtsbetrekkingen verzekeraar-verzekerde als er verzekerden zijn. Ten opzichte van elk van deze rechtsbetrekkingen moet iedere andere persoon als derde worden aangemerkt - ook al behoort deze andere persoon tot de kring van verzekerden. Wenst de verzekeraar zijn verzekerde geen dekking te verlenen tegen aanspraken van iedere derde, dan zal hij in de polis moeten bepalen wie niet als derde in de zin van de verzekering wordt beschouwd. Dat kan bijvoorbeeld door de onderlinge aansprakelijkheid tussen verzekerden, al dan niet alleen voor zaakschade, uit te sluiten.
Derelict mines etc.: Een in de de Engelse molestclausule voorkomend begrip: achtergebleven mijnen etc. Het risico is in beginsel uitgesloten, maar kan worden meeverzekerd voor vervoer per zeeschip.~ Zie ook: Free of capture and seizure.
DES: Delivered ex ship
Deskundigentaxatie: Zie: Voortaxatie.
Destinatievracht: De verschuldigde vrachtpenningen na aflevering van de vervoerde zaken ter plaatse van bestemming. Als hoofdregel geldt dat vracht eerst verschuldigd is na aflevering van de zaken ter destinatie. Partijen kunnen echter anders overeenkomen en doen dat ook veelvuldig (freight payable ship lost or not). Bij destinatievracht is (freight payable at destination), loopt de vervoerder het risico van de vracht tijdens de reis. De ladingbelanghebbende behoeft de vracht niet in de verzekerde waarde van de zaken op te nemen. Aangezien de vracht wel verschuldigd is over beschadigd ter destinatie uitgeleverde zaken, sluit de ladingbelanghebbende soms een verzekering op destinatievracht, d.w.z. meerdere waarde van de zaken door betaling van destinatievracht, op dezelfde condities als waarop de zaken verzekerd zijn, maar exclusief totaal verlies; beschadigdheid van de zaken, mits door een verzekerd gevaar, heeft daardoor een proportionele vergoeding van vrachtpenningen ten gevolge.~ Zie ook: Vrachtverzekering.
Detainment: Begrip uit de Engelse molestclausule (arrest, restraint, detainment) waarmee wordt bedoeld op aanhouding, vasthouding als oorlogs- of politieke daad. Het risico is in beginsel uitgesloten, maar het kan worden meeverzekerd voor vervoer per zeeschip of luchtvaartuig.~ Zie ook: Free of capture & seizure.
Detainmentclause: Bij zeecascoverzekeringen voorkomende facultatieve clausule die bepaalt dat de verzekeraars zullen handelen alsof er sprake is van een constructive total loss als een schip door oorlogssituaties opgesloten raakt en voor een aaneengesloten periode van bijvoorbeeld twaalf maanden niet gebruikt kan worden ofschoon het onbeschadigd bleef.
Deviatie: Afwijking van de vastgestelde of gebruikelijke route van een schip.
Deze dag inbegrepen: Een in de transportverzekeringsbranche gebruikelijke aanduiding dat de verzekering c.q. de nadere regeling daarin ingaat op de aangegeven datum om 00.00 uur - en niet om 12.00 uur.
DGA: Directeur-grootaandeelhouder
DIC: Difference in conditions
Diefstalverzekering: Verzekering van financieel nadeel door diefstal van zaken of geld. Anders dan de inbraakverzekering, die diefstal na braak dekt, geldt het vereiste van braak niet bij de diefstalverzekering. Dekking van het diefstalrisico geschiedt doorgaans alleen in combinatie met verzekering tegen andere gevaren, bijvoorbeeld op een kostbaarhedenverzekering of een uitgebreide gevarenverzekering voor inboedels. ~ Zie ook: Braak.
Dienst, Aanbestedende -: Aanduiding voor de overheid en bepaalde speciale-sectorbedrijven. De voor de overheid en deze bedrijven geldende regels voor het verstrekken van bepaalde opdrachten zijn neergelegd in het in 2005 van kracht geworden Besluit aanbestedingsregels voor overheidsopdrachten en het Besluit aanbestedingen speciale sectoren. In deze twee besluiten zijn de Europese aanbestedingsrichtlijnen (2004/17/EG en 2004/18/EG) ge�mplementeerd.~ Zie ook: Europese richtlijn.
Dienst, Financiële -: In art. 1 onder l van de Wet financi�le dienstverlening worden vijf financi�le diensten gedefinieerd: aanbieden, adviseren (voor zover dit niet plaatsvindt door een financi�le dienstverlener die tevens optreedt als aanbieder, bemiddelaar of (onder) gevolmachtigd agent ten aanzien van het aanbevolen financi�le product), bemiddelen, herverzekeringsbemiddelen en optreden als (onder)gevolmachtigd agent.~ Zie ook: Aanbieden, Adviseren, Bemiddelen, Herverzekeringsbemiddelen, Optreden als (onder)gevolmachtigd agent, Generieke financi�le dienst, Specifieke financi�le dienst.
Dienst, Generieke financiële -: Er zijn drie generieke, voor alle in de Wet financi�le dienstverlening gedefinieerde financi�le producten geldende financi�le diensten: aanbieden, adviseren en bemiddelen.~ Zie ook: Specifieke financi�le dienst.
Dienst, Specifieke financiële -: Er zijn twee specifieke, alleen op het in de Wet financi�le dienstverlening gedefinieerde financi�le product verzekering betrekking hebbende financi�le diensten: herverzekeringsbemiddelen, optreden als (onder)gevolmachtigd agent.~ Zie ook: Generieke financi�le dienst.
Dienstenaansprakelijkheid: Een in de verzekeringsbranche gebruikte term voor een bepaalde vorm van contractuele aansprakelijkheid: de aansprakelijkheid voor schade die verband houdt met de niet-behoorlijke uitvoering van diensten of werkzaamheden die door de verzekerde ingevolge een door hem aangegane overeenkomst worden of zijn verricht. Voor zover het gaat om de gevolgen van zaakschade en letselschade is dienstenaansprakelijkheid doorgaans verzekerd onder een aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven. zuivere vermogensschade. De aansprakelijkheid voor schade aan het bewerkte object zelf is uitgesloten. Dit geldt ook voor de aansprakelijkheid voortvloeiende uit boete-, schade-, garantie-, vrijwarings- of andere soortgelijke bedingen voor zover daardoor een verdergaande aansprakelijkheid is gevestigd dan zonder dergelijk beding zou bestaan. Deze zogenaamde supercontractuele aansprakelijkheid kan worden meeverzekerd na voorafgaande goedkeuring van het betreffende beding door de verzekeraar. Het ondernemersrisico is evenmin zijn gedekt. Dienstenaansprakelijkheid is veelal ook beroepsaansprakelijkheid, waarbij het niet zozeer om letsel- en zaakschade gaat, maar om zuivere vermogensschade.~ Zie ook: Aansprakelijkheidsverzekering, Beroepsaansprakelijkheid, Completed operations liability insurance, Ondernemersrisico, Productaansprakelijkheid.
Difference in conditions: Zie: Verschil in condities.
Difference insurance: Zie: Aanvullende brandverzekering.
DIL: Difference in limitations
DIL: Direct ingaande lijfrente
Diplomaverzekering: Zie: Afkeuringsverzekering.
Direct writer: Een verzekeraar die zonder tussenkomst van verzekeringstussenpersonen overeenkomsten van verzekering sluit.~ Zie ook: Intermediairverzekeraar.
Directe actie: De op grond van artikel 7:954 lid 1 BW aan een benadeelde toekomende bevoegdheid om de door hem geleden schade door dood of letsel rechtstreeks te vorderen van de aansprakelijkheidsverzekeraar van degene die daarvoor aansprakelijk is. De rechtstreekse vordering is beperkt tot het bedrag dat de verzekeraar ter zake is verschuldigd aan de verzekerde, onder aftrek van eventueel daarmee te verrekenen bedragen.
Directeurenclausule: Onder een fraude- of geldtransportverzekering is fraude van de verzekeringnemer zelf in beginsel niet onder de dekking begrepen. Een bestuurder van een vennootschap of stichting wordt door middel van deze (facultatieve) clausule gelijkgesteld met personeel. Zijn eventuele fraude wordt dan wel gedekt, ofschoon hij eigenlijk met de verzekeringnemer vereenzelvigd moet worden.
Directeur-grootaandeelhouder: Verzekering tot dekking van de persoonlijke aansprakelijkheid van bestuurders en commissarissen van rechtspersonen voor door hen in die hoedanigheid begane bestuurs- of beleidsfouten. Ook bekend onder de naam Bestuurders en Commissarissen Aansprakelijkheidsverzekering. Uitgesloten is onder meer aansprakelijkheid voor frauduleuze handelingen en milieuschaden. Strafrechtelijke en civielrechtelijke boeten vallen niet onder de dekking.
Disappearance clause: In ongevallenpolissen soms voorkomende clausule die regelt dat recht op uitkering onder de rubriek bij overlijden bestaat, als de verzekerde verdwenen mocht zijn en niet binnen een bepaalde tijd een levensteken geeft, zodat een vermoeden van overlijden bestaat.
Disbursementsverzekering: Oorspronkelijk verzekering tot dekking van de uitrustingskosten van een schip, zoals proviand, brandstoffen e.d., welke, omdat het hierin ge�nvesteerde kapitaal eigenlijk alleen bij totaal verlies van het schip verloren ging, uitsluitend tegen totaal verlies werd gesloten. Wordt thans veelal als aanvullende totaal-verliesverzekering, naast of op de gewone cascoverzekering, gesloten tot dekking van een deel van de waarde van het schip.~ Zie ook: Excess-liabilities insurance, Meerdere-waardeverzekering, Policy proof of interest, Totaal-verliesverzekering.
Disculpatie: Een beroep op het ontbreken van schuld. Term uit het aansprakelijkheidsrecht ter aanduiding van de mogelijkheid voor de partij die op grond van een wettelijk of feitelijk vermoeden van schuld aansprakelijk wordt geacht voor het ontstaan van schade, zich van deze aansprakelijkheid te bevrijden (disculperen) door het leveren van het bewijs dat haar geen schuld treft. Zo kunnen ouders hun aansprakelijkheid voor daden van 14- of 15-jarige kinderen afweren door een beroep te doen op een redelijke opvoeding van hun kroost (art. 6:169 lid 2 van het Burgerlijk Wetboek). Van sommige vormen van aansprakelijkheid is men niet bevrijd door het bewijs van afwezigheid van schuld, maar soms slechts indien overmacht kan worden bewezen; hoewel minder juist, wordt ook hiervoor wel de term disculpatie gebruikt.~ Zie ook: Aansprakelijkheidsleer.
Dispache/dispacheur: Berekening en verdeling van de avarij-grosse respectievelijk de daartoe benoemde deskundige. Een dispacheur wordt gewoonlijk onderhands aangewezen door de eigenaar van het schip; ladingbelanghebbenden die het met die keuze niet eens zijn, kunnen de President van de Rechtbank vragen een dispacheur aan te wijzen.~ Zie ook: York-Antwerp Rules, Rijnregels IVR 1979.
Displaced risk: Zie: Risque d�plac�.
Distributieconsistentie: E�n van de uitgangspunten van de Wet financi�le dienstverlening. Het houdt in dat het in beginsel niet mag uitmaken via welk kanaal een consument zich een financieel product aanschaft~ Zie ook: Cross-sectorconsistentie.
DMSA: Nederlandse Direct Marketing Association
Dooreenpremie: Bij brandverzekering voor een object met vele onderdelen die diverse premies vergen, werkt men vaak met een dooreenpremie. Deze wordt verkregen door op basis van de premiepromillages de premies te berekenen over de verzekerde waarde van de betreffende gebouwen met inhoud, en vervolgens het totaal van de premiebedragen om te slaan over de totaal verzekerde som. Een dooreenpremie wordt bij de aanvang van de contractstermijn berekend en blijft dan bijvoorbeeld drie jaar van kracht en is van toepassing op alle bijverzekeringen in die periode, ongeacht of die betrekking hebben op onderdelen met een hogere dan wel een lagere (eigen) premie dan de dooreenpremie. Dit vereenvoudigt de berekeningen bij polismutaties.
Doorhalen: Zie: Royement.
Draagkrachtbeginsel: Zie: Equivalentiebeginsel.
Draagvermogen: Zie: Deadweight (capacity).
Dragende waarde: Waarde van een belang waarover de omslag in avarij-grosse geheven wordt.
Dread-diseaseverzekering: Verzekering, eventueel in combinatie met een overlijdensrisicoverzekering, voor bepaalde som, uit te keren na de diagnose van een levensbedreigende ziekte bij de verzekerde zoals kanker, nierziekten, multiple sclerose of na een hartaanval, beroerte, by-pass-operatie of orgaantransplantaties. Soms vallen ook ziekten onder de dekking die niet per se levensbedreigend hoeven te zijn, bijvoorbeeld fysieke handicaps, of langdurige ziekenhuisopname in geval van blindheid, verlamming of ziekte van Alzheimer.~ Zie ook: Keyman-verzekering, V��ruitkerende levensverzekering.
Dual pricing: Het verschijnsel dat een verzekeraar voor een bepaald verzekeringsproduct van elkaar afwijkende premies hanteert voor verschillende distributiekanalen respectievelijk voor verschillende verzekeringstussenpersonen. Met name multi-channelverzekeraars passen dual pricing toe.~ Zie ook: Multi-channelverzekeraar.
Dual valuation clause: Clausule, die wel wordt gebruikt bij zeecascoverzekering - vooral in tijden waarin de marktwaarde van zeeschepen een sterke daling ondergaat zonder dat de reparatiekosten dienovereenkomstig dalen. Zou dan de verzekerde som van een schip worden gebaseerd op de marktwaarde, dan ontvangt de verzekeraar, die immers de reparatiekosten ten volle moet vergoeden, premie over een bedrag dat niet is afgestemd op het geldende prijspeil van de reparaties. De clausule voert een tweeledige taxatie in, t.w. ��n (de lagere) die geldt voor actual en constructive total loss en ��n (de hogere) die voor alle andere gevallen geldt. Over het verschil tussen beide waarden wordt dan een lagere premie berekend.~ Zie ook: Keuzeclausule, Vorkclausule.
Dual-basismethode: Een van de vormen van verzekering van de post lonen in een (brand)bedrijfsschadeverzekering indien men deze post niet ten volle gedurende de gehele voor de vaste of doorgaande lasten overeengekomen maximale uitkeringstermijn wil dekken, bijvoorbeeld omdat men bij een ernstige storing in het bedrijf een gedeelte van de groep loontrekkenden �f elders in het bedrijf productieve arbeid kan laten verrichten �f niet in dienst zal houden. De dual basis-methode houdt in dat de gehele loonsom voor de totale maximale uitkeringstermijn verzekerd wordt, maar met de bepaling dat de maximale vergoeding gedurende een eerste, kort, deel van de uitkeringstermijn (bijvoorbeeld dertien weken, maar minimaal vier weken) 100% is, en gedurende het resterende deel van de uitkeringstermijn een overeengekomen percentage (vari�rend van 10% tot 75%). De vergoedingsbasis is bij deze wijze van verzekeren dus tweeledig, vandaar de naam. Door een tweetal nadere voorzieningen verkrijgt dit systeem de voor de praktijk noodzakelijke soepelheid, t.w.a. de mogelijkheid in geval van schade het voor het tweede deel van de uitkeringstermijn overeengekomen vergoedingspercentage volgens een conversietabel om te zetten in een kortere periode, gedurende welke de vergoeding op 100% gehandhaafd blijft (zogenaamde option to consolidate);b. de mogelijkheid eventuele besparingen op de lonenpost gedurende het eerste deel van de uitkeringstermijn over te hevelen naar het tweede deel (zogenaamde carry-over proviso).
Dubbele verzekering: Zie: Meervoudige verzekering.
Dubieuze vaste lasten: Term in gebruik in polissen voor bedrijfsschadeverzekering. Hiermee worden aangeduid di� vaste lasten waarvan vooraf niet duidelijk is of deze na een ramp betaalbaar zullen blijven of niet.~ Zie ook: Vaste lasten.
Dutch jurisdiction clause: Foreign jurisdiction clause, speciaal opgesteld voor Nederlandse verzekerden.~ Zie ook: Foreign jurisdiction clause.
Dutch rules and practice clause: Clausule die bij zeecascoverzekeringen voorkomt en volgens welke het niet is toegestaan dat cascoschade zou worden geregeld op basis van de in een expertiserapport gemaakte schatting, ongeacht of er al dan niet wordt gerepareerd c.q. geen reparatienota behoeft te worden overgelegd. Dit komt dus neer op een reparatieplicht.
Duur van de verzekeringsovereenkomst: De in de overeenkomst van verzekering overeengekomen periode gedurende welke deze van kracht is.~ Zie ook: Contractstermijn.
Duwcondities: De Algemene Duwcondities 1979 en Duwcondities 1988 geven regels voor het gebruik van duwboten in de binnenvaart met betrekking tot o.a. de aansprakelijkheidsverhouding tussen duwboot en duwbak(ken).~ Zie ook: Sleepcondities.
DW: Deadweight (capacity)
Dwangsom, Last onder -: Zie: Last onder dwangsom.
Dwingend recht (Algemene bepalingen): Van de artt. 7:931, 7:932, 7:935 lid 2, 7:936 en 7:939 van het Burgerlijk Wetboek kan niet worden afgeweken. Van de artt. 7:928 t/m 7:930, 7:934 en 7:940 leden 2 en 4 BW kan niet ten nadele van de verzekeringnemer of de tot uitkering gerechtigde worden afgeweken indien de verzekeringnemer een natuurlijk persoon is en hij de verzekering sluit anders dan in.
Dwingend recht bij levensverzekering: Van art. 7:984 van het Burgerlijk Wetboek kan niet worden afgeweken. Van de artt. 7:977, 7:981 en 7:982 BW kan niet ten nadele van de verzekeringnemer, de begunstigde of de pandhouder worden afgeweken. Van de artt. 7:978 lid 2, 7:980 en 7:983 BW kan niet ten nadele van de verzekeringnemer, de begunstigde, de pandhouder of de beslaglegger worden afgeweken, indien de verzekeringnemer een natuurlijke persoon is en deze de verzekering sluit anders dan in verband met de uitoefening van een beroep of bedrijf.Beperking of uitsluiting van het recht, bedoeld in art. 7:978 lid 1 BW, kan niet worden tegengeworpen aan de schuldeisers van de verzekeringnemer, de curator in het faillissement van de verzekeringnemer, diens bewindvoerder in geval van surseance van betaling of toepassing van de schuldsaneringsregeling, dan wel de vereffenaar van de nalatenschap van de verzekeringnemer. Bij een verzekering die recht geeft op periodieke uitkeringen of verstrekkingen, mist de eerste zin toepassing voor zover de ter zake voldane premies, mede op de grond dat de verzekering bepaalt dat zij niet kan worden afgekocht, voor de heffing van de inkomstenbelasting in aanmerking konden worden genomen voor de bepaling van het belastbaar inkomen uit werk en woning.
Dwingend recht bij schadeverzekering: Van de artt. 7:960 en 7:962 lid 2 en 3, eerste zin, van het Burgerlijk Wetboek kan niet worden afgeweken. Van art. 7:953 BW kan niet ten nadele van de verzekerde worden afgeweken. Van art. 7:947, tweede zin, BW kan niet ten nadele van de derde worden afgeweken. Van art. 954 BW kan niet ten nadele van de benadeelde worden afgeweken. Van art. 7:957 lid 2 BW kan niet ten nadele van de verzekeringnemer of de verzekerde worden afgeweken. Van art. 7:957 lid 1 BW kan niet ten nadele van de verzekeringnemer of de verzekerde worden afgeweken voor zover de in dit lid bedoelde kosten niet het bedrag overschrijden dat gelijk is aan de verzekerde som en de verzekeringnemer een natuurlijk persoon is die de verzekering anders dan in de uitoefening van een beroep of bedrijf heeft gesloten.
Dwingend recht bij sommenverzekering: Van de vormvoorschriften van de artt. 7:966 lid 1 en 7:969 lid 1, tweede zin, van het Burgerlijk Wetboek en van de artt. 7:972 en 7:973 BW kan niet worden afgeweken.
Dwingend recht: Wettelijke bepalingen waarvan partijen bij overeenkomst niet mogen afwijken; doen zij dit toch, dan is de overeenkomst op dit punt nietig. Een bepaling bevat dwingend recht hetzij omdat de wetgever afwijking van het voorschrift uitdrukkelijk met nietigheid bedreigt, hetzij omdat de bepaling geacht moet worden betrekking te hebben op de openbare orde of de goede zeden.~ Zie ook: Regelend recht.

E & EL: Each and every loss
e.r.: Eigen risico
EAR: Erection all risksZie: CAR-verzekering.
Echte-sleutelclausule: Clausule in bepaalde inbraakpolissen, inhoudende dat met inbraak wordt gelijkgesteld het zich toegang verschaffen met een echte sleutel die op onrechtmatige wijze (bijvoorbeeld afpersing, afdreiging) dan wel ten gevolge van verlies door de rechthebbende in het bezit van de dief is gekomen.~ Zie ook: Inbraakverzekering, Sleuteldiscipline, Valse-sleutelclausule.
EER: Europese Europese Ruimte
Effectenhandelclausule: Komt voor in fraudepolissen als facultatieve clausule ten behoeve van banken en dergelijke instellingen. Beoogt te dekken de schade die de verzekerde instelling lijdt doordat men zaken heeft gedaan met betrekking tot waardepapieren die gestolen of vervalst blijken te zijn of waarmee is gefraudeerd.
Effectief bedrag: Bij bedrijfsschadeverzekering het bedrag dat de grootte van het verzekerde belang voor de in de polis genoemde maximale uitkeringstermijn weergeeft, dus het bedrag dat voor deze periode werkelijk (effectief) met het verzekerde belang correspondeert. Deze term wordt gebruikt als tegenstelling tot het jaarbedrag, d.i. het bedrag dat de grootte van het verzekerde belang over een tijdsbestek van een jaar aanduidt. Bij verzekering van uitkeringstermijnen van minder dan een jaar (bijvoorbeeld 39 weken) kan men hetzij het effectieve bedrag over maximaal 39 weken verzekeren, hetzij het jaarbedrag met bepaling dat de uitkeringstermijn maximaal 39 weken zal zijn. Wil men bij verzekering van het effectieve bedrag seizoensinvloeden kunnen opvangen, dan zal men in het algemeen het verzekerde bedrag hoger moeten stellen dan 39/52 van het jaarbedrag; bij verzekering van het jaarbedrag zijn seizoensinvloeden zonder meer in het verzekerde bedrag verwerkt. De gebruikelijke premieschaal voor bedrijfsschadeverzekeringen bevat verschillende vermenigvuldigingsfactoren voor verzekering van effectief bedrag en van jaarbedrag en wel zodanig dat de premie in geld gelijk is, onverschillig of men jaarbedrag of effectief bedrag (gebaseerd op een deel van het jaarbedrag, evenredig aan de uitkeringstermijn) verzekert. Aangezien men, ter opvanging van seizoensinvloeden bij verzekering van het effectief bedrag, meestal meer dan het evenredig deel van het jaarbedrag zal verzekeren, komt verzekering van het effectief bedrag dan duurder uit.
Egalisatiereserve: Ook wel schommelreserve genoemd. Reserve door een verzekeringsmaatschappij uit het bedrijfsoverschot in de gunstige jaren gevormd om eventuele verliezen in de volgende jaren op te vangen. Daardoor zijn de resultaten van de maatschappij minder aan schommelingen onderhevig, meer gelijk gemaakt, ge�galiseerd (vandaar de namen). De fiscus stelt evenwel een grens aan het (belastingvrij) vormen van egalisatiereserves.
EHBO-clausule: Een clausule die wel wordt opgenomen in de aansprakelijkheidsverzekering voor particulieren voor een medicus. Deze clausule biedt de arts een (subsidiaire) dekking voor het geval hij buiten het kader van zijn normale beroepsuitoefening in een noodsituatie eerste hulp verleent. Zijn beroepsaansprakelijkheidsverzekering zal gewoonlijk daarvoor wel dekking bieden, maar er zou een uitsluiting van toepassing kunnen zijn - bijvoorbeeld geografische begrenzing.
Eigen bederf: Achteruitgang in hoedanigheid van een goed ten gevolge van aan dat goed inherente natuurlijke eigenschappen, dus zonder dat andere invloeden van buitenaf dan inwerking van licht en lucht daartoe hebben meegewerkt.~ Zie ook: Eigen gebrek.
Eigen behoud: Ook wel retentie genoemd. In zijn eenvoudigste vorm het bedrag dat de verzekeraar van een door hem geaccepteerde verzekering voor eigen rekening behoudt; het meerdere wordt aan de herverzekeraar afgegeven. Veelal wordt het eigen behoud niet per verzekering, maar per risico bepaald; d.w.z.:- bij brandverzekering: alle gebouwen en de inhoud daarvan die door ��n brand kunnen worden vernietigd, waarbij moet worden gedacht aan conflagratie;- bij transportverzekering: ieder schip of ander vervoermiddel met de daarmee vervoerd wordende zaken, alsmede al hetgeen daarbij nog kan worden verzekerd, zoals vracht, avarijpenningen, aansprakelijkheid voor aanvaring enz.;- bij vliegtuigverzekering: het casco, de vrachtzaken, bagage, waarden, ongevallenverzekeringen (passagiers en bemanning) en aansprakelijkheid;- bij wettelijke aansprakelijkheidsverzekering: de schadeveroorzakende gebeurtenis;- bij ongevallen- en levensverzekering: de betrokken persoon.Is de verzekeraar op meer dan ��n van deze verzekeringen betrokken, dan spreekt men van cumulatie.~ Zie ook: Conflagratie, Cumulatie, Gross line, Herverzekering, Line.
Eigen bijdrage: Bij sommige sociale verzekeringen komt een deel van de gemaakte kosten of genoten verzorging voor eigen rekening van de verzekerde, bijvoorbeeld bij de geneesmiddelenverstrekking, bij verblijf in verpleeginrichtingen. Bij door de werkgever gesloten pensioenverzekeringen wordt veelal een eigen bijdrage in de premie verlangd van de werknemer.
Eigen gebrek: Een slechte eigenschap van een zaak, dus niet veroorzaakt door de inwerking van een buiten de verzekerde zaak liggend evenement. Ook wel vice propre of inherent vice genoemd. Op grond van art. 7:951 van het Burgerlijk Wetboek is vergoeding van schade aan een verzekerde zaak uitgesloten indien die is veroorzaakt door de aard of een gebrek van die zaak. Het gaat hier om een bepaling van aanvullend recht. Partijen kunnen dus in de overeenkomst van verzekering een andere regeling treffen. Het is in bepaalde branches niet ongebruikelijk om door middel van een renunciatieclausule de wettelijke eigen-gebrekregeling geheel of gedeeltelijk terzijde te stellen.~ Zie ook: Broeischade, Renunciatie.
Eigen risico: Vast bedrag of percentage van de verzekerde som, dat door de verzekerde zelf van iedere schade wordt gedragen. Wordt wel in de verzekering opgenomen om de verzekerde zelf een belang bij een gunstig schadeverloop te laten houden of om geregeld voorkomende kleine schaden buiten de vergoedingsplicht van de verzekeraar te houden. Door het nemen van een vrijwillig eigen risico kan de verzekeringnemer een reductie op de premie krijgen. Men spreekt ook van eigen risico wanneer de verzekerde, hetzij uit eigen wil, hetzij als voorwaarde door verzekeraars gesteld, een gedeelte van zijn belang onverzekerd laat; de verzekerde draagt dan in verhouding mee in elke schade.~ Zie ook: Bagatelschade, Franchise.
Eigen schuld: Een schade is veroorzaakt door eigen schuld van de verzekerde indien zij is ontstaan door opzettelijk handelen of nalaten van de verzekerde of door diens roekeloosheid. Op grond van art. 7:952 van het Burgerlijk Wetboek komt met opzet of door roekeloosheid van de verzekerde zelf veroorzaakte schade niet voor vergoeding in aanmerking. Het gaat hier om een bepaling van aanvullend recht. Verzekering van schade die door eigen schuld is veroorzaak is derhalve mogelijk, voor zover dit niet strijdig is met de goede zeden en/of de openbare orde. In dat laatste geval is de verzekering nietig op grond van art. 3:40 lid 1 van het Burgerlijk Wetboek. Over de vraag of en wanneer men bij een rechtspersoon kan spreken van eigen schuld van de verzekerde heeft de Hoge Raad zich uitgesproken: als eigen schuld of eigen nalatigheid van een naamloze vennootschap wordt beschouwd schuld of nalatigheid van directeuren of andere personen die voor haar optreden als orgaan, door middel waarvan zij aan het rechtsleven deelneemt. Voor natuurlijke personen ligt de nadruk op de schuld van de verzekerde zelve. Hieronder vallen niet de echtgenoot(ote), kinderen, curator enz. Wanneer schade zou ontstaan door schuld van deze personen met medeweten of medewerking van de verzekerde zelf, kan de schade evenwel toch worden afgewezen op grond van het feit dat geen sprake is van een onzekere gebeurtenis, dat kwade trouw in het spel is of de verzekerde vereenzelvigd moet worden met de dader. Bij aansprakelijkheidsschade kan eigen schuld van de gelaedeerde op grond van art. 6:101 van het Burgerlijk Wetboek leiden tot een lagere schadevergoeding.Een zorgverzekeraar kan zich op grond van art. 15 lis 1 van de Zorgverzekeringswet voor wat betreft de wettelijke zorgverzekering niet beroepen op eigen schuld van de verzekerde.~ Zie ook: Opzet, Roekeloosheid.
Eigenaarspolis: Polis waarbij in beginsel het eigenaarsbelang bij het verzekerde object is verzekerd; wie een ander belang bij het verzekerde object heeft (bijvoorbeeld dat van hypotheekhouder, vruchtgebruiker, bewaarnemer) is dus onder een dergelijke polis niet gedekt, tenzij de verzekeraar door aantekening daarvan op de polis of krachtens de polistekst te kennen geeft dit belang te willen verzekeren. Het feit dat een polis als een eigenaarspolis moet worden aangemerkt, staat overgang van de verzekering in geval van eigendomsovergang van het verzekerde object niet in de weg.~ Zie ook: Eigendomsovergang.
Eigendommen van derden-clausule: Clausule in polissen voor brandverzekering bedoeld om de eigendommen van bezoekers, log�s e.d. mee te verzekeren. In inboedelpolissen tegen uitgebreide gevaren zijn deze eigendommen veelal meegedekt boven de verzekerde som tot maximaal 10% daarvan, mits niet elders verzekerd. In brandpolissen voor bedrijven wordt doorgaans een afzonderlijk bedrag verzekerd op eigendommen van directie, personeel en derden voor zover niet of niet voldoende elders verzekerd.~ Zie ook: Log�clausule.
Eigen-vervoerverzekering: Een eigen vervoerder is iedereen (ondernemers midden- en kleinbedrijf of particulier) die voor eigen rekening en risico zaken vervoert. Het zal vaak gaan om zaken die gemakkelijk te vervoeren zijn, of die over slechts korte afstand vervoerd dienen te worden; er wordt vaak tijd en geld bespaard door zelf te vervoeren met een eigen bestelauto. Het risico van beschadiging of diefstal tijdens transport komt voor eigen rekening. Verhaal op een beroepsgoederenvervoerder is hier dus niet aan de orde voor de verzekeraar. Een voordeel is anderzijds dat de behandeling en stuwage door eigen personeel met meer vakkennis c.q. zorg kan geschieden, wat het schadecijfer ten goede kan komen.
EIL: Environment impairment liabilityZie: Milieuverontreiniging.
Eiland-etalage: Een los van een winkel staande (dus niet daaraan vastgebouwde) vitrine of etalage. Vanwege de grotere kwetsbaarheid vragen verzekeraars daarvoor en voor de inhoud veelal zwaardere condities.
Einde van de verzekeringsovereenkomst: Een overeenkomst van verzekering eindigt door het verstrijken van de overeengekomen verzekeringsperiode. Is deze periode voor een met een particulier gesloten overeenkomst van verzekering langer dan vijf jaar, dan kan de verzekeringnemer de verzekering op grond van art. 7:940 lid 2 van het Burgerlijk Wetboek tegen het einde van elk vijfde jaar opzeggen.~ Zie: Continuatie, Opzegging, Opzegtermijn.
Eindloonregeling: Pensioenregeling waarin de hoogte van het te behalen ouderdomspensioen afhangt van het salaris dat de deelnemer verdient direct voorafgaand aan de pensioendatum.
Eindtoestand: Een begrip dat vooral bij de persoonlijke ongevallenverzekering en bij letselschaderegeling een rol speelt. Als een letsel is ontstaan, kan de mate van invaliditeit of arbeidsongeschiktheid vaak niet op korte termijn worden bepaald omdat de mogelijkheid van verbetering of verslechtering aanwezig is. Alsdan moet de beslissing worden uitgesteld totdat een eindtoestand aannemelijk moet worden geacht, d.w.z. dat medisch gezien geen verandering meer te verwachten is. Een ongevallenverzekering betaalt dan na een jaar wachten een rentevergoeding uit, totdat en zodra de definitieve uitkering onder de rubriek blijvende invaliditeit kan of moet worden bepaald.
Elders gesloten verzekering, clausule omtrent een -: Clausule waarin de verzekeraars goedkeuren dat de verzekerde afstand doet van zijn rechten voortvloeiende uit een elders lopende verzekering, zonder dat een gerechtelijke opzegging behoeft te geschieden en zij aannemen eventuele schade te zullen vergoeden, alsof de elders lopende verzekering niet bestond.~ Zie ook: Oversluiting.
Elektronicaverzekering: Verzekering voor audio-, tv-, video-, muziek- en computerapparatuur. De elektronicaverzekering kent een vrij ruime dekking, die is te vergelijken met die van een computerverzekering.~ Zie ook: Computerverzekering.
Embedded value: Uit Engeland afkomstige term voor de waardebepaling van verzekeringsaandelen in verband met solvabiliteitsbeoordeling, overnames en fusie, waarbij niet alleen de boekhoudkundige winst van de betrokken onderneming, maar ook de waarde van het bedrijf in de toekomst in aanmerking wordt genomen. Wordt ook geleidelijk onderdeel van de interne bedrijfsanalyse en van de externe voorlichting over de gang van zaken bij een verzekeringsonderneming. Het gaat dus om het gepubliceerd vrije eigen vermogen verhoogd met de contante waarde van de ingebouwde toekomstige uitkeerbare winst uit de bestaande verzekerings- en beleggingsportefeuille, na aftrek van belastingen.
EML: Estimated maximum loss
En-blocbepaling: Zie: Aanpassingsclausule.
Enquêtemoeheid: Zie: Milieuverontreiniging.
Equivalentiebeginsel: Een van de beginselen welke worden toegepast bij het bepalen van de premie voor een verzekering. Volgens het equivalentiebeginsel wordt de door de verzekeringnemer te betalen premie gerelateerd aan het risico dat hij door de verzekering wenst te dekken. Dit beginsel staat tegenover het draagkrachtbeginsel, volgens hetwelk de door de verzekeringnemer te betalen premie wordt gerelateerd aan zijn inkomen. Het equivalentiebeginsel wordt in het algemeen toegepast in het particuliere verzekeringsbedrijf, het draagkrachtbeginsel in de sociale verzekering.~ Zie ook: Sociale verzekeringswetten.
Erfrente: Zie: Ideaalrente.
Errors and omissions policy: Zie: Foutenverzekering.
Escalator clause: Clausule in gebruik bij herverzekering. Na een slecht schadeverloop wordt de premie volgens een bepaalde schaal automatisch verhoogd; komt bijvoorbeeld de schade boven 75% van de premie, dan wordt deze laatste verhoogd met 15%; boven 100%, dan met 25%. De clausule voorziet ook in premieverlaging bij gunstig schadeverloop. De term komt ook voor bij aanbouwverzekeringen en geeft dan aan dat de verzekerde som een voorlopig karakter heeft en definitief zoveel hoger of lager zal zijn als de uiteindelijke bouwsom zal blijken te zijn.
Estate planning: Estate planning is een uit de Verenigde Staten overgewaaid begrip dat wordt gebruikt voor de advisering die zich richt op de juridische en fiscale begeleiding van de overgang en instandhouding van (familie)vermogens. Estate planning heeft tot doel een opgebouwd vermogen fiscaal zo voordelig mogelijk over te dragen aan erfgenamen.
Estimated maximum loss: De - doorgaans in een percentage uitgedrukte - waarschijnlijke omvang van de schade in geval van een brand onder normale omstandigheden in relatie tot de aard van de activiteiten, bestemming van de gebouwen, preventieve voorzieningen en repressieve maatregelen. Anders dan bij het begrip probable maximum loss wordt bij de bepaling van de estimated maximum loss geen rekening gehouden met al dan niet toevallige uitzonderlijke omstandigheden, die het risico kunnen be�nvloeden. Zij worden buiten beschouwing gelaten, waardoor de estimated maximum loss van een object doorgaans een lager percentage zal opleveren dan de probable maximum loss. ~ Zie ook: Grootste schade, Probable maximum loss.
Etalageverzekering: Verzekering tegen schade aan in de etalage uitgestalde zaken, aanwezige bekleding, gordijnen, betimmering, kortom alles wat geacht kan worden tot de inhoud van de etalage te behoren, als gevolg van breuk van de zich v��r de etalage bevindende ruit(en) door onverschillig welke oorzaak, uitgezonderd molest, brand, diefstal en inbraak.
Etikettenclausule: Zie: Labelclause.
EU: Europese Unie
EU-landen: De lidstaten van de Europese Unie. ~ Zie ook: Europese Economische Ruimte, Europese Unie.
Europese Economische Ruimte: De Europese Economische Ruimte is een akkoord tussen de landen van de Europese Unie en de Europese Vrijhandels Associatie (EVA), met uitzondering van Zwitserland. Het akkoord bevordert vrij verkeer van personen, goederen, diensten en kapitaal tussen de deelnemende landen. Ook wordt er samengewerkt op economisch gebied. De Europese Economische Ruimte bestaat uit de lidstaten van Europese Unie plus IJsland, Liechtenstein en Noorwegen.~ Zie ook: Europese Unie
Europese richtlijnen: De Europese Unie wordt beheerd door een aantal gemeenschappelijke instellingen. De bekendste zijn: de Europese Commissie, het Europese Parlement en de Raad van de Europese Unie. Het Verdrag van Rome (1957) biedt de aan de gemeenschappelijke instellingen de mogelijkheid om regels, waaronder Richtlijnen, uit te vaardigen. Europese Richtlijnen hebben als doel de nationale wetgevingen van de EU-lidstaten te harmoniseren in overeenstemming met de doeleinden van de Europese Unie. De EU-lidstaten zijn verplicht om een Richtlijn binnen de daarin aangegeven termijn te implementeren in hun nationale wetgeving, zij zijn daarbij vrij in de keuze van de vorm en de middelen voor de verwezenlijking van het door de Richtlijn voorgeschreven resultaat.
Europese Vrijhandels Associatie: De Europese Vrijhandels Associatie is een in 1960 opgericht samenwerkingsverband tussen Liechtenstein, Noorwegen, IJsland en Zwitserland. Zij heeft tot doel de vrije handel in industri�le goederen tussen de deelnemende landen te bevorderen en daarmee bredere doelstellingen te verwezenlijken zoals duurzame groei, volledige werkgelegenheid, hogere productiviteit en rationeel gebruik van hulpbronnen. De Europese Vrijhandels Associatie is vergelijkbaar met de Europese Unie, maar de samenwerking tussen de deelnemende landen gaat minder ver.
EVA: Europese Vrijhandels Associatie
Evenementenclausule: Clausule die wordt gehanteerd bij goederentransportverzekering op beperkte condities. De verzekeraar vergoedt uitsluitend verlies van en schade aan de verzekerde zaken indien deze het gevolg is van een in de clausule genoemd evenement. Daarnaast komt de bijdrage in avarij-grosse ten laste van de verzekeraar. De aan het nieuwe verzekeringsrecht aangepaste clausule is op 7 december 2005 gedeponeerd bij de Co�peratieve Vereniging Nederlandse Assurantie Beurs B.A.~ Zie ook: Avarij-Grosse, Vrij van beschadigdheid.
Evenementendekking: Een beperkte dekking in de transportverzekeringsbranche, bijvoorbeeld als omschreven in de evenementenclausule.~ Zie ook: Evenementenclausule.
Evenredige-verminderingsregel: Zie: Verminderingsregel.
Evenredigheidsbeginsel: Zie: Provisie.
Ex gratia: Zie: Coulancebetaling.
Excedent-aanvaringsclausule: Clausule in gebruik in de schepencascoverzekering, dienende tot verzekering van dat gedeelte van de aansprakelijkheid voor aanvaringsschade aan derden, dat uitsluitend ten gevolge van de ontoereikendheid van de verzekerde som niet onder de cascopolis gedekt is. Een schepencascopolis dekt naast de particuliere avarij ook aanvaringsschade aan derden toegebracht en wel tot maximaal de voor casco en machinerie�n verzekerde som; indien deze ontoereikend is om de maximale wettelijke aansprakelijkheid te dekken, kan men door middel van de excedent-aanvaringsclausule op een binnenvaartcascopolis het ontbrekende bedrag bijverzekeren. Voor zeeschepen, verzekerd volgens Standard Dutch Hull Form of de Engelse Institute Times Clauses Hull gebruikt men voor dekking van de excedent-aanvaringsaansprakelijkheid de disbursementsverzekering, welke ook zogenaamde excess liabilities dekt, en zo nodig ook de protection and indemnity.~ Zie ook: Aanvaringsaansprakelijkheid, Protection & indemnity insurance.
Excedentcontract: Zie: Surplus treaty.
Excedentenverzekering: Verzekering van het meerdere (excedent) boven een reeds verzekerd bedrag. Al naar gelang de aard van de verzekering is het karakter van de excedentenverzekering verschillend.~ Zie ook: Excess of loss.
Excess liabilities insurance: Excedent-aansprakelijkheidsverzekering; verzekering van diverse vormen van redersaansprakelijkheid, welke uitsluitend ten gevolge van de ontoereikendheid van het op casco verzekerde bedrag onvoldoende door de cascopolis gedekt zijn. Geeft tot het daarvoor verzekerde bedrag excedentdekking voor hulp- en bergloon, avarij-grosse en/of aanvaringsaansprakelijkheid. Een excess liabilities-dekking wordt meestentijds gekoppeld aan disbursementsverzekering. Voor wat dan nog onvoldoende dekking oplevert voor zeeschepen kan eventueel de P&I Club uitkomst bieden.~ Zie ook: Disbursementsverzekering, Protection & indemnity insurance.
Excess of loss ratio herverzekeringscontract: Zie: Stop loss contract.
Excess of loss treaty: Algemene omschrijving van een bepaalde vorm van een non-proportioneel herverzekeringscontract: onder toepassing van een gespecificeerde limiet en andere in het contract vastgelegde condities wordt de cedent schadeloos gesteld voor het schadebedrag (of een deel daarvan), waarmee het excess point van de cedent wordt overschreden. De term is algemeen en omvat meerdere typen van excess of loss-dekkingen, zoals bijvoorbeeld per risk (per risico/polis), per occurrence (per gebeurtenis) en annual aggregate. Het eigen behoud van een excess of loss contract mag niet worden verward met het eigen behoud per polis onder een surplus-contract, het verwijst altijd naar proportionele herverzekering.~ Zie ook: Cedent, Excess point.
Excess point: Eigen behoud of retentie van de cedent, ook wel aangeduid als priority respectievelijk retention of attachment point. Het excess point wordt doorgaans uitgedrukt in een absoluut (schade)bedrag, waarboven de overeengekomen condities van het herverzekeringscontract in werking treden.
Exemplary damage: Zie: Punitive damages.
Expediteursaansprakelijkheidsverzekering: Verzekering van de aansprakelijkheid van de expediteur voor verlies van en/of materi�le schade aan zaken van derden. Volgens art. 8:60 e.v. van het Burgerlijk Wetboek is de expediteur degene die zich bezighoudt met het doen vervoeren van zaken; hij is dus niet de vervoerder, tenzij hijzelf het vervoer verricht.~ Zie ook: Exoneratieclausule, FENEX-condities, Vervoerderspolis.
Experience rating: Tarieven van verzekeraars zijn o.a. gebaseerd op een groot aantal waarnemingen met betrekking tot schadefrequentie en -hoogte. Met name in collectieve contracten wordt wel vastgelegd dat de tariefstelling van jaar tot jaar laat afhangen van de in het voorgaande jaar behaalde resultaat op het betreffende contract. Dit kan een sterk wisselende premie tot gevolg hebben: bij gunstig schadeverloop is de premie laag en na een slecht schadejaar valt deze hoger uit.~ Zie ook: Collectief contract, Resultatentarief.
Expert: De door een verzekeraar of een verzekeringstussenpersoon ingeschakelde deskundige teneinde een gemelde schade te onderzoeken en over de oorzaak en omvang daarvan te rapporteren. Experts kunnen in dienst zijn van een verzekeringsmaatschappij (maatschappij-expert), maar meestentijds wordt een onafhankelijk expertisebureau ingeschakeld, dat deskundigen op diverse terreinen in dienst heeft. Bij grotere schaden kan de verzekerde in sommige branches - zoals brand - een eigen expert benoemen, ook wel contra-expert genoemd, wiens kosten binnen zekere grenzen eveneens voor rekening van de verzekeraar komen. Overigens kan een verzekerde altijd op eigen kosten een tegenexpert benoemen. Experts die aan bepaalde kwalificaties voldoen kunnen zich bij het Nederlandse Instituut van Register Experts laten inschrijven als registerexpert. Vergelijk het Engelse Chartered Institute of Loss Adjustors.~ Zie ook: Avarij-agent, Expertisekosten, Registerexpert, Schade-expertise.
Expertisekosten: Het totaalbedrag van honorarium en kosten van een expert voor het verrichten van een expertise, in het bijzonder voor het begroten van een schade. De kosten van de door de verzekeraar benoemde expert komen ten laste van de verzekeraar. De kosten van een door de verzekerde aangestelde expert kunnen niet ten laste van de verzekeraar worden gebracht, tenzij de toepasselijke verzekeringsvoorwaarden daarin voorzien. In dat geval vergoedt de verzekeraar geen hoger bedrag dan wat de door hem benoemde expert in rekening brengt. Voorziet de verzekering in de mogelijkheid tot benoeming van een derde expert voor het geval van geschil tussen de experts van verzekeraar en verzekerde, dan is daarin doorgaans ook geregeld voor wiens rekening deze kosten komen: soms de helft ten laste van iedere partij, soms geheel ten laste van de verzekeraar. Valt de schade niet onder de dekking van de verzekering gedekt, dan stelt men zich (met name in de transportverzekeringsbranche) op het standpunt dat de expertisekosten niet door de verzekeraar behoeven te worden gedragen. Het komt voor dat verzekeraars deze kosten dan coulancehalve voor hun rekening, zeker als zij zelf de expert hebben benoemd. Expertisekosten kunnen soms worden verhaald op een wederpartij die voor de schade aansprakelijk is te achten, zie hiervoor art. 6:96 van het Burgerlijk Wetboek.~ Zie ook: Expert, Schade-expertise.
Expertiserapport: Zie: Schadetaxatierapport.
Expiratiedatum: De datum waarop een overeenkomst eindigt.
Exploitatiekostenverzekering: Voornamelijk in de branche brand voorkomende verzekering tot dekking van de extra kosten die na een materi�le schade moeten worden gemaakt om te bereiken dat de exploitatie van de getroffen instelling zoveel mogelijk kan worden voortgezet. Deze verzekeringsvorm is speciaal bedoeld voor instellingen met een ide�le doelstelling zoals ziekenhuizen, bejaardentehuizen, sanatoria, psychiatrische inrichtingen enz. In deze verzekering ontbreekt t.o.v. de bedrijfsschadeverzekering de bepaling dat de extra kosten moeten dienen om het bedrag van de bedrijfsschade te verminderen. Het verzekerde bedrag wordt gelijkgesteld aan het eindbedrag van de exploitatierekening. Opname van de accres/decres-clausule voor de aanpassing aan dat bedrag is gebruikelijk.
Exploitatiekostenverzekering: Zie: Extra-kostenverzekering.
Explosie: Zie: Ontploffing.
Exposure: Potenti�le schadelast die een herverzekeraar door middel van de in het herverzekeringscontract geregelde mate van risico-overdracht, overneemt van een cedent. In meer algemene zin: de mate waarin men betrokken is bij een bepaald financieel risico.
Extended cover clause: Clausule in de goederentransportverzekering op Engelse condities, inhoudende dat de verzekering van kracht blijft tijdens deviatie, onwillekeurige vertraging van het vervoer en gedwongen lossing, herlading en overlading van de zaken, alsmede tijdens enige andere wijziging in het oorspronkelijke reisschema als gevolg van het gebruikmaken door de reder of bevrachter van enige hem krachtens het vervoercontract toekomende bevoegdheid. Momenteel maakt de inhoud van deze clausule deel uit van de transit clause, voorkomende in de Institute Cargo Clauses.~ Zie ook: Transit clause.
Extended coverage: De titel van de Engelse en Amerikaanse uitgebreide gevarendekking die aan de brandpolissen aldaar wordt gehecht. Aparte verzekering ervan is soms wel te realiseren. Er zijn enkele markante verschillen met de uitgebreide gevaren die in Nederland aan een brandpolis worden toegevoegd. De extended coverage bevat onder meer ontploffingsschade aangezien aldaar hiertegen geen dekking op de standaard brandverzekering wordt verleend. Voorts worden aardbeving, vulkanische uitbarsting en overstroming gedekt.
Extended maintenance-dekking: Zie: Onderhoudstermijn.
Extra bedrijfskosten: Kosten die door een verzekerde in overleg met experts en verzekeraars bij een bedrijfsschade worden gemaakt om het herstel van de omzet c.q. productie te bespoedigen. Het beoogde resultaat is vermindering van bedrijfsschade. De bedrijfsschadeverzekering vergoedt deze kosten dan ook, echter tot ten hoogste het bedrag waarmee ze de schade verminderen. Experts dienen daartoe in het expertiserapport aan te geven welke schadevermindering met de uitgave van de extra kosten werd bereikt.
Extra-kostenverzekering: Voornamelijk in de branche brand voorkomende verzekering tot dekking van de extra kosten die na een materi�le schade worden gemaakt om de werkzaamheden te kunnen voortzetten. Het betreft uitsluitend extra uitgaven. Normale uitgaven zoals vaste lasten en loonkosten vallen hier niet onder. Voorbeelden van gedekte kosten zijn: huur van gebouwen voor tijdelijke huisvesting, huur van apparatuur, extra reiskosten van personeel, extra transportkosten, enz. Daar vooraf niet is te bepalen hoeveel extra kosten gemaakt moeten worden, geschiedt de verzekering op premier-risquebasis. Evenals in een bedrijfsschadepolis wordt in de extra-kostenverzekering een maximumtermijn van schadevergoeding vermeld. Extra kostenverzekeringen worden hoofdzakelijk afgesloten voor dienstverlenende bedrijven in de administratieve sector. Ook in andere branches, bijvoorbeeld caravan- en pleziervaartuigenverzekering, komen we een extra-kostendekking tegen, onder meer voor huur van een vervangend vakantieverblijf c.q. vaartuig en de repatri�ringkosten van de caravan als deze ernstig is beschadigd of de trekkende auto is gestolen dan wel door schade onbruikbaar is. Reisverzekeringen dekken ook bepaalde extra kosten ten gevolge van in de verzekeringsvoorwaarden omschreven gebeurtenissen. In de transportbranche kunnen extra kosten en bedrijfsschade eveneens een rol spelen, bijvoorbeeld vernietigingskosten van beschadigde lading, opheffing van contaminatieschade na lossing van beschadigd goed bij gezond goed in een silo e.d. Dergelijke schadeposten kunnen soms worden meeverzekerd als uitbreiding van een goederentransportverzekering.
Extra-waarborgen: Door de Wet toezicht verzekeringsbedrijf 1993 voorgeschreven solvabiliteitsmarge, waarover een in Nederland werkende onderneming die het verzekeringsbedrijf uitoefent, naast de zogenaamde technische reserves, te allen tijde moet beschikken. Een derde gedeelte van die solvabiliteitsmarge vormt het garantiefonds, dat in hoogte verschilt al naar gelang de branche(s) die de verzekeraar voert. De Nederlandsche Bank bewaakt de kwaliteit van de dekking van de waarden die de solvabiliteitsmarge vertegenwoordigen. Voor buiten Nederland gevestigde ondernemingen die hier te lande het verzekeringsbedrijf uitoefenen, bevat de Wet toezicht verzekeringsbedrijf 1993 eveneens voorschriften omtrent te stellen zekerheid met betrekking tot een solvabiliteitsmarge.
EXW: Ex works

FAA: Free from all average
Factor A: Een herverzekeringscontract waarbij de cedent de optie heeft een risico wel of niet te cederen, uiteraard onder toepassing van de in het herverzekeringscontract overeengekomen limieten en condities, maar de herverzekeraar de plicht heeft het gecedeerde risico te accepteren. Een dergelijk herverzekeringscontract wordt ook wel optional treaty genoemd.~ Zie ook: Cedent.
Facultatieve herverzekering: Een herverzekeringscontract dat vergelijkbaar is met facultatief semi-obligatoire herverzekering. Met dit verschil dat de herverzekeraar het recht heeft het aangeboden risico onder het contract te accepteren dan wel af te wijzen. Een dergelijk herverzekeringscontract wordt ook wel aangeduid met de Engelse term facultative reinsurance.~ Zie ook: Semi-obligatoire herverzekering.
Faillissementscurator: De door de rechtbank benoemde persoon die een faillissement moet afwikkelen. In geval van faillissement van de verzekeringnemer krijgt een verzekeraar en/of een verzekeringstussenpersoon met de faillissementscurator te maken. Op grond van de jurisprudentie moet een verzekeraar desgevraagd aan de curator opening van zaken geven omtrent verzekeringen van een gefailleerde. De vraag of deze verzekeringen moeten blijven doorlopen dan wel dienen te worden be�indigd mag uitsluitend door de curator worden beantwoord. Nog openstaande premies kunnen doorgaans als concurrente vorderingen worden aangemeld. Indien de curator tot voortzetting van de verzekeringen besluit, wordt de premie in ieder geval deels boedelschuld en zal de curator dienen te zorgen voor premiebetaling. Zo de polisbepalingen daartoe ruimte bieden, zou een verzekeraar (niet de tussenpersoon!) tot royement kunnen besluiten, uiteraard met bericht aan de curator.~ Zie ook: Premiebetaling, Schorsing.
Fair chance-premie: Uitkomst van een premieberekening zonder rekening te houden met slecht schadeverloop. Wordt wel toegepast als een schip van eigenaar verwisselt. ~ Zie ook: Joint Hull Understanding.
FAS: Free alongside ship
Faulty design clause: Een bij aanbouwverzekering, in het bijzonder de aanbouwverzekering van schepen, gebruikelijke clausule waarin verzekeraars aansprakelijkheid uitsluiten voor schade ontstaan en kosten gemaakt bij het verbeteren van een fout in het ontwerp. Schade die een gevolg is van een fout in het ontwerp komt op grond van deze clausule wel voor rekening van de verzekeraar, maar de bij de reparatie daarvan tegelijkertijd uitgevoerde verandering of verbetering van het ontwerp valt buiten de vergoedingsplicht van de verzekeraar.~ Zie ook: Aanbouwverzekering, Garantieverzekering.
Faulty workmanship: Zie: Defective workmanship.
FC&S: Free of capture and seizure
FCA: Free carrier
Feitelijke handeling: Een handeling zonder beoogd rechtsgevolg.~ Zie ook: Rechtshandeling.
FENEX-voorwaarden: Expediteurs (zij die in opdracht van ladingbelanghebbenden doen vervoeren) werken volgens de door de FENEX gedeponeerde Nederlandse Expeditievoorwaarden. Deze zogenaamde FENEX-voorwaarden dienen te worden overeengekomen door de expediteur en de opdrachtgever. De thans toepasselijke voorwaarden zijn de op 15 november 1995 gedeponeerde Nederlandse opslagvoorwaarden en Voorwaarden voor logistieke activiteiten en de op 1 juli 2004 gedeponeerde Nederlandse expeditievoorwaarden. Deze voorwaarden bevatten onder meer aansprakelijkheidsbeperkingen. Transportverzekeraars die een schade hebben vergoed, worden daardoor in zekere mate beperkt in hun eventuele verhaalsrecht.~ Zie ook: Exoneratieclausule, Expediteursaansprakelijkheidsverzekering.
FIA: Full interest admitted~ Zie ook: Policy proof of interest.
fico: Financieel conglomeraat
Filatelistenverzekering: Speciale verzekeringsvorm voor postzegelverzamelaars. Hierop is de verzameling ten huize van de verzekerde gedekt, maar ook delen daarvan tijdens overbrengen naar/van en verblijf op tentoonstellingen, alsmede tijdens het rondzenden langs en verblijf bij andere verzamelaars. De verzekering geschiedt op zogenaamde all-riskscondities. Als verzekerde waarde geldt de vervangingswaarde, die voor zeer zeldzame stukken door een deskundige moet worden getaxeerd. Het verzekerde bedrag wordt doorgaans bepaald op een bepaald percentage van de cataloguswaarde; bij schadeclaims wordt datzelfde percentage als maatstaf gehanteerd. In verband met waardefluctuaties past men wel eens een overdekking toe van 10 � 25%.~ Zie ook: Postzegelclausule.
Final pay system: Eindsalarissysteem.~ Zie ook: Pensioengrondslag.
Finale kwijting: Kwitantie waarin wordt getekend voor een algehele en definitieve (schade)regeling c.q. betaling. Mochten er achteraf feiten of omstandigheden aan het licht komen die een heropening van de zaak wettigen, dan kan een finale kwijting soms toch worden opengebroken.
Financieel conglomeraat: Een in art. 2:321 van het ontwerp van de Wet op het financieel toezicht gedefinieerd begrip, t.w. een groep die voldoet aan de volgende voorwaarden: a. aan het hoofd van de groep staat een verzekeraar, krediet- of beleggingsinstelling met zetel in een EU-land, die is:- een moederonderneming van een onderneming in de financi�le marktsector;- een houder van een deelneming in een onderneming in de financi�le marktsector; of- verbonden met een onderneming in de financi�le marktsector door een centrale leiding of door het feit dat in meerderheid dezelfde personen deel uitmaken van de bestuurs-, leidinggevende of toezichthoudende organen gedurende het boekjaar; ofb. ten minste een van de gereglementeerde entiteiten in de groep behoort tot de sector kredietinstellingen en beleggingsondernemingen, en ten minste een van de gereglementeerde entiteiten in de groep behoort tot de sector verzekeraars;c. voor elke deelsector in de groep geldt dat het gemiddelde van het verhoudingsgetal tussen het balanstotaal van die deelsector en het balanstotaal van de financi�le marktsector enerzijds, en het verhoudingsgetal tussen het benodigde kapitaal uit hoofde van de solvabiliteitsvereisten van die deelsector en het totaal benodigde kapitaal uit hoofde van de solvabiliteitsvereisten van de financi�le marktsector anderzijds, groter is dan tien procent.
Financieel plan: Een door een financi�le planner na inventarisatie en analyse van de behoeften, wensen en verlangens van een consument en van diens financi�le positie en vooruitzichten opgesteld plan. Hierin wordt aangegeven �f en, zo ja, op welke wijze deze met de beschikbare financi�le middelen en met gebruikmaking van financi�le producten, fiscale en juridische regelingen een optimale invulling kan geven aan het realiseren van financi�le doelstellingen.~ Zie ook: Financieel product, Financi�le planner.
Financieel product: Een in art. 1 sub m van de Wet financi�le dienstverlening als zodanig gedefinieerd product, t.w. een betaalrekening met inbegrip van de daaraan verbonden betaalfaciliteiten, een effect, elektronisch geld, krediet, een spaarrekening met inbegrip van de daaraan verbonden spaarfaciliteiten, een verzekering, een beleggingsobject, een bij algemene maatregel van bestuur aan te wijzen ander financieel product, een combinatie van twee of meer van de hiervoor genoemde producten.~ Zie ook: Complex product, Verzekering.
Financiële dienst: Een in art. 1 sub m van de Wet financi�le dienstverlening als zodanig gedefinieerde dienst, t.w. aanbieden, adviseren - voor zover dit niet plaatsvindt door een financi�le dienstverlener die tevens optreedt als aanbieder, bemiddelaar, gevolmachtigd agent of ondergevolmachtigd agent ten aanzien van het aanbevolen financieel product -, bemiddelen, herverzekeringsbemiddelen en het optreden als gevolmachtigd agent of als ondergevolmachtigd agent.~ Zie ook: Aanbieden, Adviseren, Bemiddelen, Financieel product, Financi�le dienstverlener, Gevolmachtigd agent, Herverzekeringsbemiddelen.
Financiële dienstverlener: Een in art. 1:1 van het ontwerp van de Wet op het financieel toezicht gedefinieerd begrip: degene die een financi�le dienst verleent en die geen beheerder, beleggingsinstelling, beleggingsonderneming, clearinginstelling, financi�le instelling die een verklaring van ondertoezichtstelling heeft verkregen, kredietinstelling of verzekeraar is.~ Zie ook: Financi�le dienst, Financi�le dienstverlener, Verzekeraar.
Financiële onderneming: Een in art. 1:1 van het ontwerp van de Wet op het financieel toezicht als zodanig gedefinieerde onderneming, t.w. een beheerder, een beleggingsinstelling, een beleggingsonderneming, een bewaarder, een clearinginstelling, een financi�le dienstverlener, een financi�le instelling, een kredietinstelling of een verzekeraar.
Financiële planner: Een deskundige die in opdracht van een consument een financieel plan maakt. Indien hij bemiddelt bij het tot stand brengen van de door hem geadviseerde verzekeringen is hij met betrekking tot die verzekeringen een bemiddelaar in de zin van de Wet financi�le dienstverlening. Beperkt zijn activiteit zich tot het adviseren van bepaalde producten dan is hij een adviseur in de zin van deze wet.~ Zie ook: Adviseur, Bemiddelaar, Financieel plan.
Financiële planning: Het proces dat leidt tot het voorbereiden, het opstellen en het uitvoeren van een gestructureerd financieel plan voor en in opdracht van een consument. Dit proces voltrekt zich in drie fasen. De eerste fase bestaat uit een analyse van de persoonlijke financi�le positie en de doelstellingen van de consument. In de tweede fase wordt diens risicoprofiel bepaald, worden de doelstellingen geformuleerd en een projectie naar de toekomst gemaakt. De derde fase bestaat uit het uitbrengen van een advies in de vorm van een financieel plan en een grondige bespreking van de geadviseerde oplossingen en/of financi�le producten.~ Zie ook: Advies, Financieel plan, Opdracht.
Financiering Voortzetting Pensioenverzekering, Stichting -: Clausule waarin is vastgelegd dat met betrekking tot een of meer verzekerde objecten een financiering is gesloten en dat de verzekeraar in geval van schade deze zal (moeten) afrekenen met de financieringsinstelling, tenzij deze akkoord gaat met betaling aan de verzekerde zelf. Komt o.a. voor bij brandverzekering op roerende zaken en bij motorrijtuigverzekering.~ Zie ook: Hypothecaire verklaring.
Financiering Voortzetting Pensioenverzekering, Stichting -: De Stichting Financiering Voortzetting Pensioenverzekering speelt een rol bij de pensioenopbouw bij werkloosheid. Zij doet dit door middel van een financiële bijdrage voor de gehele of gedeeltelijke voortzetting van de pensioenvoorziening voor werkloze werknemers. In het najaar van 2005 heeft het stichtingbestuur laten weten dat werknemers, die met ingang van 1 januari 2008 WW-gerechtigd worden, niet meer in aanmerking komen voor de zogenaamde FVP-bijdrage. De reden hiervoor is dat de stichting uitsluitend inkomsten heeft uit belegd vermogen en dit vermogen is sinds 2000 sterk gedaald. De stichting heeft de intentie om het recht op een bijdrage van werknemers die reeds een WW-uitkering ontvangen en van de werknemers die vóór 1 januari 2008 WW-gerechtigd worden zoveel mogelijk ongemoeid te laten. Omdat de FVP-bijdrage een voorwaardelijk karakter heeft zijn hiervoor geen harde garanties afgegeven.
Financieringsclausule: Clausule waarin is vastgelegd dat met betrekking tot een of meer verzekerde objecten een financiering is gesloten en dat de verzekeraar in geval van schade deze zal (moeten) afrekenen met de financieringsinstelling, tenzij deze akkoord gaat met betaling aan de verzekerde zelf. Komt o.a. voor bij brandverzekering op roerende zaken en bij motorrijtuigverzekering.~ Zie ook: Hypothecaire verklaring.
Fiscale lijfrenteclausule: Clausule in een polis van levensverzekering, inhoudende dat het verzekerde kapitaal bij uitkering uitsluitend kan worden aangewend als koopsom voor een of meer lijfrenten. Als gevolg van de Brede Herwaardering is het plaatsen van een lijfrenteclausule per 16 oktober 1990 voor premiebetalende verzekeringen en voor koopsommen per 1 januari 1992 komen te vervallen.~ Zie ook: Brede Herwaardering.
Fiscale oudedagsreserve: Een door binnenlandse belastingplichtigen die winst uit onderneming genieten in hun onderneming opgebouwde pensioenreserve: de belastingheffing over een deel van de winst wordt uitgesteld zodat vermogen voor de oudedag kan worden gespaard dat al of niet in de onderneming kan worden ge�nvesteerd.
Fixe-verzekering: Zie: Flatverzekering op zaken.
Flat: Afzonderlijke verzekering van een flat in de betekenis van appartement is juridisch eigenlijk niet mogelijk. De flat is als gedeelte van het (flat)gebouw niet eigendom van degene die het recht van uitsluitend gebruik ervan heeft, maar van de gezamenlijke eigenaars, op wier naam de verzekering van het gehele gebouw als collectieve eigendom dient te worden gesteld. Wie bepaalde voorzieningen in het bij hem in gebruik zijnde gedeelte van het gebouw heeft laten aanbrengen, kan zijn belang daarbij uiteraard wel afzonderlijk verzekeren. ~ Zie ook: Appartement, Appartementsrecht, Appartementenclausule.
Flatverzekering op zaken: Verzekering op zaken voor een vast bedrag gedurende de gehele verzekeringstermijn. Dit bedrag, ook wel fixe-bedrag genoemd, vormt zowel de grens van de aansprakelijkheid van de verzekeraar als de basis voor de premieberekening. Deze aanduiding wordt bij brandverzekeringen gebruikt in geval van verzekering van zaken in opslagplaatsen, onverschillig of het betreft ��n bedrag per pakhuis of ��n bedrag voor meerdere pakhuizen tezamen. Deze laatste vorm heet (flat-)floatingverzekering. Een tegenstelling tot de flatverzekering vormen de adjustable verzekering en de declaratiepolis. Bij de adjustable verzekering geldt wel ��n bedrag voor de gehele duur van de verzekering maar slechts als maximum aansprakelijkheid van de verzekeraar, aangezien de tussentijdse declaraties als basis voor de premieverrekening gelden. Bij een declaratiepolis bepalen tussentijdse declaraties de maximum aansprakelijkheid van de verzekeraar en zij zijn de basis voor de premieverrekening.~ Zie ook: Adjustable polis, Flat-floatingverzekering, Floatingverzekering.
Floating-verzekering: Verzekering van ��n som op zaken in meer dan ��n pand tezamen; kan geschieden als flatverzekering of als adjustable verzekering. De floatingverzekering geeft de verzekerde meer vrijheid ten aanzien van de verplaatsing of opslag van zaken, omdat hij slechts het totale verzekerde bedrag in het oog behoeft te houden en niet het verzekerde bedrag per pand. De floatingverzekering is duurder dan die met ��n verzekerd bedrag per pand, omdat de verzekeraar er rekening mee moet houden dat zaken ter waarde van het floating verzekerde bedrag in ��n van de panden aanwezig kunnen zijn, waardoor hij vanwege het conflagratiegevaar in zijn acceptatie van posten voor andere cli�nten in dezelfde panden beperkt wordt. De verzekerde zal dikwijls de hogere premie voor de floatingdekking over hebben, omdat deze hem administratief werk bespaart. ~ Zie ook: Adjustable polis, Conflagratie, Flatverzekering, Verbruggingsclausule.
FOB: Free on board
FOR: Fiscale oudedagsreserve
FOR: Free on rail
FOT: Free on truck
Foutenverzekering: Verzekering tot dekking van de aansprakelijkheid van het verzekerde bedrijf jegens derden voor de door hen geleden schade tengevolge van fouten of vergissingen van personeel van het verzekerde bedrijf. Is dus een vorm van verzekering van beroepsaansprakelijkheid. Deze verzekeringsvorm wordt ook wel errors and omissions insurance of E&O-verzekering genoemd.~ Zie ook: Aansprakelijkheidsverzekering, Beroepsaansprakelijkheid.
FOV: Federatie van Onderlinge Verzekeringmaatschappijen in Nederland
FPA: Free of particular average
FPIL: Full premium if lost through peril insured against
Fractie: Beleggingseenheid in een levensverzekering, waarbij het verzekerde kapitaal afhankelijk is van een belegging in een beleggingsfonds.
Franchise: Percentage van de verzekerde som of vast bedrag waaronder schade niet voor rekening van de verzekeraar komt, bijvoorbeeld vrij onder 3%; vrij onder � 100,-. Is de schade gelijk aan of hoger dan de franchise, dan komt deze geheel voor rekening van de verzekeraar. In de goederentransportverzekering, waar een franchise van oudsher zeer gebruikelijk is, tracht men het effect van een franchise soms te verkleinen door opneming van een serieclausule. Van de franchise moet men onderscheiden het eigenlijke eigen risico ofwel de deductible of aftrekfranchise (aangeduid met: vrij van ...).~ Zie ook: Eigen risico, Serieclausule.
Free from particular average: Clausule in de zeeverzekering naar Engels recht waardoor de verzekeraar bevrijd is van het verlenen van schadevergoeding voor particular avarage; hij blijft dus aansprakelijk voor total loss en voor general average. Komt in zuivere vorm zelden voor. Meestal wordt de clausule aangevuld unless the ship or vessel be stranded, sunk or burnt etc.. Doet zich stranding of een van de andere in de clausule genoemde evenementen voor, dan komt particular avarage wel voor rekening van de verzekeraar. Het betreft dan dus een zogenaamde evenementendekking.~ Zie ook: Avarage clause, Evenementenclausule, General avarage, Particular avarage, Vrij van beschadigdheid.
Free of capture & seizure: Letterlijk: vrij van alle neming. De term wordt evenwel in ruimere zin gebruikt ter aanduiding van vrij van oorlogsmolest. In de institute cargo clauses heet deze uitsluiting war exclusion clause.~ Zie ook: Institute cargo clauses.
Free of strikes, riots & civil commotions: Engelse term voor vrij van stakingsmolest. In de institute cargo clauses heet deze uitsluiting strikes exclusion clause.~ Zie ook: Institute cargo clauses.
Free on board: Beding in koopcontract waarbij de verkoper de zaken ter plaatse in het beding genoemd aan boord van een al dan niet door de koper aangewezen schip moet leveren. Het transportrisico gaat van de verkoper over op de koper op het moment waarop de zaken bij inlading de railing van het zeeschip passeren. De kosten tot aan boord zijn voor rekening van de verkoper. Inzake verzekering heeft de verkoper bij dit beding tegenover de koper geen enkele verplichting.
Fresh water damage: Beschadiging door zoetwater. Aangezien zoetwater geen peril of the seas is, moet men, indien men dekking tegen zoetwaterschade wenst, bij goederentransportverzekering naar Engels recht dit risico uitdrukkelijk meeverzekeren. Naar Nederlands recht kan schade door zoetwater een (gedekt) van buiten komend onheil opleveren.
Fronting: Een overeenkomst, waarbij een verzekeraar die over een vergunning beschikt (fronter of fronting company) een polis/dekking afgeeft op een bepaald risico, voor en op verzoek van een of meer andere partijen zonder de vereiste vergunning. Het gehele risico wordt vervolgens door middel van herverzekering overgedragen op die andere Partijen. Indien een dergelijke constructie uitsluitend is bedoeld om de geldende regelgeving te ontwijken, is zij illegaal.
Frozen food clauses: Clausule in molestverzekering naar Engels recht waarbij de verzekeraars aansprakelijkheid uitsluiten voor geldelijke verliezen welke ontstaan door het mislukken (frustration) van de aan een zakentransport ten grondslag liggende transactie door het ingrijpen van een overheid (bijvoorbeeld vasthouden van de zaken tijdens een oorlog), zonder dat er materi�le schade aan de zaken zelf is toegebracht of confiscatie plaatsvond.
FSR&CC: Free of strikes, riots and civil commotions
FTK: Financieel toetsingskader
Full interest admitted: Zie: Policy proof of interest.
Full premium if lost through peril insured against: Clausule die wordt gebruikt bij cascoverzekeringen voor kortere termijnen dan twaalf maanden. De clausule houdt in dat bij verloren gaan van het casco (total loss) door een verzekerd gevaar, toch de volle jaarpremie verschuldigd zal zijn. Komt ook in enigszins andere vorm voor in die gevallen waarin de jaarpremie in termijnen wordt betaald en heeft dan tot strekking dat de na een total loss nog niet verstreken premietermijnen toch verschuldigd zijn.
Full-maintenancedekking: Zie: Onderhoudstermijn.
Fundamentenclausule: Clausule die wordt gebruikt in brandverzekeringen van gebouwen en waardoor de fundamenten van de verzekering werden uitgesloten. De fundamenten kunnen evenwel door explosie- of vliegtuigschade worden beschadigd. Bij uitsluiting van de fundamenten is het zaak duidelijk aan te geven welke delen van het gebouw onder de uitsluiting vallen, omdat het onder meer van de bouwtechniek afhangt wat als fundament moet worden beschouwd. Te denken valt aan kelderruimten e.d. tussen de fundamenten in. In de Nederlandse Beursbrandpolis zijn fundamenten niet standaard meeverzekerd, wordt hier met het opnemen van een fundamentenclausule het tegenovergestelde bereikt: de fundamenten worden onder de dekking begrepen.
FVP: Stichting Financiering Voortzetting Pensioenverzekering
FWD: Fresh water damage

GA: General average, Avarij-grosse
GA: Gevolmachtigd agent
Garantie: lndien een brandverzekeraar een verzekering accepteert onder voorwaarde dat de verzekerde bepaalde handelingen moet verrichten, bijvoorbeeld het in behoorlijk werkvaardige toestand houden van de blusmiddelen, of bepaalde dingen niet zal doen, bijvoorbeeld lokalen niet verwarmen met petroleum of andere minerale oli�n, dan wordt dit in de polis vastgelegd. Overtreding van een dergelijke voorwaarde of beding heeft normaliter verval van de verplichting tot schadevergoeding van de verzekeraar ten gevolge.~ Zie ook: Warranties.
Garantieverzekering: Verzekering van de aansprakelijkheid van een fabrikant van technische apparatuur, machines e.d., voortvloeiend uit een door hem aanvaard garantiebeding, d.i. een beding waarin hij, soms met enige beperkingen, de deugdelijkheid van de door hem geleverde producten gedurende zekere termijn na aflevering garandeert. De verzekeraars die dergelijke verzekeringen accepteren, sluiten soms aanspraken wegens fouten in het ontwerp (faulty design) van de dekking uit, terwijl zij doorgaans verlangen dat de verzekerde een bepaald eigen risico zal dragen. Voorts is niet automatisch gedekt een zogenaamde outputgarantie dat de machine bepaalde prestaties zal bereiken.Voor handel met het buitenland bestaat een soort garantieverzekering. Bij internationale transacties eisen afnemers van de exporteur regelmatig een garantie dat hij aan zijn contractuele verplichtingen voldoet. Bijvoorbeeld het verrichten van onderhoud of het uitvoeren van een bepaald project. De exporteur doet vervolgens een beroep op zijn bank die de garantie stelt voor rekening en risico van de exporteur. Het stellen van een garantie is voor de exporteur belastend, omdat daarmee de kredietfaciliteit bij de bank wordt aangetast. Ook bestaat het gevaar dat de afnemer de garantie onterecht opvraagt. Garanties dienen meestal on first demand te worden uitbetaald. De verzekeringsindustrie heeft dit betalingsrisico onderkend. Er zijn een tweetal verzekeringsinstrumenten ingezet. Het ene instrument is ontwikkeld voor de exporteur, het andere instrument is bedoeld voor diens bank en heet Contragarantieverzekering.Ook voor de woningbouw (nieuwbouw en bestaande woningen) komt een garantieverzekering voor. Voor nieuwbouwwoningen kan voor een bepaalde periode dekking worden verkregen tegen schade die de koper lijdt als gevolg van fouten die bij ontwerp of bouw gemaakt zijn (kwaliteitsbewakingssysteem). Voor al dan niet via een vastgoedmakelaar aangekochte bestaande woningen is het soms mogelijk gedurende enige jaren een garantiedekking te verkrijgen wegens gebreken van bouwkundige aard in bepaalde constructies en installaties (zoals dak, schoorstenen, gevels, fundering etc. en elektra, verwarming e.d.), met mogelijkheid van regres op de bemiddelende makelaar zo deze tekortschoot bij zijn onderzoekplicht. Meeverzekerd kunnen zijn extra kosten van tijdelijke onbewoonbaarheid, van de woning, kosten van toezicht, bereddingskosten, en schade-expertisekosten. De premie en de kosten voor inspectie van de woning door derden is afhankelijk van de herbouwwaarde. Ze komen voor rekening van de (aspirant-)koper.Voor particulieren is een garantieverzekering ontwikkeld voor de betaling van hypotheeklasten bij arbeidsongeschiktheid en werkloosheid.~ Zie ook: Aanbouwverzekering, Eigen risico, Faulty design clause, Machinebreukverzekering, Montageverzekering.
Garderobeverzekering: Verzekering van in een garderobe ter bewaring aangenomen kledingstukken, meestal tegen brand, diefstal, vermissing en verwisseling. Kent meestal een maximumvergoeding voor een kledingstuk. De garderobehouder ontvangt van de verzekeraar een polis en boekjes met garderobebewijzen, die bij het in bewaring nemen van de kledingstukken aan de eigenaren worden afgegeven. Op het garderobebewijs staat vermeld dat en bij welke maatschappij de garderobe is verzekerd.
GBA: Gemeentelijke Basisadministratie
GCS: Geschillencommissie schadeverzekeraars
GDU: Gegevensdiensten UWV
Geassumeerde: Deskundige op bepaald terrein, door een schatter (schade-expert) aangetrokken om zich over een onderdeel van de schade te laten voorlichten.
Gebitschadeclausule: De waarde die een zaak voor de gebruiker, gelet op het gebruik dat hij ervan maakt, vertegenwoordigt. Het bedrag hiervan is doorgaans hoger dan het bedrag dat bij verkoop ervan worden verkregen. Indien vervanging mogelijk is, is de gebruikswaarde veelal gelijk aan de vervangingswaarde.~ Zie ook: Dagwaarde, Vervangingswaarde.
Gedragscode informatieverstrekking dienstverlening intermediair: Een door het verbond van Verzekeraars en de tussenpersonenorganisaties NVA en NBVA bij wijze van zelfregulering overeengekomen gedragscode. De code legt verzekeringstussenpersonen een aantal verplichtingen op met betrekking tot de informatievoorziening aan potenti�le klanten. Zij moeten daarbij gebruik maken van een Advieswijzer volgens voorgeschreven model. Op de tussenpersoon, maar ook op de klant, rust de verantwoordelijkheid elkaar wederpartij tijdig en goed te informeren over omstandigheden, die ertoe kunnen leiden dat de gemaakte afspraken met betrekking tot de via het intermediair van de verzekeringstussenpersoon gesloten verzekeringen aanpassing en/of verheldering behoeven. Uit oogpunt van consumentenbescherming richt de gedragscode zich in eerste aanleg op de particuliere consument.~ Zie ook: Consument, Consumentenbescherming, Gedragscode, Zelfregulering.
Gedragscode retourprovisie: Na het vervallen van het verbod op het geven van retourprovisie hebben het Verbond van Verzekeraars en de tussenpersonenorganisaties NVA en NBVA in samenwerking met de Consumentenbond een gedragscode opgesteld. Volgens deze bij wijze van zelfregulering ontwikkelde code, verplichten gevers van retourprovisie zich om daar prudent om te gaan met het geven van retourprovisie. Dit houdt onder meer in dat geen excessieve kortingen worden gegeven en dat cadeaus in een logisch verband moeten staan met de betreffende verzekering. De retourgevende verzekeraar of verzekeringstussenpersoon moet er voorts voor waken dat potenti�le klanten zich niet door kortingen of cadeaus laten verleiden tot het maken van een verkeerde keuze. Consumenten die menen in hun belangen te zijn geschaad door het niet-naleven van de gedragscode, kunnen zich wenden tot de Stichting Klachteninstituut Verzekeringen. Indien derden van mening zijn dat de aanpak door een retourprovisiegever het aanzien van de bedrijfstak schaadt of zou kunnen schaden, kunnen zij terecht bij een onafhankelijke toetsingscommissie.~ Zie ook: Consumentenbescherming, Gedragscode, Retourprovisie.
Gedragscode: Een via zelfregulering voor een bepaalde organisatie of beroepsgroep tot stand gekomen code die normen bevat waaraan die organisatie respectievelijk de leden van die beroepsgroep zich dienen te houden.~ Zie ook: Soft law, Zelfregulering.
Gedragstoezicht: De door de Wet financi�le dienstverlening beoogde consumentenbescherming wordt gerealiseerd door middel van een wettelijke borging van de belangrijkste kwaliteitskenmerken van financi�le dienstverlening. Deze kenmerken zien enerzijds op wat een financi�le dienstverlener moet zijn (deskundig en betrouwbaar), anderzijds op wat hij moet bieden (financi�le en juridische zekerheid) en in het bijzonder op wat hij moet doen (adequate informatie verstrekken en zorgvuldig adviseren). De bescherming heeft in het bijzonder betrekking op de precontractuele fase, dus v��r de totstandkoming van een overeenkomst inzake een financieel product. De Autoriteit Financi�le Markten is belast met het gedragstoezicht op financi�le dienstverleners en ziet er uit dien hoofde op toe dat deze handelen in overeenstemming met de kwaliteitskenmerken.~ Zie ook: Financi�le dienstverleners, Prudentieel toezicht.
Gelaedeerde: De persoon die door de schuld van een ander schade heeft opgelopen.
Geldclausule: Hoewel geld niet wordt gerekend tot inboedel wordt in inboedelpolissen veelal door middel van een geldclausule toch een beperkte dekking verleend voor tot de huishouding behorend(e) geld of geldswaarden, maar wel gemaximeerd tot bijvoorbeeld � 1.000. Diefstal van blanco cheques en/of betaalkaarten wordt in sommige polissen niet gedekt geacht omdat dit nog geen geldswaardige papieren zijn: zij ontlenen pas hun waarde aan de daarop geschreven inhoud en de schade ontstaat pas bij het wederrechtelijke gebruik (verzilvering). In andere polissen worden cheques, betaalkaarten en creditcards w�l tot geldswaardig papier gerekend. Alhoewel volgens de Hoge Raad het met een gestolen bankpas en pincode geld halen uit een geldautomaat strafrechtelijk diefstal door middel van een valse sleutel oplevert, is een dergelijke schade niet gedekt onder de gebruikelijke geldclausule: een bankpas is geen betaalkaart, cheque of creditcard.~ Zie ook: Inboedel.
Geldswaardeverzekering: Dekt de schade ontstaan door het op enigerlei wijze verloren gaan van aangetekende zendingen geld, geldswaarden, edele metalen en/of edelstenen. De verzekeringen worden doorgaans gesloten op de voorwaarden van de gewone goederentransportpolis met speciale waardeclausule. Ook wel valorenverzekering genoemd.~ Zie ook: Berovingsverzekering.
Geldvervoerverzekering: Zie: Berovingsverzekering.
Gematigd eindsalarissysteem: Zie: Pensioengrondslag.
Gemeenschap van gebouwen: In het algemeen spreekt men van gemeenschap van gebouwen, als gebouwen binnendoor met elkaar in verbinding staan. In een ruimere opvatting is sprake van gemeenschap van gebouwen indien deze onmiddellijk aan elkaar grenzen of aan elkaar verbonden zijn, maar ook indien zij los van elkaar staan en een onderlinge afstand hebben van minder dan 1 m. Gemeenschap wordt niet aanwezig geacht indien de gebouwen zijn gescheiden door een brandmuur, indien zij verbonden zijn door open overlopen of door beschermde gesloten overlopen, door open transportbanden, -kettingen, -schroeven of -ladders met een lengte van ten minste 10 m of door transportkokers, -banden, -kettingen,-schroeven of -ladders met een goedgekeurde afsluiting aan elk van de einden.~ Zie ook: Brandmuur, Scheidingsmuur.
Gemeenschap: Verzekeringen lopen met elkaar in gemeenschap als zij het verzekerde belang gezamenlijk dekken en wel zodanig dat iedere verzekering dat deel van de schade draagt, dat overeenkomt met het deel dat haar verzekerde som uitmaakt van het totaal verzekerde bedrag. Naast deze zogenaamde wettelijke gemeenschap is ook de zogenaamde contractuele of conventionele gemeenschap mogelijk en wel door opneming van de gemeenschapsclausule in alle op hetzelfde object betrekking hebbende polissen.~ Zie ook: Coassurantie, Meervoudige verzekering.
Gemene avarij: Zie: Avarij-grosse.
Gemengde verzekering: Combinatie van een verzekering bij leven en een tijdelijke overlijdensverzekering: de verzekeraar verbindt zich het verzekerde kapitaal uit te keren bij in leven zijn van de verzekerde op de overeengekomen datum of bij diens eerder overlijden. ~ Zie ook: Levensverzekering.
Gemiddelde levensduur: Het aantal jaren dat personen van een bepaalde leeftijd gemiddeld nog te leven hebben, indien de sterfte overeenkomstig de sterftetafel verloopt.~ Zie ook: Sterftetafel.
Gemoedsbezwaarde: Een persoon die, bijvoorbeeld uit hoofde van zijn geloofsovertuiging, gemoedsbezwaren heeft tegen het sluiten van een verzekering. In de Wet aansprakelijkheidsverzekering motorrijtuigen zijn zij vrijgesteld tot het sluiten van de verplichte WAM-verzekering. Rechtspersonen kunnen eveneens van deze verplichting worden vrijgesteld, indien natuurlijke personen die bij die rechtspersonen betrokken zijn gemoedsbezwaren hebben tegen het sluiten van een verzekering. Gemoedsbezwaarden krijgen tegen betaling van een bepaald geldbedrag een vrijstellingsbewijs. Zij blijven persoonlijk aansprakelijk voor eventueel door hun schuld veroorzaakte schade aan derden. In geval van gebleken onvermogen zal het Waarborgfonds Motorverkeer de schade moeten vergoeden, met de mogelijkheid van verhaal op de gemoedsbezwaarde.
Geneesmiddelenvergoedingensysteem: Een systeem waarbij voor de onderling vervangbare geneesmiddelen door de overheid een gemiddelde prijs wordt vastgesteld: de vergoedingslimiet. Deze gemiddelde prijs is gebaseerd op de prijzen van de geneesmiddelen in het betreffende cluster. Voor onderling niet vervangbare geneesmiddelen geldt een volledige vergoeding conform de vastgestelde prijs.
General average contribution: Bijdrage in avarij-grosse. Deze valt niet onder general average loss, maar wordt door de verzekeraar wel vergoed.
General average deposit receipt: Avarij-grosse-depotkwitantie.~ Zie ook: Avarij-grossedepot.
General average loss: Een in het Engelse zeeverzekeringsrecht gebruikte term voor iedere schade of ieder verlies rechtstreeks voortvloeiend uit een avarij-grossehandeling. General average loss omvat zowel het opofferen van een lichamelijke zaak als het doen van uitgaven (sect. 66 van de Marine Insurance Act). Een general average loss kan, mits de avarij-grossehandeling geschiedde ter vermijding van een door de polis gedekt evenement, op verzekeraar worden verhaald zonder dat eerst de ten laste van het betreffende belang komende bijdrage in avarij-grosse is vastgesteld. De betreffende verzekeraar treedt in de rechten van de ladingbelanghebbende op vergoeding van de schade uit de avarij-grossepot.~ Zie ook: General average contribution.
General average: Avarij-grosse.
Geschillencommissie Schadeverzekeraars: In 2002 opgerichte geschillencommissie waarin alle eerdere binnen de bedrijfstak actieve geschillencommissies zoals de Verbondscommissie Samenloop, de Commissie van Arbitrage en de Commissie Overeenkomst Vereenvoudigde Schaderegeling zijn opgegaan. Deze commissie geeft bindende adviezen bij geschillen tussen schadeverzekeraars onderling.
Geschilleninstantie: Op grond van art. 37 lid 1 sub b moet een financi�le dienstverlener zijn aangesloten bij een door de minister van Financi�n erkende instantie, die geschillen behandelt ten aanzien van de financi�le producten of financi�le diensten van de financi�le dienstverlener. Met het oog hierop kent de financi�le sector sinds 1 december 2005 ��n klachteninstituut voor financi�le dienstverlening. Consumenten met een financi�le klacht worden op www.financi�leklacht.nl doorgeleid naar de juiste instantie.In 2007 moeten alle klachteninstituten en -regelingen zijn ge�ntegreerd tot ��n geheel. Zolang dit niet het geval is, blijven binnen de verzekeringsbranche de Ombudsman Verzekeringen en de Raad van Toezicht verzekeringen onder de paraplu van Stichting Klachteninstituut Verzekeringen functioneren. ~ Zie ook: Ombudsman Verzekeringen, Raad van Toezicht op het Schadeverzekeringsbedrijf, Stichting Klachteninstituut Verzekeringen.
Getaxeerde polis: Zie: Voortaxatie.
Gevaarlijke goederen: Zie: Gevaarlijke lading, Goederenclassificatie.
Gevaarlijke lading/stoffen: Zaken die door hun aard een bijzonder risico opleveren. Op grond van de artt. 6:175, 176 en 177 van het Burgerlijk Wetboek geldt een risicoaansprakelijkheid voor beroepen of bedrijven die gevaarlijke stoffen gebruiken of onder zich hebben zoals bewaarders, vervoerders, expediteurs en leidingbeheerders en ook voor exploitanten van een stortplaats of boorgat. De artt. 8:620-627 BW bevatten regels voor gevaarlijke stoffen aan boord van zeeschepen, de regels voor gevaarlijke stoffen aan boord van binnenschepen zijn te vinden in de artt. 8:1030-1037 BW. De regels voor gevaarlijke stoffen op of in een voertuig staan in de artt. 8:1210-1220 BW en die met betrekking tot gevaarlijke stoffen op of in een spoorrijtuig in de artt. 8:1670-1680 BW. Het moet gaan om een stof waarvan het gevaar bekend is. Die bekendheid wordt verondersteld als de stof is vermeld op de in het Staatsblad gepubliceerde lijst met gevaarlijke stoffen. Hoofdregel van de aansprakelijkheid voor de schade is dat deze steeds rust op degene die op het tijdstip van de gebeurtenis waardoor de schade is veroorzaakt de meeste invloed op de stof kon uitoefenen. De aansprakelijkheid rust niet op degene die een gevaarlijke (afval)stof heeft gestort op een legale stortplaats, maar op de exploitant van de stortplaats.
Gevaarsobject: Zie: Verzekerde zaak.
Gevolmachtigd agent: Een in art. 1 sub o van de Wet financi�le dienstverlening gedefinieerd begrip: degene die als gevolmachtigd vertegenwoordiger van een aanbieder voor diens rekening overeenkomsten aangaat met consumenten inzake verzekeringen. Deze definitie brengt tot uitdrukking dat de gevolmachtigd agent weliswaar een positie inneemt tussen de verzekeraar en de consument, maar niet gelijkgesteld kan worden aan een bemiddelaar. Anders dan de bemiddelaar is de gevolmachtigde agent bevoegd om namens de verzekeraar overeenkomsten van verzekering aan te gaan. Bovendien vinden de contacten tussen een gevolmachtigde agent en de consument in de regel (indirect) plaats, namelijk door tussenkomst van een bemiddelaar. Het optreden als gevolmachtigd agent is een financi�le dienst waarop de Wet financi�le dienstverlening van toepassing is. Zowel een natuurlijk persoon als een rechtspersoon kan optreden als gevolmachtigd agent.Op 31 december 2005 waren er in Nederland 398 gevolmachtigd agenten, aan wie in totaal 1.905 volmachten waren verleend.~ Zie ook: Volmacht.
Gewapend conflict: Een op 2 november 1981 ter griffie van de Arrondissementsrechtbank in Den Haag gedeponeerd molestbegrip: elk geval waarin staten of andere georganiseerde partijen elkaar - met gebruik van militaire machtsmiddelen - bestrijden. Ook gewapend optreden van een Vredesmacht van de Verenigde Naties valt onder deze definitie.~ Zie ook: Molest.
Gewassenverzekering: Verzekering van te velde staande gewassen of gewassen in tuinbouwkassen.~ Zie ook: Glastuinbouwverzekering, Hagelschadeverzekering.
Geweldsmisdrijf: Strafbaar gestelde manifestatie van geweld, gericht tegen personen of zaken. Het Wetboek van Strafrecht geeft geen definitie van geweld. In het algemeen verstaat men onder geweld: elke uitoefening van lichamelijke kracht tegen een persoon of zaak van niet al te geringe intensiteit. Zie ook art. 81 e.v. (geweld) en art. 141 (openlijke geweldpleging) van het Wetboek van Strafrecht. Soms geeft een persoonlijke ongevallenpolis een toeslag op een uitkering zo er sprake is van een geweldsmisdrijf dat letsel of dood veroorzaakte.
Gezinsrente: Zie: Ideaalrente.
Gezondheidsverklaring: Voor levensverzekeringen en bepaalde medische variaverzekeringen wordt overlegging van medische, althans op de gezondheid van de kandidaat-verzekerde betrekking hebbende, gegevens verlangd. Door middel van een door de kandidaat-verzekerde in te vullen en te ondertekenen vragenformulier en/of verklaring omtrent zijn gezondheidstoestand verstrekt deze de door de verzekeraar relevant geachte informatie. De verzekeraar kan ook een - aanvullende - medische keuring verlangen.~ Zie ook: Keuringsrapport, Wet op de medische keuringen.
GIDI: Gedragscode informatieverstrekking dienstverlening intermediair
Glastuinbouwverzekering: Tuinbouwkassen of warenhuizen kunnen verzekerd worden tegen diverse gevaren, zoals brand, blikseminslag, ontploffing, storm, hagel, sneeuwdruk en andere van buiten komende oorzaken. Voor de dekking van gewassen in de kassen kan worden gekozen uit diverse vormen. Basisdekking is die tegen vorenbeschreven gevaren voor gewassenschade en de gevolgen in de vorm van teeltplanschade. Een teeltplan is een investeringsplan voor aan te planten teeltmateriaal. Ook kan worden meeverzekerd schade veroorzaakt door een afwijking van de gewenste temperatuur of vochtigheidsgraad van lucht- of grondmengsel of de voedingsbodem als gevolg van het uitvallen van apparatuur of van de elektra-, warmte- of watervoorziening. Tevens schade door uitstromen van vloeistoffen, dampen of afkoelingsmiddelen uit leidingen of van water uit bassins. Alsook door het uitvallen van de gasvoorziening veroorzaakt door een storing bij het gasbedrijf, in het distributienet of in de gasleiding naar de ketelinstallatie; of door verontreiniging van water in mengmestbakken en bassins door vandalisme of kwaadwilligheid. Verzekering tegen transportschade op gewassen en teeltbenodigdheden, bijvoorbeeld bij vervoer naar de veiling, ophalen van plantmateriaal, meststoffen, werktuigen, verpakkingsmateriaal en zaaizaad, is facultatief mogelijk, ook weer incl. teeltplanschade.
Glasverzekering: Verzekering van spiegel-, venster en ander glas dienende tot lichtdoorlating tegen breuk en soms ook tegen beschadiging door onverschillig welke oorzaak, maar exclusief o.a. molest. Vergoeding vindt veelal in natura plaats. In dat geval de draagt de verzekeraar er zorg voor dat het gebroken glas door glas van dezelfde kwaliteit wordt vervangen. Ook komt voor dat de verzekeraar op basis van de reparatienota de schade in geld vergoedt. De premie wordt berekend naar de oppervlakte en de soort van het glas; voor woonhuizen wordt meestal een bepaalde premie per kamer (kamertarief, vroeger ook wel vertrekkentarief) aangehouden, behalve indien er zich ruiten in bevinden, welke een bepaalde afmeting te boven gaan of indien het om bijzonder glas gaat. Daarvoor geldt doorgaans een premietoeslag.Glas van woonhuizen wordt ook wel meeverzekerd op de opstalpolis van de huiseigenaar of ook wel onder de inboedelverzekering van de huurder. Hiervoor geldt een opslag op de premie voor die verzekeringen.
Gliedertaxe: Tabel in polissen van ongevallenverzekering, aangevende het percentage van de voor blijvende algehele invaliditeit verzekerde som, dat wordt uitgekeerd in geval van blijvend verlies of blijvend functieverlies van de daarbij vermelde lichaamsdelen (Glieder) als gevolg van een ongeval. Men kan deze percentages zien als een partijen bindende taxatie (Taxe) van de mate van invaliditeit welke het (functie)verlies van de genoemde lichaamsdelen geacht wordt ten gevolge te hebben, zonder dat rekening wordt gehouden met het beroep. Als de Gliedertaxe geen uitkomst biedt, zal een medisch deskundige de mate van blijvende invaliditeit dienen vast te stellen, al dan niet rekening houdend met het beroep van de verzekerde.~ Zie ook: Invaliditeit, Ongevallenverzekering.
Goede en kwade tijding: In Nederlandse beurstransportpolissen voorkomende term. Bij verzekering op goede en kwade tijding kan, mits het laatste bericht dat de verzekerde betreffende het verzekerde voorwerp had ontvangen in de polis is vermeld, de verzekering alleen dan op grond van het feit dat de schade reeds bestond op het ogenblik van het sluiten van de verzekering, worden vernietigd als de verzekeraar bewijst dat de verzekerde met het bestaan van de schade bekend was. Het Engelse recht kent een soortgelijk rechtsgevolg toe aan de woorden lost or not lost (sect. 6 MIA). ~ Zie ook: Mededelingsplicht, Tijding.
Goederenclassificatie: Indeling van zaken en stoffen naar de mate van risico dat zij vanuit het oogpunt van brandverzekering opleveren. De indeling berust in principe op de mate van brandbaarheid; deze wordt in hoofdzaak bepaald door twee factoren, t.w. ontstekingsgevoeligheid en verbrandingssnelheid. Daarnaast is bij de indeling in gevarenklassen rekening gehouden met de aard van het gevaar dat een stof of materiaal in zich bergt (explosiegevoeligheid, brandgevaarlijkheid dan wel lichte beschadigbaarheid) en met de belangrijkste nevenwerkingen die een goed of een stof vertoont in geval van aantasting door vuur (ontwikkeling van giftige of verstikkende gassen of dampen, van rook of roet, van corrosieve gassen of dampen dan wel besmetting met radioactiviteit). Uiteindelijk kan de wijze van opslag of de aard van het verpakkingsmateriaal tot indeling van het goed/de stof in een hogere of lagere gevarenklasse leiden. Er worden zes gevarenklassen onderscheiden, die lopen van zaken/stoffen met zeer grote ontstekingsgevoeligheid en zeer grote verbrandingssnelheid tot onbrandbaar. De aanwezigheid van zaken/stoffen van een bepaalde gevarenklasse kan tot een hogere basispremie voor het betrokken object leiden of tot een procentuele toeslag op de basispremie.Deze classificatie berust op de catalogus van stoffen en zaken, opgesteld door de werkgroep Brand van het Comité Européen des Assurances. Er zijn ook door andere (overheids)instanties opgestelde goederenclassificaties.~ Zie ook: Gevaarlijke lading/stoffen.
Goederenvervoer, Overeenkomst van: Zie: Overeenkomst van goederenvervoer.
Grafmonumentenverzekering: Grafmonumenten moeten op grond van art. 3 lid 1 van het Burgerlijk Wetboek worden aangemerkt als onroerende zaken. Hoewel aangebracht of opgericht door nabestaanden van de overledene voor wie het grafmonument is bestemd, berust de eigendom ervan bij de eigenaar van de de grond - doorgaans is dat de exploitant van de begraafplaats. De grafmonumentenverzekering dekt onder meer schade die is veroorzaakt door storm en de als gevolg van vandalisme gemaakte kosten van het herstellen en schoonmaken van grafzerken en -monumenten.
Groene kaart: Op grond van art. 6:166 van het Burgerlijk Wetboek kan indien meerdere personen in groepsverband schade veroorzaken (bijvoorbeeld bij vandalisme, krakersrellen, kinderspelbeoefening) ieder lid van de groep - of degene die voor hem aansprakelijk is, zoals zijn ouders - hoofdelijk voor het geheel van de schade aansprakelijk worden geacht. Hierbij geldt een mogelijkheid van onderlinge verrekening.
Groepsverzekering: Zie: Collectief contract.
Grondmechanicarapport: V��r het accepteren van een CAR-verzekering die betrekking heeft op bouwwerken waarvoor bouwputten en/of bronbemaling nodig zijn, zal de verzekeraar er goed aan doen een grondmechanica-rapport te laten overleggen. Daaruit moet blijken of nadelige invloed is te verwachten op de omliggende grond, zoals verzakkingen, oppersingen, inklinking e.d. In verband met het aansprakelijkheidsrisico gedekt onder de CAR-polis is dit uiteraard van belang. Als zeker schade is te verwachten zal men als aannemer andere technische voorzieningen moeten treffen, omdat anders de CAR-verzekering onacceptabel kan zijn voor de verzekeraar.~ Zie ook: CAR-verzekering.
Groot molest: Onder groot molest vallen: gewapend conflict, burgeroorlog, opstand, binnenlandse onlusten, oproer, muiterij.~ Zie ook: Molest,
Grootste schade: De grootste schade is van belang bij verzekeringen en herverzekeringen tegen brand/ontploffing. Het geeft het bedrag aan dat naar berekening bij een schade door ��n oorzaak verloren kan gaan. Dit bedrag kan belangrijk afwijken van de verzekerde som in de polis. Denk bijvoorbeeld aan de brandverzekering van een bedrijf met filialen in het gehele land. De verzekerde som geeft de totale waarde van alle verzekerde filialen aan, maar het is ondenkbaar dat alle filialen door eenzelfde gebeurtenis verloren zullen gaan. Vaststelling van de grootste schade bij een industrieel complex is erg ingewikkeld. De internationale verzekeringswereld kent vele definities voor het gegeven grootste schade. ~ Zie ook: Estimated maximum loss, Maximum foreseeable loss, Maximum possible loss, Probable maximum loss
Gross line: Het absolute bedrag dat een verzekeraar is aangegaan op een bepaald risico, inclusief het bedrag dat, in ongeacht welke vorm, is herverzekerd. Ingeval het herverzekerde gedeelte buiten beschouwing wordt gelaten, spreken we over net line.
GS: Grootste schade
Guarantee maintenance: Zie: Onderhoudstermijn.
GVS: Geneesmiddelenvergoedingensysteem

Hagelschadeverzekering: Verzekering tegen schade die wordt veroorzaakt door hagel. Deze verzekeringsvorm komt voor in de agrarische sector. De verzekering wordt gesloten voor te velde staande gewassen en voor tuinbouwkassen (ook wel warenhuizen genoemd) en de daarin staande gewassen.
Hague Rules 1922: Ook wel Brussels cognossementsverdrag van 1924 genoemd. Dit zijn regels, opgesteld door de International Law Association, betrekking hebbende op de beperking van de bevoegdheid van de zeevervoerders om hun aansprakelijkheid voor schade overkomen aan door hen onder cognossement ten vervoer aangenomen zaken uit te sluiten of te verminderen. Deze regels zijn grotendeels verwerkt in de nationale wetgevingen, in Nederland in de artt. 8:370 e.v. van het Burgerlijk Wetboek. Met Hague-Visby Rules duidt men de Hague Rules aan zoals deze na de verwerking daarin (in 1968) van de zogenaamde Visby Rules luiden. Onder de laatstgenoemde verstaat men een aantal bepalingen tot wijziging en aanvulling van de Hague Rules waarover overeenstemming werd bereikt op de conferentie van het Comit� Maritime International te Stockholm in 1963.~ Zie ook: Hamburg Rules.
Hague-Visby Rules: Zie: Hague Rules.
Hamburg Rules: Officieuze benaming voor de United Nations Convention on the Carriage of Goods by Sea, 1978, een op 31 maart 1978 te Hamburg gesloten verdrag inzake het vervoer van zaken over zee anders dan als chartervervoer. De Hamburg Rules regelen onder meer de aansprakelijkheid van de zeevervoerder jegens de ladingbelanghebbende; zij leggen een zwaardere aansprakelijkheid op de vervoerder dan de Hague Rules of de Hague-Visby Rules. Het was de bedoeling dat de Hamburg Rules in de nationale wetgevingen van de verdragsluitende landen zouden worden verwerkt en daardoor de Hague Rules zouden gaan vervangen. Het verdrag is nog niet door alle belangrijke scheepvaartnaties geratificeerd. Het trad op 1 november 1992 officieel in werking.~ Zie ook: Hague-Visby Rules.
Handbereikclausule: Komt voor bij geldtransportverzekeringen en bepaalt dat schade door bijvoorbeeld diefstal of vermissing niet is gedekt als de geldoverbrenger zijn tas met geld ergens onbewaakt achterlaat, bijvoorbeeld in de auto die hij even verlaat of in de horecagelegenheid waar hij pauzeert. Hij dient als goed huisvader zijn spullen te behandelen en dat impliceert hier: de zending onder handbereik houden.~ Zie ook: Berovingsverzekering.
Handelaarsplaten: Motorrijtuigverzekering die dekking geeft voor schade door en/of aan een willekeurig motorrijtuig zolang dit is voorzien van het in de polis vermelde (handelaars)kenteken. De motorrijtuigen kunnen dus voortdurend wisselen; bepalend voor de dekking is slechts of het motorrijtuig op het moment van het voorvallen van de schade van het bewuste kenteken was voorzien. Wordt uitsluitend gesloten ten behoeve van fabrikanten van en handelaren in motorrijtuigen, alsmede ten behoeve van garagehouders. De kentekenplaten mogen alleen worden gebruikt voor bepaalde ritten, bijvoorbeeld een proefrit, rijden naar een spuiterij e.d., dus niet voor priv�-ritten.
Handeling, Feitelijke -: Zie: Feitelijke handeling.
Handeling, Rechts-: Openbaar register dat wordt bijgehouden door de Kamers van Koophandel. In het register worden gegevens van bedrijven vastgelegd, zoals naam, handelsnaam, adres en vestigingsplaats(en), het aandelenkapitaal, het geplaatst en gestort kapitaal alsmede de namen en adressen van bestuurders, commissarissen en gevolmachtigden, waaronder begrepen procuratiehouders en gevolmachtigd agenten.~ Zie ook: Gevolmachtigd agent, Procuratiehouder.
Handlichting: Aan een persoon boven de zestien jaar, die de leeftijd der meerderjarigheid, t.w. achttien jaar, nog niet heeft bereikt, kan de kantonrechter op verzoek handlichting verlenen, opdat deze persoon zelfstandig in verband met zakelijke activiteiten kan handelen.
Hard-kapitaalverzekering: Een levensverzekering waarbij er altijd hetzij bij leven hetzij bij overlijden een kapitaal wordt uitgekeerd, wat bij een zuivere risicoverzekering niet het geval is. Voorbeelden: gemengde verzekering, studieverzekering.
Havenverzekering: Zie: Cascoverzekering
Hellingrapport: Voor de acceptatie van een verzekering voor een woonboot of ander vaartuig wordt soms een hellingrapport vereist, d.w.z. dat het schip door een nautisch deskundige is ge�nspecteerd terwijl het op een scheepshelling, dus op het droge lag. Speciaal de cascobodem en huidbeplating c.q. betonbak worden daarbij bekeken, zulks in verband met het risico van lekkage of zinken.
Herbouwkostenhandleiding: Onder auspici�n van de Verbond van Verzekeraars, afdeling Brand, verschijnt geregeld een handleiding om de gemiddelde herbouwkosten van woonhuizen globaal te berekenen. Daarbij wordt uitgegaan van een bepaald bedrag per kubieke meter van de woninginhoud. De kubiekemeterprijs is sterk afhankelijk van de bouwaard en soort woning en moet worden verhoogd met toeslagen voor bijvoorbeeld parketvloeren, rieten daken, dubbele beglazing, isolatie, serres. Ook voor bedrijfsgebouwen is een methode ontwikkeld. Deze gaat uit van vijf kenmerkende onderdelen van een bedrijfsgebouw: bedrijfsvloer begane grond, skelet en dakconstructie, gevels, installaties en afwerking. Per onderdeel worden de herbouwkosten uitgedrukt in euro's per vierkante meter oppervlak. Aldus wordt vrij nauwkeurig het herbouwwaardebedrag benaderd.
Herbouwwaarde: Het bedrag dat nodig is om een opstal in dezelfde staat en op dezelfde plaats te herbouwen. Doorgaans is de herbouwwaarde als gevolg van inflatie hoger dan de oorspronkelijke nieuwprijs van de opstal. Dat is ook het geval als de opstal deel uitmaakt van een groter geheel of een nieuwbouwproject, zoals een halfvrijstaande woning. Volgens art. 7:956 van het Burgerlijk Wetboek worden gebouwen naar hun herbouwwaarde verzekerd. Dit is een bepaling van aanvullend recht.~ Zie ook: Aanvullend recht.
Herinvesteringsclausule: De herinvesteringsclausule is een schaderegelingsclausule in brandpolissen die met betrekking tot (her)bouw van een afgebrande opstal en/of aanschaf van soortgelijke zaken als die bij het evenement verloren zijn gegaan. De clausule geeft de verzekerde de vrijheid om na een schade al of niet tot herinvestering over te gaan. De clausule regelt voorts dat in geval van herinvestering, de schadevergoeding wordt geregeld op basis van herbouwwaarde (gebouwen) c.q. nieuwwaarde (inventaris). Vindt er g��n investering plaats, dan wordt de schadevergoeding geregeld op basis van verkoopwaarde (gebouwen) c.q. vervangingswaarde (inventaris). De verzekerde moet binnen een bepaalde termijn de beslissing nemen om (zelf) ter plaatse te herbouwen. Herbouw op een andere locatie kan wel eens problemen opleveren.~ Zie ook: Rooilijnclausule, Waarde.
Herleveringsclausule: Komt voor bij CAR-verzekeringen en vindt zijn oorsprong in de zogenaamde Monolietaffaire. Uitgesloten zijn de kosten van herlevering van (geprefabriceerde) bouwmaterialen en/of onderdelen van het werk die vervangen moeten worden omdat zij met een gebrek of tekortkoming op het bouwterrein waren aangevoerd en tot een CAR-schade aanleiding gaven. Vindt geen herlevering, maar reparatie plaats, dan worden de kosten die aan herlevering verbonden zouden zijn geweest, toch op de herstelkosten in mindering gebracht. Over het algemeen kennen makelaarspolissen deze clausule niet.
Herstel(lings)kosten: Kosten die gemaakt moeten worden om het gevaarsobject, bij gedeeltelijke vernietiging of beschadiging, weer te brengen in de staat waarin het verkeerde v��r de ramp. Het begrip omvat dus niet slechts de kosten van reparatie of vernieuwing van de beschadigde delen (herstelkosten in engere zin) maar tevens die van demontage of sloop van het beschadigde, voor zover nodig om tot herstel te kunnen overgaan.
Herverzekerde: Zie: Cedent.
Herverzekering, Richtlijn -
Herverzekering: Risico-overdracht tussen cedent en herverzekeraar, onder toepassing van diverse condities en limieten, welke zijn vastgelegd in een herverzekeringscontract. De bepalingen van titel 7 van boek 7 van het Burgerlijk Wetboek zijn niet van toepassing op herverzekering.
Herverzekeringsbemiddelaar: De in de Wet financi�le dienstverlening gebruikte benaming voor de financi�le dienstverlener die bemiddelt bij het tot stand brengen van overeenkomsten van herverzekering. Anders dan de Wfd bevat het ontwerp van de Wet op het financieel toezicht wel een definitie van bemiddelaar: degene die herverzekeringsbemiddelt. Een veelgebruikte Engelse benaming voor de herverzekeringsbemiddelaar is reinsurance broker.
Herverzekeringscommissie: Zie: Ceding commission.
Herzieningsclausule: Zie: Aanpassingsclausule.
Highly protected risk: In de Verenigde Staten in de brandverzekeringsbranche gebruikte term om aan te duiden dat een etablissement aan de hoogste eisen van brandveiligheid voldoet en uit dien hoofde voor speciale tarifering in aanmerking komt. Hoewel de criteria voor kwalificatie als HPR niet bij alle verzekeringsmaatschappijen parallel lopen, worden in het algemeen hoge eisen gesteld aan bouwaard, inrichting, onderhoud, orde en bewaking van het bedrijf, dient een automatische alarm- en blusinstallatie aanwezig te zijn en moet deskundige controle worden uitgeoefend op de naleving van veiligheidsvoorschriften en de werkvaardigheid van blusmiddelen.
HISWA-voorwaarden: De door de leden van de HISWA Vereniging gebruikte algemene aannemings-, verkoop- en leveringsvoorwaarden. Watersporters en hun cascoverzekeraars kunnen ermee te maken krijgen o.a. bij de bouw, stalling en reparatie van vaartuigen. ~ Zie ook: Werfcondities.
Hole in one-verzekering: Zie: Golfersverzekering.
Home country control: Het systeem van toezicht in de Europese Unie is gebaseerd op het principe van home country control. Dit houdt in dat een financi�le instelling onder het solvabiliteitstoezicht staat van de toezichthouder van het land waar zij juridisch gevestigd is en haar vergunning heeft verkregen (home country). Op basis van deze vergunning (Europees paspoort) kan zij vervolgens activiteiten ontplooien in de gehele Europese Unie - door grensoverschrijdende dienstverlening of door bijkantoren te openen in andere EU-landen - zonder extra solvabiliteitstoezicht door de autoriteiten in de gaststaat. In plaats daarvan vallen de bijkantoren onder het geconsolideerde toezicht van de thuisstaattoezichthouder. Deze structuur draagt bij aan een effici�nter toezicht. Home country control geldt zowel in het bank- als verzekeringswezen.~ Zie ook: Extra waarborgen, Notificatie, Single license.
Hondenverzekering: Verzekering van geldelijk verlies als gevolg van een ongeval overkomen aan c.q. de sterfte van (kostbare) rashonden. Wordt slechts door een enkele, daarop gespecialiseerde maatschappij geaccepteerd. Soms bedoeld als dekking van medische kosten na een ongeval.
Honderd en één procent (avarij-grosse) clausule: Clausule, die wel wordt opgenomen in brand- of goederentransportverzekering. Op grond van deze clausule zal de verzekeraar, indien hij een schade of een bijdrage in avarij-grosse geheven over door hem verzekerde zaken moet vergoeden, 101% van het bedrag van de schade of bijdrage uitkeren. De extra-uitkering van 1% is bedoeld ter vergoeding van de door de verzekerde aan de makelaar verschuldigde schaderegelingscourtage.~ Zie ook: Schaderegelingscourtage.
Honour policy: Verzekering die door haar inhoud (bijvoorbeeld door de in Engeland gehanteerde clausule dat het bezit van de polis voldoende wordt geacht voor het bewijs van het bestaan van een verzekerd belang) eigenlijk nietig is en waarvan partijen derhalve geen nakoming in rechte kunnen vorderen, maar waaraan zij als mannen van eer (men of honour) toch gebonden zijn. Zie: sect. 4 MIA~ Zie ook: Aanvullende brandverzekering, Meerdere-waardeverzekering, Policy proof of interest.
Hoofdelijke aansprakelijkheid: Indien enige personen samen voor een schade aansprakelijk zijn, kan ieder van hen voor de gehele schade aansprakelijk worden geacht. Als een van hen die gehele schade vergoedt, heeft hij wel op zijn mededaders in zekere mate verhaal, afhankelijk van ieders mate van schuld. Zie in dit verband de artt. 6:6 en 6:166 van het Burgerlijk Wetboek. De Hoge Raad heeft in het zogenaamde DES-arrest een marktaandeelaansprakelijkheid - aansprakelijkheid van een producent naar rato van zijn marktaandeel - niet aanvaard: iedere producent is in beginsel hoofdelijk aansprakelijk.
Hoogwaterschadeverzekering: Verzekering tegen schade aan de verzekerde objecten door overstroming ten gevolge van hoge waterstand. Verzekering van gebouwen en derzelver inhoud tegen hoogwaterschade, afzonderlijk of in combinatie met andere gevaren, was in het algemeen niet mogelijk, maar hoogwaterschade aan zaken, verzekerd onder een transportpolis, kan onder omstandigheden daaronder worden verhaald. Het is wel eens de vraag of hoog water ter plaatse als een onzeker voorval kan worden beschouwd en of de verzekerde tijdig heeft getracht de bedreigde objecten (bijvoorbeeld zaken, vee, caravan) in veiligheid te brengen.~ Zie ook: Overstroming, Rampenpolis.
Houtaantasting, verzekering van schade door -: Verzekering voor de eigenaar van een gebouw tegen schade, die insecten zoals boktor en houtwormen aan het gebouw kunnen veroorzaken. Is in ons land ge�ntroduceerd in navolging van het buitenland, vooral Zweden en Noorwegen, waar de houten bouwaard veel meer wordt toegepast dan hier te lande en het gevaar van houtaantasting door ongedierte in sterke mate aanwezig is.
HPR: Highly protected risk
HR: Hoge Raad
Huisdierenverzekering: Betreft veelal een dierenartskostenverzekering voor honden en katten, ook wel beperkt tot verkeersongevallen. De dekkingsmogelijkheden zijn schaars. Knie- en heupoperaties die bij honden veel voorkomen, zijn standaard vaak uitgesloten, tenzij tegen extra premie meeverzekerd. De branche is fraudegevoelig, mede door antiselectie. Soms loopt een verzekering tot een bepaalde leeftijd van het dier is bereikt. De verzekerde bedragen gelden meestal per verzekeringsjaar of per ongeval terwijl er een maximum en een eigen risico in het spel is.~ Zie ook: Antiselectie.
Hull: Casco van een (zee)schip.~ Zie ook: Standard Dutch Hull Form.
Hulp- en bergloon: Beloning voor werkzaamheden in bijzondere omstandigheden ten behoeve van schip en lading verricht. Hulploon is de beloning voor hulpwerkzaamheden verricht om schip en lading aan dringend en dreigend gevaar te onttrekken; bergloon voor werkzaamheden die, nadat een ramp heeft plaatsgevonden, ertoe hebben geleid dat (een deel van) het schip en de lading zijn gered.~ Zie ook: Salvage charges.
Hulpdienst: Organisatie die is belast met (het organiseren van) de uitvoering van bij motorrijtuigverzekeringen gebruikelijke dienstverlening bij het uitvallen van de bestuurder, na een ongeval of bij pech.
Hulppost: Zie: Line.
Huurdersaansprakelijkheid: De aansprakelijkheid van de huurder voor schade, toegebracht aan de door hem gehuurde (vakantie)woning. Op grond van het bepaalde in art. 7:218 van het Burgerlijk Wetboek is de huurder is aansprakelijk voor schade aan de verhuurde zaak die is ontstaan door een hem toe te rekenen tekortschieten in de nakoming van een verplichting uit de huurovereenkomst. In beginsel komt alle schade voor zijn rekening, behalve brandschade en, in geval van huur van een gebouwde onroerende zaak of een gedeelte daarvan, schade aan de buitenzijde van het gehuurde.
Huurdersbelang: Het verzekerbaar belang dat de huurder heeft bij verbouwingen, verbeteringen, betimmeringen, stukadoors- en schilderwerk, extra leidingen, etc., die hij op zijn kosten in het gehuurde gebouw heeft laten aanbrengen. Deze investeringen zijn deel van het gehuurde gebouw geworden, maar de huurder heeft geen zekerheid dat de eigenaar van het gebouw in geval van schade het door de huurder aangebrachte laat herstellen. Door zelf de waarde van deze investeringen te verzekeren schept de huurder zich de mogelijkheid in geval van schade herstel van het aangebrachte vergoed te krijgen.~ Zie ook: Verzekerbaar belang.
Huurderving: Gemis van huurpenningen, onder meer door het verloren gaan van het verhuurde object, bijvoorbeeld door brand of storm.~ Zie ook: Huurdervingsverzekering.
Huurdervingsverzekering: Verzekering tegen geldelijk verlies door huurderving ten gevolge van het geheel of gedeeltelijk verloren gaan van de verhuurde, meestal onroerende, zaken door een in de polis genoemd gevaar. Onder uitgebreide opstalpolissen wordt veelal een aanvullende dekking gegeven voor huurderving, tot 10% van de materi�le schade.~ Zie ook: Bedrijfsschadeverzekering, Consequential loss, Voortaxatie.
Huwelijksdagverzekering: Zie: Trouwdagverzekering.
Hypothecair-belangverzekering: Door de hypotheekhouder te sluiten verzekering, die dekking geeft tegen het geldelijk verlies dat hij kan lijden door het verloren gaan van het hypothecaire onderpand door een van de in de polis opgesomde gevaren (meestal brand en ontploffing, soms molest). Hoewel het verloren gaan van het hypothecaire onderpand op zich nog geen geldelijk verlies voor de hypotheekhouder behoeft te betekenen, aangezien hij zijn vordering op de hypothecaire debiteur behoudt, bepaalt de hypothecair-belangverzekering in de regel dat in geval van schade aan het gevaarsobject door een verzekerd gevaar de verzekeraar het openstaande bedrag van de geldlening, verhoogd met eventuele achterstallige rente, tegen overdracht van alle rechten van de hypotheekhouder jegens de hypothecaire debiteur, zal vergoeden, indien de hypotheekhouder niet binnen een bepaald tijdsbestek betaling daarvan van de hypothecaire debiteur heeft verkregen. Hypotheekbanken plegen deze verzekering te sluiten voor het geheel van hun hypothecaire onderpanden.~ Zie ook: Hypothecaire verklaring.
Hypothecaire crediteur: Zie: Hypotheekgever.
Hypothecaire debiteur: Zie: Hypotheekhouder.
Hypothecaire verklaring: Een door de brandverzekeraar van een met hypotheek bezwaard gebouw of andere onroerende zaak op verzoek van de hypotheekgever ten behoeve van de hypotheekhouder afgegeven document. Hierin verklaart de verzekeraar dat hij ervan in kennis is gesteld dat de verzekerde objecten zijn verbonden en ten behoeve van wie dit is geschied alsmede dat deze kennisgeving wordt gehouden voor betekening. Ook bij scheepscascoverzekering komen hypothecaire verklaringen voor; deze worden doorgaans niet in een afzonderlijk document vastgelegd maar in een op de polis geplaatste clausule.
Hypotheek: Het recht van hypotheek is het recht om op de daaraan onderworpen zogenaamde registergoederen een vordering tot voldoening van een geldsom bij voorrang boven andere schuldeisers te verhalen. Dit kan voor een bestaande of voor een toekomstige vordering worden gevestigd, bij notari�le akte die moet worden ingeschreven in de daartoe bestemde openbare registers. Hypotheek is mogelijk op onroerende zaken zoals grond of een woonhuis, maar ook op schepen en vliegtuigen.
Hypotheekgever: Degene die van een ander geld ter leen opneemt en als zekerheid daarvoor het zakelijk recht van hypotheek op een onroerende zaak of schip geeft.
Hypotheekhouder: Degene die aan anderen geld heeft uitgeleend en als zekerheid daarvoor het zakelijk recht van hypotheek op een onroerende zaak of schip heeft verkregen.
Hypotheeknemer: Zie: Hypotheekhouder
Hypotheekverklaring: Zie: Hypothecaire verklaring.

IBNER: Incurred but not enough reported
IBNR: Incurred but not reported
ICC: Institute Cargo Clauses
ICIA: International Credit Insurance Association
Ideaal risicoverzekering: Vorm van levensverzekering, waarbij het verzekerde kapitaal na een vooraf bepaald aantal jaren wordt uitgekeerd, tenzij de verzekerde dan in leven is. Bij in leven zijn op de bepaalde datum vervalt de verzekering zonder meer. Bij overlijden v��r de bepaalde datum wordt van het tijdstip van overlijden af tot aan het moment waarop de verzekerde som tot uitkering komt, een rente tot een vooraf bepaald percentage van het verzekerde kapitaal uitgekeerd.~ Zie ook: Ideaalrente.
Ideaalrente: Vaste rente, die bij overlijden van de verzekerde voor de einddatum van de verzekering, op de overeengekomen tijdstippen tot de einddatum wordt uitgekeerd. Ook erfrente of gezinsrente genoemd. Indien verzekerd in aansluiting op een kapitaalverzekering, wordt de rente meestal uitgedrukt in een percentage van het verzekerd kapitaal; Zie: ideaal risicoverzekering en ideaalverzekering. Wordt overeengekomen dat de rente zal worden uitgekeerd tot uiterlijk twintig jaar na ingang van de verzekering, dan spreekt men doorgaans van opvoedingsrente. De strekking van de renteverzekering is in dat geval om, bij overlijden van de verzekerde, de kosten van opvoeding van diens kinderen te helpen bestrijden.~ Zie ook: Ideaal risicoverzekering, Ideaalverzekering, Vaste rente.
Ideaalverzekering: Vorm van levensverzekering, waarbij het verzekerde kapitaal na verloop van een vooraf bepaald aantal jaren wordt uitgekeerd, onafhankelijk van het leven van de verzekerde. Bij overlijden binnen het vooraf bepaalde aantal jaren wordt, van de datum van overlijden af tot de datum waarop het kapitaal tot uitkering komt, tevens een rente tot een vooraf bepaald percentage van het verzekerd kapitaal uitgekeerd.~ Zie ook: Ideaalrente.
Ideële schade: Zie: Immateri�le schade.
Identificatie: Op grond van de Wet identificatie bij dienstverlening moet de verzekeraar bij het afsluiten van een levensverzekering met een jaarpremie van meer dan � 1.134,45 of een koopsom van meer dan � 2.268,90 de identiteit vaststellen van de verzekeringnemer, de premiebetaler en/of begunstigde. De identiteit van een begunstigde resp. verzekeringnemer moet ook worden vastgesteld als er sprake is van een uitkering respectievelijk afkoop of belening van meer dan � 10.000,00. Is de eerste premie c.q. uitkering lager dan de genoemde grensbedragen, dan geldt de identificatieplicht niettemin, indien sprake is van een ongebruikelijke transactie in de zin van de Wet melding ongebruikelijke transacties. Hetzelfde geldt als de intermediair weet of moet vermoeden dat die eerste premie/uitkering deel uitmaakt van met elkaar samenhangende transacties waarbij verschillende financi�le instellingen zijn betrokken. Het vaststellen van de identiteit moet geschieden voordat de verzekering wordt gesloten of de uitkering plaatsvindt.
Identificatieplicht: Sinds de invoering, op 1 januari 2005, van de Wet op de uitgebreide identificatieplicht moet iedereen in Nederland van 14 jaar en ouder een geldig identiteitsbewijs kunnen tonen als politie of andere toezichthouders daar om vragen. In de praktijk betekent dit dat ingezetenen van 14 jaar en ouder altijd een geldig identiteitsbewijs bij zich moet dragen.
IFRS: International Financial Reporting Standards
Imaginaire winst: Winst die nog niet is gemaakt, omdat de zaken nog niet zijn (door)verkocht, maar die de verzekerde verwacht te zullen maken bij (door)verkoop. De imaginaire winst wordt gebruikelijk onder de transportgoederenverzekering meeverzekerd.~ Zie ook: Winstverzekering.
Immateriële schade: Deze term wordt in verschillende betekenissen gebruikt. Enerzijds is immateri�le schade niet-materi�le schade. Anderzijds wordt met immateri�le of ide�le schade het tegendeel van vermogensschade aangeduid. In de artt. 6:96 en 6:106 van het Burgerlijk Wetboek wordt gesproken over - door de rechter naar billijkheid vast te stellen - ander nadeel dan vermogensschade.~ Zie ook: Gevaarsobject, Materi�le schade, Vermogensschade.
Impact damage: Schade veroorzaakt door botsing of aanrijding.
Implosie: Aanduiding van het voorval dat bestaat in de vervorming van een gesloten vat, al dan niet gepaard gaande met of gevolgd door breuk, veroorzaakt doordat op enig ogenblik de druk buiten het vat zoveel groter is dan die binnen het vat, dat de wand ervan geen voldoende weerstand meer kan bieden. Implosie is in zekere zin het tegenovergestelde van explosie, maar kan het plotselinge karakter dat aan explosie eigen is, missen. Schade door implosie kan, voor zover het objecten betreft die tot de outillage van een industrieel bedrijf behoren, worden verzekerd onder een machinebreukverzekering. Een poging van een verzekerde om door implosie beschadigde opslagtanks te claimen onder een brandverzekering als schade door negatieve explosie werd in een procedure afgewezen.~ Zie ook: Machinebreukverzekering, Ontploffing.
Inbeslagneming: Inbezitneming door of vanwege enige overheid tegen de wil van de betrokkene. Risico dat gemeenlijk als een molestgevaar beschouwd wordt en door middel van de vrij-van-molestclausule van de dekking wordt uitgesloten. Onder molestverzekeringen kan het risico van inbeslagneming veelal worden meegedekt, maar die dekking is dan wel aan zekere beperkingen onderhevig.~ Zie ook: Molest, Neming, Verbeurdverklaring, Vordering.
Inboedelmeter: Een instrument waarmee op basis van een aantal gegevens - zoals leeftijd, gezinssamenstelling, inkomen en de gemiddelde woningwaarde volgens de Wet waardering onroerende zaken - punten worden toegekend, waarna de gemiddelde inboedelwaarde kan worden berekend. Als de consument gebruikmaakt van de inboedelwaardemeter van het Verbond van Verzekeraars of die van de verzekeraar zelf, geldt in de meeste gevallen een garantie tegen onderverzekering.
Inboedelverzekering: Verzekering van inboedel, aanvankelijk tegen brandrisico, maar thans meestal tegen uitgebreide gevaren waaronder brand, ontploffing, inbraak, waterschade, storm enz. De uitgebreide inboedelverzekering verleent bovendien dekking tegen diverse kosten en tegen schade aan de inboedel onder bijzondere omstandigheden. Gebruikelijk is het verzekeren op basis van nieuwwaarde en opname van de indexclausule.~ Zie ook: Geldclausule, Inboedel, Indexclausule, Nieuwwaarde, Uitgebreide gevarenverzekering.
Inbraakpreventieclausule: Deze bevat een aantal verplichtingen voor de verzekerde met betrekking tot zijn beveiligingsinstallatie. Deze bestaan uit het afsluiten van een onderhoudscontract, het in werkvaardige toestand houden van de installatie, het melden van storingen, het nemen van extra maatregelen bij storingen en verbouwingen. Niet-nakoming kan leiden tot verval van recht op schadevergoeding.
Inbraakschade: Zie: Braakschade, Inbraakverzekering.
Inbraakverzekering: Verzekering van roerende zaken tegen geldelijk nadeel door diefstal na inbraak in een goed afgesloten gebouw of ruimte. De daarbij ontstane braakschade is niet zonder meer onder een inbraakverzekering gedekt, maar kan veelal met een afzonderlijk bedrag (meest op premier-risquebasis) worden meeverzekerd. Die braakschade kan ook onder de opstalpolis zijn gedekt. Doorgaans wordt een inbraakverzekering uitgebreid met het risico van diefstal nadat de dader zich toegang heeft verschaft door middel van valse sleutels, insluiting, inklimming of overval, of diefstal waarbij huispersoneel of een lid van het gezin van de verzekerde als dader of medeplichtige betrokken is. In geval van schade dient de verzekerde te bewijzen dat zich een van de gedekte voorvallen heeft voorgedaan; het bewijs van vermissing van een verzekerd voorwerp is niet voldoende. Men kan de verzekering sluiten hetzij op zogenaamde volle waarde hetzij op premier-risquebasis.~ Zie ook: Binnenbraak, Braakschade, Buitenbraak, Echte-sleutelclausule, Valse-sleutelclausule.
Incassoprovisie: Zie: Provisie.
Inchmaree clause: Zie: Negligence clause.
Increase/decrease-clause: Zie: Accres/decres-clausule.
Increased value clause: In de Institute Cargo Clauses voorkomende clausule die bepaalt dat een eventueel nog te sluiten meerdere-waardeverzekering in gemeenschap loopt met de onderhavige polis, waardoor de meerdere-waardeverzekering meebetaalt in de expertisekosten en deelt in een provenu.~ Zie ook: Meerdere-waardeverzekering.
Incurred but not reported (losses): V��r het eind van het boekjaar ontstane, maar nog niet aan de verzekeraar c.q. herverzekeraar gemelde schaden. Voor het vaststellen van een toereikende voorziening voor deze schaden wordt als onderdeel van de schadereserve geschiedt een moeilijk probleem, waarvoor men langs statistische en actuari�le weg een oplossing tracht te vinden. Aldus wordt een (extra) schadereserve in de jaarcijfers opgenomen: de IBNR-reserve.
Indemniteitsbeginsel: Het in art. 7:960 van het Burgerlijk Wetboek voor schadeverzekeringen vastgelegde beginsel dat de verzekerde krachtens de verzekering geen vergoeding mag ontvangen waardoor hij in een duidelijk voordeliger positie zou geraken. Dit is een bepaling van dwingend recht: partijen mogen hiervan niet afwijken. In geval van een vooraf door deskundigen uitgevoerde taxatie kan toetsing aan het indemniteitsbeginsel achterwege blijven. Deze voortaxatie moet worden aangemerkt als een vaststellingsovereenkomst in de zin van art. 7:900 e.v. BW. Eventuele waardeschommelingen blijven buiten beschouwing, zodat het bij de voortaxatie vastgestelde bedrag het uitgangspunt blijft voor de berekening van de door de verzekeraar uit te keren schadevergoeding. ~ Zie ook: Schadevergoeding, Schadeverzekering.
Indexclausule: Clausule die veelal voorkomt in opstal- en inboedelverzekeringen, maar ook in arbeidsongeschiktheids- en levensverzekeringen. De verzekerde bedragen - en als gevolg daarvan ook de premie - worden jaarlijks op de premievervaldag aangepast aan het prijspeil. Hierbij wordt gebruik gemaakt van door het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) gepubliceerde prijsindexcijfers.
Indexeren: Systeem van waardeaanpassing aan algemene prijsontwikkelingen. In termen van de Nederlandse beurs-brandpolis: automatische en ononderbroken aanpassing van de verzekerde som aan de overeengekomen index. Wordt bij brandverzekeringen, levensverzekeringen en herverzekeringen toegepast voor de aanpassing van de verzekerde bedragen of limieten. ~ Zie ook: Indexclausule.
Indicatie: Zie: Offerte.
Indicator, Landen-: Zie: Landenindicator.
Indicator, Objectieve -: Indicator aan de hand waarvan een meldingsplichtige onder de Wet melding ongebruikelijke transacties kan vaststellen of hij verplicht is deze te melden aan het Meldpunt Ongebruikelijke Transacties.
Indicator, Subjectieve -: Indicator aan de hand waarvan een meldingsplichtige onder de Wet melding ongebruikelijke transacties kan beoordelen of er sprake is van een zodanige situatie dat hij verplicht is deze te melden aan het Meldpunt Ongebruikelijke Transacties.
Indicatorenlijst: Door de minister van Financi�n en de minister van Justitie gezamenlijk vastgestelde indicatoren aan de hand waarvan moet worden beoordeeld of een transactie moet worden aangemerkt als een ongebruikelijke transactie in de zin van de Wet Melding ongebruikelijke transacties. De indicatorenlijst wordt elke zes maanden herzien.
Indirecte schade: Schade in het vermogen van de verzekerde, niet bestaande in verlies of beschadiging van het gevaarsobject zelf (directe schade, materi�le schade of zaakschade genoemd), maar als gevolg daarvan geleden. Bij vernietiging van een verhuurde woning derft de eigenaar de huur of, wanneer hij zijn eigen huis bewoont, moet hij tegen betaling elders onderdak zien te vinden. Bij beschadiging van een fabriek derft de onderneming de eventuele opbrengsten van de bedrijfsprestaties. Indirecte schade is niet zonder meer onder de gewone brand-, transport- of andere verzekering van het gevaarsobject gedekt; deze beperkt zich tot schade in het vermogensdeel van de verzekerde, dat door zijn belang bij het gevaarsobject zelf wordt gevormd; voor de dekking van indirecte schade is dus een speciale regeling nodig.Volgens de beginselen van aansprakelijkheidsrecht is degene die aansprakelijk is voor door hem veroorzaakte zaakschade, tevens gehouden de als gevolg daarvan ontstane indirecte schade te vergoeden. Onder aansprakelijkheidsverzekeringen is de aansprakelijkheid voor indirecte schade dan ook, behoudens uitdrukkelijk beding van het tegendeel, meegedekt.~ Zie ook: Aansprakelijkheidsverzekering, Bedrijfsschadeverzekering, Consequential loss, Immateri�le schade.
Inductieschade: lnductie is het verschijnsel dat in (elektrische) draden die zich in de omgeving van een elektrische stroom bevinden, elektrische spanningen optreden. Schade kan ontstaan wanneer er sprake is van overspanning, d.w.z. een elektrische spanning waartegen die draden of de daarmee verbonden apparatuur niet bestand is. Inductie kan optreden in de nabijheid van de stroombaan van de bliksem. De dan optredende schade wordt niet veroorzaakt door blikseminslag maar door bliksemontlading. In brandverzekeringen is schade aan elektrische en elektronische apparatuur door overspanning/inductie doorgaans uitgesloten, tenzij er sporen van blikseminslag worden aangetroffen in of aan het object waarin de beschadigde zaken zich bevinden. Bepaalde bedrijven, bijvoorbeeld agrarische bedrijven, kunnen zich onder bepaalde voorwaarden op premier-risquebasis verzekeren tegen inductieschade. Inductie- en overspanningschade is als regel wel gedekt op polissen van technische verzekeringen, zoals de computerverzekering en de machinebreukverzekering. ~ Zie ook: Computerverzekering, Machinebreukverzekering.
Informatieplicht: De wet financi�le dienstverlening bevat informatieplichten voor financi�le dienstverleners. Een gedetailleerde uitwerking daarvan is te vinden in het Besluit financi�le dienstverlening.
Ingestion clause: Bij de verzekering van straalvliegtuigen gebruikte clausule volgens welke schade aan motoren door naar binnen gezogen steentjes, gruis, stof of zand e.d. is uitgesloten, tenzij er een evenement heeft plaatsgevonden.
Inhaalpremie: Zie: Backservice.
Inherent vice: Zie: Eigen gebrek.
Inklimming: Onbevoegd binnendringen van een gebouw via niet-normale toegangen.~ Zie ook: Inbraakverzekering.
Inkomensverzekering volledig en duurzaam arbeidsongeschikten: De Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen omvat een inkomensverzekering volledig en duurzaam arbeidsongeschikten. Volledig en duurzaam arbeidsongeschikte werknemers kunnen een beroep doen op een IVA-uitkering. Die bestaat is gebaseerd op het laatstverdiende loon met een maximum van 70% van het dagloon. De uitkering eindigt bij het bereiken van de 65-jarige leeftijd of eerder herstel of overlijden.
Inlooprisico: Schaden waarvan de oorzaak ligt v��r de ingangsdatum van de verzekering, maar die worden ontdekt tijdens de looptijd ervan zijn in beginsel niet gedekt. Toch kan dit zogenaamde inlooprisico soms voor een bepaalde periode worden meeverzekerd. Wordt ook wel v��rrisico genoemd.~ Zie ook: Claims-madebasis, Fraudeverzekering, Uitlooprisico.
Innerlijke waarde: Zie: Intrinsieke waarde.
Inschrijvingsborgtocht: Zie: Bond.
Insluiping: Het onbevoegd en zonder verbreking of geweld betreden van een gebouw, soms gelijkgesteld met inbraak.
Insluiting: Het zich onbevoegd en zonder geweld in een gebouw laten insluiten, veelal gelijkgesteld met inbraak.
Insolventie: Onvermogen om financi�le verplichtingen na te komen. Bij kredietverzekering worden faillissement, surseance van betaling eneen akkoord met crediteuren aangemerkt als insolventie. Daarbij dekt men ook vermoedelijke insolventie: als een rechtsgeldige vordering bijvoorbeeld zes maanden lang openstaat, zal de kredietverzekeraar aannemen dat er recht op schadeloosstelling bestaat.~ Zie ook: Kredietverzekering.
Installatieverzekering: Deze verzekering is ontwikkeld voor onder meer elektrotechnische installatiebedrijven, c.v.-installateurs, loodgieters, gas- en waterfitters, liftbouwers en montagebedrijven. De verzekering is te vergelijken met de CAR-verzekering. De rubriek het te installeren werk biedt nagenoeg een all-risksdekking; transportrisico kan worden meeverzekerd. Wat de aansprakelijkheidsdekking betreft: deze is veelal een primaire dekking, zowel voor de installatielocatie als voor buiten of op kantoor/bedrijf.~ Zie ook: CAR-verzekering, Montageverzekering.
Institute cargo clauses: Stellen standaardclausules voor zeeverzekering die zijn samengesteld en naar gelang van de behoefte worden herzien door het Institute of London Underwriters. Zij beogen eenheid te brengen in de veelheid van clausules die in de loop der jaren waren ontworpen om de verouderde Engelse standaardpolis (SG policy) aan te passen aan de behoeften van de moderne tijd.~ Zie ook: Tradeclauses.
Institute time clauses (hulls): Engelse basisvoorwaarden voor zeeschepenverzekering. Naast cascoschade is hierop gedekt de materi�le aanvaringsschade aan schepen van derden tot maximaal 75% van de voor casco verzekerde som, maar geen letselschade.~ Zie ook: Standard Dutch Hull Form.
Instorting: Het verbroken worden van de structurele samenhang van een gebouw met als gevolg het neervallen van het gehele gebouw of van grotere of kleinere delen daarvan. Instorting als gevolg van brand, ontploffing, vliegtuigschade, storm of enig ander verzekerd gevaar is verzekerd onder de brandverzekering. Op CAR-verzekeringen wordt instorting wel als zelfstandig risico meeverzekerd.
Instrumentenverzekering: Soort all-risksverzekering voor allerlei instrumenten zoals muziekinstrumenten (Zie: aldaar), maar ook mobiele zend- en ontvangapparatuur: autotelefoon, mobilofoon, zaktelefoon, semafoon, boordcomputers e.d. Kan ook worden gebruikt voor microscopen.~ Zie ook: Kostbaarhedenverzekering.
Insurance broker: Zie: Broker.
Insurrection: Begrip uit de Engelse molestclausule voor ostand, oproer, maar nog geen rebellion (gradueel verschil).~ Zie ook: Free of capture and seizure.
Interest: Zie: Verzekerd belang.
Interim-managementverzekering: Deze verzekering biedt gedurende een te kiezen periode van bijvoorbeeld drie � zes maanden vergoeding voor het inzetten van een interim-manager wanneer een middenstander door ziekte of ongeval uitvalt of overlijdt.
Intermediair (De -): In de verzekeringsbranche gebruikelijke term om de natuurlijke persoon of rechtspersoon aan te duiden die bemiddelt bij het sluiten van overeenkomsten van verzekering.~ Zie ook: Adviseur, Verzekeringstussenpersoon, Bemiddelaar, Herverzekeringsbemiddelaar, Makelaar, Onderbemiddelaar.
Intermediair (Het -): De bemiddeling(sactiviteit) bij het tot stand brengen van overeenkomsten van verzekering. De natuurlijke persoon of rechtspersoon door wiens intermediair een verzekering totstandkomt wordt ook wel aangeduid als het intermediair. Dit is taalkundig gezien niet juist.
Intermediairverzekeraar: Verzekeraar die uitsluitend overeenkomsten van verzekering sluit met verzekeringnemers voor wie een verzekeringstussenpersoon bemiddelde bij het tot stand brengen van de verzekering.~ Zie ook: Direct writer, Intermediair, Monochannel-verzekeraar.
Intermediairwijziging: Een verzekeringnemer kan ervoor kiezen om een andere verzekeringstussenpersoon te belasten met het intermediair. Een verzekeraar is op grond van art. 59 lid 1 van de Wet financi�le dienstverlening gehouden om op schriftelijk verzoek van een consument diens verzekering(en) over te boeken naar de portefeuille van een andere bemiddelaar. De verzekeraar kan dit slechts weigeren als hij gegronde bezwaren heeft tegen de door de consument aangewezen bemiddelaar.~ Zie ook: Bemiddelaar, Consument, Intermediair, Portefeuille.
Internationaal schaderegelingsakkoord: Overeenkomst tussen een aantal Europese motorrijtuigverzekeraars met betrekking tot het onderling verhaal van cascoschaden, waarbij de meeste Nederlandse motorrijtuigverzekeraars zijn aangesloten. In geval van aanrijding tussen twee motorrijtuigen die niet in hetzelfde land zijn verzekerd, vergoedt de WA-verzekeraar van de ene partij, ongeacht de schuldvraag, 50% van de door de cascoverzekeraar van de andere partij betaalde schadevergoeding. De overeenkomst geldt niet voor zover de door de cascoverzekeraar betaalde schadevergoeding een bepaald bedrag te boven gaat; voor het meerdere gelden dan de gewone aansprakelijkheidsregels. Kleine cascoschaden worden volgens de overeenkomst in het geheel niet verhaald. Verhaal vindt evenmin plaats indien een motorrijtuig schade heeft opgelopen door schuld van de bestuurder van een ander motorrijtuig, zonder dat een aanrijding heeft plaatsgevonden.~ Zie ook: Barema-systeem.
Internationaal verzekeringsbewijs: Zie: Groene kaart.
International Union of Marine Insurance: Vereniging van transportverzekeraars uit Europa en daarbuiten. De IUMI heeft de verbetering van het transportverzekeringsbedrijf tot doel. Op de jaarlijkse congressen worden ervaringen uitgewisseld, en poliscondities en andere zaken besproken.
Interne controle: De term intrinsieke waarde wordt onder meer gebruikt als synoniem voor bedrijfswaarde, dagwaarde, gebruikswaarde en verkoopwaarde. Omdat het geen eenduidig begrip is, schept het gebruik ervan eerder verwarring dan duidelijkheid.~ Zie ook: Bedrijfswaarde, Dagwaarde, Gebruikswaarde en Verkoopwaarde.
Invaliditeit, Premievrijstelling bij -: Zie: Premievrijstelling bij invaliditeit.
Invaliditeit: Toestand van blijvende aard waarin de lichamelijke of geestelijke functie minder dan normaal is. Deze toestand wordt tegenwoordig meestal aangeduid met arbeidsongeschiktheid. Men onderscheidt twee vormen van invaliditeit: (a) functionele invaliditeit, d.w.z. het blijvend verlies of functieverlies van lichaamsdelen en/of zintuigen, puur medisch gezien, zonder rekening te houden met het beroep, en (b) beroepsinvaliditeit, d.w.z. blijvende verminderde geschiktheid tot het uitoefenen van het in de polis omschreven beroep of ander beroep dat voor de verzekerde gezien zijn capaciteiten, opleiding en maatschappelijke positie openstaat.~ Zie ook: Arbeidsongeschiktheidsverzekering, Ongevallenverzekering.
Inventarisatieschade: Het verschil tussen de hoeveelheid zaken die bij een bedrijfsinventarisatie werkelijk aanwezig is en de hoeveelheid die volgens de boekhouding aanwezig had moeten zijn, wordt inventarisatieverschil of inventarisatieschade genoemd.Het zakenverlies heeft naar alle waarschijnlijkheid plaatsgevonden op diverse momenten en door verschillende (niet meer te achterhalen) oorzaken zoals administratieve fouten, diefstal door personeel of klanten. Inventarisatieschade wordt als regel ��n keer per jaar bij de balansinventarisatie vastgesteld en afgeboekt. Indien de omvang van een schade door inbraak moet worden vastgesteld door middel van een inventarisatie, moet een bedrag voor eerder plaatsgevonden inventarisatieschade in mindering worden gebracht. Sommige verzekeringen, zoals de CAR-verzekering, sluiten dergelijke balansverschillen uit.
Investeringsclausule: Clausule die wel wordt gebruikt bij brandverzekeringen: er wordt een apart bedrag verzekerd voor nieuwe aanschaffingen, verbouwingen e.d. Gezien de spreiding van investeringen over een jaar wordt meestal 50% van de premie berekend. Aan het eind van een verzekeringsjaar wordt het bedrag van de ge�ffectueerde investeringen minus eventuele desinvesteringen bij de verzekerde som(men) gevoegd, en eventueel een nieuw bedrag voor investeringen opgenomen. Een en ander kan geschieden met voorlopige bedragen en naverrekening van premie.
ISA: Internationaal Schaderegelingsakkoord
ISDHF: Institute Standard Dutch Hull Form
Isotopenclausule: Zie: Nuclideclausule.
Italië-certificaat: Wie met een pleziervaartuig naar Spanje, Kroati�, Griekenland of Itali� vaart (of rijdt, met de boot op de trailer), moet volgens de daar geldende wettelijke bepalingen beschikken over een internationaal verzekeringscertificaat (confirmation of cover), waarmee hij kan aantonen dat hij beschikt over een aansprakelijkheidsdekking. Voor Itali� is een afwijkend verzekeringsbewijs benodigd; dit zogenaamde Itali�-certificaat is verplicht voor alle (volg)boten die Italiaanse wateren bevaren en/of over Italiaans grondgebied worden vervoerd worden. Pleziervaartuigenverzekeraars verstrekken dit certificaat desgevraagd aan Nederlandse verzekerden.
ITCH: Institute Time Clauses Hulls 1983
IUMI: International Union of Marine Insurances
IVA: Inkomensverzekering volledig en duurzaam arbeidsongeschikten
IVB: Internationaal Verzekeringsbewijs.~ Zie ook: Groene Kaart.
IVC: Invaliditeitsverzekeringscentrale
IVR: Internationale Vereniging het Rijnschepenregister

Jaarbedrag: Zie: Effectief bedrag.
Jaarruimte: De maximale aanvullende premieaftrek, waarop een belastingplichtige van nog geen 65 jaar in een bepaald kalenderjaar aanspraak kan maken wegens een pensioentekort. De berekening geschiedt volgens de formule: (0,17 x premiegrondslag) - 7,5*A - F. Hierbij wordt onder premiegrondslag verstaan het in totaal genoten inkomen minus de franchise (2005: � 10.719). A is de aangroei van het levenslang ouderdomspensioen die heeft plaatsgevonden in het onmiddellijk aan het betreffende kalenderjaar voorafgaande kalenderjaar als gevolg van deelname in een pensioenregeling in het voorafgaande kalenderjaar, dus exclusief backservice en eventuele winstbijschrijvingen, met uitzondering van de aangroei die het gevolg is van het aanwenden van een bedrijfsspaarregeling voor vrijwillige modules. F is de aangroei van de fiscale oudedagsreserve in het voorafgaande kalenderjaar.
Jagersverzekering: Ingevolge de Flora- en faunawet verplichte verzekering tot dekking van de burgerrechtelijke aansprakelijkheid van de houder van een jachtakte en degenen die in zijn gezelschap met een geweer jagen en niet zelf over een jachtakte beschikken. De verzekering moet naast de aansprakelijkheid jegens derden ook de aansprakelijkheid van de verzekerden jegens elkaar dekken. De benadeelde heeft op grond van art. 55 lid 1 van de Flora- en faunawet jegens de verzekeraar een eigen recht op schadevergoeding. Het jagersrisico kan facultatief worden meeverzekerd onder een aansprakelijkheidsverzekering voor particulieren of een aansprakelijkheidsverzekering voor landbouwers.~Zie ook: Directe actie.
Jurisdiction clause: Zie: Foreign jurisdiction clause.
Juwelenverzekering: Zie: Kostbaarhedenverzekering.

Kamertarief: Zie: Glasverzekering.
Kansovereenkomst: Overeenkomst waarbij de inhoud van de prestatie waartoe partijen of een hunner gehouden zijn, niet reeds bij voorbaat vaststaat, maar afhangt van een onzekere gebeurtenis en welke juist met het oog daarop gesloten is. Art. 7a:1811 BW noemt als kansovereenkomsten: verzekeringen, lijfrenten, spel en weddenschap, alsmede overeenkomsten tot verrekening van een koers- of prijsverschil.
Kapitaaldekkingsstelsel: Anders dan bij de AOW, waarvoor de middelen via het omslagstelsel worden bijeengebracht, moet de beroepsbevolking bij een kapitaaldekkingsstelsel alleen zijn eigen pensioen financieren.~ Zie ook: Omslagstelsel.
Kapitaaldekkingssysteem: In het kapitaaldekkingssysteem wordt vooraf en per individu voor een bepaald doelvermogen gespaard, teneinde bij overlijden of op de einddatum, bijvoorbeeld de pensioendatum, een bepaalde uitkering terstond of in termijnen te kunnen voldoen. De financiering vindt plaats door eenmalige koopsommen, jaarlijks gelijkblijvende premies of jaarlijkse stortingskoopsommen. De wijze van financiering kan dus verschillen.
Kapitaalverzekering: Vorm van levensverzekering waarbij de verzekeraar bij in leven zijn van de verzekerde op de vooraf overeengekomen datum het verzekerde bedrag, eventueel vermeerderd met winstbijschrijvingen, uitkeert aan de begunstigde. Doorgaans wordt de kapitaalverzekering gesloten in combinatie met een overlijdensrisicoverzekering. Voor de aflossing van een hypothecaire geldlening wordt veelal een specifieke kapitaalverzekering gesloten: de kapitaalverzekering eigen woning. De kapitaalverzekering kan ook worden gesloten in de vorm van een unit-linkedverzekering of universal-lifeverzekering. ~ Zie ook: Begunstigde, Levensverzekering, Overlijdensrisicoverzekering, Unit-linkedverzekering, Universal-lifeverzekering, Verzekerde, Winstbijschrijving.
Kasgeldverzekering: Deze verzekering geeft dekking voor geldswaarden die verloren gaan door beroving van winkels of kantoren. De geldverzekering voor de detailhandel biedt gewoonlijk ook dekking tegen het vervoers- en verblijfrisico. Bij vervoer van/naar bank of huis is meestal het op enigerlei wijze verloren gaan gedekt. Het verblijfrisico geldt voor kantoor of bedrijf c.q. in de woning van de verzekeringnemer of voor de nachtkluis van de bankinstelling. Diefstal na braak kan ook gedekt zijn, evenals schade door het in ontvangst nemen van vals geld; zulks tot bepaalde maxima. Men spreekt ook wel over winkelgeldverzekering.~ Zie ook: Berovingsverzekering.
Kennisgeving: In het beursverkeer gebruikte voorlopige mededeling aan de verzekeraar(s) van enige wijziging in de gesloten verzekering, zoals deze in polis of sluitnota was neergelegd (verhoging of verlaging van de verzekerde som, verandering in verzekerd object, de persoon van de verzekerde of de verzekeringsvoorwaarden). Door parafering van de ke