Assurantietermen

Bron: Assurantietermen & Wetsartikelen, 18e druk, Media Business Press.
Met dank aan: NVA.

Klik in het onderstaande menu om alle woorden beginnend met de betreffende letter, te weergeven.

Aanbieden: Een in art. 1 sub a van de Wet financi�le dienstverlening gedefinieerd begrip: het rechtstreeks of middellijk doen van een voldoende bepaald voorstel tot het als wederpartij aangaan van een overeenkomst met een consument inzake een financieel product. Op grond van art. 8 Wfd wordt onder aanbieden mede verstaan het als wederpartij aangaan, beheren of uitvoeren van een overeenkomst met een consument inzake een financieel product. Aanbieden is een van de drie generieke financi�le diensten.~ Zie ook: Consument, Cli�nt, Financi�le dienst, Financieel product.
Aanbieder, Zorg-: Zie: Zorgaanbieder.
Aanbieder: De in de Wet financi�le dienstverlening gebruikte benaming voor de financi�le dienstverlener die met consumenten overeenkomsten aangaat inzake een financieel product. Anders dan de Wfd bevat het ontwerp van de Wet op het financieel toezicht wel een definitie van aanbieder: degene die aanbiedt. De aanbieder is de enige financi�le dienstverlener die partij is bij de overeenkomst inzake een financieel product. Bij verzekering is de verzekeraar de aanbieder.
Aanbod, Aanvaarding van een -: De overeenkomst van verzekering komt tot stand door aanvaarding door de verzekeraar van het door de kandidaat-verzekeringnemer gedane aanbod. De aanvaarding blijkt uit het bericht van acceptatie van de verzekeraar.Indien de verzekeraar geen risicobeoordeling toepast en dit blijkt uit het aanvraagformulier, geldt het beschikbaar stellen van dit formulier als een aanbod van de verzekeraar. In dit geval bestaat de aanvaarding uit het inzenden van het aanvraagformulier door de kandidaat-verzekeringnemer.~ Zie ook: Acceptatie, Aanvraagformulier.
Aanbod, Uitnodiging tot het doen van een -: Het beschikbaar stellen van een aanvraagformulier door de verzekeraar moet worden beschouwd als een uitnodiging aan de kandidaat-verzekeringnemer om een aanbod te doen. Dit is anders indien uit het aanvraagformulier blijkt dat de verzekeraar een beoordeling van het door de kandidaat-verzekeringnemer aan te bieden risico niet nodig acht. In dat geval staat het beschikbaar stellen van een aanvraagformulier gelijk aan het doen van een aanbod en komt de overeenkomst van verzekering tot stand door aanvaarding daarvan door de kandidaat-verzekeringnemer.~ Zie ook: Aanvraagformulier.
Aanbod: De overeenkomst van verzekering komt tot stand door wilsovereenstemming. Er is sprake van wilsovereenstemming als het aanbod van de ene partij is aanvaard door de andere partij. Bij de overeenkomst van verzekering bestaat het aanbod uit inzending van een aanvraagformulier door de kandidaat-verzekeringnemer. De aanvaarding daarvan door de verzekeraar blijkt uit diens bericht van acceptatie. De overeenkomst van verzekering komt tot stand zodra het bericht van acceptatie de kandidaat-verzekeringnemer heeft bereikt. Indien uit het aanvraagformulier blijkt dat de verzekeraar geen risicobeoordeling toepast, vormt het beschikbaar stellen van het aanvraagformulier als een aanbod van de verzekeraar. Het inzenden van het aanvraagformulier moet in dat geval worden opgevat als de aanvaarding door de kandidaat-verzekeringnemer. De overeenkomst van verzekering komt tot stand zodra dit formulier de verzekeraar heeft bereikt.~ Zie ook: Acceptatie, Aanvraagformulier, Wilsovereenstemming.
Aandelenkapitaal: Het aantal uitgegeven aandelen van een naamloze vennootschap of besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid vermenigvuldigd met de nominale waarde van een aandeel.~ Zie ook: Nominale waarde.
Aandelenspaarplan: Zie: Beleggingsverzekering.
Aangroei, Pensioen-: Zie: Pensioenaangroei.
Aanhangsel: Een vervolgblad op de polis waarop wijzigingen van of aanvullingen op de verzekering worden opgenomen, waarop nieuwe verzekeringsvoorwaarden van toepassing worden verklaard of waarop de nieuwe verzekerde situatie wordt beschreven. In toenemende mate wordt bij wijzigingen of aanvullingen in plaats van een aanhangsel een polisblad afgegeven dat de nieuwe situatie weergeeft.~ Zie ook: Polisblad.
Aanhouding op last van hogerhand: Onttrekking van schepen en/of zaken voor kortere of langere tijd aan de rechtmatige eigenaren door enige te algemenen nutte gestelde daad van overheidsgezag. Op grond van art. 8:383 lid 1 sub 9 van het Burgerlijk Wetboek is onder een vervoerovereenkomst - al dan niet onder cognossement - de vervoerder noch het schip aansprakelijk voor verlies of schade, ontstaan of voortgevloeid uit aanhouding of maatregelen van hogerhand of gerechtelijk beslag.~ Zie ook: Cognossement, Inbeslagneming, Oorlogsrisico, Neming, Verbeurdverklaring.
Aanpassingsclausule: Het bedrag waarvoor een zaak is aangeschaft. Een andere term hiervoor is historische kostprijs.
Aanspraak, Pensioen-: Zie: Pensioenaanspraak.
Aanspraak: Het recht om nakoming van een verplichting of het bezit of gebruik van iets te vorderen. Indien aanspraak wordt gemaakt op schadevergoeding kan dit betrekking hebben op een contractuele verplichting tot schadevergoeding (bijvoorbeeld wegens wanprestatie of op grond van een gesloten overeenkomst van verzekering) of een wettelijke verplichting tot schadevergoeding zoals wanneer de schade is veroorzaakt door een onrechtmatige daad. ~ Zie ook: Claim.
Aansprakelijkheid, Absolute -: Zie: Absolute aansprakelijkheid.
Aansprakelijkheid, Burgerrechtelijke -: Zie: Burgerrechtelijke aansprakelijkheid.
Aansprakelijkheid, Contractuele -: Zie: Contractuele aansprakelijkheid.
Aansprakelijkheid, Hoofdelijke -: Zie: Hoofdelijke aansprakelijkheid.
Aansprakelijkheid, Wettelijke -: Zie: Wettelijke aansprakelijkheid.
Aansprakelijkheid: Een in het burgerlijk recht gebruikt begrip, waarmee wordt bedoeld dat een schadelijder aanspraak kan maken op vergoeding van de door een ander aan hem toegebrachte schade en dat deze is gehouden om de door hem toegebrachte schade te vergoeden. In feite gaat het hier om een uitzondering op de hoofdregel dat in beginsel ieder de door hem geleden schade zelf moet dragen.~ Zie ook: Aanspraak, Burgerlijk recht.
Aansprakelijkheidsleer: Door de rechtswetenschap ontwikkelde theorie over de rechtsgrond waarop een wettelijke regeling van de aansprakelijkheid voor veroorzaakte schade berust. Algemene voorwaarde voor aansprakelijkheid is dat de schade moet zijn veroorzaakt door de aangesprokene of door een persoon of zaak (w.o. dier) waarvoor deze verantwoordelijk is. De bewijslast hiervan rust op de benadeelde.Men spreekt van de schuldleer of van schuldaansprakelijkheid indien schuld (verwijtbaarheid) van de schadeveroorzaker als de rechtsgrond voor aansprakelijkheid wordt aangenomen. Bij schuldaansprakelijkheid dient de benadeelde te bewijzen dat de aangesprokene schuld had aan het ontstaan van de schade (Zie bijvoorbeeld art. 6:162 van het Burgerlijk Wetboek). Ook als de bewijslast is omgekeerd heeft men te maken met schuldaansprakelijkheid, zodat schuld, en daarmee aansprakelijkheid van de aangesprokene, wordt verondersteld, tenzij deze bewijst dat hem geen schuld treft of dat hij alles wat in zijn vermogen was heeft gedaan om het ontstaan van de schade te voorkomen (Zie bijvoorbeeld art. 6:169 lid 2 BW).Indien als rechtsgrond het door de schadeveroorzaker geschapen risico wordt aangenomen, spreekt men van risicoleer of risicoaansprakelijkheid. In geval van risicoaansprakelijkheid kan de aangesprokene zich slechts van aansprakelijkheid bevrijden door aan te tonen dat de schade is veroorzaakt door overmacht of door eigen schuld van de benadeelde. Het feit dat hij zelf geen schuld had aan het ontstaan van de schade is daartoe niet voldoende. Men acht de risicoleer o.a. neergelegd in de artt. 6:169 lid 1, 6:170-179 en 6:185 e.v. BW en in art. 185 van de Wegenverkeerswet.Volgens art. 6:162 BW kan aansprakelijkheid ook in het spel zijn indien de gevolgen van een onrechtmatige daad aan iemand dienen te worden toegerekend door een oorzaak die krachtens de wet of de in het verkeer geldende opvattingen voor zijn rekening komen, dus los van schuld.~ Zie ook: Hoofdelijke aansprakelijkheid, Onrechtmatige daad, Risicoaansprakelijkheid, Schuldaansprakelijkheid.
Aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven: De aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven is een algemene aansprakelijkheidsverzekering. De dekking op een aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven bestaat in de regel slechts voor schaden, die hebben plaatsgevonden binnen de looptijd van de verzekering. Opzet is uitgesloten evenals het zogenaamde WAM-risico, dit laatste kan worden verzekerd op een bijzondere aansprakelijkheidsverzekering: de WAM-verzekering. De in de provinciale markt gebruikelijke aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven heeft doorgaans de vorm van een rubriekenpolis. Deze bevat naast een omschrijving van de gebruikte begrippen en algemene bepalingen rubrieken voor het gewone bedrijfsaansprakelijkheidsrisico, voor werkgeversaansprakelijkheid en voor milieuaansprakelijkheid. Voor wat betreft de milieuaansprakelijkheid worden onderscheiden een dekking voor plotselinge milieuaantasting en voor geleidelijke milieuaantasting. De afzonderlijk te sluiten milieuschadeverzekering biedt dekking voor alle soorten milieuaantasting, inclusief vervuiling na brand en andere evenementen zowel op eigen als andermans terrein.~ Zie ook: Aanvaringsaansprakelijkheid, Ambachtsliedenclausule, Beroepsaansprakelijkheid, Burgerrechtelijke aansprakelijkheid, Contractuele aansprakelijkheid, Dienstenaansprakelijkheid, Directors & officers liability insurance, Foutenverzekering, Garageverzekering, Immateriële schade, Materiële schade, Milieuverontreiniging, Motorrijtuigverzekering, No-faultstelsel, Onrechtmatige daad, Opzichtclausule, Productenaansprakelijkheidsverzekering, Risicoaanvaarding, Vliegtuigverzekering, Werkgeversaansprakelijkheidsverzekering, WAM-verzekering.
Aansprakelijkheidsverzekering voor particulieren: De aansprakelijkheidsverzekering voor particulieren is een algemene aansprakelijkheidsverzekering. De verzekering waarborgt de vergoeding van de door een particulier, dat wil zeggen een niet in het kader van beroeps- of bedrijfsuitoefening handelende persoon, aan een derde toegebrachte schade. Onder de dekking is begrepen de aansprakelijkheidsschade die voortvloeit uit het bezit van dieren of (andere) (on)roerende zaken. Uitgesloten is echter het aansprakelijkheidsrisico dat kan worden verzekerd op een bijzondere aansprakelijkheidsverzekering zoals een WAM-verzekering of een jagersverzekering. Het aansprakelijkheidsrisico voor schade aan geleende, gehuurde (e.d.) zaken, is beperkt gedekt. Ook is uitgesloten opzettelijk toegebrachte schade, dat wil zeggen schade die is toegebracht met het oogmerk om schade toe te brengen of waarvan zeker dat die zou ontstaan.~ Zie ook: Jagersverzekering, Opzichtclausule, WAM-verzekering.
Aansprakelijkheidsverzekering, Algemene -: Zie: Algemene aansprakelijkheidsverzekering.
Aansprakelijkheidsverzekering, Verplichte -: Zie: Verplichte aansprakelijkheidsverzekering.
Aansprakelijkheidsverzekering: Verzekering die tot ten hoogste het in de polis vermelde bedrag per gebeurtenis de vergoeding waarborgt van de bedragen die de verzekerde op grond van tegen hem gerichte aanspraken aan anderen moet betalen. Gebruikelijk is dat de verzekeraar tevens de kosten van verweer tegen al dan niet gegronde aanspraken van anderen vergoedt, veelal boven het verzekerd bedrag. Ook wettelijke rente wordt boven de verzekerde som vergoed. Er zijn algemene en bijzondere aansprakelijkheidsverzekeringen.
Aanvaarding van de begunstiging: In art. 6:253 lid 2 van het Burgerlijk Wetboek is de bepaling opgenomen dat degene die een beding ten behoeve van een derde (dus bijvoorbeeld de begunstiging in een polis van levensverzekering) heeft gemaakt, dit niet kan herroepen indien de derde heeft verklaard van het beding gebruik te willen maken. Een eenvoudige mededeling aan de verzekeraar buiten de verzekeringnemer om zou dus ten gevolge kunnen hebben dat deze laatste het beschikkingsrecht over zijn polis verliest, waardoor hij zijn polis niet meer kan afkopen, belenen e.d. zonder toestemming van de begunstigde. Teneinde zowel de verzekeringnemer als de verzekeraar tegen hieruit voortspruitende onaangenaamheden te beschermen is in zo goed als alle levensverzekeringspolissen een bepaling opgenomen waarbij de aanvaarding van de begunstiging gekoppeld wordt aan de toestemming van de verzekeringnemer.~ Zie ook: Verzekeringnemer.
Aanvaring: Een in art. 8:1001 van het Burgerlijk Wetboek gedefinieerd begrip: de aanraking van schepen met elkaar. Men noemt dit ook wel de eigenlijke aanvaring. De bepalingen betreffende aanvaring zijn van overeenkomstige toepassing bij botsing of aanraking van schepen met andere roerende of onroerende zaken, die oneigenlijke aanvaring wordt genoemd, alsmede wanneer een schip, te gevolge van de wijze van varen of door het niet nakomen van enig wettelijk voorschrift, aan een ander schip of aan zich daarop bevindende personen of zaken schade heeft toegebracht zonder dat een aanvaring heeft plaatsgehad. Dit laatste wordt indirecte aanvaring genoemd of Nautisches Verschulden.~ Zie ook: Aanvaringsaansprakelijkheid, Cascoverzekering, Excedent-aanvaringsclausule, Protection & indemnity insurance, Rotterdamse overeenkomst, Running down clause.
Aanvaringsaansprakelijkheid: Aansprakelijkheid jegens derden voor door hen ten gevolge van aanvaring geleden schade bestaat slechts als de aanvaring het gevolg is van schuld; de aansprakelijkheid rust op de eigenaar van het schadeveroorzakende schip. Volgens de artt. 8:546 en 1004 van het Burgerlijk Wetboek bestaat er geen wettelijk vermoeden van schuld. Ook het schip dat in aanraking komt met een andere, zo nodig behoorlijk verlichte, vaste of te bekwamer plaatse vastgemaakte zaak, geen schip zijnde, is aansprakelijk voor de schade, tenzij blijkt dat de aanraking niet is veroorzaakt door schuld van het schip. De wet onderscheidt de volgende gevallen:a. De aanvaring is toe te schrijven aan toeval, is veroorzaakt door overmacht of er bestaat twijfel omtrent de oorzaken: de schade wordt gedragen door de schadelijders (zeeschepen art. 8:543 BW, binnenschepen art. 8:1004 lid 2 BW).b. De aanvaring is het gevolg van schuld van ��n van de in aanvaring gekomen schepen: de eigenaar van het schip dat de fout heeft begaan, is aansprakelijk voor de gehele schade (artt. 8:544 respectievelijk 8:1005 BW).c. De aanvaring is het gevolg van schuld van twee of meer schepen: de eigenaren van deze schepen zijn zonder hoofdelijkheid aansprakelijk voor schade toegebracht aan medeschuldige schepen en hun lading. Jegens derden zijn zij hoofdelijk aansprakelijk voor alle overige schade (artt. 8:545 lid 1 respectievelijk 8:1006 lid 1 BW).d. De aanvaring is het gevolg van wederzijdse schuld: de eigenaren zijn aansprakelijk in verhouding tot het gewicht van de door hun schip gemaakte fouten. Kan de verhouding niet worden vastgesteld of is de schuld gelijkwaardig, dan wordt de aansprakelijkheid gelijkelijk verdeeld (artt. 8:545 lid 2 respectievelijk 8:1006 lid 2 BW).e. In de binnenvaart geldt dat een schip dat deel uitmaakt van een sleeptrein, slechts voor eigen schuld aansprakelijk is (art. 8:1004 lid 3 BW).De aansprakelijkheid kan worden beperkt, maar dit is niet mogelijk met betrekking tot o.a. vorderingen ter zake van hulploon en ter zake van bijdrage in avarij-grosse. De aansprakelijkheid voor personenschade wordt geheel uitgesloten. De reder van een zeeschip c.q. eigenaar van een binnenschip of hun verzekeraar kan door het stellen van een of meer fondsen als bedoeld in art. 642c van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering zijn aansprakelijkheid beperken voor diverse soorten vorderingen, zoals voor letselschade (Personenfonds), voor zaakschade (Zakenfonds), voor passagiersschade (Passagiersfonds); voorts is er voor de zeevaart beperking van aansprakelijkheid mogelijk door het stellen van een Wrakkenfonds en voor de binnenvaart door een Waterverontreinigingsfonds.De materiële aanvaringsaansprakelijkheid wordt meestal onder de cascoverzekering meegedekt. Vroeger was het in navolging van het Engelse recht gebruikelijk dat de dekking dan beperkt bleef tot 3/4 van het bedrag van de aansprakelijkheid. Tegenwoordig wordt de aanvaringsaansprakelijkheid voor materi�le schade doorgaans volledig (100% van de voor cascoschade verzekerde som) gedekt voor Nederlandse zeeschepen en binnenschepen. Voor zover een zeecascopolis onvoldoende dekking biedt, zal een beroep moeten worden gedaan op andere dekkingen, bijvoorbeeld P & I Clubs. ~ Zie ook: Aanvaring, Londens limitatieverdrag 1976.
Aanvraagformulier: Een door een verzekeraar beschikbaar gesteld formulier waarmee een kandidaat-verzekeringnemer kenbaar kan maken een risico ter verzekering aan te bieden. Het aanvraagformulier bevat een meer of minder uitgebreide vragenlijst aan de hand waarvan de verzekeraar bepaalt �f en, zo ja, onder welke voorwaarden en tegen welke premie hij het aangeboden risico wil verzekeren.~ Zie ook: Mededelingsplicht, Vragenlijst.
Aanvullend recht: Wettelijke bepalingen die, voor zover contracterende partijen er in hun overeenkomst niet van zijn afgeweken, de tussen hen ontstane rechtsverhouding mede bepalen. Deze wettelijke bepalingen vullen de overeenkomst dus aan, zij geven een regeling voor het geval partijen niet anders zijn overeengekomen. Partijen zijn niet met betrekking tot alle wettelijke bepalingen vrij een afwijkende regeling te treffen. Ook gebruik of gewoonte kan aanvullend recht bevatten.~ Zie ook: Dwingend recht.
Aanvullende brandverzekering: De aanvullende brandverzekering, die ook wel ongedekte belangenverzekering wordt genoemd, is een brandverzekering op roerende of onroerende zaken die naast een normale brandverzekering kan worden gesloten en wel tot een bepaald percentage van de verzekerde som van de normale brandverzekering. De ongedekte belangenverzekering kan ook onderdeel vormen van de dekking op een combinatiepolissen voor opstal- of inboedelverzekering. In geval van schade keert de aanvullende brandverzekering het overeengekomen percentage uit van het bedrag dat onder de normale brandverzekering wordt vergoed. ~ Zie ook: Combinatiepolis.
Aanvullende verzekering: De aanvullende verzekering vormt een vrijwillige aanvulling op de dekking van ziektekosten die de op grond van de Zorgverzekeringswet verplichte basisverzekering biedt. Zorgverzekeraars kunnen zelf bepalen welke bijkomende dekking zij willen bieden, bijvoorbeeld vergoeding van de kosten van alternatieve geneeswijzen, orthodontie en tandheelkundige behandeling, fysiotherapie en ziekenvervoer.~ Zie ook: Basisverzekering, Zorgverzekeraar.
Aardbevingsverzekering: Verzekering tegen schade veroorzaakt door seismologische aardschokken - dus geen trillingen rond en ten gevolge van de aardgaswinning. Brandschade door aardbeving is niet gedekt onder een brandpolis, evenmin als de zogenaamde koude schade. Het aardbevingsrisico wordt als een calamiteitenrisico beschouwd.~ Zie ook: Calamiteitenrisico, Rampenfonds.
Abandonnement: Het afstand doen door de verzekerde van de verzekerde zaak en het overdragen daarvan aan de verzekeraar tegen betaling van de verzekerde som. De mogelijkheid tot het doen van abandonnement wordt in de meeste polissen �f drastisch beperkt �f uitgesloten.
Absolute aansprakelijkheid: Van absolute aansprakelijkheid is sprake als het bewijs van overmacht de aangesprokene niet van zijn aansprakelijkheid ontheft. Een voorbeeld hiervan is de krachtens de Wet aansprakelijkheid kernongevallen op de exploitant van een kerninstallatie rustende aansprakelijkheid.
Acceptatie: Aanvaarding door de verzekeraar van een door de kandidaat-verzekeringnemer gedaan aanbod tot verzekering. De overeenkomst van verzekering komt tot stand zodra het bericht van acceptatie de kandidaat-verzekeringnemer heeft bereikt.~ Zie ook: Aanbod
Acceptatieplicht: De voor een verzekeraar geldende verplichting om een aangeboden verzekering te accepterenOp grond van de Zorgverzekeringswet geldt een acceptatieplicht: een zorgverzekeraar is verplicht om iedere verzekeringsplichtige die in zijn werkgebied of in het buitenland woont een basisverzekering te sluiten - ongeacht leeftijd, geslacht, inkomen of gezondheidstoestand. De acceptatieplicht geldt niet voor de vrijwillig te sluiten aanvullende zorgverzekering. Voor andere verplichte verzekeringen, zoals de krachtens de Wet aansprakelijkheidsverzekering motorrijtuigen verplichte WAM-verzekering en de krachtens de Wet financi�le dienstverlening voor bemiddelaars verplichte beroepsaansprakelijkheidsverzekering, geldt geen acceptatieplicht.~ Zie ook: Acceptatie
Accijnsverzekering: Op sommige zaken die in de binnenlandse consumptie worden gebracht (gedistilleerd, suiker, tabak), wordt door de fiscus een belasting gelegd in de vorm van accijns. Is de accijns reeds betaald, dan is de waarde van de zaken daarmee verhoogd en dient de verzekerde daarmee rekening te houden bij het vaststellen van de op de zaken verzekerde som. In bepaalde gevallen behoeft de accijns nog niet te worden betaald zolang de zaken onder beheer van de fabrikant of importeur in (fictief) entrepot zijn opgeslagen, maar pas als zij in het binnenlandse verkeer worden gebracht; op dat moment ontvangt de fabrikant of importeur het bedrag van de accijns als deel van de koopprijs van zijn koper terug. Tijdens de opslag zal de belanghebbende het bedrag van de accijns dan niet meeverzekeren; hij loopt de kans dat na een brand of inbraak betaling van het recht van hem wordt gevorderd, als nl. de autoriteiten niet aangetoond achten dat de zaken niet in binnenlandse consumptie zijn gekomen. Tegen het daardoor ontstane geldelijke nadeel verzekert de belanghebbende zich met een accijnsverzekering: het niet kwijtschelden en dus het alsnog moeten betalen van de verschuldigde accijns door respectievelijk aan de Staat is dan de omstandigheid die de schadevergoedingsplicht van de verzekeraar schept.~ Zie ook: Banderollenverzekering.
Accommodation line: Zie: Line.
Accountmanager: Letterlijk: de beheerder van klanten die een zakelijke relatie hebben met een bedrijf. In verzekeringstermen is dit een buitendienstfunctionaris van een verzekeringsmaatschappij die voor zijn werkgever in een bepaald gebied de contacten onderhoudt met tussenpersonen die met deze maatschappij een rekening-courantverhouding hebben en hen op verlerlei gebied ondersteuning biedt.
Accreditiefverzekering: Vorm van kredietverzekering waardoor de importeur - zij het met een gedeeltelijk eigen risico - zich kan verzekeren tegen het geldelijke nadeel dat hij lijdt indien, nadat hij voor de import van zaken een accreditief in het buitenland heeft geopend en de dekking daarvoor naar het buitenland heeft overgemaakt, het accreditief door de exporteur aldaar niet wordt opgenomen en hij het bedrag van het accreditief niet, niet geheel of slechts met grote vertraging in euro's in Nederland terugontvangt, bijvoorbeeld door politieke gebeurtenissen of omstandigheden, maatregelen van hogerhand, transfermoeilijkheden of deviezentekort, natuurrampen of epidemie�n; het koersrisico is onder deze dekking mede begrepen. Het zogenaamde niet-aankomstrisico kan aanvullend worden meeverzekerd.~ Zie ook: Kredietverzekering, Niet-aankomstrisico.
Accres/decresclausule (Increase/decrease clause): Ook wel overdekkings- en restitutieclausule genaamd.Clausule die vaak wordt opgenomen in polissen van bedrijfsschadeverzekering. De vaststelling van het door deze verzekering gedekte belang wordt vaak bemoeilijkt door het feit dat dit belang in de loop van een jaar door omstandigheden die vooraf niet te overzien zijn, vrij belangrijk kan toe- of afnemen. Bij toepassing van deze clausule wordt aan deze moeilijkheid belangrijk tegemoetgekomen: de verzekeraar zegt hierin toe indien het bedrag van het werkelijk aanwezig geweest zijnde, door de polis gedekte, belang hoger blijkt te zijn dan de verzekerde som, het verschil (accres) automatisch gedekt te hebben tot maximaal het overeengekomen percentage (bijvoorbeeld 30%) van de verzekerde som tegen bijbetaling van premie door verzekerde, respectievelijk indien het bedrag van het werkelijke belang lager uitkomt, restitutie van premie te verlenen over het verschil (decres) tot maximaal het overeengekomen percentage van de verzekerde som. Verzekerde dient het werkelijke belang aan te tonen aan de hand van een accountantsverklaring.~ Zie ook: Bijdekkingsclausule.
Accresprovisie: Zie: Provisie.
Acquisitie: Een in art. 1 onder u van de Wet toezicht verzekeringsbedrijf 1993 gedefinieerd begrip: alle handelingen, strekkende tot het voorbereiden of tot stand brengen van overeenkomsten van verzekering.
Act committed: Een in onbruik geraakte vorm van verzekering, waarbij de verzekeraar dekking moet verlenen als de schadeoorzaak zich heeft voorgedaan tijdens de duur van de verzekering, ook al is de schade pas ontstaan na het be�indigen van de ontstaan.
Act of God: In het Engelse recht voorkomend beperkt overmachtsbegrip, te omschrijven als: een plotselinge, gewelddadige, zonder menselijke tussenkomst optredende, natuurlijke oorzaak, waarvan de gevolgen niet door in de gegeven omstandigheden redelijkerwijs te betrachten zorg kunnen worden voorkomen.
Actie, Directe -: Zie: Directe actie.
Action directe: Zie: Directe actie.
Actual total loss: Term uit het Engelse zeeverzekeringsrecht, te vertalen als werkelijk totaal verlies. Volgens de Marine Insurance Act is van actual total loss niet alleen sprake als het gevaarsobject geheel teniet is gegaan, maar ook als het zodanig is beschadigd dat het niet langer een zaak van de verzekerde soort is en als de verzekerde de macht erover onherroepelijk heeft verloren (Zie sect. 57 MIA).~ Zie ook: Constructive total loss, Total loss, Total loss only.
Actuariële principes: Levensverzekeraars moeten prudent te werk gaan bij het vaststellen van hun actuari�le voorzieningen en daarbij rekening houden met veiligheidsmarges. De Nederlandsche Bank heeft in de Actuari�le Principes leven aangegeven hoe zij de in de wet- en regelgeving vastgelegde voorschriften hieromtrent interpreteert. Met ingang van 1 januari 2007 worden de actuari�le principes vervangen door een financieel toetsingskader, waarin nieuwe waarderingsmethoden zijn aangegeven.
Actuaris: Beoefenaar van de actuari�le wetenschap. Zijn taak is veelomvattend en bestaat onder meer uit het opstellen van premietarieven, het berekenen van de voorziening verzekeringsverplichtingen, het vaststellen van afkoop- en premievrije waarden en het berekenen van de embedded value.
Additional machinery (bottom) damage deductible: Een bij zeecascoverzekering toegepast extra eigen risico voor motor- en/of bodemschade.
Additional perils clauses hulls: Normaliter is op een zeecascopolis alleen gevolgschade aan het schip gedekt. Met deze facultatieve clausule kan de dekking worden uitgebreid, waardoor ook schaden als het barsten van ketels, breuk van assen of een verborgen gebrek in casco of machines zijn verzekerd. ~ Zie ook: Negligence clause.
Adequate veroorzaking, Leer der -: Zie: Causaliteitsleer.
Adjustable verzekering: Goederenverzekering tegen o.a. brand- en/of koelschade, waarvan het bedrag waarover uiteindelijk premie wordt betaald, kan worden aangepast aan de waarde van de werkelijk aanwezige zaken. Kenmerk is dat periodiek opgave moet worden gedaan van de waarde van de werkelijk aanwezige zaken, deze opgave wordt declaratie genoemd. Aanvankelijk kende men alleen de declaratie vooraf, thans alleen nog de declaratie achteraf. ~ Zie ook: Flatverzekering, Flatverzekering op zaken.
Administratieve organisatie: Het geheel van regels, procedures en andere maatregelen die tot doel hebben de administratie van een bedrijf of instelling optimaal te laten verlopen. Op grond van art. 28 lid 1 van de Wet financi�le dienstverlening moeten de administratieve organisatie en het systeem van interne controle van een financi�le dienstverlener de toezichthouder in staat stellen toezicht te houden op de naleving van de bij en krachtens die wet gestelde regels.~ Zie ook: Financi�le dienstverlener, Interne controle, Toezichthouder.
Adresclausule: In veel polissen komt de bepaling voor dat mededelingen aan de verzekerde (contractant) door de verzekeraar rechtsgeldig kunnen geschieden aan het adres van de tussenpersoon. Ingevolge een uitspraak van de Raad van Toezicht dient een verzekeraar een belangrijke mededeling zoals een (al dan niet tussentijdse) opzegging of een schadeafwijzing t�ch aan de contractant rechtstreeks te richten. Het is niet onwaarschijnlijk dat op grond van art. 6:236 sub m BW deze clausule aanvechtbaar moet worden geacht.
Advanced profits insurance: Bedrijfsschadeverzekering voor bedrijven waarvan de gebouwen en/of verdere outillage nog in aanbouw zijn. De dekking beoogt vergoeding voor extra kosten en gederfde winst van de opdrachtgever wanneer zijn bouwproject ten gevolge van een verzekerde calamiteit later wordt opgeleverd dan was voorzien, zodat dit bedrijfseconomische en -organisatorische consequenties heeft. Komt ook voor bij CAR-verzekering. Ook wel Advanced Loss of Profits genoemd.~ Zie ook: Bedrijfsschadeverzekering.
Adversed selection: Zie: Antiselectie.
Advies: Een beredeneerde aanbeveling om een bepaalde keuze te maken.~ Zie ook: Adviesplicht, Adviseren.
Advieslijst brandkasten: Zie: Brandkastenlijst.
Adviesplicht: De Wet financi�le dienstverlening kent geen adviesplicht, maar gaat ervan uit dat een financi�le dienstverlener adviseert. De financi�le dienstverlener die niet adviseert moet dit bij aanvang van zijn dienstverlening kenbaar maken. Voor de financi�le dienstverlener die wel adviseert bevat de Wet financi�le dienstverlening gedetailleerde voorschriften.
Adviseur: Waarde die uit overwegingen van persoonlijke gehechtheid aan een bepaalde zaak (bijvoorbeeld een familiestuk) worden toegekend. Een andere term hiervoor is emotionele waarde. Deze schade staat los van de waarde die de betreffende zaak in het economisch verkeer heeft en is niet objectief in geld uit te drukken.
A-factor: Zie: Factor A.
Afkeuring: Hiervan is sprake indien bij een cascoschade van een schip de reparatiekosten meer bedragen dan 3/4 van de verzekerde waarde. Het schip wordt dan als afgekeurd beschouwd en de verzekeraar vergoedt de verzekerde som onder aftrek van de waarde van het beschadigde schip respectievelijk het wrak. Afkeuring heeft geen eigendomsovergang ten gevolge.~ Zie ook: Abandonnement, Constructive total loss, Totaalverliesverzekering.
Afkoop, Recht op -: Op grond van art. 7:978 lid 1 BW heeft de verzekeringnemer het recht om een levensverzekering geheel of gedeeltelijk af te kopen. Voorwaarde is dat de verzekering stellig tot een of meer uitkeringen leidt. Daarvan is sprake bij de levenslange verzekering bij overlijden, de gemengde verzekering en de verzekering op vaste termijn. Indien de verzekeringnemer zijn uit de verzekering voortvloeiende rechten heeft verpand en hij tot afkoop bevoegd was, kan de pandhouder de verzekering afkopen. Een verzekeraar kan niet eigener beweging overgaan tot afkoop. Hij kan een verzekering uitsluitend met medewerking van de verzekeringnemer afkopen. De medewerking daartoe moet hij hebben verkregen na het aangaan van de overeenkomst van levensverzekering.~ Zie ook: Afkoopwaarde, Beschikkingsrecht.
Afkoop: Recht van afkoop is een van de beschikkingsrechten, voortvloeiende uit een polis van levensverzekering. De verzekeringnemer kan, indien de voorwaarden van verzekering en de aard van het contract dit toestaan, de verzekering afkopen, d.w.z. het contract be�indigen, waarbij de maatschappij de afkoopwaarde van de verzekering uitkeert. Het recht van afkoop is een vermogensrecht. Niet bij alle verzekeringsvormen bestaat het recht van afkoop. Verzekeringen, die niet onder alle omstandigheden tot een uitkering leiden, zijn hetzij niet, hetzij slechts onder bepaalde voorwaarden afkoopbaar.
Afkooppolis: Zie: Pauschalpolis.
Afkoopwaarde: Het bedrag dat bij afkoop van een levensverzekering wordt uitgekeerd. ~ Zie ook: Afkoop.
Aflaadpolis: Vorm van transportverzekering die wel wordt gebruikt als een bepaalde hoeveelheid zaken niet ineens, maar in gedeelten wordt verzonden en men dekking, condities en premie voor de gehele hoeveelheid wil vastleggen. Men verzekert dan deze totaliteit in ��n bedrag, doorgaans met bepaling dat de verzekering slechts tot een (lager) maximumbedrag per vervoermiddel van kracht is. Iedere zending (aflading) moet door verzekerde worden opgegeven en de waarde daarvan wordt van het totaal verzekerde bedrag afgeschreven. Bij de aflaadpolis wordt de premie bij elke aflading in rekening gebracht; wordt de premie over het totaal verzekerde bedrag vooruitbetaald, dan spreekt men van afschrijfpolis.
Afmakingscourtage: Zie: Schaderegelingscourtage.
Afmelding: Opgaaf door een WAM-verzekeraar aan de Rijksdienst voor het Wegverkeer van de be�indiging of opschorting van de WAM-dekking voor een motorrijtuig.
Afnemersrisico: De op een bedrijfsschadeverzekering mee te verzekeren financi�le gevolgen van het wegvallen van een afnemer. Wanneer een bedrijf zijn productie levert aan een beperkt aantal afnemers, zal het wegvallen van een afnemer een stagnatie in de afzet tot gevolg hebben. Deze verminderde afzet kan tot bedrijfsschade leiden.
Afschrijfpolis: Zie: Aflaadpolis.
Afsluitprovisie: Zie: Provisie.
Aftrekfranchise: Zie: Eigen risico.
Afwijking van reis of koers: Zie: Deviatie.
AG: Actuarieel Genootschap
AG: Avarij-grosse
Agent, Gevolmachtigd -: Zie: Gevolmachtigd agent.
Agent: Een in onbruik geraakte benaming voor een - veelal maatschappijgebonden - verzekeringstussenpersoon.~ Zie ook: Bemiddelaar, Tussenpersoon.
Aggravatie: Het verschijnsel, vooral in de medische-variasector (ongevallen-, ziekte- en arbeidsongeschiktheidsverzekering), dat de verzekerde de bezwaren van een aanwezige storing van zijn gezondheid overdrijft of bestaande toestanden erger maakt of doet schijnen, met het oogmerk om een hogere uitkering te krijgen.~ Zie ook: Moreel risico, Simulatie.
Aggregate loss limit: Bedrag dat de maximale aansprakelijkheid van de verzekeraar voor alle schadegevallen in een bepaalde periode (bijvoorbeeld een jaar) tezamen aangeeft. Komt onder meer voor bij de productaansprakelijkheidsdekking.~ Zie ook: Productaansprakelijkheidsdekking, Single loss limit.
Agreement on government procurement: In 2005 zijn het Besluit aanbestedingsregels voor overheidsopdrachten (Bao) en het Besluit aanbestedingen speciale sectoren (Bass) gepubliceerd, waarin de twee Europese aanbestedingsrichtlijnen zijn ge�mplementeerd. De Bao en de Bass bevatten de regels voor het verstrekken van bepaalde opdrachten door aanbestedende diensten. Overheidsaanbestedingen zijn ook onderwerp van de Government Procurement Agreement, afgesloten in het kader van de wereldhandelsorganisatie WTO. Deze overeenkomst gaat uit van bepaalde drempels die zijn uitgedrukt in Specials Drawing Rights, die eens per twee jaar worden omgerekend in de valuta van de Europese Gemeenschap. Daarom worden de drempels waarnaar wordt verwezen in de besluiten Bass en Bao, elke twee jaar aangepast.~ Zie ook: Europese aanbestedingsrichtlijnen.
AIDA: Association Internationale de Droit des Assurances
Airborne only clause: Clausule die deel uitmaakt van de molestclausules voor goederentransportverzekering, volgens welke de dekking van de zaken tegen oorlogsmolest in principe beperkt wordt tot de tijd gedurende welke de zaken zich aan boord van een voor hun vervoer bestemd luchtvaartuig bevinden. Dit hoofdbeginsel wordt in de clausule enerzijds enigszins beperkt, anderzijds iets verruimd.~ Zie ook: Molestverzekering, Oorlogsrisico, Waterborne only clause.
Akte van cessie: Schriftelijk stuk waarmee vorderingen op naam worden geleverd. Veelvuldig gebruikt bij motorrijtuigverzekering: de verzekerde draagt zijn rechten op schadevergoeding over, zodat betaling rechtstreeks aan de reparateur kan geschieden.
Akte van disakkoord: Schriftelijk stuk dat wordt opgesteld wanneer twee experts inzake een (brand)schade niet tot overeenstemming kunnen komen. In de akte wordt beider taxatie opgenomen, waarna het document de derde schatter wordt overhandigd. Deze dient vervolgens binnen de grenzen van de taxaties van de eerste schatters zijn taxatie vast te stellen.~ Zie ook: Schade-expertise.
Akte van taxatie: Schriftelijk stuk waarin de experts de omvang van een brandschade plus kosten vastleggen. In de akte moet overeenkomstig de voorwaarden van de Nederlandse Beurs Brandpolis worden vermeld: de waarde van de zaken v��r het evenement; de waarde van de zaken n� het evenement, het verschil tussen beide waarden en, indien de zaken voor herstel vatbaar zijn, de herstelkosten.
Akte, Authentieke -: Zie: Authentieke akte.
Akte, Onderhandse -: Zie: Onderhandse akte.
Akte: Een in art. 156 lid 1 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering gedefinieerd begrip: een ondertekend geschrift, bestemd om tot bewijs te dienen. Er zijn twee varianten: de authentieke akte en de onderhandse akte. Een akte levert ten aanzien van een daarin opgenomen verklaring tussen partijen dwingend bewijs op van de waarheid van die verklaring. Indien een onderhandse akte een eenzijdige verklaring over het voldoen van een geldsom bevat, moet geheel met de hand worden geschreven of worden voorzien van een goedkeuring met vermelding van de geldsom voluit in letters.~Zie ook: Authentieke akte, Onderhandse akte.
AKW: Algemene Kinderbijslagwet
Alarmservice: Van een opstal- of inboedelverzekering deel uitmakende franjedekking, die hulpverleningsfaciliteiten biedt zoals persoonlijke psychosociale hulp voor slachtoffers van brand, beroving, vandalisme en afpersing, het uitvoeren van noodreparaties, vervanging van sloten na braak of verlies of diefstal van sleutels, onmiddellijke vervanging (bruikleen) van audio- en/of videoapparatuur na diefstal of een ander gedekt evenement. Voorts staat de verzekerde een inlichtingenservice ter beschikking, die bij noodsituaties adressen en telefoonnummers verstrekt van bedrijven, instanties en reparatiediensten die onmiddellijk hulp verlenen.
Alcoholclausule: In motorrijtuigverzekeringen voorkomende bepaling dat er geen dekking is als de bestuurder door gebruik van alcohol, medicijnen of drugs niet in staat moet worden geacht een motorrijtuig naar behoren te besturen. Met name voor de cascoschade speelt deze clausule een rol. Het betreft een niet door de Wet aansprakelijkheidsverzekering motorrijtuigen toegestane uitsluiting, zodat voor eventuele slachtoffers het rechtstreeks verhaalsrecht op de WAM-verzekeraar blijft bestaan. De verzekeraar heeft de mogelijkheid een door hem aan een derde gedane schadebetaling op de bestuurder te verhalen.~ Zie ook: Ontsnappingsclausule
Algemene aansprakelijkheidsverzekering: Algemene aansprakelijkheidsverzekeringen kunnen worden onderscheiden in de aansprakelijkheidsverzekering voor particulieren (AVP) en de aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven (AVB). Een algemene aansprakelijkheidsverzekering dekt de aansprakelijkheid van een verzekerde, ongeacht waarmee hij de schade toebrengt, maar sluit de aansprakelijkheid die door middel van een bijzondere aansprakelijkheidsverzekering kan worden verzekerd doorgaans uit. De verzekering biedt normaliter slechts dekking voor de aansprakelijkheid van de verzekerde in een bepaalde hoedanigheid. Zo dekt een aansprakelijkheidsverzekering voor particulieren uitsluitend de aansprakelijkheid van de verzekerde als particulier, dus niet als beoefenaar van enig beroep, bedrijf of ambt en een aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven dekt uitsluitend de aansprakelijkheid van de verzekerde in de uitoefening van het in de polis omschreven bedrijf. Wanneer de verzekerde aansprakelijk is voor de handelingen van andere personen is de persoonlijke aansprakelijkheid van deze personen doorgaans mede onder de verzekering gedekt. In algemene aansprakelijkheidsverzekeringen wordt de aansprakelijkheid wegens door de verzekeringnemer opzettelijk toegebrachte schade veelal uitgesloten, dit geldt ook voor de aansprakelijkheid in verband met het gebruik van motorrijtuigen en de aansprakelijkheid wegens verlies van of schade aan zaken die de verzekerde onder zich heeft.~ Zie ook: Bijzondere aansprakelijkheidsverzekering
Algemene kinderbijslagwet: De Algemene Kinderbijslagwetheeft als doel een financi�le tegemoetkoming te verstrekken aan verzekerden die kinderen verzorgen en opvoeden.
Algemene vervoercondities: Gedeponeerde vervoersvoorwaarden voor binnenlands vervoer van zaken per beurtvaart, tram en over de weg. In 1950 voor het eerst vastgesteld door de Stichting Vervoeradres en nadien regelmatig gewijzigd, laatstelijk in 2002. De schadevergoeding die de vervoerder verschuldigd is wegens het niet-nakomen van de op hem rustende verplichting ten vervoer ontvangen zaken ter bestemming af te leveren in de staat waarin hij deze heeft ontvangen, is beperkt tot een bedrag van 3,40 euro per kilogram. Voor andere schade dan schade ten gevolge van verlies van of schade aan de zaken, zoals gevolgschade, bedrijfsstilstand of immateri�le schade, is de vervoerder uit hoofde van de vervoerovereenkomst niet aansprakelijk. ~Zie ook: Beurtvaartcondities, Vervoercondities.
Algemene voorwaarden: De Algemene voorwaarden zijn het onderdeel van de verzekeringsvoorwaarden waarin de algemene bepalingen van de overeenkomst van verzekering zijn neergelegd zoals de duur van de overeenkomst, de premiebetaling, wijziging van premie en/of voorwaarden en de verplichtingen bij schade.
Aliment: Een enigszins gedateerde benaming voor de toevoer van nieuwe zaken.
All risks negative insurance: Verzekering tot dekking van het financi�le nadeel dat de producent van een film lijdt als rechtstreeks gevolg van tijdens de duur van de verzekering plaatsvindend verlies of beschadiging van voor een bepaalde productie bestemde of gebruikte onbelichte of belichte films, negatieffilms, positieffilms, werk- of snijkopie�n e.d. De verzekering geschiedt, behoudens enkele uitsluitingen, tegen alle gevaren. In geval van schade worden de kosten van reconstructie/reproductie van het verloren gegane/beschadigde materiaal vergoed.~ Zie ook: Filmverzekering.
Alleenstaandenpensioen: Aan alleenstaanden ter compensatie van het verschil tussen de werkelijke AOW-uitkering en de AOW-uitkeringen voor twee gehuwde 65-plussers toegekende aanspraak op extra ouderdomspensioen. Als gevolg van het op 1 januari 2002 van kracht geworden verbod op discriminatie naar burgerlijke staat is deze pensioenvorm niet meer toegestaan.
Ambachtsliedenclausule: Clausule die in de AVB-polis van bepaalde bedrijven wordt opgenomen. Zij beperkt de werking van de uitsluiting in de zogenaamde opzichtclausule tot dat gedeelte van de in bewerking of behandeling zijnde zaak dat de verzekerde of zijn personeel op het moment van het toebrengen van de schade daadwerkelijk, specifiek in bewerking of behandeling had. Voor die bedrijven gaat de uitsluiting van dekking volgens de opzichtclausule namelijk te ver, bijvoorbeeld omdat de door hen aanvaarde opdracht werkzaamheden aan een geheel huis omvat en men op grond daarvan zou kunnen volhouden dat zij het gehele huis in bewerking hebben, zodat door hun schuld aan dat huis toegebrachte schade die met hun werkzaamheden van dat ogenblik geen direct verband heeft, van de dekking zou zijn uitgesloten. De ambachtsliedenclausule beperkt de uitsluiting tot die schade aan een bewerkt object die als direct uitvloeisel van de eigenlijke werkzaamheid moet worden beschouwd.~ Zie ook: Aansprakelijkheidsverzekering, Opzichtclausule.
AMvB: Algemene Maatregel van Bestuur
Annuïteit: Een reeks gelijkblijvende betalingen, bestaande uit een rente- en een aflossingsdeel, ter aflossing van een schuld. Doordat met elke betaling een deel van de schuld wordt afgelost, neemt de schuldrest en daarmee ook de rentevergoeding over die schuldrest geleidelijk af. Omdat de som van rente- en aflossingsdeel steeds gelijk is, neemt het aflossingsdeel in de betalingen steeds verder toe tijdens de terugbetalingperiode
Annulatieclausule: Clausule die het recht van opzegging van de overeenkomst van verzekering regelt. Bestaat in verschillende vormen. Soms houdt de verzekeraar zich in bepaalde, nader omschreven gevallen het recht voor de verzekering tussentijds te be�indigen.~ Zie ook: Be�indiging van de verzekering, Doorlopende verzekering, Opzegging, Opzegtermijn, Royement.
Annuleringsverzekering: Verzekering die degene die een reisarrangement of een huurovereenkomst voor een vakantieverblijf heeft gesloten, vergoeding waarborgt van (het deel van) de door hem vooruitbetaalde of verschuldigde bedragen, waarvoor hij geen tegenwaarde heeft genoten doordat hij ten gevolge van een in de polis genoemde onvoorziene omstandigheid de reis c.q. het verblijf annuleert, dan wel de aangevangen reis c.q. het aangevangen verblijf voortijdig be�indigt. De in de polis genoemde omstandigheden zijn meestal ziekte, ongeval of overlijden van de verzekerde of zijn bloed- of aanverwanten in de eerste of tweede graad, schade door brand of natuurgeweld aan eigendommen van verzekerde of aan het vakantieverblijf, onvrijwillige werkloosheid van verzekerde ten gevolge van gehele of gedeeltelijke sluiting van het bedrijf waar verzekerde werkt en uitvallen van het voor de reis te gebruiken priv�-vervoermiddel door een van buiten komend onheil binnen een zeker aantal dagen v��r de vastgestelde vertrekdatum. Geen vergoeding wordt verleend indien de omstandigheden bij het aangaan van de verzekering reeds zodanig waren dat de noodzakelijkheid van annuleren respectievelijk voortijdig terugkeren redelijkerwijs mocht worden verwacht. ~ Zie ook: Waarnemersclausule.
Antiquiteitenverzekering: Zie: Kunstvoorwerpenverzekering.
ANW: Algemene nabestaandenwet
Anw-hiaatverzekering: Verzekering ter dekking van het zogenaamde Anw-hiaat. De verzekering geeft recht op een (periodieke) uitkering. Deze gaat in bij overlijden van de verzekerde of wanneer het jongste kind van de overleden verzekerde de leeftijd van achttien jaar bereikt.
ao/ic: Administratieve organisatie en interne controle
AOA: Any one accident, per schadegeval
AOE: Any one event, per gebeurtenis
AOL: Any one loss
AOO: Any one occurrence, per gebeurtenis
AOR: Any one risk
AOV: Any one vessel
AOV: Arbeidsongeschiktheidsverzekering
AOW: Algemene Ouderdomswet
AOW-franchise: In de pensioensfeer is de franchise een correctie op het pensioengevend salaris in verband met het het recht op een AOW-uitkering vanaf de 65ste verjaardag. Het verschil tussen het pensioengevend salaris en de AOW-franchise heet pensioengrondslag.~ Zie ook: Pensioengrondslag.
AOW-gat: Volgens de Algemene Ouderdomswet (AOW) geldt vanaf 1994 dat aan uitkeringsgerechtigde bij het bereiken van de 65-jarige leeftijd een toeslag t.b.v. de partner wordt uitgekeerd. Deze toeslag is inkomensafhankelijk, dit betekent dat wanneer de partner jonger is dan 65 en inkomen heeft, afhankelijk van dat inkomen de toeslag wordt gekort tot uiteindelijk nihil. Omdat bij de vaststelling van de pensioengrondslag in het algemeen wordt uitgegaan van een zogenaamde AOW-franchise van tweemaal de gehuwde AOW, ontstaat een tekort op het aanvullend pensioen boven de AOW-uitkering. Dit tekort wordt het AOW-gat genoemd. Indien de uitkeringsgerechtigde geboren is na 1 januari 1950, komt vanaf 1 januari 2015 de partnertoeslag geheel te vervallen, dus ook als de jongere partner geen inkomen heeft.~ Zie ook: Pensioengrondslag.
AP: Avarij-particulier
Appartementenclausule: Clausule die moet worden opgenomen in brand- en combinatiepolissen van in appartementen gesplitste gebouwen. Deze bepaalt dat een daad of verzuim van een eigenaar die gehele of gedeeltelijke ongehoudenheid van de verzekeraar tot het verlenen van schadevergoeding ten gevolge zou hebben, de uit de polis voortvloeiende rechten onverlet laat. De verzekeraar kan in zo’n geval een aandeel in de schadepenningen, overeenkomend met het aandeel van de betreffende eigenaar in de gemeenschap, van deze terugvorderen. Uitkering van bedragen van meer dan � 12.500,- geschiedt op een door de vergadering van eigenaars te bepalen wijze. ~ Zie ook: Appartementsrecht, Combinatiepolis.
Appartementsrecht: Recht van mede-eigendom van een in appartementen gesplitst gebouw, waaraan het recht van uitsluitend gebruik van een bepaald gedeelte van het gebouw, bijvoorbeeld een flatwoning, is verbonden. De eigenaar van een appartement heeft dus niet de eigendom van een bepaald deel van het gebouw (een flatwoning), maar van een deel van het gebouw in zijn geheel - derhalve ook van de grond, het trappenhuis, de centrale verwarming, de lift- en andere installaties etc. Vanuit verzekeringsoogpunt is dit is van belang, omdat niet de flat afzonderlijk ten name van de appartementseigenaar kan worden verzekerd; wel het gehele gebouw als collectief object ten name van de gezamenlijke eigenaars. Het appartementsrecht is een onroerende zaak waarop de eigenaar hypotheek verlenen.~ Zie ook: Appartementenclausule.
Approbatie, Onder -: Zie: Onder approbatie.
AR: All risks
Arbeidsongeschiktheid, Premievrijstelling bij -: Zie: Premievrijstelling bij invaliditeit (PVI).
Arbeidsongeschiktheid: Arbeidsongeschikt - geheel of gedeeltelijk - is degene die door ziekte, gebrek, zwangerschap of bevalling niet in staat is om arbeid te verrichten. Afhankelijk van het feit of men voldoet aan daarvoor gestelde arbeidsongeschiktheidscriteria, kan een aanspraak bestaan op een bodemvoorziening van overheidswege. Zowel werknemers als zelfstandigen kunnen in de meeste gevallen een hierop aansluitende verzekering afsluiten.
Arbeidsongeschiktheidspensioen: Aanvullend pensioen op sociale voorzieningen ter dekking van inkomensderving.
Arbeidsongeschiktheidsverzekering: De arbeidsongeschiktheidsverzekering keert een vooraf afgesproken bedrag uit voor iedere dag dat de verzekerde rechtstreeks en uitsluitend door medisch vast te stellen gevolgen van ongeval en/of ziekte geheel of gedeeltelijk ongeschikt is tot het verrichten van arbeid. De polis verleent doorgaans geen recht op uitkering bij arbeidsongeschiktheid van minder dan 25%. Bij algehele arbeidsongeschiktheid wordt de verzekerde uitkering in principe ten volle uitgekeerd, bij gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid wordt gedeeltelijk uitgekeerd volgens een in de polis vastgelegde uitkeringsschaal. De uitkering eindigt zodra de verzekerde weer arbeidsgeschikt is, overlijdt of de gekozen eindleeftijd van de verzekering heeft bereikt. Gebruikelijk is een wachttijd van twee weken. ~ Zie ook: Keymanverzekering.
Arbiter: Scheidsman.~ Zie ook: Arbitrage.
Arbitraal beding: Clausule in een overeenkomst waarbij partijen overeenkomen eventuele tussen hen ontstane geschillen door arbitrage te doen beslechten. Ook overeenkomsten van verzekering kunnen een arbitraal beding bevatten.~ Zie ook: Arbitrage.
Arbodienst: Organisatie die bedrijven helpt bij het opstellen en uitvoeren van hun arbeidsomstandigheden- en ziekteverzuimbeleid. ~ Zie ook: Arbeidsomstandighedenwet.
Arr. TL: Arranged total loss
Arrangement, Scheme of -: Zie: Scheme of arrangement.
Art loss register: In Londen opgerichte elektronische databank voor gestolen kunstvoorwerpen. Vele voorwerpen worden ingevoerd op verzoek van particulieren, politie of verzekeraars en worden langs geautomatiseerde weg steeds vergeleken met de publicaties van veilinghuizen. Indien een gestolen voorwerp wordt getraceerd, kan actie worden ondernomen. Aldus is al voor tientallen miljoenen aan kunst boven water gekomen.
ARV: Algemeen Reglement Vervoer
Assignment clause: Clausule in de Engelse zeeverzekeringspolis die de verzekering in principe voor overdracht vatbaar maakt. Zij bepaalt dat de verzekering niet slechts geschiedt ten behoeve van de in de polis met name genoemde persoon, maar tevens ten behoeve van ieder ander die het door de verzekering gedekte belang geheel of ten dele zal blijken te hebben. Volgenssect. 15 MIA volgt de verzekering het belang evenwel niet automatisch, maar alleen als de rechten uit de verzekeringsovereenkomst uitdrukkelijk of stilzwijgend met het belang worden overgedragen. Daarnaast is dan nog overdracht van de polis zelf nodig; dit geschiedt door endossement of op andere gebruikelijke wijze (sect. 50 (3) MIA).
Association internationale de droit des assurances: Internationale vereniging van landelijke organisaties ter bestudering van het verzekeringsrecht. Voor Nederland is de aangesloten organisatie de Vereniging voor Verzekeringswetenschap. Doel van de AIDA is de rechtsvergelijkende studie van het verzekeringsrecht en de bevordering van de unificatie of de harmonisatie van het verzekeringsrecht van de verschillende landen. Zij houdt daartoe om de vier jaar een wereldcongres.
Assugigant: Een wat premieomvang betreft tot de grootste verzekeraars of verzekeringsgroepen behorende verzekeraar. Deze term wordt doorgaans alleen gebruikt voor de allergrootste internationaal opererende verzekeringsgroepen.~ Zie ook: Verzekeringsreus.
Assuradeur: Oorspronkelijk was een assuradeur de persoon of firma die als gevolmachtigd agent van een of meer binnen- of buitenlandse verzekeringsmaatschappijen voor rekening en risico van deze maatschappij(en) ter beurze verzekeringen accepteerde, de polissen daarvoor tekende en eventuele schaden regelde en vergoedde. In navolging daarvan noemen provinciaal werkende gevolmachtigdenbedrijven zich ook wel assuradeurenbedrijf. In de praktijk wordt ook een verzekeraar assuradeur genoemd - en andersom. Ter vermijding van misverstanden wordt in dit boek de term assuradeur niet gebruikt, maar al naar gelang de betreffende bedrijfsactiviteiten wordt gesproken over een gevolmachtigd agent of een verzekeraar.~ Zie ook: Beurs, Gevolmachtigd agent, Underwriter, Verzekeraar, Volmacht, Volmachtgever.
Assurantie data netwerk: Systeem voor elektronisch berichtenverkeer tussen verzekeringsmaatschappijen en verzekeringstussenpersonen.
Assurantie: Zie: Verzekering.
Assurantiebelasting: Het verrichten van diensten is onderworpen aan BTW. Het verzekeren en de bemiddeling bij het sluiten van verzekeringen is evenwel niet BTW-plichtig omdat in de plaats daarvan assurantiebelasting wordt geheven. Dit is een belasting die wordt geheven ter zake van verzekeringen waarvan de verzekeringnemer binnen het Rijk woont of is gevestigd, dan wel waarvan het voorwerp zich binnen het Rijk bevindt. Het tarief bedraagt 7% van het totale bedrag dat in verband met de verzekering aan verzekeringnemers in rekening wordt gebracht (dus in de regel premie en poliskosten), de assurantiebelasting zelf niet daaronder begrepen. Volgens een EU-co�rdinatierichtlijn is bepalend of het risico zich in Nederland bevindt. Dit is dit het geval als het gaat om in Nederland gelegen onroerende zaak, om een hier geregistreerd voer- of vaartuig of om een hier afgesloten kortlopende reisverzekering. In de overige gevallen bevindt het risico zich in de lidstaat waar de verzekeringnemer woont of is gevestigd. Vrijgesteld zijn:a. levensverzekeringen;b. ongevallen-, invaliditeits- en arbeidsongeschiktheidsverzekeringen;c. ziekte-, ziektewet- en ziektekostenverzekeringen;d. werkloosheidsverzekeringen;e. verzekeringen van zeeschepen, m.u.v. pleziervaartuigen, alsmede verzekeringen van luchtvaartuigen die hoofdzakelijk als openbaar vervoermiddel in het internationale verkeer worden gebezigd;f. transportverzekeringen;g. herverzekeringen.Valt bij samengestelde verzekeringen een of meer van de onderdelen onder de vrijstellingen, dan is het aan de vrijgestelde onderdelen toe te rekenen gedeelte van de totale premie vrijgesteld van de belasting. Over de beloning die wordt genoten voor diensten die niet als verzekeringsdienst kunnen worden aangemerkt zoals adviseren en arbodienstactiviteiten moet BTW worden geheven.
Assurantiebemiddeling: Zie: Verzekeringsbemiddeling.
Assurantiebeurs: Zie: Beurs.
Assurantiebezorger: Oorspronkelijk was de assurantiebezorger een verzekeringstussenpersoon die ter beurze werkzaam was en dezelfde rol vervulde als de makelaar - met dit verschil dat hij niet was be�digd. ~ Zie ook: Bemiddelaar, Beurs, Makelaar, Tussenpersoon, Verzekeringstussenpersoon.
Assurantiemaatschappij: Onderneming die haar bedrijf maakt van het sluiten voor eigen rekening en risico van overeenkomsten van verzekering. Men onderscheidt hierbij ondernemingen die de verzekeringen sluiten tegen door haarzelf vastgestelde, vaste premies en ondernemingen die de definitieve bijdragen van verzekerden laten afhangen van het schadeverloop, al dan niet na het vragen van een voorschotheffing. De eerste categorie heeft de rechtsvorm van naamloze vennootschap en de tweede categorie opereert als onderlinge waarborgmaatschappij.~ Zie ook: Verzekeraar.
Assurantiemakelaar: Zie: Makelaar.
Assurantieregister: Boek of lijst waarin/waarop de verzekerde de posten aantekent die binnen het raam van een contractpolis voor goederentransportverzekering vallen. Het inschrijven van een post in het assurantieregister noemt men declareren. Het register wordt periodiek aan de verzekeraar ingezonden ter berekening van de verschuldigde premie.~Zie ook: Contractpolis.
Assurantiereserve eigen risico: Tot 1 januari 2000 was het ondernemers toegestaan om binnen bepaalde kaders een assurantiereserve aan te houden. Met ingang van genoemde datum is deze mogelijkheid vervallen. Een op 31 december 1999 bestaande reserve moet in elk geval in een periode van maximaal tien jaar vrijvallen.
Assurantietussenpersoon: Zie: Verzekeringstussenpersoon.
ATL: Actual total loss
Attachment point: Zie: Excess point.
Audatex: Een in 1981 in gebruik genomen elektronisch systeem voor de calculatie van autoschade, gebaseerd op gegevens over vele automerken en -modellen. Sindsdien werden meer dan 10 miljoen schaden via dit systeem vastgesteld.
Authentieke akte: Een door een notaris of ander daartoe bevoegde openbaar ambtenaar in de vereiste vorm opgemaakt en ondertekend schriftelijk stuk, dat als bewijs kan dienen. Een authentieke akte levert tegenover iedereen dwingend bewijs op van wat de betreffende ambtenaar binnen zijn bevoegdheid heeft verklaard over zijn waarnemingen en verrichtingen.~ Zie ook: Akte, Onderhandse akte.
Automatenverzekering: Verzekering waaronder doorgaans zowel de automaat zelf als de inhoud ervan tegen verlies en beschadiging gedekt wordt. De verzekering geschiedt doorgaans op all-riskscondities.
Automatische voortzetting: Term in gebruik in de levensverzekeringsbranche. Onder automatische voortzetting verstaat men een regeling voor het geval de verzekeringnemer de door hem verschuldigde premie niet meer voldoet. In dit geval loopt de verzekering in haar oorspronkelijke vorm door, maar wordt geacht te zijn beleend tot het bedrag van de vervallen premie(s). De verzekeraar voldoet dus de verschenen premie(s) plus rente uit de beleningswaarde van de polis. Is de beleningswaarde uitgeput, dan eindigt de verzekering. Komt de verzekering op een eerder ogenblik tot uitkering, dan worden de opgerente premiebedragen op de uitkering in mindering gebracht. De verzekeringnemer kan de verzekering op het oorspronkelijke niveau herstellen door de geleende premiebedragen plus rente terug te betalen.~ Zie ook: Afkoopwaarde, Onverminderde voortzetting.
Automobielverzekering: Zie: Motorrijtuigverzekering.
Automobilistenhulpverzekering: Een veelal op een reisverzekering te sluiten rubriek. De dekking van de automobilistenhulpverzekering omvat onder meer vergoeding van de sleepkosten naar de dichtstbijzijnde garage na een ongeval of bij pech of, wanneer deze niet meer te repareren is, het repatri�ren van de auto naar Nederland. Het verlenen van rechtsbijstand valt veelal ook onder de dekking.
Autoselectie: Zie: Antiselectie.
Avarij: Schade en buitengewone onkosten, meer in het bijzonder verband houdende met de scheepvaart. Het begrip avarij wordt uitsluitend gebruikt in wetteksten, in andere gevallen spreekt men van averij.~ Zie ook: Avarij-grosse, Avarij-particulier.
Avarij-agent: Natuurlijke of rechtspersoon, aangesteld in een vreemd land door een verzekeringsmaatschappij of een vereniging van verzekeraars, teneinde in geval van schade de belangen van de daarbij betrokken verzekeraar(s) te behartigen en over de schade te rapporteren. De polis (meestal transportpolis, maar soms ook brandpolis) bevat de naam van de avarij-agent met opdracht aan de verzekerde zich in geval van schade tot hem te wenden; doorgaans benoemt de avarij-agent een deskundige voor het opnemen van de schade.~ Zie ook: Settling agent.
Avarij-grossedepot: In geval van avarij-grosse kan de reder, alvorens de zaken aan de ontvanger uit te leveren, verlangen dat deze hem zekerheid verschaft voor de betaling van de t.z.t. verschuldigde bijdrage in avarij-grosse (art. 8:489 BW). Weigert de ontvanger dit, dan kan zulks tot opslag en verkoop van de nog af te geven zaken leiden (art. 8:490, 491 BW). Het opmaken van een soms ingewikkelde dispache vergt wel eens enkele jaren. In de praktijk wordt het meestal zo geregeld dat ontvangers een bedrag in geld storten (avarij-grossedepot) onder beheer van een trustee, die daarvoor een kwitantie (avarij-grossedepotkwitantie, general average deposit receipt) afgeeft, waarna de reder de zaken vrijgeeft. De reder kan alleen met goedvinden van de trustee over het depot beschikken. Indien en voor zover de goederentransportverzekeraar voor de definitieve bijdrage in avarij-grosse aansprakelijk is, zal hij doorgaans bereid zijn het als depot betaalde bedrag tegen overdracht van de depotkwitantie aan de verzekerde ladingbelanghebbende te vergoeden. Bij verzekering op de voorwaarden van de Nederlandse beurs-goederenpolis 2006 is hij daartoe verplicht.
Avarij-penningen: Kosten van (voorlopig) herstel van avarij in een tussenhaven of noodhaven gemaakt. Vormen soms het voorwerp van afzonderlijke verzekering, en wel indien de verzekeraar ingevolge wettelijke of polisbepaling voor schaden op ��n reis geleden tot niet meer gehouden is dan tot uitkering van maximaal de verzekerde som; zou immers het schip tijdens het vervolg van de reis verloren gaan of zo zware nieuwe avarij oplopen dat de herstelkosten daarvan, gevoegd bij die van de eerder geleden schade, de verzekerde som zouden overtreffen, dan zou de verzekerde een deel van de door hem betaalde herstelkosten niet vergoed krijgen. Verzekering van avarij-penningen komt hieraan tegemoet. Nauw verwant hieraan is de verzekering van avarij-grossepenningen (average disbursements insurance). Hieronder verstaat men de verzekering van in een tussenhaven of noodhaven gemaakte kosten die bij voltooiing van de reis in avarij-grosse zouden kunnen worden omgeslagen, maar bij niet-voltooiing van de reis (bijvoorbeeld bij totaal verlies tijdens het vervolg van de reis) voor rekening van de reder blijven. Deze verzekering geeft ook dekking tegen het risico van vermindering in de bijdragende waarde van de dragende intresten na een avarij-grosse-evenement door een ander evenement voordat de einddestinatie bereikt is.
Avarijrekening: Zie: Dispache.
AVAS: Afwezigheid van alle schuld
AVB: Aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven
AVC: Algemene Vervoercondities
Average adjuster: In Engeland kent men niet de dispacheur, wiens taak beperkt is tot het regelen van avarij-grosse, maar wel de average adjuster. Deze regelt niet slechts avarij-grossegevallen, maar ook gevallen van particuliere avarij; zijn gezag is zo groot dat de verzekeraars in het algemeen zijn oordeel omtrent het onder de polis te vergoeden bedrag volgen. De average adjusters zijn niet alleen deskundig op het gebied van het avarij-grosserecht, maar ook op dat van zeerecht en verzekeringsrecht. Zij zijn verenigd in de Association of Average Adjusters, tot lid waarvan zij kunnen worden gekozen na het afleggen van enkele diepgaande examens.
Average disbursements insurance: Zie: Avarijpenningen.
Average unless general: Volgens Rule for Construction of Policy No. 13, behorende bij de Marine Insurance Act, moet onder deze term worden verstaan iedere schade die geen totaal verlies en geen avarij-grosse is; dit komt dus neer op particular average. De term omvat geen particular charges.~ Zie ook: Avarij-particulier, Particular charges, Vrij van beschadigdheid.
Averij: Zie: Avarij.
AVL: Aansprakelijkheidsverzekering voor landbouwers
AVP: Aansprakelijkheidsverzekering voor particulieren
AVVV: Algemene Voorwaarden voor Verhuizingen
AWBZ: Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten

b.d.i.: Beide dagen inbegrepen ~ Zie ook: Deze dag inbegrepen.
B/L: Bill of Lading (= cognossement)
Backservice: Term bij pensioenverzekering, waarmee men inkoop van pensioen over verstreken dienstjaren (tegenover coming service = toekomstige dienstjaren) aanduidt. De wenselijkheid van een dergelijke inkoop kan zich voorzien zowel bij de invoering van een pensioenregeling, als later, wanneer men tot verhoging van de pensioenbedragen overgaat. De backservice moet worden voldaan door storting van de vereiste inkoopsom. Als gevolg van het sinds 1 januari 2000 geldende verbod op uitstelfinanciering is financiering door middel van zogenaamde inhaalpremies niet meer mogelijk. Per genoemde datum aanwezige tekorten op de gefinancierde backservice dienen binnen tien jaar te zijn ingelopen.
Backservice-pensioen: Het deel van het pensioen dat betrekking heeft op de toekomstige, nog te vervullen diensttijd.
Bagageverzekering: Zie: Reisbagageverzekering.
Bagatelschade: Schade van zeer geringe omvang, ook wel kruimelschade genoemd. Bagatelschaden vormen door de aan hun regeling en administratieve verwerking verbonden relatief hoge kosten een zware belasting voor de verzekeraar. Door het invoeren van een franchise of een eigen risico tracht deze soms het indienen van schadevorderingen wegens bagatelschaden te voorkomen. Ook een bonus-malusregeling bij motorrijtuigverzekering)kan hiervoor dienen.~ Zie ook: Eigen risico.
Bailee clause: Clausule in gebruik bij de goederentransportverzekering, waarin de verzekerde de verplichting wordt opgelegd in geval van schade de nodige maatregelen te nemen teneinde te voorkomen dat eventuele rechten tegen de vervoerder of een ander die de zaken onder zijn opzicht had, verloren zouden gaan. Eventueel daaraan verbonden kosten worden door verzekeraars vergoed, mits de schade zelf door de polisbepalingen wordt gedekt.~ Zie ook: Red clause.
Balans: Waarderingsconcept met betrekking tot een pro rata treaty, ter bepaling van de relatie tussen (geschreven) premie onder het betreffende herverzekeringscontract en de maximale limiet van het contract waarover de herverzekeraar risico loopt (exposure). De exacte relatie tussen premie en exposure varieert van contract tot contract en kan derhalve, naar het subjectieve oordeel van een accepterende herverzekeraar, gebalanceerd of ongebalanceerd zijn. In geval een contract, nogmaals naar het subjectieve oordeel van een herverzekeraar, als ongebalanceerd wordt beoordeeld, betekent dit dat het betreffende contract niet voldoende premie genereert ten opzichte van de exposure die de herverzekeraar wordt gevraagd te lopen.~ Zie ook: Exposure, Limit, Pro rata treaty.
Banderollenverzekering: Verzekering van banderollen, veelal ingaande op het ogenblik waarop de banderollen bij de Ontvanger der Accijnzen in ontvangst worden genomen, tijdens vervoer heen en terug naar de drukkerij waar zij verder moeten worden bedrukt, alsmede tijdens verblijf in brandkast of kluis van het bedrijf dat ze moet gebruiken. Vereist bijzondere aandacht, omdat de banderollen niet alleen de papierwaarde vertegenwoordigen, maar ook kwitanties zijn voor de accijns, begrepen in de op de banderollen gedrukte bedragen. Indien de banderollen om de zaken zijn aangebracht, verhogen zij de waarde van deze laatste; in dat geval dient bij het vaststellen van de op de zaken te verzekeren som met de op de banderollen vermelde bedragen rekening te worden gehouden.~ Zie ook: Accijnsverzekering.
Bao: Besluit aanbestedingsregels voor overheidsopdrachten
Bare boat charter: Overeenkomst waarbij de ene partij een aangewezen kaal schip (dus zonder kapitein en bemanning) gedurende zekere tijd tegen betaling van een bepaalde prijs ter beschikking van de wederpartij stelt. Het volledige management valt onder de verantwoordelijkheid van de bevrachter, dit in tegenstelling tot de reis- en tijdbevrachting.~ Zie ook: Bevrachting.
Baremasysteem: Term gebruikt in de motorrijtuigverzekering, ter aanduiding van de in enkele landen door verzekeraars voor de onderlinge regeling van wagenschade door aanrijding toegepaste wijze van fixering van de mate van schuld van ieder van de bij de aanrijding betrokkenen. In de barema (tabel) is voor de meest voorkomende aanrijdingssituaties de (aangenomen) mate van schuld van ieder van de bestuurders in een percentage vastgelegd. De bijzondere omstandigheden van het concrete geval, die een andere schuldverdeling wellicht rechtvaardiger zouden doen zijn, worden hierbij dus niet in aanmerking genomen.~ Zie ook: Internationaal Schaderegelingsakkoord, Knock for knock agreement, Overeenkomst Vereenvoudigde Schaderegeling.
Basisverzekering: Een verplichte zorgverzekering voor alle rechtmatige ingezetenen van Nederland, die bestaat uit een door de overheid vastgesteld standaardpakket van noodzakelijke zorg. De Zorgverzekeringswet laat de keuze voor een naturapolis of restitutiepolis.~ Zie ook: Aanvullende verzekering, Naturapolis, Restitutiepolis, Zorgverzekering, Zorgverzekeringswet.
Bass: Besluit aanbestedingen speciale sectoren
BAVAM: Beroepsaansprakelijkheidsverzekering van verzekeringstussenpersonen en makelaars in onroerende geoderen
BCA-pool: Bestuurders en Commissarissen Aansprakelijkheidsverzekeringpool
BCE: Bureau Co�rdinatie Experts
BCS: Beurs Clearing Systeem
Beaufort, Schaal van -: Naar Sir Francis Beaufort genoemde schaal, vermeldende de windkracht en -snelheid, benaming en omschrijving van winden. Bijvoorbeeld: windkracht 7, snelheid 13.9-17.1 m per seconde, bomen bewegen, hinderlijk als men ertegenin loopt. In zuiver weerkundige zin is sprake van storm bij een gemiddelde windsnelheid van 75 km per uur over meer dan 10 minuten, dit komt overeen met windkracht 9 op de schaal van Beaufort. Van storm in de zin van de stormschadeverzekering is al sprake bij windkracht 7 op de schaal van Beaufort.~ Zie ook: Stormschadeverzekering.
Bederfelijke-zakenclausule: In de Nederlandse beurs-goederenpolis op te nemen clausule die alle van buiten komende onheilen inclusief diefstal, vermissing en verduistering dekt. Bederfschade is slechts gedekt indien het vervoer een bepaalde vertraging ondervindt, bijvoorbeeld ten minste vijf dagen, door materi�le schade aan het vervoermiddel of in geval van brand, stranding, zinken of aanvaring van het vaartuig/vervoermiddel. Voorts als gevolg van brand, inwerking van zeewater, breken/scheuren van pijpleidingen en ketels, uitvallen van koel-/vriesinstallatie gedurende ten minste 48 uur en lossen/herladen uit nood in een noodhaven.
Beding van wederopbouw: Zie: Wederopbouw.
Bedrijfsbezetting: Een op 2 november 1981 ter griffie van de Arrondissementsrechtbank in Den Haag gedeponeerd molestbegrip: het zonder toestemming van de werkgever aanwezig zijn op een bedrijfsterrein, waarbij de werkgever wordt gehinderd in de toegang tot het terrein en/of in de uitoefening van zijn taak en bevoegdheden.~ Zie ook: Molest.
Bedrijfsfeestenverzekering: Zie: Evenementenverzekering.
Bedrijfsschadeverzekering: Verzekering tegen het geldelijk nadeel bestaande uit verlies van nettowinst en het doorgaan van diverse lasten waar geen inkomsten meer tegenover staan, als gevolg van stagnatie in het bedrijf door materi�le schade aan de in de polis vermelde gevaarsobjecten, veroorzaakt door een in de polis genoemd gevaar. Zij kan worden gesloten voor verschillende gevaren, o.a. brand, ontploffing, vliegtuigschade, storm, machinebreuk, wegvallen van de watervoorziening of de levering van elektrische stroom als gevolg van schade door een verzekerd gevaar in het leverende bedrijf en het afsluiten van een straat in verband met het intreden van een van de verzekerde gevaren in de omgeving. Het verzekerde belang van een bedrijfsschadeverzekering bestaat uit de vaste of doorgaande lasten, de lonen en salarissen en de nettowinst. Voor de vaststelling van de verzekerde som dient men het totaal van deze posten als basis te nemen. Een andere methode is de bruto-ontvangsten te verminderen met de variabele lasten. Dat noemt men ook wel brutowinstverzekering. De verzekerde som is voorts afhankelijk van de verzekerde uitkeringstermijn, d.w.z. de maximale termijn waarover de schade door bedrijfsstagnatie wordt vergoed, bijvoorbeeld 13, 26, 52 weken, of meer. De verzekering omvat ook de extra kosten verbonden aan maatregelen die in geval van een stagnatie worden genomen om deze zo spoedig mogelijk op te heffen. Voor schade en kosten samen wordt doorgaans echter niet meer vergoed dan het bedrag dat verschuldigd zou zijn indien geen maatregelen zouden zijn getroffen en in geen geval meer dan de verzekerde som.~ Zie ook: Accres/decres-clausule, Consequential loss, Doorgaande lasten, Dual basis-methode, Effectief bedrag, Huurschadeverzekering, Lonenpolis, Loss of earnings, Machinebreukbedrijfsschadeverzekering, Molestbedrijfsschadeverzekering, Omzetpolis, Productpolis, Transportbedrijfsschadeverzekering, Variabele lasten, Vergelijkingstermijn, Winstverzekering.
Bedrijfstakpensioenfonds: Pensioenfonds dat voor een gehele bedrijfstak in het leven is geroepen, dus niet alleen voor een bepaalde onderneming.
Bedrijfsverzamelgebouwen: Waarde die een zaak vertegenwoordigt in verband met het bedrijf waarvoor het wordt gebruikt. Een andere term hiervoor is going concern waarde. Het bedrag van de bedrijfswaarde zal doorgaans hoger liggen dan het bedrag dat bij verkoop van de zaak kan worden verkregen. Indien vervanging mogelijk is zal de bedrijfswaarde veelal gelijk zijn aan de vervangingswaarde.~ Zie ook: Vervangingswaarde.
Beëindiging van de verzekering: Het niet nakomen van de verplichting tot betaling van de vervolgpremie kan leiden tot be�indiging van de verzekeringsovereenkomst. Art. 7:934 van het Burgerlijk Wetboek stelt daartoe als voorwaarde dat de verzekeraar de verzekeringnemer vruchteloos moet hebben aangemaand. Die aanmaning moet n� de vervaldag zijn geschied onder vermelding van de gevolgen van niet-betaling en in de aanmaning moet een termijn van 14 dagen zijn gegeven om alsnog te betalen.~ Zie ook: Premiebetaling, Schorsing van de dekking.
Begrafenisverzekering: Overlijdensverzekering die bij overlijden van de verzekerde een bedrag uitkeert, bedoeld om de begrafenis- c.q. crematiekosten te bestrijden.
Begunstigde, Aanwijzen van de -: Zie: Aanwijzen van de begunstigde.
Begunstigde, Onwaardigheid van de -: Zie: Onwaardigheid van de begunstigde.
Begunstigde, Overlijden van de -: Zie: Overlijden van de begunstigde.
Begunstigde: Degene die in een polis (ongevallen- of levensverzekering) is genoemd als gerechtigde tot het in ontvangst nemen van de uitkering. Dit kan zijn de verzekeringnemer, maar ook een derde, die hiertoe door de verzekeringnemer is aangewezen.
Begunstiging: Zie: Aanvaarding van de begunstiging.
Behendigheids- en snelheidsritten: Verzekering waarbij de verzekeraar alleen vergoeding behoeft te betalen wanneer het schip niet behouden heeft gevaren, dus bij totaal verlies en/of afkeuring. Vindt op beperkte schaal toepassing in de (zee)cascoverzekering.
Bekendheidsclausule: Clausule waarin de verzekeraar, al dan niet na inspectie, verklaart op de hoogte te zijn van de ligging, wijze van gemeenschap, constructie, aard, verwarming, verlichting, gebruik en inrichting van de in de polis genoemde opstal. Komt vooral voor bij volgens beursgebruik gesloten brand-, inbraak- en stormpolissen.~ Zie ook: Bestemmingsverandering.
Belang: Zie: Verzekerbaar belang.
Belastinggarantie: Schadeverzekeraars verstrekken wel eens een belastinggarantie aan degene die een uitkering wegens letsel ontvangt bij wijze van vergoeding voor verlies aan arbeidsvermogen. Een dergelijke vergoeding voor gemis van verdiencapaciteit kan niet als inkomen worden beschouwd, zodat er geen inkomstenbelasting over betaald hoeft te worden. De belastinggarantie stelt dan ook dat daarom het bedrag van deze uitkering niet aangegeven hoeft te worden. De garantie houdt voorts in dat wanneer de inspecteur der belastingen toch belasting hierover invordert, de verzekeraar deze belasting voor zijn rekening neemt.
Beledigde partij: De benadeelde die in een strafzaak kan vragen de verdachte van een strafbaar feit tevens te veroordelen tot betaling van de door hem geleden, door de verdachte veroorzaakte, schade. Het slachtoffer dat een vordering tot schadevergoeding heeft op de dader, kan zich melden bij de Officier van Justitie voordat de rechtszitting plaatsvindt door het invullen van een voegingsformulier. De benadeelde is niet verplicht op de zitting aanwezig te zijn. De Hoge Raad besliste dat een gesubrogeerde verzekeraar voor zijn claim zich niet civiele partij kan stellen. Deze mogelijkheid staat alleen open voor niet te ingewikkelde vorderingen. Splitsing van de vordering is eventueel mogelijk; het ingewikkelde deel kan dan later nog via een normale civiele procedure tegen de dader worden gevorderd.
Beleggingskas: Zie: Spaarkas.
Beleggingsverzekering: Een vorm van levensverzekering waarbij de spaarpremie wordt belegd in aandelen. De spaarpremie wordt aangewend voor het verwerven van eenheden (units) in een beleggingsfonds. Indien de verzekerde op de einddatum van de verzekering in leven is, ontvangt de begunstigde de op die datum geldende waarde van het verworven aantal units. In plaats van een uitkering in geld kan hij veelal ook uitkering verlangen in de vorm van participaties in het aandelenfonds.~ Zie ook: Spaarpremie, Unit-linkedverzekering, Universal-lifeverzekering.
Belendingenclausule: Clausule, opgenomen in de meeste brandpolissen, maar ook wel in die voor inbraak en storm, waarin wordt vermeld dat ligging, constructie, aard en inrichting van de belendingen de verzekering niet zullen prejudici�ren. De verzekeraar geeft daarmee te kennen dat de belendingen, aanwezig bij het sluiten van de verzekering, indien zij in de polis niet of niet juist vermeld mochten zijn, geen invloed op de geldigheid van de verzekering zullen hebben.
Belening: Belenen is een van de beschikkingsrechten bij levensverzekering. De verzekeringnemer kan bij daarvoor vatbare vormen van levensverzekering gelden lenen bij de levensverzekeraar. Van de lening wordt een aantekening op de polis gesteld; wenst de verzekeringnemer dat niet, dan zal hij de polis gedurende de looptijd van de lening aan de verzekeraar in bewaring moeten geven. Een polis die zonder enige beperking kan worden afgekocht, zal in het algemeen kunnen worden beleend tot een bedrag van ten hoogste de afkoopwaarde. Over het geleende bedrag is rente verschuldigd.~ Zie ook: Beschikkingsrecht.
Bemiddelaar, Herverzekerings-: Zie: Herverzekeringsbemiddelaar.
Bemiddelaar, Onder-: Zie: Onderbemiddelaar.
Bemiddelaar, Verzekerings-: Zie: Verzekeringsbemiddelaar.
Bemiddelaar: De in de Wet financi�le dienstverlening gebruikte benaming voor de financi�le dienstverlener die bemiddelt bij het tot stand brengen van overeenkomsten inzake een financieel product. Anders dan de Wfd bevat het ontwerp van de Wet op het financieel toezicht wel een definitie van bemiddelaar: degene die bemiddelt.~ Zie ook: Bemiddelen.
Bemiddelen: Dit is een in art. 1 sub e van de Wet financi�le dienstverlening gedefinieerd begrip: alle werkzaamheden gericht op het als tussenpersoon tot stand brengen van overeenkomsten inzake financi�le producten tussen consumenten en aanbieders, of, voor zover het overeenkomsten ten aanzien van verzekeringen of krediet betreft, bestaande uit het assisteren bij het beheer en de uitvoering van dergelijke overeenkomsten.~ Zie ook: Adviseur, Bemiddelaar, Herverzekeringsbemiddelaar, Onderbemiddelaar, Tussenpersoon.
Bemiddeling, Assurantie-: Zie: Verzekeringsbemiddeling.
Bemiddeling, Verzekerings-: Zie: Verzekeringsbemiddeling.
Bemiddeling, Wachttijd-: Zie: Wachttijdbemiddeling.
Bemiddeling, Zorg-: Zie: Zorgbemiddeling.
Bemiddelingsovereenkomst: Een in art. 7:425 van het Burgerlijk Wetboek gedefinieerd begrip: de overeenkomst van opdracht waarbij de ene partij, de opdrachtnemer, zich tegenover de andere partij, de opdrachtgever, verbindt tegen loon als tussenpersoon werkzaam te zijn bij het tot stand brengen van een of meer overeenkomsten tussen de opdrachtgever en derden.
Bemiddelingsverbod: Op grond van het bepaald in art. 180 van de Wet toezicht verzekeringsbedrijf 1993 is het verboden te bemiddelen bij of op andere soortgelijke wijze mee te werken aan de voorbereiding of totstandkoming van overeenkomsten van verzekering met een verzekeraar, die (a) geen vergunning heeft om het verzekeringsbedrijf uit te oefenen, (b) een bijkantoor in Nederland heeft en niet heeft voldaan aan de voor de toelating voorgeschreven procedure of (c) diensten naar Nederland verricht en niet heeft voldaan aan de voor de toelating voorgeschreven procedure.
Benefits, Defined -: Zie: Defined benefits.
Benzinepompverzekering: Verzekering van het risico van iedere beschadiging van de benzinepomp, met uitzondering van schade door molest en normale slijtage; de verzekering dekt tevens het wettelijke aansprakelijkheidsrisico zowel voor wat betreft personen- als zaakschade.
Beredding: Het nemen van maatregelen tot voorkoming of vermindering van schade, indien een risico zich verwezenlijkt of dreigt te verwezenlijken.
Bereddingskosten, Vergoeding van -: Zie: Vergoeding van bereddingskosten.
Bereddingskosten: Kosten die zijn verbonden aan het nemen van maatregelen tot voorkoming of vermindering van schade, indien een risico zich verwezenlijkt of dreigt te verwezenlijken.~ Zie ook: Bereddingsplicht, Vergoeding van bereddingskosten.
Bereddingsplicht: De op grond van artikel 957 lid 1 van het Burgerlijk Wetboek op de verzekeringnemer respectievelijk de verzekerde rustende verplichting om zodra hij van de verwezenlijking van het risico of het ophanden zijn daarvan op de hoogte is, of behoort te zijn, naar mate hij daartoe in de gelegenheid is, binnen redelijke grenzen alle maatregelen te nemen, die tot voorkoming of vermindering van de schade kunnen leiden. De bereddingsplicht ziet uitsluitend op buitengewone maatregelen bij (dreigende) schade, dus niet op de algemene verplichting om schade te voorkomen.~ Zie ook: Bereddingskosten.
Beroepsaansprakelijkheid: De aansprakelijkheid voortvloeiende uit fouten of verzuimen begaan bij de uitoefening van een beroep. Zal meestal geen wettelijke aansprakelijkheid, maar contractuele aansprakelijkheid zijn. De mogelijkheid tot verzekering van dit risico is bestaat voor een beperkt aantal beroepen zoals medici, advocaten, accountants, notarissen, verzekeringsbemiddelaars, vastgoedmakelaars, maar in het algemeen betonen verzekeraars zich terughoudend met betrekking tot deze verzekeringsvorm. Sommige beroepsaansprakelijkheidspolissen dekken alleen zuivere vermogensschade, dus geen letsel- en zaakschade. Andere polissen dekken ook wel letselschade (artsen) of zaakschade (architecten). Voor bestuurders en commissarissen van vennootschappen en verenigings- en stichtingsbestuurders wordt in poolverband (BCA-Pool) dekkingsmogelijkheid geboden.~ Zie ook: Aansprakelijkheidsverzekering, BAVAM, BCA-Pool, Contractuele aansprakelijkheid, Dienstenaansprakelijkheid, Foutenverzekering.
Beroepsaansprakelijkheidsverzekering: Verzekering die dekking verleent voor de aansprakelijkheid van de verzekerde wegens fouten, verzuimen of nalatigheden in de uitoefening van zijn beroep begaan: de dekking van de contractuele aansprakelijkheid staat hierbij op de voorgrond. Een voorbeeld hiervan is de door de BAVAM aangeboden beroepsaansprakelijkheidsverzekering voor verzekeringstussenpersonen en vastgoedmakelaars.
Beroepspensioenfonds: Pensioenfonds voor beoefenaren van een bepaald beroep, zoals notarissen, huisartsen, actuarissen en vroedvrouwen. Als er voor een bepaalde beroepsgroep een beroepspensioenfonds is, zijn alle beroepsgenoten verplicht om zich bij dat fonds aan te sluiten.
Beroepsziekte: Een beroepsziekte is een objectief vast te stellen rechtstreeks, niet plotseling gevolg van een min of meer langdurige blootstelling van een werknemer aan een fysisch, chemisch of biologisch risico of van de omstandigheden waarin hij zijn beroepsactiviteit uitoefent. Een voorbeeld hiervan is de dagelijkse inname van een kleine dosis giftige stoffen of dampen. Het is bijna altijd onmogelijk het moment waarop de ziekte begonnen is te bepalen, omdat bepaalde beroepsziekten zich pas jaren na het begin van de blootstelling aan het risico manifesteren of soms zelf zeer lang nadat de werknemer de desbetreffende activiteit heeft stopgezet, bijvoorbeeld bij bepaalde vormen van kanker.
Beschadigdheid: Zie: Vrij van beschadigdheid.
Beschikkingsgerechtigde: Degene aan wie de beschikkingsrechten van een polis van levensverzekering toekomen. De beschikkingsgerechtigde kan zijn de verzekeringnemer of iemand die later in diens rechten is getreden.
Beschikkingsrechten: De rechten die de verzekeringnemer of andere beschikkingsgerechtigde aan een polis van levensverzekering kan ontlenen. Deze rechten zijn: afkoop, begunstiging, belening, conversie, overdracht, premievrijmaking en verpanding.
Bestuurders- en commissarissenaansprakelijkheidsverzekering: Zie: Directors and officers liability insurance.
Bestuurlijke boete: Toezichthouders kunnen een bestuurlijke boete opleggen. Dat is een bestraffende sanctie die een onvoorwaardelijke verplichting tot betaling van een geldsom inhoudt.
Betaalkaarten: Zie: Geldclausule.
Beurs clearing system: In dit systeem worden alle via de assurantiebeurs tot stand gekomen transacties/contracten geadministreerd. Het systeem voorziet in gegevensuitwisseling tussen verzekeraars en makelaars. De actuele polissituaties, cumulatieve premie- en schadegegevens, historische premie-, schade- en buitenlandse assurantiebelasting transacties, alsmede historische verdelingen over de laatste 5 jaar kunnen online worden geraadpleegd.
Beurs: Vanouds was de beurs een trefpunt van kooplieden en de plaats waar zaken werden gedaan. Rotterdam kende al in 1598 een beursgebouw waarin handelsactiviteiten plaatsvonden en daarop betrekking hebbende verzekeringen konden worden gesloten. Amsterdam volgde later. Hier werd voor het eerst een beursgebouw in gebruik genomen in 1611. De verzekeringszaken werden voor de handelslieden gedaan door als zodanig be�digde makelaars in assuranti�n en in Amsterdam ook door niet be�digde assurantiebezorgers. Deze verzekeringstussenpersonen brachten de verzekeringen onder bij de op de beursvloer aanwezige assuradeuren, doorgaans gevolmachtigd agenten van binnen- of buitenlandse verzekeraars. Bij het merendeel van de ter beurze gesloten verzekeringen was sprake van coassurantie. Dit leidde ertoe dat voor verschillende verzekeringsvormen uniforme voorwaarden (beurspolissen) werden ontwikkeld. Als gevolg van de invoering van het e-ABS-systeem, het elektronisch Assurantie Beurs Systeem voor de coassurantie, bestaan er sinds 1 januari 2004 in ons land geen fysieke beurzen meer.~ Zie ook: Co�peratieve Vereniging Nederlandse Assurantie Beurs B.A.
Beursbengel, De -: Door NIBE-SVV uitgegeven vakblad voor de verzekeringsbranche. De naam is ontleend aan een lui-klok van de Beurs van Berlage te Amsterdam.~ Zie ook: Lutinebel.
Beursboekingsbureau: Zie: Vereniging Nederlandse Assurantie Beurs.
Beurscondities: Bepalingen, door de transportverzekeraars te Amsterdam en te Rotterdam in de loop van vele jaren vastgesteld met betrekking tot casco- en goederentransportverzekeringen. De beurscondities beperken enerzijds en verruimen anderzijds de standaarddekking van beurspolissen. Door verwijzing in een polis naar deze condities vormen zij een deel van de tussen verzekeraar en verzekeringnemer gesloten overeenkomst van verzekering. Afwijkingen zijn toegestaan, maar deze moeten uitdrukkelijk in de polis worden vermeld. De Nederlandse beurs-goederenpolis 2006 bevat geen verwijzing meer naar beurscondities; de algemene voorwaarden van deze polis hebben de functie van de beurscondities goeddeels overgenomen.~ Zie ook: Beurspolis.
Beursmakelaar: Zie: Makelaar.
Beursnota: Zie: Sluitnota.
Beursslip: Zie: Sluitnota.
Beurtvaartcondities: Verkorte benaming voor de Algemeene Vervoercondities der Vereeniging tot Behartiging van de Belangen van de Binnenlandsche Beurtvaart (Stoom en Zeil), vastgesteld op 18 juli 1912 en sedertdien enige malen gewijzigd. In 1950 werden zij vervangen door de Algemene Vervoercondities 1950, later door die van 1983, voor zendingen over de weg. De vrachtbrieven die in de zogenaamde binnenvaartlijndiensten (ook wel beurtvaart genoemd) worden gebruikt, verwijzen naar de Algemene Veerboot- en Beurtvaartcondities. Deze regelen o.a. dat de aansprakelijkheid voor ladingschade beperkt is tot maximum � 3,40 per kg beschadigd gewicht. Voor personenschade wordt maximaal � 137.000 per persoon vergoed, voor handbagage maximaal � 1.000.~ Zie ook: Algemene Vervoercondities.
Beveiligingsbewijs: Bewijsstuk dat beveiligingsmaatregelen tegen inbraak volgens de voorgeschreven normen door erkende (deskundige) bedrijven zijn uitgevoerd. De beveiligingsmaatregelen zijn voorgeschreven in de beveiligingsklasse-indeling die is opgesteld door het Nationaal Centrum voor Preventie. In het beveiligingsbewijs worden de namen vermeld van de bedrijven die de maatregelen hebben uitgevoerd. Erkende bedrijven zijn de door het Nationaal Centrum voor Preventie erkende slotenspecialisten en elektrotechnische beveiligingsbedrijven. Het beveiligingsbewijs heeft in de loop der jaren veel aanpassingen ondergaan.
Bevrachting: Onder deze benaming worden drie onderling verschillende overeenkomsten begrepen: rompbevrachting (bare boat charter of charter by demise), reisbevrachting (reischarter) en tijdbevrachting (tijdcharter). De bevrachtingsovereenkomst kan, maar hoeft geen vervoersovereenkomst te zijn. Is er sprake van vervoer, dan is titel 5 afdeling 2 van boek 8 van het Burgerlijk Wetboek van toepassing (Zie: art. 8:373 BW). Een bevrachtingsovereenkomst die geen vervoersovereenkomst is, is de rompbevrachting (Zie: art. 8:530 BW). Deze valt dus buiten de regels van de vervoersovereenkomst. De bevrachting vertoont overeenkomst met de huurovereenkomst. Art. 8:374 BW sluit echter de toepassing van huur, bewaargeving en bruikleen op de terbeschikkingstelling van een schip uit.1. Rompbevrachting is een overeenkomst waarbij de ene partij (de rompvervrachter) het schip ter beschikking stelt van de wederpartij (rompbevrachter) zonder daarover nog enige zeggenschap te houden. Bij deze vorm wordt dus de beschikkingsmacht over het schip voor een bepaalde periode overgedragen.2. Reisbevrachting is een overeenkomst waarbij de ene partij (de vervrachter) zich verbindt een aangewezen schip geheel of voor een deel ter beschikking te stellen van de wederpartij (de bevrachter), teneinde op één of meer bepaalde reizen voor haar personen of zaken over zee te vervoeren tegen betaling van een zekere prijs voor dit vervoer.3. Tijdbevrachting is een overeenkomst waarbij de ene partij (de vervrachter) zich verbindt een aangewezen schip gedurende een bepaalde tijd ter beschikking te stellen van de wederpartij (de bevrachter), teneinde het te haren behoeve voor de vaart ter zee te gebruiken tegen betaling van een prijs berekend naar tijdsduur. Voor de binnenvaart Zie: artt. 8:892 en 8:990 BW.Een belangrijk verschil tussen de tijd- en reisbevrachting is dat bij eerstgenoemde het risico van de reisduur geheel voor de bevrachter is, terwijl bij laatstgenoemde de vervrachter belang heeft bij een zo kort mogelijke reis, inclusief laden en lossen, zodat hij het schip zo spoedig mogelijk opnieuw kan vervrachten. De beslissende factor t.a.v. de vraag wanneer sprake is van reis- of tijdbevrachting is volgens de wet of de terbeschikkingstelling al dan niet op tijdbasis geschiedt. Derhalve is alle bevrachting die geen tijdbevrachting is, volgens de wet reisbevrachting.~ Zie ook: Bevrachtingsvoorwaarden 1991.
Bevrachtingsvoorwaarden 1991: Voor het vervoer van zaken over de binnenwateren golden modellen voor bevrachtingsovereenkomsten. Daarin wordt verwezen naar de zogenaamde Bevrachtingsvoorwaarden 1991. Ladingen voor schepen die via de zogenaamde Schippersbeurs werden bevracht, moesten worden vervoerd op deze Bevrachtingsvoorwaarden. Ook voor niet via de Schippersbeurs lopende bevrachtingen werden ze vaak toegepast. Ze regelden o.a. de aansprakelijkheid van de vervoerder voor ladingschade. Zie ook de artt. 8:890 t/m 961 van het Burgerlijk Wetboek.
Bewaarplicht: Een in het Besluit financi�le dienstverlening aan een financi�le dienstverlener opgelegde verplichting om bepaalde gegevens gedurende een bepaalde periode te bewaren. Het gaat hierbij om de bij een consument ingewonnen informatie en het op basis daarvan verkochte financi�le product en om de in de klachtenadministratie van de financi�le dienstverlener opgenomen gegevens.
Bewijs van de verzekeringsovereenkomst: De verzekeraar en de verzekeringnemer kunnen met alle middelen rechtens bewijs leveren van het bestaan van een overeenkomst van verzekering. Op grond van het bepaalde in art. 7:932 lid 1 van het Burgerlijk Wetboek moet de verzekeraar zo spoedig mogelijk een polis afgeven. Dat is een akte, waarin de overeenkomst van verzekering is vastgelegd, en als zodanig een belangrijk bewijsmiddel~ Zie ook: Akte, Polis.
Bewijslast: Hiermee wordt vooral bedoeld het risico verbonden aan het bezit van een motorrijtuig, bijvoorbeeld een brand- of ontploffingsschade die door een auto wordt veroorzaakt. Dit bezitsrisico wordt gedekt onder de WAM-polis, naast het zogenaamde verkeersrisico en het eventuele werkrisico zoals van een vorkheftruck of graafmachine.~ Zie ook: Verkeersrisico, Werkrisico.
Bid bond: De bid bond of inschrijvingsborgtocht is een bond, waarbij de surety de middelen verschaft om een andere aannemer het werk te laten uitvoeren en daarvoor een performance bond te verschaffen indien de aannemer bij gunning van het werk voor de aangeboden prijs het contract weigert en geen performance bond levert.~ Zie ook: Bond, Performance bond.
Bijdekkingsclausule, Automische -: Clausule krachtens welke tot een beperkt percentage of bedrag dekking wordt toegezegd boven de in de polis vermelde verzekerde som, in veel gevallen zelfs voordat hiervan kennis is gegeven aan en akkoordverklaring is ontvangen van de verzekeraars bijvoorbeeld wegens uitbreidingen of prijsstijging. Ook spreekt men wel van automatische bijverzekeringsclausule of automatic reinstatement clause. Soms ook gebruikt voor de automatische bijverzekering van schadebedragen in die gevallen waarin na een schade de verzekerde som met het bedrag van schade plus kosten wordt verminderd.~ Zie ook: Accres/decres-clausule, Reinstatement clause.
Bij-derdenpolis: Milieuschadeverzekering voor bedrijven, bijvoorbeeld gasfitters, loodgieters e.d., die werkzaamheden bij derden verrichten.
Bijladingschadeclausule: Clausule volgens welke schade veroorzaakt door andere, in hetzelfde vervoermiddel geladen, zaken voor rekening van verzekeraars wordt gebracht. Betekent bij verzekering volgens Engels recht (damage caused by other cargo) een uitbreiding van de dekking, omdat schade door bijgeladen zaken niet is schade door een peril of the seas. Naar Nederlands recht vormt de clausule geen wezenlijke uitbreiding van de dekking, omdat schade door bijgeladen zaken reeds is gedekt als schade door een van buiten komend onheil.
Bijsluiter, Financiële -: Zie: Financi�le bijsluiter.
Bijverzekering: Verzekering die uitbreiding geeft aan de oorspronkelijke polis door verhoging van de verzekerde som in verband met een uitbreiding van het gevaarsobject, prijsstijging o.i.d. Bijverzekering wordt gewoonlijk in een aanhangsel gedocumenteerd, maar ook wel door middel van een nieuw polisblad. Indien de omschrijving van het gevaarsobject of het verzekerde belang wordt uitgebreid zonder dat de verzekerde som een verhoging ondergaat (bijvoorbeeld bij bedrijfsschadeverzekering), spreekt meneveneens van bijverzekering.~ Zie ook: Aanhangsel, Bijdekkingsclausule.
Bijverzekeringsclausule, Automatische -: Zie: Bijdekkingsclausule, Reinstatement clause.
Bijzonder trekkingsrecht: Zie: Special Drawing Rights.
Bijzondere aansprakelijkheidsverzekering: Een bijzondere aansprakelijkheidsverzekering is de verzekering van de aansprakelijkheid die kan voortvloeien uit een bepaalde hoedanigheid, zoals die van jager of houder van een motorrijtuig, of uit de eigendom of het gebruik van een bepaalde zaak.~ Zie ook: Algemene aansprakelijkheidsverzekering.
Bijzondere avarij: Zie: Avarij-particulier.
Bijzondere voorwaarden: De Bijzondere voorwaarden zijn het onderdeel van de verzekeringsvoorwaarden waarin de op het verzekerde risico betrekking hebbende specifieke bepalingen van de overeenkomst van verzekering zijn neergelegd zoals een begripsomschrijvingen, de omvang van de verzekering, de uitsluitingen, de wijze van schaderegeling en het eigen risico.
Bill of lading: Zie: Cognossement.
BIM: Beroepsvereniging van Insurance/Risk Managers
Bindend advies: Wijze van geschillenbeslechting, hierin bestaande dat partijen overeenkomen over de oplossing van het geschil een hen bindende uitspraak van (een) derde(n) te vragen. Anders dan bij arbitrage levert een bindend advies geen voor gerechtelijke executie vatbare uitspraak op. Indien een van de partijen zich niet overeenkomstig het bindend advies gedraagt, kan de andere de bevoegde rechter veroordeling van zijn wederpartij tot nakoming van het advies vragen. De rechter zal deze eis toewijzen, tenzij hij oordeelt dat het advies uit hoofde van zijn inhoud of wijze van totstandkoming zozeer tegen de redelijkheid indruist dat de eisende partij in strijd met de billijkheid en de goede trouw zou handelen door haar wederpartij eraan te willen houden. Volgens art. 6:236 onder n van het Burgerlijk Wetboek moet een consument het recht worden gegeven binnen een maand nadat de wederpartij te kennen geeft een bindend advies te wensen, toch inschakeling van de gewone rechter te eisen.~ Zie ook: Arbitrage.
Binder: Een voorlopige bevestiging van herverzekeringsdekking, hangende de uitgifte van de offici�le contractdocumenten, die uiteindelijk door beide contractpartijen dienen te worden ondertekend en die op hun beurt de binder vervangen.~ Zie ook: Open cover.
Binding authority: Zie: Open cover.
Binnenbraak: Het zich wederrechtelijk toegang verschaffen tot een afgesloten ruimte door braak, niet aan de buitenkant van een gebouw, maar vanuit een binnenshuis gelegen ruimte. Is meestal niet zonder meer gedekt. ~ Zie ook: Braak, Buitenbraak.
Binnenlandse onlusten: Een op 2 november 1981 ter griffie van de Arrondissementsrechtbank in Den Haag gedeponeerd molestbegrip: min of meer georganiseerde gewelddadige handelingen, die zich op verschillende plaatsen binnen een staat voordoen.~ Zie ook: Molest.
Binnenlandse transportverzekering: Verzekering die beperkt is tot transporten, waarvan het begin- en eindpunt binnen Nederland zijn gelegen.
Binnenschepen: Schepen die teboekstaan in het in artikel 8:783 van het Burgerlijk Wetboek genoemde register alsmede de schepen die noch in dit register noch in het in artikel 8:193 BW genoemde register voor zeeschepen te boek staan en blijkens hun constructie noch uitsluitend noch in hoofdzaak voor drijven in zee bestemd zijn. Zie: art. 8:3 BW
Binnenvaart-cascoverzekering: Zie: Schepencascoverzekering.
BKR: Bureau Krediet Registratie
Bliksemschade: Schade door blikseminslag zonder dat daardoor brand ontstaat, ook wel koude bliksemschade genoemd. Indien slechts sprake is van een bliksemontlading in de naaste omgeving, dus zonder inslag in de verzekerde opstal, dan kan inductieschade ontstaan. Het hangt van de verzekeringsvoorwaarden af of de hierdoor ontstane schade is gedekt.~ Zie ook: Brandschade, Inductieschade.
Blind herverzekeringscontract: Zie: Treaty herverzekering.
Blockpolis: Speciale verzekeringsvorm voor juweliers en diamantairs, waarbij alle tot de handelsvoorraad van de verzekerde behorende zaken (juwelen, edelgesteenten e.d.), hem door derden ten verkoop, op zicht, ter bewerking of voor enig ander doel toevertrouwde soortgelijke zaken alsmede de tot zijn bedrijf behorende contanten binnen de in de polis genoemde territoriale grenzen verzekerd worden, ongeacht waar zij zich bevinden. De dekking is dus van kracht tijdens vervoer zowel als tijdens verblijf, ook indien de zaken tijdelijk aan derden worden toevertrouwd. De verzekering dekt schade (beschadiging en geheel of gedeeltelijk verlies) door onverschillig welke oorzaak, uitgezonderd schade door bewerking, oneerlijkheid van bepaalde personen, molest en atoomkernreacties. De premie wordt jaarlijks vooraf in ��n bedrag vastgesteld. De blockpolis wordt steeds gesloten als premier-risqueverzekering.~ Zie ook: Premier-risqueverzekering.
Blusmiddelen: Bijvoorbeeld brandkranen c.a., brandspuiten, draagbare blusapparaten en pompen, brandemmers, gasinstallaties, sprinklerinstallaties. Toepassing ervan wordt uit verzekeringsoogpunt aanbevolen ter verkleining van het risico, ter verkrijging van een daarmee vaak samengaande korting op de brandpremie, dan wel ter vermijding van een toeslag zo niets aan brandpreventie mocht worden gedaan. Onderscheid wordt gemaakt tussen automatisch werkende blusmiddelen (gas- en sprinklerinstallaties) en niet-automatisch werkende blusmiddelen.
Blusmiddelenclausule: Clausule in brandverzekeringspolissen waarin de verzekerde wordt verplicht om de blusmiddelen die aanwezig waren bij de aanvang van de verzekering en waarvoor op de premie een korting werd verleend, gedurende de verzekeringstermijn aanwezig te houden en te zorgen dat deze behoorlijk werkvaardig blijven. Daartoe zullen o.a. de handblusapparaten eenmaal per jaar door de leverancier moeten worden gecontroleerd en zo nodig worden bijgevuld. Een automatisch werkende sprinklerinstallatie of een automatisch werkende gasblusinstallatie zal elk halfjaar moeten worden herkeurd en van een nieuw geldig certificaat van het Bureau voor Sprinklerbeveiliging moeten zijn voorzien.
Blussingskosten: De kosten voor de overheidsbrandweren moeten door de betrokken gemeenten worden gedragen; in sommige gemeenten worden die kosten door middel van een afzonderlijke belasting op de inwoners van de gemeente verhaald. Omdat de blussingskosten niet ten laste komen van de verzekerde die brand gehad heeft, blijven brandverzekeraars van deze kosten vrij. De kosten die de verzekerde zelf maakt om een brand te bestrijden, zijn - binnen zekere grenzen - wel voor rekening van zijn brandverzekeraar.~ Zie ook: Bereddingskosten, Brandweerkosten.
Bluswaterschade: Zie: Brandschade.
Bodemerij: Een van de oudste vormen van zeeverzekering, die in Nederland niet meer bestaat. Het betrof een geldlening aan een scheepseigenaar met het beding dat als schip en/of lading verloren gingen, het geleende geld niet terugbetaald behoefde te worden; bij behouden aankomst moest het geleende bedrag met (hoge) rente worden terugbetaald.
Bodemverontreiniging: Zie: Milieuverontreiniging, Wet Bodembescherming.
Boete, Bestuurlijke -: Zie Bestuurlijke boete.
Boete: Geldstraf. Men kan onderscheiden strafrechtelijke boeten, bestuurlijke boeten en privaatrechtelijke boeten. In het laatste geval vloeien deze voort uit een boetebeding, bijvoorbeeld wegens te late oplevering van werk. Verzekeraars sluiten aansprakelijkheid voor boeten doorgaans uit.~ Zie ook: Bestuurlijke boete, Malus, Punitive damages.
Bond, Average -: Zie: Avarij-grossecompromis.
Bond, Bid -: Zie: Bid bond.
Bond, Performance -: Zie: Performance bond.
Bond: Engelse benaming voor de overeenkomst waarbij de ene partij (de surety) zich jegens zijn wederpartij (de principal) verbindt een derde (de obligee), indien de principal in gebreke blijft een door hem tegenover die derde aangegane verbintenis na te komen, binnen de in de bond neergelegde grenzen financieel in staat te stellen de verbintenis, eventueel door anderen, te doen uitvoeren c.q. voltooien. Ook wel surety bond of contract guarantee genoemd. Wordt vooral verlangd van aannemers van grote openbare werken. De aanbesteder beoogt ermee te voorkomen dat hij, nadat hij het werk voor een bepaalde prijs heeft gegund, voor financi�le tegenvallers komt te staan doordat de aannemer zich terugtrekt of niet bij machte is het werk te voltooien. De meest voorkomende bonds zijn de bid bond en de performance bond.
Bontwerkverzekering: Zie: Kostbaarhedenverzekering.
Bonus: (Extra) uitkering uit de winst. De term wordt in Engelssprekende landen in de levensverzekering gebruikt voor het winstaandeel dat de levensverzekeraar aan de verzekeringnemers ten goede laat komen. Hier te lande is in de levensector bekend de bonuspolis, die onder bepaalde voorwaarden een verhoging van het risicokapitaal toekent mits de verzekerde zich driejaarlijks (op eigen kosten) onderwerpt aan een zogenaamde periodiek geneeskundig onderzoek door zijn huisarts; de uitslag van deze keuring speelt geen rol voor de lopende levenpolis. In de schadeverzekering wordt in een enkel geval een zogenaamde no-claimbonus overeengekomen, d.w.z. dat een zeker gedeelte van de betaalde premie aan de verzekeringnemer wordt gerestitueerd indien de verzekering eindigt zonder dat een schadevordering wordt ingediend. De zogenaamde no-claimkorting bij motorrijtuigverzekering wordt ook wel no-claimbonus genoemd, maar dit werkt verwarrend, omdat het hier geen restitutie van een deel van de betaalde premie betreft, maar een korting op de voor het volgende verzekeringsjaar te betalen premie.~ Zie ook: Malus, No-claimkorting.
Bonus-malusladder: Komt voor in motorrijtuigverzekeringen. Deze ladder geeft het kortingspercentage of het eventuele toeslagpercentage aan dat wordt toegepast op de bruto premie. Men klimt hoger op de ladder indien een verzekeringsjaar schadevrij is afgesloten. Komt echter een schade ten laste van de polis, dan vindt een terugval plaats. Het klimmen op de ladder gaat meestal met stappen van 5% � 10% tot het maximum van (meestal) 75% is bereikt. De terugval na een schade gaat meestal met vier � vijf stappen tegelijk. Is de hoogste trede bereikt, dan geldt meestal een zogenaamde bonusbescherming, waardoor wel een terugval op ladder plaatsvindt, maar het kortingspercentage onaangetast blijft. De inschaling van nieuwe verzekeringnemers op de ladder geschiedt aan de hand van de royementsverklaring van een vorige verzekeraar en volgens de bij de verzekeraar gebruikelijke maatstaven.~ Zie ook: Royementsverklaring.
Borg: Het Nationaal Centrum voor Preventie geeft erkenningen af aan bedrijven die zich bezighouden met inbraakbeveiliging, zowel op bouwkundig als op elektronisch gebied, en die aan gestelde eisen van vakbekwaamheid en deskundigheid voldoen. De erkenning resulteert in de afgifte van een BORG-certificaat. Het BORG-certificaat betekent dat de beveiliging voldoet aan de eisen die worden gesteld door de overheid, de verzekeraars en de beveiligingsbranche.
Bossenverzekering: Verzekering welke tot doel heeft de eigenaar van een bos te dekken tegen schade aan het bos door brand (op bepaalde voorwaarden ook schade door storm). Geschiedt meestal op onderlinge basis. Het onderhoud van de bossen en van de zogenaamde brandgangen, de soort bomen e.d. spelen een grote rol bij de beslissing over het al dan niet aanvaarden van het risico door de (op dit terrein gespecialiseerde) maatschappij.
Both to blame collision clause: Clausule in de goederentransportverzekering volgens welke de verzekeraars zich verplichten aan de verzekerde het bedrag te vergoeden dat deze laatste op grond van een in het cognossement voorkomende both to blame collision clause aan de rederij zal moeten betalen. Met de bewuste cognossementsclausule beoogt de rederij bepaalde gevolgen van het Amerikaanse recht te ontgaan inzake aanvaring tussen twee schepen die beide schuld aan de aanvaring hebben. Volgens dit recht moet, indien beide schepen (A en B) schuld hebben, ieder de helft van de schade van zijn wederpartij vergoeden, maar belanghebbenden bij lading aan boord van A kunnen hun schade ten volle op de reder van B verhalen. Doordat deze de helft hiervan van reder A vergoed krijgt, komt 50% van de schade aan lading A ten laste van reder A, terwijl deze zich voor ladingschade door aanvaring rechtsgeldig in zijn cognossementen juist had vrijgetekend. Door de both to blame collision clause in het cognossement kan reder A het deel van de door hem ter zake van zijn eigen lading aan B betaalde schadevergoeding van ladingbelanghebbenden terugvorderen. Door de both to blame collision clause in de polis komt het aldus door ladingbelanghebbenden te betalen bedrag uiteindelijk ten laste van hun transportverzekeraars.~ Zie ook: Aanvaringsaansprakelijkheid.
Bouwjaarkorting: Het bedrag waarvoor een opstal of een schip is gebouwd, dus de werkelijke bouwkosten.
Bovenstaande verzekeraar: De verzekeraar die de polis of sluitnota als eerste - doorgaans ook als belangrijkste - verzekeraar heeft getekend, heeft veelal een speciale positie. Hij (en soms ��n � twee volgenden) dient beslissingen te nemen, bijvoorbeeld bij tussentijdse wijzigingen en bij het goedkeuren van schaderekeningen. De overige verzekeraars volgen zijn zienswijze gewoonlijk, maar zijn daartoe niet verplicht.~ Zie ook: Coassurantie, Leading commission, To follow-clause.
B-polis: De door de Pensioen- en spaarfondsenwet geboden mogelijkheid om een pensioentoezegging uit te laten voeren door een toegelaten levensverzekeraar. E�n van de mogelijkheden is dat de werkgever een overeenkomst van levensverzekering sluit. Bij de betreffende overeenkomst van levensverzekering is de werkgever de verzekeringnemer en de aan diens onderneming verbonden werknemer is de verzekerde. Evenals op C-polissen zijn op B-polissen de Regelen verzekeringsovereenkomsten Pensioen- en spaarfondsenwet van toepassing.~ Zie ook: C-polis.
Braak: Deze term wordt o.m. gebruikt in inbraak- en uitgebreide gevarenverzekeringen. Een in de jurisprudentie gehanteerde definitie van braak is: de verbreking van een afsluiting met het doel zich wederrechtelijk toegang te verschaffen. Het gebruik van het woord 'verbreking' houdt niet per definitie in dat er voor braak sprake moet zijn van enige vorm van beschadiging. Voldoende is dat een afsluiting op een andere dan de ge�igende manier wordt geopend, bijvoorbeeld door het forceren van de afsluiting. De verzekeraar die voor de aanwezigheid van braak als eis stelt dat er sprake moet zijn van een zichtbare beschadiging, dient dit nadrukkelijk in zijn verzekeringsvoorwaarden te vermelden. ~ Zie ook: Binnenbraak, Buitenbraak.
Braakschade: Schade veroorzaakt aan gebouwen, brandkasten, kluisdeuren enz. bij inbraak, overval of poging daartoe. Is normaliter niet begrepen onder een verzekering welke de inhoud van gebouwen, brandkasten of kluizen tegen inbraak dekt; wordt evenwel vaak als afzonderlijke post op premier-risquebasis op een inbraakpolis meeverzekerd. Ook bij motorrijtuigen speelt braakschade een rol, niet alleen wat betreft de schade ��n de auto, maar ook ten aanzien van uit de auto gestolen inboedelzaken. Het gaat ook daar om zichtbare, uitwendige beschadiging van afsluitingen.~ Zie ook: Binnenbraak, Buitenbraak.
Branche: Het schade- en het levensverzekeringsbedrijf kent verschillende branches, d.w.z. takken van verzekering. De Wet toezicht verzekeringsbedrijf 1993 geeft een limitatieve opsomming van de branches en welke benamingen daarvoor worden gehanteerd.
Brand: Bij brandverzekeringen is het van belang dat duidelijkheid bestaat over wat onder brand wordt verstaan. In 1979 heeft de Vereniging van Brandverzekeraars in Nederland aanbevolen de volgende, op jurisprudentie gebaseerde, omschrijving in de polis op te nemen:Onder brand is te verstaan een door verbranding veroorzaakt en met vlammen gepaard gaand vuur buiten een haard, dat in staat is zich uit eigen kracht voort te planten. Derhalve is onder andere geen brand:- zengen, schroeien, smelten, verkolen, broeien;- doorbranden van elektrische apparaten en motoren;- oververhitten, doorbranden, doorbreken van ovens en ketels.Deze definitie wordt nu in vrijwel alle brandpolissen opgenomen. Polissen voor uitgebreide gevaren geven soms - in afwijking van de definitie - vergoeding voor schaden door zengen, schroeien en smelten.~ Zie ook: Brandschade, Ontbrandingspunt, Ontvlammingspunt, Vuur, Zelfontbranding.
Brandbedrijfsschadeverzekering: Verzekering welke de financi�le gevolgen dekt van een stagnatie in een bedrijf die door brand is veroorzaakt. Men zij erop bedacht dat bedrijfsschade hier in beginsel alleen gedekt is na een onder de brandpolis gedekte materi�le schade, niet dus na een andersoortige schadeoorzaak zoals machinebreuk. Bedrijfsschadeverzekeringen plegen de materi�le schadeoorzaken als voorwaarde voor dekking te stellen.~ Zie ook: Bedrijfsschadeverzekering.
Brandbrief: Het door de afdeling Brand van de sector Schadeverzekeringen van het Verbond van Verzekeraars opgestelde overzicht van brandschaden van meer dan � 1 miljoen dat elk kwartaal wordt toegezonden aan de aangesloten brandverzekeraars.
Branddeur: Deur van speciale brandvrije constructie die bij brand automatisch dichtgaat, dienende tot meerdere beveiliging van het verzekerde object tegen uitbreiding van een ontstane brand. Plaatsing volgens voorschriften van verzekeraars kan premieovergang van een hoger naar een lager getarifeerd compartiment voorkomen of beperken. Een branddeur kan derhalve leiden tot een lagere (dooreen) brandpremie en uit dien hoofde tot een lagere brandbedrijfsschadepremie dan zonder branddeur verschuldigd zou zijn.~ Zie ook: Brandmuur.
Brandgevaarlijke werkzaamheden: Hiervoor is door brandverzekeraars een speciale clausule (voorheen ook wel lasclausule genaamd) ingevoerd. Wanneer de verzekerde aan derden opdracht geeft voor werkzaamheden met open vuur, mogen deze alleen worden uitgevoerd onder toezicht van een verantwoordelijke medewerker van verzekerde, die moet zorgen voor bepaalde brandpreventieve maatregelen, op straffe van een fors eigen risico bij schade.
Brandgevaarlijke zaken: Zie: Goederenclassificatie.
Brandkastclausule: Buiten werktijd dient ten minste een nader in de polis vermeld percentage van de juweliersvoorraad te zijn weggesloten in de brandkast of kluisruimte. Daarnaast is bepaald dat buiten werktijd in ieder geval alle juwelen en ongezette edelstenen met een inkoopwaarde boven een bepaald bedrag in een afgesloten brandkast dienen te zijn opgeborgen.
Brandkastenlijst: Een op basis van de door de Vereniging van Nederlandse Safeleveranciers ontwikkelde systematiek opgestelde lijst van in de handel zijnde en uit productie genomen inbraakwerende safes en kluisdeuren.
Brandmeldinstallatie: Installatie die in staat is m.b.v. detectors een (begin van) brand te ontdekken en, bij ontdekking, automatisch een alarmsysteem in werking te stellen. Men onderscheidt hierbij rookdetectors (reageren op de ionisatie van rookgassen of optisch op de aanwezigheid van rook), vuurdetectors (reageren optisch op de infraroodstraling van vlammen) en warmtedetectors (reageren thermisch, d.w.z. op temperatuurstijging, of pneumatisch, d.w.z. op de uitzetting van door brand verwarmde lucht in buizen). Bij de aanwezigheid van een goed werkende brandmeldinstallatie kan een korting op de brandpremie worden verleend. Daartoe dient de installatie goedgekeurd te worden door een erkend inspectiebureau en dient door de Stichting Bureau voor Sprinklerbeveiliging een certificaat voor deugdelijkheid te zijn verstrekt. Men onderscheidt installaties met en zonder automatische doormelding naar de brandweer of een centrale meldpost.
Brandmuur: Muur, opgetrokken tussen bepaalde gebouwen, geschikt om uitbreiding van een ontstane brand te voorkomen. Als norm geldt doorgaans een muur van massieve baksteen, kalkzandsteen, ter plaatse gestort beton, massief materiaal (dus zonder holten of spouw) van ten minste 20 cm dikte, ten minste 1 m uitstekend boven de nok van het hoogste van de te scheiden gebouwen en met openingen, voor zover aanwezig, beschermd door dubbele zelfsluitende branddeuren of -luiken.~ Zie ook: Branddeur, Scheidingsmuur.
Brandpreventie: Zie: Schadepreventie.
Brandverzekering: Verzekering tegen schade door brand.~ Zie ook: Bluskosten, Brandschade.
Brandvrije constructie: Bouwaard die door de daarbij gebezigde materialen in sterke mate het ontstaan c.q. de uitbreiding van een brand beperkt. Het Industrieel Tarief kende enige soorten van brandvrije constructie en gaf daarvan een nauwkeurige omschrijving; voor bedoelde constructie werd een korting op de normale tariefpremie van de brandverzekering gegeven. Ook in premiecalculatiemodellen treft men daarvoor kortingen aan.
Brandweerkosten: Brandbestrijding wordt van oudsher als een publieke overheidstaak aangemerkt. Er is echter wel eens getracht om langs privaatrechtelijke weg kosten van brandblussing te verhalen, bijvoorbeeld als hulploon bij scheepsbrand, uit zaakwaarneming, via onrechtmatige daad. Op wetshistorische gronden heeft de Hoge Raad uitgesproken dat dit zou neerkomen op een onaanvaardbare doorkruising van het systeem en de bedoeling van de Brandweerwet, die zich tegen een dergelijk verhaal verzetten. Brandverzekeraars behoeven dergelijke bereddingskosten dus niet te vergoeden. Dit is anders in geval van hulpverlening bij andersoortige problemen of bij milieuzaken, wat ook een kerntaak is van de overheid.~ Zie ook: Bereddingskosten.
Breakdown clause: Clausule, somtijds gebruikt bij de transportverzekering van bederfelijke zaken welke worden vervoerd of verscheept in koel- of vriesruim. Krachtens deze clausule komt bederfschade ten laste van de verzekeraar indien de koelinstallatie gedurende een in de clausule genoemde tijdsduur uitvalt (breakdown).
Brede herwaardering: Benaming voor een omvangrijke operatie in de periode 1990-1995 op het gebied van fiscale wetgeving met betrekking tot kapitaalverzekeringen, lijfrenten en pensioenen. De wijzigingen werden in drie etappes doorgevoerd.
Breekschade: Zie: Koude schade.
Breukverzekering: Onderdeel van de transportverzekering. Volgens de Beurscondities is breukschade van de goederentransportverzekering uitgesloten, behalve in geval van stoten, schipbreuk, stranding of lossen en herladen in een noodhaven. Door middel van een speciale clausule wordt soms het breukrisico ook meeverzekerd indien zich geen van de genoemde evenementen heeft voorgedaan.~ Zie ook: Machinebreukverzekering.
Brevetverzekering: Zie: Diplomaverzekering.
Broeiglasverzekering: Zie: Glastuinbouwverzekering.
Broeischade: Bepaalde zaken hebben bij een zeker vochtgehalte de eigenschap dat zij, vermoedelijk door het optreden van chemische reacties, warmte ontwikkelen, welke van dien aard kan zijn dat de zaken daardoor in kwaliteit achteruitgaan en zelfs tot zelfontbranding kunnen overgaan. Broeischade is dan ook schade uit enig gebrek, eigen bederf of uit de aard en de natuur der verzekerde zaak zelf voortspruitende en die in het oude verzekeringsrecht als zodanig door art. 249 van het Wetboek van Koophandel van de verzekering was uitgesloten. In een brandverzekering waarin een volledige renunciatie aan dit artikel was opgenomen, was brandschade door broei meeverzekerd. In de goederentransportverzekering zijn verzekeraars soms bereid het broeirisico, zowel broeischade als schade door zelfontbranding, tegen extra premie mee te verzekeren. Vaak vindt men deze extra broeischadedekking terug in de ruime clausule Heating, sweating, spontaneous combustion.~ Zie ook: Eigen gebrek.
Broker, Reinsurance -: Zie: Herverzekeringsbemiddelaar
Broker: De in Engeland gebruikelijke benaming voor een makelaar.
Bromfietsverzekering: Verzekering van de civiele aansprakelijkheid waartoe het gebruik van een bromfiets aanleiding kan geven, soms aangevuld met dekking voor schaden aan het voertuig door van buiten komende onheilen, brand, explosie en zelfontbranding en diefstal van de bromfiets met toebehoren. Het betreft soms een tijdelijke verzekering, die loopt tot 1 mei van enig jaar en niet prolongeert . Bromfietsen moeten voorzien zijn van een verzekeringsplaat die ieder jaar verwisseld wordt. De berijder, ongeacht of dit de verzekeringnemer zelf is, moet steeds een bewijs van verzekering bij zich hebben. Bij eigendomsovergang loopt de verzekering tot de eerstvolgende 1 mei door ten behoeve van de de koper, tenzij de verzekeringsplaat en het bewijs van verzekering bij de verzekeraar worden ingeleverd. Een opgevoerde bromfiets blijft bromfiets met dien verstande dat een WAM-verzekeraar een aan derden betaalde WA-schade zal trachten te verhalen op de eigenaar of bestuurder, en/of een eventuele cascoschade kan afwijzen zo de polis daarin voorziet.
Bronbemalingsrisico: Bij Constructie All-risksverzekeringen krijgt men soms te maken met bouwobjecten waarvoor bronbemaling moet worden toegepast met betrekking tot de bouwput. Het onttrekken van water aan de grond kan in de directe omgeving verzakkingen veroorzaken (door het inklinken van de grond) en bijgevolg ook schade aan gebouwen c.q. bedrijfsschade. De CAR-verzekeraar die ook de rubriek WA dekt, zal dit risico terdege moeten afwegen bij zijn acceptatie.
Bruiloftverzekering: Zie: Trouwdagverzekering.
Bruto combined ratio: De geleden schade en bedrijfskosten in verhouding tot de verdiende premie, inclusief herverzekering.~ Zie ook: Netto combined ratio, Verdiende premie.
Brutowinstverzekering: Zie: Bedrijfsschadeverzekering, Winstverzekering.
BSA: Bureau Schadeafwikkeling
BSN: Burgerservicenummer
Buiten komend onheil, Van -: Risico-omschrijving die in zwang is bij transportverzekeringen en bepaalde variaverzekeringen~ Zie ook: Causaliteitsleer.
Buitenbraak: Term gebruikt bij de inbraakverzekering. Duidt aan dat er braak - verbreking van sloten, forceren van deuren, vensters of andere delen van het pand - aan de buitenzijde van een gebouw moet hebben plaatsgehad, met de bedoeling zich onrechtmatig toegang tot het gebouw te verschaffen. ~ Zie ook: Binnenbraak, Braak.
Buiten-kantoorpolis: Zie: Berovingsverzekering.
Buitenlandse transportverzekering: Verzekering van zaken tijdens transport naar, van of in het buitenland. Het vervoer in het binnenland is doorgaans meegedekt voor zover het aansluit op het buitenlandse transport.~ Zie ook: Transportverzekering.
Bureau schadeafwikkeling: Een onder het Ministerie van Financi�n ressorterend bureau dat o.a. is belast met de regeling van schaden veroorzaakt door voertuigen van het Rijk. Voor die (motor)voertuigen bestaat geen verzekeringsplicht als geregeld in de WAM, zodat het Rijk zelf als verzekeraar optreedt en dit bureau heeft ingesteld als centrale behandelingsinstantie. Het bureau houdt zich ook bezig met het verhaal op grond van de Verhaalswet Ongevallen Ambtenaren van aan ambtenaren of hun nabestaanden verstrekt salaris of uitkeringen na een door derden veroorzaakt ongeval waarbij die ambtenaar letsel opliep of kwam te overlijden.~ Zie ook: Verhaalswet Ongevallen Ambtenaren.
Burgerlijk recht: Zie: Privaatrecht.
BV: Besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
BvS: Bureau voor Sprinklerbeveiliging

80% Co-insurance clause: In de Verenigde Staten, gebruikte clausule, onder meer in brandverzekeringen waarbij het evenredigheidsbeginsel in geval van onderverzekering niet geldt. Zij houdt in dat, op voorwaarde dat het verzekerd bedrag niet lager is dan 80% van de werkelijke waarde van de verzekerde interessen, de verzekeraar schade tot ten hoogste het verzekerd bedrag toch ten volle vergoedt. Is het verzekerd bedrag lager, dan geldt het evenredigheidsbeginsel. Dit houdt in dat dan een even groot deel van de schade wordt vergoed als het verzekerd bedrag uitmaakt van 80% van de werkelijke waarde. Het is dus een vorm van premier-risqueverzekering. Ook andere percentages dan 80 (bijvoorbeeld 70, 75 of 90) komen voor. De premie wordt over het verzekerd bedrag berekend: zij is lager naarmate het co-insurance-percentage hoger is.~ Zie ook: Premier-risqueverzekering.
C & F: Contractuele aansprakelijkheid
Cabotageverzekering: Vervoersondernemingen in de Europese Unie mogen binnenlandse transporten uitvoeren in een ander EU-land, ook al zijn zij daar niet gevestigd. Voor dergelijke transporten gelden niet de (Nederlandse) Algemene Vervoercondities, noch de CMR-condities. De aansprakelijkheid van de vervoerder voor ladingschade is dan geregeld in de lokale wetgeving. Een vervoerdersaansprakelijkheidspolis die gewoonlijk AVC- en CMR-aansprakelijkheid dekt, zal in geval van cabotagevervoer dienovereenkomstige aanpassing behoeven, omdat die lokale wetgeving soms aanzienlijk hogere aansprakelijkheid voor ladingschade aan de vervoerder oplegt.~ Zie ook: Algemene Vervoercondities, Vervoercondities, Vervoerdersaansprakelijkheidspolis.
Calamiteitenreserve: Voor verzekeraars van atoomrisico is het toegestaan vanwege het uitzonderlijke karakter (kleine kans op zeer hoge schade) een speciale reserve daarvoor te kweken die ruimer is dan een egalisatiereserve.~ Zie ook: Atoompool, Egalisatiereserve.
Calculatiemodel: Conditie bij schepenverzekering, inhoudende dat door de verzekeraars geen restitutie van premie zal worden verleend dan in geval van tussentijdse be�indiging van de verzekering (bijvoorbeeld wegens verkoop van het schip); restitutie van premie wegens stilliggen wordt dus niet gegeven.
Capaciteit: Manier om de financi�le sterkte van een verzekeraar aan te geven met betrekking tot het uitgeven c.q. aangaan van herverzekeringscontracten, meestal aangegeven door middel van het grootste absolute bedrag dat voor een verzekerbaar risico beschikbaar gesteld kan worden of, in sommige andere gevallen, door middel van het maximale volume van verzekering (of herverzekering) dat een dergelijke partij bereid is te lopen, oftewel de tekencapaciteit (underwriting capacity).
Captive: Onder een captive Insurance company wordt verstaan een verzekeringsmaatschappij die volledig eigendom is van een industrieel - of handelsconcern en uitsluitend verzekeringen ten behoeve van het concern zelf en de daartoe behorende werkmaatschappijen in dekking neemt. Onder een captive broker (ook wel in-house broker genoemd) verstaat men een verzekeringsbemiddelingsbedrijf dat volledig eigendom is van een industrieel - of handelsconcern en uitsluitend of in hoofdzaak bemiddelt bij het totstandkomen van overeenkomsten van verzekeringen voor de moeder- en zusterondernemingen. Met de term captive agent wordt aangeduid een verzekeringsbemiddelingsbedrijf waarin een verzekeringsmaatschappij door aandelenbezit of op andere wijze een overheersende invloed kan uitoefenen.
Capture: Begrip uit de Engelse molestclausule, waarmee wordt bedoeld neming als oorlogsdaad.~ Zie ook: Free of capture and seizure.
Caravanverzekering: Verzekering van een caravan, doorgaans inclusief inventaris en accessoires, voortent en eventuele aanbouw zoals antenne, bordes, buitenverlichting e.d., tegen diefstal, brand en beschadiging door een van buiten komend onheil. Veelal is ook gedekt de wettelijke aansprakelijkheid voortvloeiend uit het gebruik van de caravan. Wat betreft cascoschade door overstroming gelden beperkingen opgenomen, zeker als hoogwater ter plaatse meermalen voorkomt of ervoor gewaarschuwd is (zorgplicht). Zolang een caravan achter een motorrijtuig is gekoppeld en niet ontkoppeld veilig buiten het verkeer tot stilstand is gekomen, wordt hij door de WAM als deel van het motorrijtuig aangemerkt en omvat de verplichting tot verzekering met betrekking tot het motorrijtuig mede de burgerrechtelijke aansprakelijkheid waartoe de caravan in het verkeer aanleiding kan geven. Aansprakelijkheid in verband met de caravan, anders dan in het verkeer, is (ook) gedekt onder de aansprakelijkheidspolis voor particulieren respectievelijk die voor voor bedrijven. De caravanpolis dekt veelal subsidiair meestal ook het WA-risico.~ Zie ook: Nieuwwaarde.
Carenztijd: Een veelal korte periode, die aanvangt bij het plaatsgrijpen van het in de polis omschreven onzekere voorval waarover de verzekeraar op grond van de verzekeringsvoorwaarden geen schade-uitkering verschuldigd is. De verzekeraar is uitsluitend uitkering verschuldigd over enig tijdvak na verloop van de carenztijd. De carenztijd geeft dus een periode van eigen risico van de verzekerde aan. Niet te verwarren met wachttijd; vindt het in de polis voorziene onzekere voorval tijdens de wachttijd plaats, dan is de verzekeraar tot geen enkele uitkering gehouden.~ Zie ook: Wachttijd.
Cargadoor: Van het woord cargo (scheepslading) afgeleide benaming voor scheepsbevrachter.~ Zie ook: Bevrachting.
Cargo clauses: Zie: Institute cargo clauses.
Carpenter plan (spread loss policy): Een vorm van excess of loss-herverzekering waarbinnen een cedent diens schaden verdeelt over een periode van drie tot vijf jaar. Voor het eerst ge�ntroduceerd in de Verenigde Staten door een makelaar met deze naam.~ Zie ook: Excess of loss-herverzekering.
CAR-verzekering: Ook wel Contract Works Insurance genoemd, omdat de term all risks te veel belooft. De CAR-verzekering dekt gewoonlijk schade, gedurende de bouwperiode aan het bouwwerk (inclusief de daarvoor bestemde materialen) ontstaan, door fouten in het ontwerp (faulty design), gebruik van ondeugdelijke materialen (faulty material) of ondeugdelijke uitvoering (faulty workmanship) van het werk, met uitsluiting van o.a. schade door molestoorzaken en door bedrijfsstilstand. Men verdedigt ook wel de stelling dat de CAR-verzekering geen dekking biedt voor de zogenaamde primaire verbintenis waartoe de aannemer zich heeft verplicht, zijn zogenaamde performance. De verzekerde aannemer moet zelf instaan voor levering van hetgeen is overeengekomen en de kwaliteit ervan; met andere woorden voor zijn rekening blijft dat ondernemersrisico dat ziet op financieel nadeel als rechtstreeks gevolg van inferieure kwaliteit en falend vakmanschap. Onder schade wordt veelal verstaan een materi�le beschadiging, een aantasting van de stoffelijke structuur van een zaak, dus het kapot gaan van iets. In beginsel is aannemersmateriaal zoals steigers, bekistingen en ander hulpmateriaal op de bouwplaats aanwezig voor de uitvoering van werkzaamheden niet onder de dekking begrepen, maar desgewenst kan dit worden meeverzekerd. Dan kan ook schade tijdens transport van dit materiaal meeverzekerd zijn. Naast de dekking voor het werk wordt doorgaans voor de bouwperiode ook de rubriek wettelijke aansprakelijkheid verzekerd, die onder bepaalde voorwaarden subsidiair soms mede de aansprakelijkheid van de bij de bouw betrokken partijen jegens derden omvat. Ook is het mogelijk zo nodig - bijvoorbeeld bij verbouwing of uitbreiding - mee te verzekeren schade aan bestaande eigendommen van de opdrachtgever en keten, loodsen en eigendommen van bouwdirectie en personeel. Alleen schade tijdens de bouwperiode is gedekt. Tijdens de zogenaamde onderhoudstermijn is er veelal een beperktere dekking, bijvoorbeeld exclusief brand. Voor de CAR-verzekering worden meestal makelaarspolissen gehanteerd, maar ook wel maatschappijpolissen. Grote posten worden gewoonlijk in coassurantie gesloten. In toenemende mate wordt de CAR-verzekering gesloten door de opdrachtgever van het bouwwerk. In andere gevallen is de hoofdaannemer de verzekeringnemer; aannemers van eenvoudige bouwwerken sluiten ook wel een doorlopende CAR-verzekering. Voor het geval de aannemer onvoldoende dekking mocht hebben, kan de opdrachtgever een verzekering sluiten voor een verschil in condities (difference in conditions) of een verschil in maxima (difference in limitations). Betreft de verzekering het bouwen, c.q. monteren of assembleren van een installatie of een machine dan spreekt men doorgaans van een Erection All Risks of EAR-verzekering; deze omvat tevens dekking tegen schade door proefdraaien of beproeven.~ Zie ook: Bronbemalingsrisico, Grondmechanicarapport, Installatieverzekering, Montageverzekering, Onderhoudstermijn, Palenplan, Verschil in condities.
Cascoschade: Zie: Cascoverzekering, Wagenschade.
Case law: Het in rechterlijke uitspraken vastgelegde en ontwikkelde recht.~ Zie ook: Common law.
Cassatie: Vernietiging door de Hoge Raad van een vonnis of arrest van lagere rechters. Het instellen van beroep bij de Hoge Raad noemt men in cassatie gaan.
Catastrofemanagement: Na bijvoorbeeld een brand kan door een specialistische aanpak en samenwerking tussen verzekerde, verzekeraars, experts en aannemers worden bereikt dat de bedrijfsschade wordt beperkt. Door een combinatie van inventiviteit, creativiteit en ervaring gelukt het specialisten op het gebied van catastrofemanagement hogere kosten van versneld uitgevoerde reconstructies en materiaalleveranties terug te verdienen door beperking van de bedrijfsschadeduur. Te denken valt ook aan andere materiaalkeuze, andere werkwijze en goede co�rdinatie van arbeidskrachten.
Catastrofeobligatie: Obligatie die voor het eerst in het midden van de jaren negentig van de vorige eeuw door herverzekeraars werd uitgegeven. De hoogte van het aan de belegger terug te betalen bedrag is afhankelijk van het feit of een bepaalde natuurramp zich al dan niet voltrekt. De rentevergoeding op zulke meer risicovolle obligaties is hoger dan de rente die wordt vergoed op staatsobligaties of obligaties van bedrijven met een hoge rating.~ Zie ook: Rating, Securitisatie.
Catastroferisico: Zie: Calamiteitenrisico.
Catastrophe bond: Zie: Catastrofeobligatie.
Catastrophe cover: Zie: Schade-excedentcontract.
Causa proxima: Zie: Causaliteitsleer.
Causa remota: Zie: Causaliteitsleer.
Causale aansprakelijkheid: Zie: Aansprakelijkheidsleer.
Causaliteitsleer: Leer die aangeeft wanneer een verband van oorzaak en gevolg mag worden aangenomen. Vooral in het aansprakelijkheidsrecht is oorzaak en gevolg van belang. Maar ook voor het verzekeringsrecht, omdat in het algemeen de verzekeraar slechts verplicht is d�e schade te vergoeden, die het gevolg is van een schadeoorzaak die door de verzekering wordt gedekt. Tussen het ingetreden gevaar en de schade moet dus een oorzakelijk verband bestaan, dat door de verzekerde moet worden bewezen. Zuiver logisch moet als oorzaak van een bepaalde gebeurtenis worden aangemerkt iedere factor die tot het plaatsvinden van die gebeurtenis heeft meegewerkt en die niet kan worden weggedacht zonder dat ook de gebeurtenis, zoals die zich heeft voorgedaan, zou wegvallen. Deze leer, de causaliteitsleer van de conditio sine qua non (de voorwaarde zonder welke het gevolg niet zou zijn ingetreden, dus waaraan beslist voldaan moet worden) kent aan alle factoren die aldus tot het plaatsvinden van de gebeurtenis hebben meegewerkt, hetzelfde gewicht toe en merkt ze alle als oorzaak aan. Voor het rechtsverkeer is deze leer minder goed bruikbaar. Daarom doet men uit de veelheid van factoren die tot het plaatsvinden van de gebeurtenis hebben meegewerkt, een keus:a. De leer van de causa proxima (dichtstbijgelegen oorzaak) beschouwt als oorzaak die factor die het dichtst bij het intreden van de gebeurtenis ligt. Deze leer wordt vooral in Engeland en de Verenigde Staten gevolgd. Indien de causa proxima een gedekt gevaar is, komt de schade ten laste van de verzekeraar. Deze leer bedoelde de causaliteitsvraag tot de eenvoudigste proportie terug te brengen; zij leidde evenwel tot onbevredigende uitkomsten en werd later in de rechtspraak afgezwakt: causa proxima is the cause proximate in efficiency and not necessarily the cause nearest in time.b. De leer van de adequate veroorzaking beschouwt als oorzaak die factor die in gewicht evenredig is aan het intreden van het gevolg. Deze leer wordt in de meeste landen op het Europese continent gevolgd. In de Nederlandse rechtspraak wordt zij meestal aldus tot uitdrukking gebracht, dat als oorzaak van een bepaalde gebeurtenis die factor wordt aangemerkt waarvan naar de algemene regelen van de menselijke ervaring redelijkerwijze te verwachten is dat zij tot de gegeven gebeurtenis leidt. Omdat men in deze leer niet de dichtstbijzijnde, maar een verder verwijderde factor als de oorzaak erkent, wordt zij minder juist ook wel de leer van de causa remota (verst verwijderde oorzaak) genoemd.c. In ons land wordt sedert 1970 op grond van een arrest van de Hoge Raad in het verlengde van de leer der adequate veroorzaking de leer der redelijke toerekening gehanteerd: de aansprakelijke persoon krijgt (ook) die schadefactoren te vergoeden die naar redelijkheid ten laste van deze dienen te komen.Ook moet op grond van de zogenaamde Schutznorm-theorie rekening worden gehouden met het relativiteitscriterium: de door de onrechtmatige daad geschonden norm moet zijn geschreven om het belang van de getroffene te beschermen. Zo aan dit vereiste niet is voldaan, is er geen sprake van vergoedingsplicht (art. 6:163 BW). In art. 6:99 BW is geregeld de toedeling van de verplichting tot schadevergoeding die het gevolg is van meer dan ��n gebeurtenis, een situatie die pleegt te worden aangeduid met alternatieve causaliteit. Dit artikel wil de onbillijkheid wegnemen dat de benadeelde de schade zelf moet dragen omdat hij niet kan bewijzen wiens handeling causaal voor zijn schade is. De schadevergoedingsplicht rust dan op ieder der betrokken personen, die niet bewijst dat hij niet aansprakelijk is.
CDD: Customer due diligence
CEA: Comit� Europ�en des Assurances
Ceding commision: Een voornamelijk bij proportionele herverzekering voorkomende vergoeding, veelal uitgedrukt in een percentage van de herverzekeringspremie van het betreffende contract. De ceding commission of herverzekeringscommissie wordt door de herverzekeraar aan de cedent betaald als compensatie voor alle of een gedeelte van de acquisitie- en andere kosten van een cedent ter verkrijging van de portefeuille waarvoor herverzekering wordt ingekocht.
Ceel: Een door een veem bij acceptatie van zaken voor opslag af te geven bewijsdocument. Indien de zaken tegen brandschade verzekerd worden door bemiddeling van het veem onder de veempolis wordt daarvan aantekening op de ceel gesteld; men spreekt dan van een ceel met assurantie of een verzekerde ceel. Een ceel is een geschikt beleningsobject, daar zij de houder het recht van vrije beschikking over de daarin genoemde zaken geeft. Een verzekerde ceel is gemakkelijker te belenen dan een ceel zonder assurantie: de Nederlandsche Bank accepteert alleen verzekerde celen en dwingt de andere banken min of meer dit ook te doen, aangezien zij anders in tijden van geldschaarste de in belening genomen celen niet bij de Nederlandsche Bank zouden kunnen herbelenen. De verzekering van de ceel zelf als waardepapier is ook van belang.~ Zie ook: Veempolis.
Centraal Informatiesysteem Systeem: Door verzekeraars opgerichte stichting om verzekeringsfraude tegen te gaan door op een centraal punt gegevens te verzamelen met betrekking tot schadeclaims die werden ingediend en die kunnen worden vergeleken met reeds aanwezige gegevens. Door de vele schademeldingen kunnen combinaties worden gemaakt en kan opvallend claimgedrag worden vastgesteld. Bij teruggevonden zaken kunnen de belanghebbende verzekeraars worden achterhaald. Tevens kunnen verzekeraars informeren naar het schadeverloop van bepaalde personen. Het gebruik van deze informatie is geregeld in een Privacyreglement. ~ Zie ook: Systeem Vertrouwelijke mededelingen en Malusregistratie.
Centraal Orgaan Tarieven Gezondheidszorg: Het Centraal Orgaan Tarieven Gezondheidszorg houdt toezicht op de tariefovereenkomsten die tussen aanbieders van zorg en financiers van zorg zijn gesloten.
Centrum voor verzekeringsstatistiek: Bureau dat statistieken samenstelt en analyseert voor alle verzekeringsbranches aan de hand van gegevens die zij van verzekeraars ontvangen.
Certificaat, Assurantie-: Schriftelijke verklaring van een makelaar of verzekeraar dat het daarin omschreven risico verzekerd is krachtens een verzekeringsovereenkomst, die dekking biedt in de vorm van een contract. In de praktijk stelt de makelaar of verzekeraar wel in blanco door hem ondertekende assurantiecertificaten ter beschikking van de verzekeringnemer, die dan zelf voor invulling van de gegevens van de specifieke post zorg draagt en het stuk mede ondertekent (contrasigneert); van de aldus uitgeschreven certificaten moet een kopie aan de makelaar of verzekeraar worden ingezonden ter verrekening van de premie.
Cessie: Overdracht van risico van cedent naar herverzekeraar. Ook: levering van een vordering op naam.~ Zie ook: Akte van cessie, Cedent, Herverzekeraar.
Cessieclausule: Clausule, die wordt gebruikt bij de brandverzekering van roerende zaken indien deze door de verzekerde tot zekerheid voor een door hem aangegane schuld aan zijn schuldeiser in pand zijn overgedragen. Meestal bedingt de schuldeiser daarbij tevens de overdracht (cessie) door de verzekerde schuldenaar van de rechten uit de verzekeringsovereenkomst. In de cessieclausule verklaart de verzekeraar van deze cessie te hebben kennisgenomen en de eventuele schadepenningen aan en tegen kwijting door de schuldeiser te zullen uitbetalen. Ingevolge art. 3:229 van het Burgerlijk Wetboek is het opnemen van een cessieclausule niet strikt nodig, omdat bij verpanding en hypotheek van rechtswege zaaksvervanging plaatsvindt en de schuldeiser zich op de schadepenningen mag verhalen.
Cessionaris: Accepterende verzekeraar (ook: cedent) c.q. risicodragende partij bij herverzekering.
CFR: Cost and freight
Charges, Sue and labour -: Zie: Sue and labour charges.
Charterpartij: Akte, opgemaakt van een overeenkomst van vervrachting en bevrachting van een schip. Men onderscheidt tijdbevrachting en reisbevrachting.~ Zie ook: Bevrachting.
Cheques: Zie: Geldclausule.
Chômage immobilier: In Belgi� en Frankrijk gebruikte term voor de dekking van het door de verzekerde als verhuurder geleden verlies van huurpenningen en bijkomende kosten in geval het verzekerde gebouw door een verzekerd gevaar wordt getroffen. Indien de eigenaar het pand zelf bewoont, wordt een bedrag overeenkomende met de huurwaarde vergoed. Onder ch�mage immobilier wordt ook begrepen de aansprakelijkheid van de verzekerde bewoner voor het verlies van huurgelden dat zijn verhuurder lijdt. In het algemeen wordt de dekking slechts verleend voor woonhuizen, maar zij komt ook voor bij gebouwen die voor bedrijfsdoeleinden worden gebruikt.
Chômageverzekering: Ch�mage betekent stilstand, ook werkloosheid. Assurance ch�mage is een Franse term voor bedrijfsschadeverzekering; betekent dus niet werkloosheidsverzekering.~ Zie ook: Bedrijfsschadeverzekering.
Chronologisch beginsel: Een onder het oude verzekeringsrecht toegepaste systematiek om te bepalen welke verzekeraar door de verzekerde kon worden aangesproken in geval van meervoudige verzekering. Ook wel prioriteitsbeginsel of anci�niteitsbeginsel genoemd. De onder het huidige verzekeringsrecht toepasselijke systematiek is vastgelegd in artikel 7:961 van het Burgerlijk Wetboek.~ Zie ook: Gemeenschapsclausule, Meervoudige verzekering, Non contribution clause.
CIC: Calamiteiten Informatie Centrum
CIF: Cost, insurance and freight
CIP: Carriage and insurance paid to
CIS: Centraal Informatiesysteem Schade
Civiel plafond: Op grond van art. 2 van de Verhaalswet Ongevallen Ambtenaren heeft de uitkerende instantie een verhaalsrecht voor de krachtens rechtspositieregeling aan een ambtenaar verleende uitkering of verstrekking. Ingevolge art. 3 VOA is dit verhaalsrecht jegens de aansprakelijke derde beperkt door het zogenaamde civiel plafond. Het civiel-plafondcriterium treft men ook aan in art. 52a van de Ziektewet. Ingevolge deze artikelen gaat de betalingsverplichting van de aansprakelijke partij niet uit boven het bedrag dat deze civielrechtelijk zou hebben moeten betalen aan de getroffene z�lf (of diens nagelaten betrekkingen) wanneer de bedoelde voorzieningen zouden hebben ontbroken. De hoogte van het civiel plafond is onder meer afhankelijk van eventuele eigen schuld van de getroffene, in hoeverre de rechter gebruikt maakt van zijn matigingsrecht en van het (fictieve) inkomen uit arbeid zonder ongeval, behoeftigheid en looptijd (leeftijd). Ter illustratie: de Hoge Raad oordeelde dat voor de vaststelling van het civiel plafond de statistische eindleeftijd van de overledene als uitgangspunt dient te worden genomen, omdat de schade die de weduwe nadien lijdt geen schade is en geen verband houdt met het ongeval en derhalve niet kan worden toegerekend aan degene die het ongeval veroorzaakte.
Civiel recht: Zie: Privaatrecht.
Civiele partij: Partij in een civiele procedure.~ Zie ook: Beledigde partij.
Civiele zaak: Gerechtelijke procedure ter zake van het burgerlijk recht.
Civil commotion: Plaatselijke (burgerlijke) onlusten. Begrip uit de Engelse molestclausule.~ Zie ook: Free of Capture and Seizure.
Civil law: Het civil-lawstelsel vindt zijn oorsprong in het Romeinse recht. Het is vooral te vinden in continentaal-Europa en heeft zich van daaruit verspreid naar andere werelddelen. Kenmerkend voor dit Romeinsrechtelijk stelsel is dat het recht wordt vastgelegd in wetboeken.~ Zie ook: Common law.
Civil strife: Burgertwist. Begrip uit de Engelse molestclausule.~ Zie ook: Free of Capture and Seizure.
Civil war: Burgeroorlog. Begrip uit de Engelse molestclausule.~ Zie ook: Free of Capture and Seizure.
CL: Consequential loss
Claim: Eis, vordering.~ Zie ook: Aanspraak.
Claims made: Term in gebruik bij aansprakelijkheidsverzekeringen: er wordt mee aangegeven dat een schadeclaim in beginsel (nl. behoudens uitsluitingen) onder de dekking valt als deze zich heeft geopenbaard, is ingesteld �n aangemeld tijdens de looptijd van de verzekering - ook al zou de oorzaak van de schade v��r de ingangsdatum liggen. Dit wil zeggen dat het inlooprisico wel gedekt is, maar uitloop niet. Men komt ook tegen de term beperkte claims-madebasis, waarmee wordt bedoeld dat het inlooprisico niet is gedekt.~ Zie ook: Act committed, Inlooprisico, Loss occurence, Long-tailschade.
Classificatieclausule: Een in overeenkomsten van verzekering voor vervoer over zee van zaken (of van vrachtpenningen) krachtens contract, open polis, per schip of schepen, of in een genoemd schip onder toevoeging van of een ander of een toevoeging van gelijke strekking, verplicht op te nemen clausule. Deze houdt in dat de overeengekomen premie(s) uitsluitend gelden voor vervoer met mechanisch voortgestuwde stalen schepen en geklasseerd in de hoogste klasse van ��n van de navolgende classificatiebureaus: Lloyds Register of Shipping, American Bureau of Shipping, Bureau Veritas, China Classification Society, Germanischer Lloyd, Nippon Kaiji Kyokai, Det Norske Veritas, Korean Register of Shipping, Registro Italiano Navale of Russian Maritime Register of Shipping. Daarnaast geldt een aantal andere voorwaarden.
Clausules: Bepalingen van een contract die beogen zekere punten van de overeenkomst te regelen. In het verzekeringsbedrijf duidt men hiermee in het bijzonder de bepalingen aan die dienen tot uitbreiding of beperking van de standaard- of gebruikelijke condities van verzekeringscontracten. In de praktijk worden zij doorgaans met enkele woorden of letters aangeduid, bijvoorbeeld vrij van molest, of vvb, waarbij het dan voor partijen duidelijk is hoe de volledige tekst van de clausule luidt. Men gebruikt ook wel een clausuleblad waarop alle of in elk geval de meest voorkomende clausules zijn afgedrukt en waarvan dan een of meer clausules op het polisblad van toepassing worden verklaard. Makelaars hanteren veelal hun eigen clausulebladen, waarvan bepaalde clausules met goedvinden van de betrokken verzekeraar(s) van toepassing verklaard kunnen worden. Clausules waarvan de redactie onduidelijk, fout of onbegrijpelijk is, moeten in het voordeel van de verzekerde worden uitgelegd. De in het beursverkeer gebruikelijke clausules zijn aangepast aan het nieuwe verzekeringsrecht en op 7 december 2005 gedeponeerd bij Coöperatieve Vereniging Nederlandse Assurantie Beurs B.A. (VNAB). Bij verschil van tekst, zal alleen de gedeponeerde tekst van kracht zijn. De clausules dienen slechts als model: door middel van wijzigingen, aanvullende bepalingen en/of clausules kan ervan worden afgeweken. De clausules zijn beschikbaar op de website van de VNAB. ~ Zie ook: Beursvoorwaarden, Polis.
CMR-verdrag: Convention relative au contrat de transport international de Marchandises par Route (wegvervoer)
CMS: Combined marine surcharges
Coassurantie: Term waarmee men aanduidt dat meer dan ��n verzekeraar tegelijkertijd (een deel van) een en hetzelfde belang tegen hetzelfde gevaar verzekerd hebben, hetzij op ��n polis hetzij op verschillende polissen. Als meerdere verzekeraars op ��n polis tekenen bestaat tussen de verzekeringnemer en iedere verzekeraar in beginsel een afzonderlijke overeenkomst van verzekering.
Coassurantieverbod: Bepaling die aan de verzekerde op straffe van nietigheid van de verzekering waarin zij is opgenomen, verbiedt op de in de polis omschreven objecten of belangen een bijverzekering te sluiten bij andere verzekeraars. Dit verbod komt voor in reglementen van onderlinge waarborgmaatschappijen en ook wel in een enkele maatschappijpolis, soms met de mogelijkheid om na verkregen toestemming toch elders een bijverzekering te sluiten. Door de rechtspraak is aan de werking van het verbod wel kracht ontzegd zo er geen oververzekering in het spel is.~ Zie ook: Coassurantie, Maatschappijpolis, Onderlinge waarborgmaatschappij.
Codificatie: Het in ��n wet(boek) bijeenbrengen van het bestaande recht dat is verspreid in wetten, gewoonten en jurisprudentie.
Cognossement: Gedagtekend geschrift waarin de vervoerder verklaart dat hij bepaalde zaken in ontvangst heeft genomen teneinde die per schip te vervoeren naar een aangewezen bestemmingsplaats en aldaar uit te leveren aan een aangewezen persoon, alsmede onder welke bedingen het vervoer zal geschieden (artt. 8:399, 8:915 van het Burgerlijk wetboek). Overgave van het cognossement v��r de aflevering van de daarin vermelde zaken door de vervoerder geldt als levering van die zaken door de belanghebbende (artt. 8:417, 8:924 BW).
Co-insurance: In Engeland en de Verenigde Staten gebruikte term voor verzekering door meer dan ��n verzekeraar. In Nederland: coassurantie. Co-insurance kan ook duiden op verzekeringsvormen waarbij de verzekerde bewust een gedeelte voor eigen risico houdt, en voorts op onderverzekering. ~ Zie ook: (80%) Co-insurance clause.
Collectief contract: Een door werkgevers en (koepel)organisaties met een verzekeraar gesloten overeenkomst op grond waarvan hun werknemers respectievelijk leden zich bij deze verzekeraar op aantrekkelijke voorwaarden kan verzekeren. De aantrekkelijkheid kan bijvoorbeeld bestaan uit non-selectie of premiekorting. Bij een collectief contract geldt doorgaans als voorwaarde dat een bepaald percentage van de daarvoor in aanmerking komende werknemers respectievelijk leden daadwerkelijk een verzekering sluit.~ Zie ook: Non-selectie, Vloot.
Collectierisico: Het risico dat bij schade aan een deel van een collectie, de evenredige waarde van de niet beschadigde stukken vermindert als gevolg van het incompleet zijn. Doet zich voor bij antiquiteiten, maar kan ook bij andere bij elkaar behorende zaken voorkomen, bijvoorbeeld een volledige verzameling of een 24-delige encyclopedie.~ Zie ook: Stellenclausule.
Collective policy: In Engeland een polis waarop verscheidene verzekeraars tekenen. Vroeger was het gebruik dat iedere verzekeraar voor zijn aandeel een afzonderlijke polis afgaf.
College van toezicht op de zorgverzekeringen: Het College toezicht op de zorgverzekeringen - kortweg: College toezicht - is belast met (a) het toezicht op de rechtmatige uitvoering van de Zorgverzekeringswet door de zorgverzekeraars, (b) het toezicht op de rechtmatige afrekening van vereveningsbijdragen en uitkeringen.
College voor zorgverzekeringen: Het College voor zorgverzekeringen is een zelfstandige overheidsorganisatie, die de uitvoering en financiering co�rdineert van de Zorgverzekeringswet en de Wet Algemene Bijzondere Ziektekosten.
Collision clause: Zie: Running down clause.
Combined ratio, Bruto -: Zie: Bruto combined ratio.
Combined ratio, Netto -: Zie: Netto combined ratio.
Combined ratio: Loss ratio vermeerderd met de kosten van herverzekeringscommissie, ter beoordeling (door een herverzekeraar) van de uiteindelijke winst/verliesgevendheid van een herverzekeringscontract.~ Zie ook: Bruto combined ratio, Net combined ratio, Loss ratio, Herverzekeringscommissie.
Coming service pensioen: Het deel van het op te bouwen pensioen dat betrekking heeft op de toekomstige nog te vervullen diensttijd.
Comité Européen des Assurances: Europese koepelorganisatie van de nationale belangenorganisaties van verzekeraars uit de lidstaten van de Europese Unie. De belangenorganisatie van ons land is het Verbond van Verzekeraars. Het CEA behartigt de belangen van van zijn leden bij de EU-instellingen en is voor deze instellingen het aanspreekpunt van verzekeraars. Een groot deel van de CEA-activiteiten is gericht op de Europese regelgeving. De ambtelijke diensten van de Europese Commissie consulteren het CEA in de conceptfase van de regelgeving. Naast de delegaties uit de lidstaten van de Europese Unie participeren ook delegaties uit de landen van de Europese Economische Ruimte, de zogenaamde EER-landen, als het gaat om Europese regelgeving..~ Zie ook: Europese Economische Ruimte, Europese Unie, Verbond van Verzekeraars.
Commission, Overiding -: Zie: Overriding commission.
Commission: Engelse benaming voor de bij de bemiddeling bij de totstandkoming van een verzekering gebruikelijke beloning.~ Zie ook: Ceding commission, Provisie.
Common law: Het common-lawstelsel vindt zijn oorsprong in Engeland en heeft zich van daaruit verspreid naar andere Engelstalige landen. Kenmerkend voor dit Angelsaksische rechtstelsel is dat gebruik wordt gemaakt van juryrechtspraak, dat het recht wordt gevormd en ontwikkeld door rechterlijke uitspraken en niet is vastgelegd in wetboeken.~ Zie ook: Case law, Civil law.
Commutation agreement: Een overeenkomst waarbij een verzekeraar zijn aansprakelijkheid voor toekomstige verplichtingen uit hoofde van overeenkomsten van verzekering tegen betaling overdraagt aan een herverzekeraar of andere professionele partij. Wordt wel gebruikt om een verzekeringsportefeuille die in run-off is over te dragen. ~ Zie ook: Run-off.
Compagnonsverzekering: Overlijdensrisicoverzekering, die wordt gesloten om in geval van overlijden van een compagnon met het uitgekeerde verzekerde bedrag diens erfgenamen te kunnen uitkopen.~ Zie ook: Overlijdensrisicoverzekering.
Completed operations liability insurance: In de Verenigde Staten voorkomende verzekering die de uitvoerder van werkzaamheden dekking biedt voor zijn aansprakelijkheid wegens personen- en/of zaakschade, door anderen als gevolg van niet-behoorlijke uitvoering van de werkzaamheden geleden, mits de schade is ontstaan na be�indiging van de werkzaamheden. Vormt meestal een onderdeel van de verzekering van het productaansprakelijkheidsrisico. De Completed Operations-dekking omvat meer dan het overeenkomstige deel van de in Nederland gebruikelijke productaansprakelijkheidsverzekering in zoverre zij de aansprakelijkheid van de uitvoerder van werkzaamheden dekt - ongeacht of de schade door door hem opgeleverde zaken is toegebracht. Deze dekking omvat minder dan de in Nederland gebruikelijke dekking van dienstenaansprakelijkheid in zoverre onder deze laatste de aansprakelijkheid van de uitvoerder van werkzaamheden voor door anderen in verband met niet-behoorlijke uitvoering van het werk geleden schade verzekerd is - ongeacht of de schade voor of na be�indiging van de werkzaamheden is ontstaan.~ Zie ook: Dienstenaansprakelijkheid, Productaansprakelijkheidsverzekering.
Complex product: Een in art. 1 sub d van het Besluit financi�le dienstverlening als zodanig gedefinieerd product, bestaande uit:a. een combinatie van twee of meer financi�le producten, waarvan er ten minste ��n afhankelijk is van de ontwikkelingen op financi�le markten of andere markten;b. een levensverzekering, niet zijnde een overlijdensrisicoverzekering;c. een combinatie van een hypothecair krediet met een levensverzekering, niet zijnde een overlijdensrisicoverzekering.~ Zie ook: Financieel product, Financi�le bijsluiter, Provisie.
Compliance officer: Een onafhankelijke functionaris die toeziet op de naleving van de voor de onderneming waar hij werkzaam is toepasselijke wettelijke regelingen en op basis van zelfregulering en ondernemingsbeleid tot stand gekomen regelingen en codes.~ Zie ook: Compliance, Zelfregulering.
Compliance: Compliance is een onafhankelijke functie binnen een organisatie, gericht op het onderzoek naar en het bevorderen van de naleving door de onderneming van de regels die verband houden met de integriteit. Daarbij gaat het zowel om regels die voortvloeien uit de voor de onderneming geldende wet- en regelgeving, voor de onderneming geldende regels op grond van zelfregulering binnen de betreffende sector als om regels die voortvloeien uit het beleid van de onderneming en de ter uitvoering daarvan genomen besluiten en vastgestelde reglementen.~ Zie ook: Compliance officer, Zelfregulering.
Comprehensive policy: Engelse benaming voor een combinatiepolis.~ Zie ook: Combinatiepolis.
Compromis, Akte van -: Zie: Akte van compromis.
Compromised total loss: Schadeafwikkeling op de wijze van constructive total loss zonder dat aan alle vereisten voor constructive total loss is voldaan. Zowel de verzekeraars als de verzekerde doen bij deze schaderegeling een zekere concessie. Het kan bijvoorbeeld bij een zware schade die op zichzelf geen constructive total loss oplevert voor de verzekeraar(s) �n de verzekerde aantrekkelijk zijn haar op de wijze van constructive total loss te regelen. De verzekerde neemt in dat geval genoegen met een bedrag dat lager is dan de voor totaal verlies verzekerde som.~ Zie ook: Arranged total loss, Constructive total loss, Total loss.
Condition survey: Zie: Structural condition warranty.
Conflagratie: Schade door bijvoorbeeld brand van zodanige omvang dat hij niet tot ��n object of etablissement beperkt blijft, maar meerdere objecten of etablissementen tegelijk treft. Een conflagratiegebied is een gebied waarin de kans op sterke uitbreiding van een brand groot is. In de table of limits wordt doorgaans onderscheid gemaakt tussen objecten in conflagratiegebieden en daarbuiten; op de eerste mogen slechts kleinere bedragen worden gedekt. Luchthavens vormen een voorbeeld van een conflagratierisico, bijvoorbeeld brand of explosie in of bij hangars, een orkaan, of een neerstortend vliegtuig, waarbij vele objecten kunnen worden getroffen.~ Zie ook: Table of limits.
Consequential loss: Gevolgschade of indirecte schade, d.w.z. het geldelijk nadeel dat men lijdt als gevolg van verlies of beschadiging van bepaalde materi�le zaken. Laatstbedoelde schade noemt men de materi�le of directe schade. In het algemeen vallen er bijvoorbeeld onder (a) schaden ten gevolge van bedrijfsonderbreking (deze kunnen worden opgevangen door een bedrijfsverzekering, (b) schaden door huurderving bij het verloren gaan van een verhuurd pand (waarvoor een huurschadeverzekering kan worden gesloten) en (c) extra kosten voor verblijf elders wanneer het woonhuis van verzekerde wordt vernietigd of beschadigd (gedekt onder een uitgebreide gevarenpolis of aparte noodlogiesverzekering). Soms spreekt men van consequential physical damage. Daarmee wordt bedoeld achteruitgang van de waarde van zaken, zonder dat de zaken zelf rechtstreeks door het ongeval zijn getroffen. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn met zaken in een koelruimte wanneer de kunstmatig verwekte temperatuur door een ongeval aan de koelinstallatie niet wordt gehandhaafd.~ Zie ook: Huurschadeverzekering, Indirecte schade.
Consistentie, Cross-sector-: Zie: Cross-sectorconsistentie.
Consistentie, Distributie-: Distributieconsistentie.
Constructie all-risksverzekering: Zie: CAR-verzekering
Constructiebedrijfsschadeverzekering: Verzekering van bedrijfsschade, ontstaan door vertraging in de bouw als gevolg van een door de CAR-verzekering gedekt gevaar.~ Zie ook: Advanced profits insurance, Bedrijfsverzekering, CAR-verzekering.
Constructieklassen: Uitdrukking in gebruik bij brandverzekering. Duidt op de indeling van gebouwen naar hun bouwaard. Hierbij worden o.a. de aard van de horizontaal en de verticaal dragende constructie, de voor de gevels en de daken gebruikte materialen en de voor isolatie van gevels en/of daken verwerkte materialen afzonderlijk in aanmerking genomen. Naast de zogenaamde brandvrije constructie kent men een aantal constructieklassen.~ Zie ook: Brandvrije constructie.
Constructive total loss: Term uit het Engelse zeeverzekeringsrecht (sect. 60 MIA), waarmee wordt aangeduid schadeafwikkeling als total loss, zonder dat een actual total loss aanwezig is. Een CTL doet zich voor wanneer de kosten om de beschadigde zaak te herstellen meer zouden bedragen dan de waarde van de zaak in herstelde staat. Bij de cascoverzekering neemt men in verband hiermee meestal de bepaling op dat voor de vraag of CTL aanwezig is, de waarde van het casco in herstelde staat wordt gelijkgesteld met de verzekerde som (valuation clause). In geval van CTL betaalt de verzekeraar de verzekerde som, waartegenover hij het recht (niet de verplichting) heeft het eigendomsrecht op de verzekerde zaak over te nemen.~ Zie ook: Actual total loss, Afkeuring, Arranged total loss, Compromised total loss, Total loss only.
Consumentenbescherming: Het geheel van regelgeving dat als oogmerk heeft de belangen van consumenten veilig te stellen. De achterliggende gedachte is dat de consument in het economisch verkeer een zwakkere positie inneemt dan zijn beroeps- of bedrijfsmatig handelende wederpartij.
Consumptierisico: Bedrijven, instellingen, verenigingen kunnen aansprakelijk zijn jegens personen door het verstrekken van ondeugdelijke maaltijden, dranken of versnaperingen. Te denken valt aan kantines, festiviteiten e.d. Voor particulieren valt dit risico onder de AVP-dekking. De aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven (AVB) geeft dekking voor de normale bedrijfsactiviteiten, waaronder doorgaans ook het consumptierisico kan worden gerekend. In specifieke gevallen dient dit risico door middel van een clausule expliciet te worden meeverzekerd.
Contactlenzenverzekering: Deze verzekering dekt beschadiging of verlies van de contactlenzen, meestal voor een beperkte duur. Door het gebruik van zachte lenzen en van lenzen met korte gebruiksduur, is de betekenis van deze verzekering afgenomen.
Containerverzekering: Verzekering van (het casco van) een container, veelal voor twaalf maanden, ongeacht waar hij zich bevindt, mits binnen de verzekeringsgrenzen. De dekking geschiedt meestal �f op beperkte condities (alleen tegen totaal verlies, inclusief alle avarij-grosse), �f op ruime condities (all risks). In het laatste geval geldt doorgaans een aftrekfranchise per schadegeval en wordt beschadiging van de eventueel in de container aanwezige koelapparatuur alleen vergoed als zij rechtstreeks is veroorzaakt door stranding of zinken van het vervoerend vaartuig, botsing, omslaan of ander ongeval aan het vervoermiddel te land overkomen of avarij-grossehandeling, of kan worden toegeschreven aan brand of aanvaring van het vervoerend schip. Deze verzekering kan ook de kosten van het terughalen dekken voor zover deze de waarde niet te boven gaan, bijvoorbeeld nadat een container ergens is achtergebleven. Kan worden gesloten voor eigen containers en, als het om gehuurde containers gaat, in de vorm van een aansprakelijkheids- of vervoerdersaansprakelijkheidsverzekering.
Contaminatieclausule: Contaminatie is een vorm van verontreiniging door vermenging van verschillende stoffen. Bij de transportverzekering van vloeibare lading in tanks of tankschepen gebruikte clausule, waarmee het risico van contaminatie van de verzekerde lading door in de tank achtergebleven restanten van vorige transporten ten laste van verzekeraars wordt gebracht. Indien verzekeraars deze clausule aanvaarden, verlangen zij deugdelijke waarborgen dat de tanks v��r aanvang van de inlading behoorlijk op reinheid zijn gecontroleerd. Ook contaminatie door abusievelijke vermenging onderweg kan verzekerd zijn. Als verontreinigde lading wordt gelost in een opslagtank of -silo met een schone inhoud, kan deze laatste ook gecontamineerd raken. Decontaminatiekosten daarvan kunnen ten laste komen van een zogenaamde extra-kostendekking als aanvulling van een transport- c.q. opslagverzekering.
Contante waarde: De waarde die een in de toekomst te ontvangen of te betalen bedrag op een bepaald moment vertegenwoordigt, rekening houdend met de van dat moment af nog te kweken samengestelde interest. Bij levensverzekering verstaat men onder de contante waarde het bedrag dat op enig moment aanwezig moet zijn om te zijner tijd aan de bij de polis aangegane verplichting te kunnen voldoen; behalve samengestelde interest wordt ook de sterftekans in de berekening verdisconteerd.~ Zie ook: Wiskundige reserve.
contingency insurance: Het Engelse begrip contingency staat voor: onvoorziene omstandigheid, gebeurlijkheid. Eigenlijk kan men ieder onvoorzien gevaar of nadeel een contingency noemen en is dus iedere verzekering in wezen een contingency insurance. In het verzekeringsbedrijf wordt onder contingency insurance evenwel alleen verstaan een verzekering tegen gevaren of nadelen diee niet past in het kader van de gebruikelijke verzekeringen. Bijvoorbeeld wanneer een tentoonstelling niet kan doorgaan door bijzondere omstandigheden, zoals het overlijden van een regerend persoon. Of wanneer geld wordt betaald aan een ogenschijnlijk rechthebbende op grond van documenten of aandelen die op onregelmatige wijze uit het bezit van de rechthebbende zijn geraakt en de rechthebbende vervolgens later komt opdagen.~ Zie ook: Outside risks.
Continuatie: Verlenging van een overeenkomst van verzekering. Doorgaans is er sprake van stilzwijgende verlenging, tenzij de verzekeringnemer of de verzekeraar de verzekering opzegt. Op grond van het bepaalde in art. 7:940 lid 1 van het Burgerlijk Wetboek geldt bij opzegging aan het einde van een verzekeringsperiode ter voorkoming van automatische verlenging een opzegtermijn van twee maanden. ~ Zie ook: Annulatieclausule, Doorlopende clausule, Opzegging, Opzegtermijn.
Continuïteitsclausule: Clausule waarin wordt bepaald dat de omzetting van de in de polis genoemde valuta (contractvaluta) in euro geen aanleiding kan zijn om de overeenkomst te be�indigen of de voorwaarden te herzien. Voorts wordt geregeld dat vanaf de datum waarop de contractsvaluta niet langer wettig betaalmiddel is, alle premies en schaden zullen worden betaald in euro.
Contract guarantee: Zie: Bond.
Contract works insurance: Zie: CAR-verzekering.
Contractant: Zie: Verzekeringnemer.
Contractpolis: Een overeenkomst van goederentransportverzekering, waarbij de verzekeraar zich verbindt zekere zaken gedurende een bepaalde tijd binnen omschreven grenzen of voor aangeduide routes op vastgestelde condities en tegen aangegeven premies gedekt te houden. De verzekerde is verplicht alle betreffende zendingen aan deze verzekeraar ter verzekering op te geven (te declareren). Alle zendingen (afladingen), mits v��r- of achteraf opgegeven aan de verzekeraar, zijn tot aan het in de polis genoemde maximumbedrag per gelegenheid verzekerd - ook al is nog geen bevestiging van de verzekeraar ontvangen. De declaraties worden vastgelegd in een register dat periodiek ter verrekening van de premies moet worden ingeleverd. Desgewenst kan voor bepaalde zendingen een polis of certificaat worden verkregen.~ Zie ook: Aflaadpolis, Afschrijfpolis, Oogstverzekering, Open cover, Pauschalpolis.
Contractsvervaldatum: De datum waarop een overeenkomst van verzekering eindigt - hetzij definitief, hetzij met stilzwijgende verlenging voor eenzelfde periode.
Contractuele aansprakelijkheid: Aansprakelijkheid voortvloeiende uit de schending van een contractuele verplichting. Het niet of niet geheel, niet tijdig, of niet naar behoren nakomen van een verplichting uit hoofde van een overeenkomst vormt een toerekenbare tekortkoming. De toerekenbare tekortkoming wordt ook wel wanprestatie genoemd. Daarbij onderscheidt men twee varianten: de negatieve wanprestatie, waarbij de overeenkomst niet of niet tijdig is nagekomen, en de positieve wanprestatie, waarbij de overeenkomst niet naar behoren is nagekomen. Anders dan bij het vorderen van schadevergoeding op grond van wettelijke aansprakelijkheid, hoeft de schadelijdende partij bij het vorderen van schadevergoeding wegens een toerekenbare tekortkoming schuld van de nalatige niet te stellen en evenmin te bewijzen.Op een aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven is contractuele aansprakelijkheid doorgaans meeverzekerd - inclusief diensten- en productaansprakelijkheid. De met het ondernemersrisico samenhangende schade is uitgesloten.~ Zie ook: Aansprakelijkheidsverzekering, Dienstenaansprakelijkheid, Immateriële schade, Ondernemersrisico, Productaansprakelijkheid.
Contra-expert: Zie: Expert.
Contragarantieverzekering: Zie: Garantieverzekering.
Contraverzekering: Verzekering tot dekking van het risico van voortijdig overlijden bij bepaalde overeenkomsten, bijvoorbeeld bij spaarkasproducten en hypothecaire geldleningen. Tevens verzekering ter voorkoming van kapitaalverlies bij een ongunstig sterfteverloop na aankoop van een direct ingaande lijfrente.
Contribution, Defined -: Zie: Defined contribution.
Contribution: In het Engelse verzekeringsrecht aan de verzekeraar toekomend recht een bijdrage van een proportioneel deel van een door hem aan de verzekerde uitgekeerde schadevergoeding te vorderen van (een) andere verzekeraar(s) die hetzelfde object of belang tegen hetzelfde gevaar had(den) verzekerd. Soms bevatten de polissen bepalingen, volgens welke de verzekerde in geval van meer dan ��n verzekering van iedere verzekeraar rechtstreeks slechts diens proportionele aandeel in de schadevergoeding kan invorderen. Het komt ook voor dat in een clausule wordt opgenomen dat schaden welke onder een andere verzekering verhaalbaar zijn, van de verzekering zijn uitgesloten.~ Zie ook: Dubbele verzekering, Non-contribution clause, Samenloop.
Controle, Interne -: Zie: Interne controle.
Convention relative au contrat de transport international de marchandises par route: Overeenkomst tussen een aantal Europese staten betreffende het internationale wegvervoer, waarin onder meer de aansprakelijkheid van de vervoerder voor verlies van of schade aan de zaken bij vervoer van of naar een bij de CMR aangesloten staat is geregeld. Binnenlandse vervoerders kunnen ook aan de bepalingen van de CMR gebonden zijn en wel als zij het binnenlandse vervoer op originele vrachtbrief van een internationale vervoerder overnemen.particulier) van Zorgverzekeraars Nederland.
Conversie: Term in gebruik in het levensverzekeringsbedrijf. Conversie of omzetting is de verandering van de verzekeringsvorm van een lopende levensverzekering, bijvoorbeeld van een gemengde verzekering in een ideaalverzekering. De premies die men in de loop der jaren heeft betaald, gaan bij conversie niet verloren, omdat de waarde van de oude verzekering wordt verrekend in de nieuwe verzekering.
Coöperatieve Vereniging Nederlandse Assurantie Beurs B.A.: Vereniging van in de coassurantiemarkt werkzame makelaars, gevolmachtigde agenten en verzekeraars. Zij stelt zich ten doel de administratieve en financi�le procedures in de coassurantiemarkt te rationaliseren, de wederzijdse rechten en verplichtingen af te bakenen en te bepalen en de coassurantiemarkt meer te profileren. In de loop van het jaar 2003 werd het elektronisch Assurantie Beurs Systeem voor de coassurantie (e-ABS) - ingevoerd, waarna op 1 januari 2004 een einde kwam aan de fysieke beurs, de bakermat van de coassurantiemarkt.~ Zie ook: Beurs
Corn trade clauses: Standaardclausules voor de transportverzekering van granen, opgesteld door de London Corn Trade Association en het Institute of London Underwriters.
Correctiebepaling: Een inmiddels achterhaalde bepaling in de arbeidsongeschiktheidsverzekering die de verzekeraar de mogelijkheid bood om een correctie (verlaging) op de uitkering krachtens rubriek B toe te passen, indien de arbeidsongeschikte verzekerde naast zijn aov-uitkering zodanige inkomsten uit arbeid of winst uit onderneming genoot dat zijn totale inkomen hoger was dan v��r het intreden van de arbeidsongeschiktheid.~ Zie ook: Arbeidsongeschiktheidsverzekering.
Correctieclausule: Clausule die wordt toegepast bij verzekering van bedrijfsschade. De clausule bevat een rekenmethode om in geval van bedrijfsstagnatie door een gedekte oorzaak de omzet of de productie vast te stellen, die behaald zou zijn indien de ramp niet had plaatsgevonden. Van belang als de bedrijfsuitkomsten jaarlijks een stijgende lijn vertonen. In geval van een schade wordt dan met die stijging ook rekening gehouden.
Cost and freight: Beding in koopcontract, krachtens hetwelk de kosten en de vracht tot aan de in het beding aangegeven plaats voor rekening van verkoper zijn. Het transportrisico gaat van de verkoper over op de koper op het moment waarop de zaken bij inlading de reling van het zeeschip passeren. Inzake de verzekering heeft de verkoper bij dit beding tegenover de koper geen enkele verplichting.~ Zie ook: Cost, insurance, freight.
Cost, insurance, freight: Beding in koopcontract op grond waarvan de kosten, de verzekeringspremie en de vracht tot aan de in het beding aangegeven plaats voor rekening van verkoper zijn. Het transportrisico gaat van de verkoper over op de koper op het moment waarop de zaken bij inlading de reling van het zeeschip passeren. Ingevolge dit beding moet de verkoper ten behoeve van de koper voor verzekering van het transportrisico zorg dragen. Voor de koper kunnen dan nog resteren de eventuele door hem te maken kosten, bijvoorbeeld invoerrechten en binnenlands transport en winst te verzekeren. Deze kunnen op verzoek van de koper in de te verzekeren som worden meegenomen of door hem apart worden verzekerd, eventueel door middel van een meerdere-waardeverzekering.~ Zie ook: Cost and freight, Meerdere-waardeverzekering.
COTF-verdrag: Convention relative aux Transport Internationaux Ferrodiairs (railvervoer)
Coulancebetaling: Wanneer een schade niet of niet geheel onder een polis is gedekt, kan een verzekeraar onverplicht bij wijze van gebaar tegenover de verzekeringstussenpersoon, zijn verzekerde of een wederpartij een (gedeeltelijke) uitkering verlenen. Men spreekt ook wel over onverplichte uitkering of ex gratia-betaling, al dan niet met de toevoeging sans pr�judice. In zulke gevallen kan verhaal worden genomen voor de schade op de eventuele schadeveroorzaker.~ Zie ook: Sans pr�judice.
Coulanceclausule: Komt (facultatief) voor in de aansprakelijkheidsverzekering bedrijven. Deze clausule houdt in dat de verzekeraar ermee instemt dat de verzekeringnemer in bepaalde gevallen geen beroep zal doen op, overigens gebruikelijke, aansprakelijkheidsbeperkende (leverings)voorwaarden jegens een direct bij de gebeurtenis betrokken benadeelde persoon. De verzekerde zal gewoonlijk slechts afstand doen van de toepasselijke voorwaarden in zoverre hij dit om commerci�le redenen wenselijk acht. De verzekeraar volgt dan zijn verzekerde. Soms wordt bepaald dat deze coulance niet geldt voor zover blijkt dat de beschadigde zaken van de schadelijder zijn verzekerd; dit om te voorkomen dat een regresnemende verzekeraar van die zaken wordt bevoordeeld.
Country damage: Landschade, voornamelijk voorkomende bij ruwe katoen en cacaobonen. Men verstaat hieronder schade zoals regenwater- of vochtschade en bevuiling door modder en stof, ontstaan na het verpakken der zaken in balen tijdens opslag in loodsen of schuren in het binnenland of tijdens binnenlands vervoer naar de haven van afscheep. Bevat de transportpolis geen bijzondere voorziening, dan is de transportverzekeraar voor landschade slechts aansprakelijk als de verzekerde kan bewijzen dat de landschade is ontstaan na het moment waarop het risico van de verzekeraar volgens de verzekeringsvoorwaarden is aangevangen, bijvoorbeeld na het verlaten van het pakhuis, en is veroorzaakt door een gevaar waartegen de verzekering dekking geeft; de aard van de landschade maakt dit bewijs vrijwel onmogelijk. Verzekert men incluis alle landschade, dan komt ook de landschade ontstaan v��r de aanvang van het normale risico van de verzekeraar te zijnen laste, ongeacht waardoor de landschade is veroorzaakt.
Courtage: Makelaarsloon, provisie of verdienste van de makelaar of andere tussenpersoon voor zijn bemiddeling bij het tot stand brengen van een overeenkomst van verzekering. De courtage komt ten laste van de verzekeraar, d.w.z. zij wordt van de door de makelaar aan de verzekeraar af te dragen (bruto)premie afgehouden.~ Zie ook: Provisie, Schaderegelingscourtage.
C-polis: De door de Pensioen- en spaarfondsenwet geboden mogelijkheid om een pensioentoezegging uit te laten voeren door een toegelaten levensverzekeraar. E�n van de mogelijkheden is dat werknemers in de gelegenheid worden gesteld om zelf een overeenkomst van levensverzekering te sluiten, waarvoor de werkgever de daarvoor benodigde financi�le middelen geheel of gedeeltelijk beschikbaar stelt. Evenals op B-polissen zijn op C-polissen de Regelen verzekeringsovereenkomsten Pensioen- en spaarfondsenwet van toepassing.~ Zie ook: B-polis.
CPT: Carriage paid to
Credibilitymethode: De Credibilitymethode is een statistische techniek. Met behulp hiervan kunnen uit een beperkt aantal waarnemingen de te verwachten schade-ervaringen worden ingeschat. In het brandverzekeringsbedrijf wordt deze methode toegepast bij de samenstelling van risicobeoordelingsmodellen.~ Zie ook: Risicobeoordelingsmodel.
Credietaflossingsverzekering: Zie: Arbeidsongeschiktheidsverzekering.
Creditmanagementverzekering: Zie: Kredietverzekering.
CRO: Cancelling returns only
Cross-sectorconsistentie: E�n van de uitgangspunten van de Wet financi�le dienstverlening. Het houdt in dat het niet relevant is uit welke sector een door een consument gekozen financieel product oorspronkelijk stamt.~ Zie ook: Distributieconsistentie.
CRTD-verdrag: Convention sur la Responsabilit� civile pour les dommages caus�s au cours du Transport de marchandises Dangereuses par route, rail et bateaux de navigation int�rieure (aansprakelijkheid voor vervoer gevaarlijke stoffen)
CRTD-verdrag: De eind 1989 tot stand gekomen convention on civil liability for damage caused during carriage of dangerous goods by road, rail and navigation vessels legt een risicoaansprakelijkheid op de vervoerder voor milieuschade en letsel- en zaakschade aan derden, die ontstaat tijdens het vervoer van gevaarlijke stoffen. Hiervoor geldt ook een plicht tot verzekering.~ Zie ook: Gevaarlijke lading/stoffen.
CTL: Constructive total loss
Cumulatie van schaden: Opeenstapeling van schaden, eventueel onder verschillende verzekeringen, voortvloeiende uit een en dezelfde oorzaak. Onder meer ter beperking van dit risico dient de herverzekering.~ Zie ook: Calamiteitenrisico, Conflagratie, Eigen behoud, Herverzekering.
CVS: Centrum voor Verzekeringsstatistiek
CVZ: College voor Zorgverzekeringen

D & O: Directors & officers (liability) insurance
DA: Dienstenaansprakelijkheid
DAF: Delivered at frontier
Dalende risicoverzekering: Overlijdensrisicoverzekering, die veelal wordt gesloten om het risico van overlijden te dekken van iemand die een hypothecaire of andere schuld heeft aangegaan, waarop regelmatig wordt afgelost. Door de aflossingen neemt het openstaande bedrag van de schuld geleidelijk af; de verzekerde som van de overlijdensrisicoverzekering daalt navenant. De daling kan lineair zijn of annu�tair. Komt de verzekerde v��r volledige aflossing van zijn schuld te overlijden, dan kunnen zijn erfgenamen het restant van de schuld aflossen uit het tot uitkering komende kapitaal. De dalende risicoverzekering wordt ook wel toegepast bij in eigen beheer gehouden pensioenregelingen: uit de uitkering bij overlijden wordt het toegezegde weduwepensioen gefinancierd. ~ Zie ook: Overlijdensrisicoverzekering, Pensioenregeling, Pensioentoezegging.
Dataverzekering: Zie: Computerverzekering.
ddi: Deze dag inbegrepen
DDP: Delivered duty paid
DDU: Delivered duty unpaid
Deadweight (capacity): Draagvermogen van een (zee)schip. Totaalgewicht van brandstoffen, proviand, water, stuwmateriaal, reservedelen, passagiers, bagage en lading, waarmee het onbeladen schip tot de grootst toelaatbare diepgang (aangegeven door het Plimsoll- of uitwateringsmerk) kan worden belast. De DW wordt uitgedrukt in tonnen van 1016 kg.
Debiteurenverzekering: Verzekering tegen de financi�le schade die voortvloeit uit het door een verzekerd evenement verloren gaan van de debiteurenadministratie van een bedrijf en de daaruit ontstane onmogelijkheid om na te gaan welke debiteuren hun schulden nog niet hebben voldaan. De betekenis van deze verzekeringsvorm is sterk verminderd doordat bedrijven door middel van computeradministratie eerder een schaduwadministratie (elders) voorhanden kunnen hebben.
Declaratiecontract: Zie: Contractpolis.
Declaratieverzekering: Zie: Adjustable verzekering.
Decresclausule: Zie: Accres/decresclausule.
Deductible: Zie: Eigen risico.
Defective (of faulty) workmanship: Ondeugdelijke, dat wil zeggen foutieve, gebrekkige of onzorgvuldige, uitvoering van werkzaamheden. Wel te onderscheiden van defective of faulty design, waarbij de ondeugdelijkheid niet de uitvoering van, maar het ontwerp voor het werk betreft. Beide begrippen spelen een rol bij aanbouw- en constructieverzekeringen en bij aansprakelijkheidsverzekeringen.~ Zie ook: Aanbouwverzekering, CAR-verzekering, Faulty design clause.
Deficit-clause: Zie: Winstcommissie.
Defined-benefitregeling: Een bepaalde vorm van een pensioenregeling. Bij de defined-benefitregeling wordt het uiteindelijke pensioen toegezegd, gerelateerd aan salaris en diensttijd.~ Zie ook: Defined-contributionregeling.
Defined-contributionregeling: Een bepaalde vorm van een pensioenregeling. De hoogte van de verzekerde pensioenen is afhankelijk van de krachtens de regeling beschikbare premie en de daarmee te behalen beleggingsopbrengsten. Met behulp van actuari�le grondslagen en methoden wordt bij pensioneren de precieze hoogte van het pensioen vastgesteld. De ze vorm wordt ook wel beschikbare-premieregeling genoemd.~ Zie ook: Defined-benefitregeling.
Deklading: Aan dek van een vaartuig vervoerde lading. De Nederlandse beurs-goederenpolis 2006 bepaalt dat zaken, aan boord van een zeeschip bovendeks geladen, niet verzekerd zijn tegen zeewaterschade of schade door overboord werpen of spoelen, tenzij de verlading aan dek gebruikelijk is of de verzekerde aannemelijk maakt dat de zaken zonder zijn toestemming bovendeks zijn verladen. Volgens Engels recht moet deklading uitdrukkelijk als zodanig worden verzekerd; is dit niet geschied, dan is de verzekeraar van iedere verplichting tot schadevergoeding ontslagen.
Delay clause: Zie: Vertragingsclausule.
Delcrederebeding: Zie: Kwijtingclausule.
Delcredereverzekering: Zie: Kredietverzekering.
Delivered at frontier: Waarde van een zaak in de staat waarin deze zich op een bepaalde dag (bijvoorbeeld de dag voor de ramp) bevindt. De dagwaarde is doorgaans gelijk aan de vervangingswaarde.~ Zie ook: Vervangingswaarde.
Demurrage: Engelse benaming voor overliggelden voor een schip.
DEQ: Delivered ex quay
Derde: Iedere persoon, die niet als contractspartij bij een overeenkomst is betrokken, is ten opzichte van de betreffende contractspartijen een derde. Het begrip derde speelt vooral een rol bij de aansprakelijkheidsverzekering. De derde is daarbij iedereen buiten de verzekeraar en de aansprakelijk gestelde verzekerde. Zijn in de polis meerdere personen als (mede)verzekerde genoemd, dan zijn er evenveel afzonderlijke rechtsbetrekkingen verzekeraar-verzekerde als er verzekerden zijn. Ten opzichte van elk van deze rechtsbetrekkingen moet iedere andere persoon als derde worden aangemerkt - ook al behoort deze andere persoon tot de kring van verzekerden. Wenst de verzekeraar zijn verzekerde geen dekking te verlenen tegen aanspraken van iedere derde, dan zal hij in de polis moeten bepalen wie niet als derde in de zin van de verzekering wordt beschouwd. Dat kan bijvoorbeeld door de onderlinge aansprakelijkheid tussen verzekerden, al dan niet alleen voor zaakschade, uit te sluiten.
Derelict mines etc.: Een in de de Engelse molestclausule voorkomend begrip: achtergebleven mijnen etc. Het risico is in beginsel uitgesloten, maar kan worden meeverzekerd voor vervoer per zeeschip.~ Zie ook: Free of capture and seizure.
DES: Delivered ex ship
Deskundigentaxatie: Zie: Voortaxatie.
Destinatievracht: De verschuldigde vrachtpenningen na aflevering van de vervoerde zaken ter plaatse van bestemming. Als hoofdregel geldt dat vracht eerst verschuldigd is na aflevering van de zaken ter destinatie. Partijen kunnen echter anders overeenkomen en doen dat ook veelvuldig (freight payable ship lost or not). Bij destinatievracht is (freight payable at destination), loopt de vervoerder het risico van de vracht tijdens de reis. De ladingbelanghebbende behoeft de vracht niet in de verzekerde waarde van de zaken op te nemen. Aangezien de vracht wel verschuldigd is over beschadigd ter destinatie uitgeleverde zaken, sluit de ladingbelanghebbende soms een verzekering op destinatievracht, d.w.z. meerdere waarde van de zaken door betaling van destinatievracht, op dezelfde condities als waarop de zaken verzekerd zijn, maar exclusief totaal verlies; beschadigdheid van de zaken, mits door een verzekerd gevaar, heeft daardoor een proportionele vergoeding van vrachtpenningen ten gevolge.~ Zie ook: Vrachtverzekering.
Detainment: Begrip uit de Engelse molestclausule (arrest, restraint, detainment) waarmee wordt bedoeld op aanhouding, vasthouding als oorlogs- of politieke daad. Het risico is in beginsel uitgesloten, maar het kan worden meeverzekerd voor vervoer per zeeschip of luchtvaartuig.~ Zie ook: Free of capture & seizure.
Detainmentclause: Bij zeecascoverzekeringen voorkomende facultatieve clausule die bepaalt dat de verzekeraars zullen handelen alsof er sprake is van een constructive total loss als een schip door oorlogssituaties opgesloten raakt en voor een aaneengesloten periode van bijvoorbeeld twaalf maanden niet gebruikt kan worden ofschoon het onbeschadigd bleef.
Deviatie: Afwijking van de vastgestelde of gebruikelijke route van een schip.
Deze dag inbegrepen: Een in de transportverzekeringsbranche gebruikelijke aanduiding dat de verzekering c.q. de nadere regeling daarin ingaat op de aangegeven datum om 00.00 uur - en niet om 12.00 uur.
DGA: Directeur-grootaandeelhouder
DIC: Difference in conditions
Diefstalverzekering: Verzekering van financieel nadeel door diefstal van zaken of geld. Anders dan de inbraakverzekering, die diefstal na braak dekt, geldt het vereiste van braak niet bij de diefstalverzekering. Dekking van het diefstalrisico geschiedt doorgaans alleen in combinatie met verzekering tegen andere gevaren, bijvoorbeeld op een kostbaarhedenverzekering of een uitgebreide gevarenverzekering voor inboedels. ~ Zie ook: Braak.
Dienst, Aanbestedende -: Aanduiding voor de overheid en bepaalde speciale-sectorbedrijven. De voor de overheid en deze bedrijven geldende regels voor het verstrekken van bepaalde opdrachten zijn neergelegd in het in 2005 van kracht geworden Besluit aanbestedingsregels voor overheidsopdrachten en het Besluit aanbestedingen speciale sectoren. In deze twee besluiten zijn de Europese aanbestedingsrichtlijnen (2004/17/EG en 2004/18/EG) ge�mplementeerd.~ Zie ook: Europese richtlijn.
Dienst, Financiële -: In art. 1 onder l van de Wet financi�le dienstverlening worden vijf financi�le diensten gedefinieerd: aanbieden, adviseren (voor zover dit niet plaatsvindt door een financi�le dienstverlener die tevens optreedt als aanbieder, bemiddelaar of (onder) gevolmachtigd agent ten aanzien van het aanbevolen financi�le product), bemiddelen, herverzekeringsbemiddelen en optreden als (onder)gevolmachtigd agent.~ Zie ook: Aanbieden, Adviseren, Bemiddelen, Herverzekeringsbemiddelen, Optreden als (onder)gevolmachtigd agent, Generieke financi�le dienst, Specifieke financi�le dienst.
Dienst, Generieke financiële -: Er zijn drie generieke, voor alle in de Wet financi�le dienstverlening gedefinieerde financi�le producten geldende financi�le diensten: aanbieden, adviseren en bemiddelen.~ Zie ook: Specifieke financi�le dienst.
Dienst, Specifieke financiële -: Er zijn twee specifieke, alleen op het in de Wet financi�le dienstverlening gedefinieerde financi�le product verzekering betrekking hebbende financi�le diensten: herverzekeringsbemiddelen, optreden als (onder)gevolmachtigd agent.~ Zie ook: Generieke financi�le dienst.
Dienstenaansprakelijkheid: Een in de verzekeringsbranche gebruikte term voor een bepaalde vorm van contractuele aansprakelijkheid: de aansprakelijkheid voor schade die verband houdt met de niet-behoorlijke uitvoering van diensten of werkzaamheden die door de verzekerde ingevolge een door hem aangegane overeenkomst worden of zijn verricht. Voor zover het gaat om de gevolgen van zaakschade en letselschade is dienstenaansprakelijkheid doorgaans verzekerd onder een aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven. zuivere vermogensschade. De aansprakelijkheid voor schade aan het bewerkte object zelf is uitgesloten. Dit geldt ook voor de aansprakelijkheid voortvloeiende uit boete-, schade-, garantie-, vrijwarings- of andere soortgelijke bedingen voor zover daardoor een verdergaande aansprakelijkheid is gevestigd dan zonder dergelijk beding zou bestaan. Deze zogenaamde supercontractuele aansprakelijkheid kan worden meeverzekerd na voorafgaande goedkeuring van het betreffende beding door de verzekeraar. Het ondernemersrisico is evenmin zijn gedekt. Dienstenaansprakelijkheid is veelal ook beroepsaansprakelijkheid, waarbij het niet zozeer om letsel- en zaakschade gaat, maar om zuivere vermogensschade.~ Zie ook: Aansprakelijkheidsverzekering, Beroepsaansprakelijkheid, Completed operations liability insurance, Ondernemersrisico, Productaansprakelijkheid.
Difference in conditions: Zie: Verschil in condities.
Difference insurance: Zie: Aanvullende brandverzekering.
DIL: Difference in limitations
DIL: Direct ingaande lijfrente
Diplomaverzekering: Zie: Afkeuringsverzekering.
Direct writer: Een verzekeraar die zonder tussenkomst van verzekeringstussenpersonen overeenkomsten van verzekering sluit.~ Zie ook: Intermediairverzekeraar.
Directe actie: De op grond van artikel 7:954 lid 1 BW aan een benadeelde toekomende bevoegdheid om de door hem geleden schade door dood of letsel rechtstreeks te vorderen van de aansprakelijkheidsverzekeraar van degene die daarvoor aansprakelijk is. De rechtstreekse vordering is beperkt tot het bedrag dat de verzekeraar ter zake is verschuldigd aan de verzekerde, onder aftrek van eventueel daarmee te verrekenen bedragen.
Directeurenclausule: Onder een fraude- of geldtransportverzekering is fraude van de verzekeringnemer zelf in beginsel niet onder de dekking begrepen. Een bestuurder van een vennootschap of stichting wordt door middel van deze (facultatieve) clausule gelijkgesteld met personeel. Zijn eventuele fraude wordt dan wel gedekt, ofschoon hij eigenlijk met de verzekeringnemer vereenzelvigd moet worden.
Directeur-grootaandeelhouder: Verzekering tot dekking van de persoonlijke aansprakelijkheid van bestuurders en commissarissen van rechtspersonen voor door hen in die hoedanigheid begane bestuurs- of beleidsfouten. Ook bekend onder de naam Bestuurders en Commissarissen Aansprakelijkheidsverzekering. Uitgesloten is onder meer aansprakelijkheid voor frauduleuze handelingen en milieuschaden. Strafrechtelijke en civielrechtelijke boeten vallen niet onder de dekking.
Disappearance clause: In ongevallenpolissen soms voorkomende clausule die regelt dat recht op uitkering onder de rubriek bij overlijden bestaat, als de verzekerde verdwenen mocht zijn en niet binnen een bepaalde tijd een levensteken geeft, zodat een vermoeden van overlijden bestaat.
Disbursementsverzekering: Oorspronkelijk verzekering tot dekking van de uitrustingskosten van een schip, zoals proviand, brandstoffen e.d., welke, omdat het hierin ge�nvesteerde kapitaal eigenlijk alleen bij totaal verlies van het schip verloren ging, uitsluitend tegen totaal verlies werd gesloten. Wordt thans veelal als aanvullende totaal-verliesverzekering, naast of op de gewone cascoverzekering, gesloten tot dekking van een deel van de waarde van het schip.~ Zie ook: Excess-liabilities insurance, Meerdere-waardeverzekering, Policy proof of interest, Totaal-verliesverzekering.
Disculpatie: Een beroep op het ontbreken van schuld. Term uit het aansprakelijkheidsrecht ter aanduiding van de mogelijkheid voor de partij die op grond van een wettelijk of feitelijk vermoeden van schuld aansprakelijk wordt geacht voor het ontstaan van schade, zich van deze aansprakelijkheid te bevrijden (disculperen) door het leveren van het bewijs dat haar geen schuld treft. Zo kunnen ouders hun aansprakelijkheid voor daden van 14- of 15-jarige kinderen afweren door een beroep te doen op een redelijke opvoeding van hun kroost (art. 6:169 lid 2 van het Burgerlijk Wetboek). Van sommige vormen van aansprakelijkheid is men niet bevrijd door het bewijs van afwezigheid van schuld, maar soms slechts indien overmacht kan worden bewezen; hoewel minder juist, wordt ook hiervoor wel de term disculpatie gebruikt.~ Zie ook: Aansprakelijkheidsleer.
Dispache/dispacheur: Berekening en verdeling van de avarij-grosse respectievelijk de daartoe benoemde deskundige. Een dispacheur wordt gewoonlijk onderhands aangewezen door de eigenaar van het schip; ladingbelanghebbenden die het met die keuze niet eens zijn, kunnen de President van de Rechtbank vragen een dispacheur aan te wijzen.~ Zie ook: York-Antwerp Rules, Rijnregels IVR 1979.
Displaced risk: Zie: Risque d�plac�.
Distributieconsistentie: E�n van de uitgangspunten van de Wet financi�le dienstverlening. Het houdt in dat het in beginsel niet mag uitmaken via welk kanaal een consument zich een financieel product aanschaft~ Zie ook: Cross-sectorconsistentie.
DMSA: Nederlandse Direct Marketing Association
Dooreenpremie: Bij brandverzekering voor een object met vele onderdelen die diverse premies vergen, werkt men vaak met een dooreenpremie. Deze wordt verkregen door op basis van de premiepromillages de premies te berekenen over de verzekerde waarde van de betreffende gebouwen met inhoud, en vervolgens het totaal van de premiebedragen om te slaan over de totaal verzekerde som. Een dooreenpremie wordt bij de aanvang van de contractstermijn berekend en blijft dan bijvoorbeeld drie jaar van kracht en is van toepassing op alle bijverzekeringen in die periode, ongeacht of die betrekking hebben op onderdelen met een hogere dan wel een lagere (eigen) premie dan de dooreenpremie. Dit vereenvoudigt de berekeningen bij polismutaties.
Doorhalen: Zie: Royement.
Draagkrachtbeginsel: Zie: Equivalentiebeginsel.
Draagvermogen: Zie: Deadweight (capacity).
Dragende waarde: Waarde van een belang waarover de omslag in avarij-grosse geheven wordt.
Dread-diseaseverzekering: Verzekering, eventueel in combinatie met een overlijdensrisicoverzekering, voor bepaalde som, uit te keren na de diagnose van een levensbedreigende ziekte bij de verzekerde zoals kanker, nierziekten, multiple sclerose of na een hartaanval, beroerte, by-pass-operatie of orgaantransplantaties. Soms vallen ook ziekten onder de dekking die niet per se levensbedreigend hoeven te zijn, bijvoorbeeld fysieke handicaps, of langdurige ziekenhuisopname in geval van blindheid, verlamming of ziekte van Alzheimer.~ Zie ook: Keyman-verzekering, V��ruitkerende levensverzekering.
Dual pricing: Het verschijnsel dat een verzekeraar voor een bepaald verzekeringsproduct van elkaar afwijkende premies hanteert voor verschillende distributiekanalen respectievelijk voor verschillende verzekeringstussenpersonen. Met name multi-channelverzekeraars passen dual pricing toe.~ Zie ook: Multi-channelverzekeraar.
Dual valuation clause: Clausule, die wel wordt gebruikt bij zeecascoverzekering - vooral in tijden waarin de marktwaarde van zeeschepen een sterke daling ondergaat zonder dat de reparatiekosten dienovereenkomstig dalen. Zou dan de verzekerde som van een schip worden gebaseerd op de marktwaarde, dan ontvangt de verzekeraar, die immers de reparatiekosten ten volle moet vergoeden, premie over een bedrag dat niet is afgestemd op het geldende prijspeil van de reparaties. De clausule voert een tweeledige taxatie in, t.w. ��n (de lagere) die geldt voor actual en constructive total loss en ��n (de hogere) die voor alle andere gevallen geldt. Over het verschil tussen beide waarden wordt dan een lagere premie berekend.~ Zie ook: Keuzeclausule, Vorkclausule.
Dual-basismethode: Een van de vormen van verzekering van de post lonen in een (brand)bedrijfsschadeverzekering indien men deze post niet ten volle gedurende de gehele voor de vaste of doorgaande lasten overeengekomen maximale uitkeringstermijn wil dekken, bijvoorbeeld omdat men bij een ernstige storing in het bedrijf een gedeelte van de groep loontrekkenden �f elders in het bedrijf productieve arbeid kan laten verrichten �f niet in dienst zal houden. De dual basis-methode houdt in dat de gehele loonsom voor de totale maximale uitkeringstermijn verzekerd wordt, maar met de bepaling dat de maximale vergoeding gedurende een eerste, kort, deel van de uitkeringstermijn (bijvoorbeeld dertien weken, maar minimaal vier weken) 100% is, en gedurende het resterende deel van de uitkeringstermijn een overeengekomen percentage (vari�rend van 10% tot 75%). De vergoedingsbasis is bij deze wijze van verzekeren dus tweeledig, vandaar de naam. Door een tweetal nadere voorzieningen verkrijgt dit systeem de voor de praktijk noodzakelijke soepelheid, t.w.a. de mogelijkheid in geval van schade het voor het tweede deel van de uitkeringstermijn overeengekomen vergoedingspercentage volgens een conversietabel om te zetten in een kortere periode, gedurende welke de vergoeding op 100% gehandhaafd blijft (zogenaamde option to consolidate);b. de mogelijkheid eventuele besparingen op de lonenpost gedurende het eerste deel van de uitkeringstermijn over te hevelen naar het tweede deel (zogenaamde carry-over proviso).
Dubbele verzekering: Zie: Meervoudige verzekering.
Dubieuze vaste lasten: Term in gebruik in polissen voor bedrijfsschadeverzekering. Hiermee worden aangeduid di� vaste lasten waarvan vooraf niet duidelijk is of deze na een ramp betaalbaar zullen blijven of niet.~ Zie ook: Vaste lasten.
Dutch jurisdiction clause: Foreign jurisdiction clause, speciaal opgesteld voor Nederlandse verzekerden.~ Zie ook: Foreign jurisdiction clause.
Dutch rules and practice clause: Clausule die bij zeecascoverzekeringen voorkomt en volgens welke het niet is toegestaan dat cascoschade zou worden geregeld op basis van de in een expertiserapport gemaakte schatting, ongeacht of er al dan niet wordt gerepareerd c.q. geen reparatienota behoeft te worden overgelegd. Dit komt dus neer op een reparatieplicht.
Duur van de verzekeringsovereenkomst: De in de overeenkomst van verzekering overeengekomen periode gedurende welke deze van kracht is.~ Zie ook: Contractstermijn.
Duwcondities: De Algemene Duwcondities 1979 en Duwcondities 1988 geven regels voor het gebruik van duwboten in de binnenvaart met betrekking tot o.a. de aansprakelijkheidsverhouding tussen duwboot en duwbak(ken).~ Zie ook: Sleepcondities.
DW: Deadweight (capacity)
Dwangsom, Last onder -: Zie: Last onder dwangsom.
Dwingend recht (Algemene bepalingen): Van de artt. 7:931, 7:932, 7:935 lid 2, 7:936 en 7:939 van het Burgerlijk Wetboek kan niet worden afgeweken. Van de artt. 7:928 t/m 7:930, 7:934 en 7:940 leden 2 en 4 BW kan niet ten nadele van de verzekeringnemer of de tot uitkering gerechtigde worden afgeweken indien de verzekeringnemer een natuurlijk persoon is en hij de verzekering sluit anders dan in.
Dwingend recht bij levensverzekering: Van art. 7:984 van het Burgerlijk Wetboek kan niet worden afgeweken. Van de artt. 7:977, 7:981 en 7:982 BW kan niet ten nadele van de verzekeringnemer, de begunstigde of de pandhouder worden afgeweken. Van de artt. 7:978 lid 2, 7:980 en 7:983 BW kan niet ten nadele van de verzekeringnemer, de begunstigde, de pandhouder of de beslaglegger worden afgeweken, indien de verzekeringnemer een natuurlijke persoon is en deze de verzekering sluit anders dan in verband met de uitoefening van een beroep of bedrijf.Beperking of uitsluiting van het recht, bedoeld in art. 7:978 lid 1 BW, kan niet worden tegengeworpen aan de schuldeisers van de verzekeringnemer, de curator in het faillissement van de verzekeringnemer, diens bewindvoerder in geval van surseance van betaling of toepassing van de schuldsaneringsregeling, dan wel de vereffenaar van de nalatenschap van de verzekeringnemer. Bij een verzekering die recht geeft op periodieke uitkeringen of verstrekkingen, mist de eerste zin toepassing voor zover de ter zake voldane premies, mede op de grond dat de verzekering bepaalt dat zij niet kan worden afgekocht, voor de heffing van de inkomstenbelasting in aanmerking konden worden genomen voor de bepaling van het belastbaar inkomen uit werk en woning.
Dwingend recht bij schadeverzekering: Van de artt. 7:960 en 7:962 lid 2 en 3, eerste zin, van het Burgerlijk Wetboek kan niet worden afgeweken. Van art. 7:953 BW kan niet ten nadele van de verzekerde worden afgeweken. Van art. 7:947, tweede zin, BW kan niet ten nadele van de derde worden afgeweken. Van art. 954 BW kan niet ten nadele van de benadeelde worden afgeweken. Van art. 7:957 lid 2 BW kan niet ten nadele van de verzekeringnemer of de verzekerde worden afgeweken. Van art. 7:957 lid 1 BW kan niet ten nadele van de verzekeringnemer of de verzekerde worden afgeweken voor zover de in dit lid bedoelde kosten niet het bedrag overschrijden dat gelijk is aan de verzekerde som en de verzekeringnemer een natuurlijk persoon is die de verzekering anders dan in de uitoefening van een beroep of bedrijf heeft gesloten.
Dwingend recht bij sommenverzekering: Van de vormvoorschriften van de artt. 7:966 lid 1 en 7:969 lid 1, tweede zin, van het Burgerlijk Wetboek en van de artt. 7:972 en 7:973 BW kan niet worden afgeweken.
Dwingend recht: Wettelijke bepalingen waarvan partijen bij overeenkomst niet mogen afwijken; doen zij dit toch, dan is de overeenkomst op dit punt nietig. Een bepaling bevat dwingend recht hetzij omdat de wetgever afwijking van het voorschrift uitdrukkelijk met nietigheid bedreigt, hetzij omdat de bepaling geacht moet worden betrekking te hebben op de openbare orde of de goede zeden.~ Zie ook: Regelend recht.

E & EL: Each and every loss
e.r.: Eigen risico
EAR: Erection all risksZie: CAR-verzekering.
Echte-sleutelclausule: Clausule in bepaalde inbraakpolissen, inhoudende dat met inbraak wordt gelijkgesteld het zich toegang verschaffen met een echte sleutel die op onrechtmatige wijze (bijvoorbeeld afpersing, afdreiging) dan wel ten gevolge van verlies door de rechthebbende in het bezit van de dief is gekomen.~ Zie ook: Inbraakverzekering, Sleuteldiscipline, Valse-sleutelclausule.
EER: Europese Europese Ruimte
Effectenhandelclausule: Komt voor in fraudepolissen als facultatieve clausule ten behoeve van banken en dergelijke instellingen. Beoogt te dekken de schade die de verzekerde instelling lijdt doordat men zaken heeft gedaan met betrekking tot waardepapieren die gestolen of vervalst blijken te zijn of waarmee is gefraudeerd.
Effectief bedrag: Bij bedrijfsschadeverzekering het bedrag dat de grootte van het verzekerde belang voor de in de polis genoemde maximale uitkeringstermijn weergeeft, dus het bedrag dat voor deze periode werkelijk (effectief) met het verzekerde belang correspondeert. Deze term wordt gebruikt als tegenstelling tot het jaarbedrag, d.i. het bedrag dat de grootte van het verzekerde belang over een tijdsbestek van een jaar aanduidt. Bij verzekering van uitkeringstermijnen van minder dan een jaar (bijvoorbeeld 39 weken) kan men hetzij het effectieve bedrag over maximaal 39 weken verzekeren, hetzij het jaarbedrag met bepaling dat de uitkeringstermijn maximaal 39 weken zal zijn. Wil men bij verzekering van het effectieve bedrag seizoensinvloeden kunnen opvangen, dan zal men in het algemeen het verzekerde bedrag hoger moeten stellen dan 39/52 van het jaarbedrag; bij verzekering van het jaarbedrag zijn seizoensinvloeden zonder meer in het verzekerde bedrag verwerkt. De gebruikelijke premieschaal voor bedrijfsschadeverzekeringen bevat verschillende vermenigvuldigingsfactoren voor verzekering van effectief bedrag en van jaarbedrag en wel zodanig dat de premie in geld gelijk is, onverschillig of men jaarbedrag of effectief bedrag (gebaseerd op een deel van het jaarbedrag, evenredig aan de uitkeringstermijn) verzekert. Aangezien men, ter opvanging van seizoensinvloeden bij verzekering van het effectief bedrag, meestal meer dan het evenredig deel van het jaarbedrag zal verzekeren, komt verzekering van het effectief bedrag dan duurder uit.
Egalisatiereserve: Ook wel schommelreserve genoemd. Reserve door een verzekeringsmaatschappij uit het bedrijfsoverschot in de gunstige jaren gevormd om eventuele verliezen in de volgende jaren op te vangen. Daardoor zijn de resultaten van de maatschappij minder aan schommelingen onderhevig, meer gelijk gemaakt, ge�galiseerd (vandaar de namen). De fiscus stelt evenwel een grens aan het (belastingvrij) vormen van egalisatiereserves.
EHBO-clausule: Een clausule die wel wordt opgenomen in de aansprakelijkheidsverzekering voor particulieren voor een medicus. Deze clausule biedt de arts een (subsidiaire) dekking voor het geval hij buiten het kader van zijn normale beroepsuitoefening in een noodsituatie eerste hulp verleent. Zijn beroepsaansprakelijkheidsverzekering zal gewoonlijk daarvoor wel dekking bieden, maar er zou een uitsluiting van toepassing kunnen zijn - bijvoorbeeld geografische begrenzing.
Eigen bederf: Achteruitgang in hoedanigheid van een goed ten gevolge van aan dat goed inherente natuurlijke eigenschappen, dus zonder dat andere invloeden van buitenaf dan inwerking van licht en lucht daartoe hebben meegewerkt.~ Zie ook: Eigen gebrek.
Eigen behoud: Ook wel retentie genoemd. In zijn eenvoudigste vorm het bedrag dat de verzekeraar van een door hem geaccepteerde verzekering voor eigen rekening behoudt; het meerdere wordt aan de herverzekeraar afgegeven. Veelal wordt het eigen behoud niet per verzekering, maar per risico bepaald; d.w.z.:- bij brandverzekering: alle gebouwen en de inhoud daarvan die door ��n brand kunnen worden vernietigd, waarbij moet worden gedacht aan conflagratie;- bij transportverzekering: ieder schip of ander vervoermiddel met de daarmee vervoerd wordende zaken, alsmede al hetgeen daarbij nog kan worden verzekerd, zoals vracht, avarijpenningen, aansprakelijkheid voor aanvaring enz.;- bij vliegtuigverzekering: het casco, de vrachtzaken, bagage, waarden, ongevallenverzekeringen (passagiers en bemanning) en aansprakelijkheid;- bij wettelijke aansprakelijkheidsverzekering: de schadeveroorzakende gebeurtenis;- bij ongevallen- en levensverzekering: de betrokken persoon.Is de verzekeraar op meer dan ��n van deze verzekeringen betrokken, dan spreekt men van cumulatie.~ Zie ook: Conflagratie, Cumulatie, Gross line, Herverzekering, Line.
Eigen bijdrage: Bij sommige sociale verzekeringen komt een deel van de gemaakte kosten of genoten verzorging voor eigen rekening van de verzekerde, bijvoorbeeld bij de geneesmiddelenverstrekking, bij verblijf in verpleeginrichtingen. Bij door de werkgever gesloten pensioenverzekeringen wordt veelal een eigen bijdrage in de premie verlangd van de werknemer.
Eigen gebrek: Een slechte eigenschap van een zaak, dus niet veroorzaakt door de inwerking van een buiten de verzekerde zaak liggend evenement. Ook wel vice propre of inherent vice genoemd. Op grond van art. 7:951 van het Burgerlijk Wetboek is vergoeding van schade aan een verzekerde zaak uitgesloten indien die is veroorzaakt door de aard of een gebrek van die zaak. Het gaat hier om een bepaling van aanvullend recht. Partijen kunnen dus in de overeenkomst van verzekering een andere regeling treffen. Het is in bepaalde branches niet ongebruikelijk om door middel van een renunciatieclausule de wettelijke eigen-gebrekregeling geheel of gedeeltelijk terzijde te stellen.~ Zie ook: Broeischade, Renunciatie.
Eigen risico: Vast bedrag of percentage van de verzekerde som, dat door de verzekerde zelf van iedere schade wordt gedragen. Wordt wel in de verzekering opgenomen om de verzekerde zelf een belang bij een gunstig schadeverloop te laten houden of om geregeld voorkomende kleine schaden buiten de vergoedingsplicht van de verzekeraar te houden. Door het nemen van een vrijwillig eigen risico kan de verzekeringnemer een reductie op de premie krijgen. Men spreekt ook van eigen risico wanneer de verzekerde, hetzij uit eigen wil, hetzij als voorwaarde door verzekeraars gesteld, een gedeelte van zijn belang onverzekerd laat; de verzekerde draagt dan in verhouding mee in elke schade.~ Zie ook: Bagatelschade, Franchise.
Eigen schuld: Een schade is veroorzaakt door eigen schuld van de verzekerde indien zij is ontstaan door opzettelijk handelen of nalaten van de verzekerde of door diens roekeloosheid. Op grond van art. 7:952 van het Burgerlijk Wetboek komt met opzet of door roekeloosheid van de verzekerde zelf veroorzaakte schade niet voor vergoeding in aanmerking. Het gaat hier om een bepaling van aanvullend recht. Verzekering van schade die door eigen schuld is veroorzaak is derhalve mogelijk, voor zover dit niet strijdig is met de goede zeden en/of de openbare orde. In dat laatste geval is de verzekering nietig op grond van art. 3:40 lid 1 van het Burgerlijk Wetboek. Over de vraag of en wanneer men bij een rechtspersoon kan spreken van eigen schuld van de verzekerde heeft de Hoge Raad zich uitgesproken: als eigen schuld of eigen nalatigheid van een naamloze vennootschap wordt beschouwd schuld of nalatigheid van directeuren of andere personen die voor haar optreden als orgaan, door middel waarvan zij aan het rechtsleven deelneemt. Voor natuurlijke personen ligt de nadruk op de schuld van de verzekerde zelve. Hieronder vallen niet de echtgenoot(ote), kinderen, curator enz. Wanneer schade zou ontstaan door schuld van deze personen met medeweten of medewerking van de verzekerde zelf, kan de schade evenwel toch worden afgewezen op grond van het feit dat geen sprake is van een onzekere gebeurtenis, dat kwade trouw in het spel is of de verzekerde vereenzelvigd moet worden met de dader. Bij aansprakelijkheidsschade kan eigen schuld van de gelaedeerde op grond van art. 6:101 van het Burgerlijk Wetboek leiden tot een lagere schadevergoeding.Een zorgverzekeraar kan zich op grond van art. 15 lis 1 van de Zorgverzekeringswet voor wat betreft de wettelijke zorgverzekering niet beroepen op eigen schuld van de verzekerde.~ Zie ook: Opzet, Roekeloosheid.
Eigenaarspolis: Polis waarbij in beginsel het eigenaarsbelang bij het verzekerde object is verzekerd; wie een ander belang bij het verzekerde object heeft (bijvoorbeeld dat van hypotheekhouder, vruchtgebruiker, bewaarnemer) is dus onder een dergelijke polis niet gedekt, tenzij de verzekeraar door aantekening daarvan op de polis of krachtens de polistekst te kennen geeft dit belang te willen verzekeren. Het feit dat een polis als een eigenaarspolis moet worden aangemerkt, staat overgang van de verzekering in geval van eigendomsovergang van het verzekerde object niet in de weg.~ Zie ook: Eigendomsovergang.
Eigendommen van derden-clausule: Clausule in polissen voor brandverzekering bedoeld om de eigendommen van bezoekers, log�s e.d. mee te verzekeren. In inboedelpolissen tegen uitgebreide gevaren zijn deze eigendommen veelal meegedekt boven de verzekerde som tot maximaal 10% daarvan, mits niet elders verzekerd. In brandpolissen voor bedrijven wordt doorgaans een afzonderlijk bedrag verzekerd op eigendommen van directie, personeel en derden voor zover niet of niet voldoende elders verzekerd.~ Zie ook: Log�clausule.
Eigen-vervoerverzekering: Een eigen vervoerder is iedereen (ondernemers midden- en kleinbedrijf of particulier) die voor eigen rekening en risico zaken vervoert. Het zal vaak gaan om zaken die gemakkelijk te vervoeren zijn, of die over slechts korte afstand vervoerd dienen te worden; er wordt vaak tijd en geld bespaard door zelf te vervoeren met een eigen bestelauto. Het risico van beschadiging of diefstal tijdens transport komt voor eigen rekening. Verhaal op een beroepsgoederenvervoerder is hier dus niet aan de orde voor de verzekeraar. Een voordeel is anderzijds dat de behandeling en stuwage door eigen personeel met meer vakkennis c.q. zorg kan geschieden, wat het schadecijfer ten goede kan komen.
EIL: Environment impairment liabilityZie: Milieuverontreiniging.
Eiland-etalage: Een los van een winkel staande (dus niet daaraan vastgebouwde) vitrine of etalage. Vanwege de grotere kwetsbaarheid vragen verzekeraars daarvoor en voor de inhoud veelal zwaardere condities.
Einde van de verzekeringsovereenkomst: Een overeenkomst van verzekering eindigt door het verstrijken van de overeengekomen verzekeringsperiode. Is deze periode voor een met een particulier gesloten overeenkomst van verzekering langer dan vijf jaar, dan kan de verzekeringnemer de verzekering op grond van art. 7:940 lid 2 van het Burgerlijk Wetboek tegen het einde van elk vijfde jaar opzeggen.~ Zie: Continuatie, Opzegging, Opzegtermijn.
Eindloonregeling: Pensioenregeling waarin de hoogte van het te behalen ouderdomspensioen afhangt van het salaris dat de deelnemer verdient direct voorafgaand aan de pensioendatum.
Eindtoestand: Een begrip dat vooral bij de persoonlijke ongevallenverzekering en bij letselschaderegeling een rol speelt. Als een letsel is ontstaan, kan de mate van invaliditeit of arbeidsongeschiktheid vaak niet op korte termijn worden bepaald omdat de mogelijkheid van verbetering of verslechtering aanwezig is. Alsdan moet de beslissing worden uitgesteld totdat een eindtoestand aannemelijk moet worden geacht, d.w.z. dat medisch gezien geen verandering meer te verwachten is. Een ongevallenverzekering betaalt dan na een jaar wachten een rentevergoeding uit, totdat en zodra de definitieve uitkering onder de rubriek blijvende invaliditeit kan of moet worden bepaald.
Elders gesloten verzekering, clausule omtrent een -: Clausule waarin de verzekeraars goedkeuren dat de verzekerde afstand doet van zijn rechten voortvloeiende uit een elders lopende verzekering, zonder dat een gerechtelijke opzegging behoeft te geschieden en zij aannemen eventuele schade te zullen vergoeden, alsof de elders lopende verzekering niet bestond.~ Zie ook: Oversluiting.
Elektronicaverzekering: Verzekering voor audio-, tv-, video-, muziek- en computerapparatuur. De elektronicaverzekering kent een vrij ruime dekking, die is te vergelijken met die van een computerverzekering.~ Zie ook: Computerverzekering.
Embedded value: Uit Engeland afkomstige term voor de waardebepaling van verzekeringsaandelen in verband met solvabiliteitsbeoordeling, overnames en fusie, waarbij niet alleen de boekhoudkundige winst van de betrokken onderneming, maar ook de waarde van het bedrijf in de toekomst in aanmerking wordt genomen. Wordt ook geleidelijk onderdeel van de interne bedrijfsanalyse en van de externe voorlichting over de gang van zaken bij een verzekeringsonderneming. Het gaat dus om het gepubliceerd vrije eigen vermogen verhoogd met de contante waarde van de ingebouwde toekomstige uitkeerbare winst uit de bestaande verzekerings- en beleggingsportefeuille, na aftrek van belastingen.
EML: Estimated maximum loss
En-blocbepaling: Zie: Aanpassingsclausule.
Enquêtemoeheid: Zie: Milieuverontreiniging.
Equivalentiebeginsel: Een van de beginselen welke worden toegepast bij het bepalen van de premie voor een verzekering. Volgens het equivalentiebeginsel wordt de door de verzekeringnemer te betalen premie gerelateerd aan het risico dat hij door de verzekering wenst te dekken. Dit beginsel staat tegenover het draagkrachtbeginsel, volgens hetwelk de door de verzekeringnemer te betalen premie wordt gerelateerd aan zijn inkomen. Het equivalentiebeginsel wordt in het algemeen toegepast in het particuliere verzekeringsbedrijf, het draagkrachtbeginsel in de sociale verzekering.~ Zie ook: Sociale verzekeringswetten.
Erfrente: Zie: Ideaalrente.
Errors and omissions policy: Zie: Foutenverzekering.
Escalator clause: Clausule in gebruik bij herverzekering. Na een slecht schadeverloop wordt de premie volgens een bepaalde schaal automatisch verhoogd; komt bijvoorbeeld de schade boven 75% van de premie, dan wordt deze laatste verhoogd met 15%; boven 100%, dan met 25%. De clausule voorziet ook in premieverlaging bij gunstig schadeverloop. De term komt ook voor bij aanbouwverzekeringen en geeft dan aan dat de verzekerde som een voorlopig karakter heeft en definitief zoveel hoger of lager zal zijn als de uiteindelijke bouwsom zal blijken te zijn.
Estate planning: Estate planning is een uit de Verenigde Staten overgewaaid begrip dat wordt gebruikt voor de advisering die zich richt op de juridische en fiscale begeleiding van de overgang en instandhouding van (familie)vermogens. Estate planning heeft tot doel een opgebouwd vermogen fiscaal zo voordelig mogelijk over te dragen aan erfgenamen.
Estimated maximum loss: De - doorgaans in een percentage uitgedrukte - waarschijnlijke omvang van de schade in geval van een brand onder normale omstandigheden in relatie tot de aard van de activiteiten, bestemming van de gebouwen, preventieve voorzieningen en repressieve maatregelen. Anders dan bij het begrip probable maximum loss wordt bij de bepaling van de estimated maximum loss geen rekening gehouden met al dan niet toevallige uitzonderlijke omstandigheden, die het risico kunnen be�nvloeden. Zij worden buiten beschouwing gelaten, waardoor de estimated maximum loss van een object doorgaans een lager percentage zal opleveren dan de probable maximum loss. ~ Zie ook: Grootste schade, Probable maximum loss.
Etalageverzekering: Verzekering tegen schade aan in de etalage uitgestalde zaken, aanwezige bekleding, gordijnen, betimmering, kortom alles wat geacht kan worden tot de inhoud van de etalage te behoren, als gevolg van breuk van de zich v��r de etalage bevindende ruit(en) door onverschillig welke oorzaak, uitgezonderd molest, brand, diefstal en inbraak.
Etikettenclausule: Zie: Labelclause.
EU: Europese Unie
EU-landen: De lidstaten van de Europese Unie. ~ Zie ook: Europese Economische Ruimte, Europese Unie.
Europese Economische Ruimte: De Europese Economische Ruimte is een akkoord tussen de landen van de Europese Unie en de Europese Vrijhandels Associatie (EVA), met uitzondering van Zwitserland. Het akkoord bevordert vrij verkeer van personen, goederen, diensten en kapitaal tussen de deelnemende landen. Ook wordt er samengewerkt op economisch gebied. De Europese Economische Ruimte bestaat uit de lidstaten van Europese Unie plus IJsland, Liechtenstein en Noorwegen.~ Zie ook: Europese Unie
Europese richtlijnen: De Europese Unie wordt beheerd door een aantal gemeenschappelijke instellingen. De bekendste zijn: de Europese Commissie, het Europese Parlement en de Raad van de Europese Unie. Het Verdrag van Rome (1957) biedt de aan de gemeenschappelijke instellingen de mogelijkheid om regels, waaronder Richtlijnen, uit te vaardigen. Europese Richtlijnen hebben als doel de nationale wetgevingen van de EU-lidstaten te harmoniseren in overeenstemming met de doeleinden van de Europese Unie. De EU-lidstaten zijn verplicht om een Richtlijn binnen de daarin aangegeven termijn te implementeren in hun nationale wetgeving, zij zijn daarbij vrij in de keuze van de vorm en de middelen voor de verwezenlijking van het door de Richtlijn voorgeschreven resultaat.
Europese Vrijhandels Associatie: De Europese Vrijhandels Associatie is een in 1960 opgericht samenwerkingsverband tussen Liechtenstein, Noorwegen, IJsland en Zwitserland. Zij heeft tot doel de vrije handel in industri�le goederen tussen de deelnemende landen te bevorderen en daarmee bredere doelstellingen te verwezenlijken zoals duurzame groei, volledige werkgelegenheid, hogere productiviteit en rationeel gebruik van hulpbronnen. De Europese Vrijhandels Associatie is vergelijkbaar met de Europese Unie, maar de samenwerking tussen de deelnemende landen gaat minder ver.
EVA: Europese Vrijhandels Associatie
Evenementenclausule: Clausule die wordt gehanteerd bij goederentransportverzekering op beperkte condities. De verzekeraar vergoedt uitsluitend verlies van en schade aan de verzekerde zaken indien deze het gevolg is van een in de clausule genoemd evenement. Daarnaast komt de bijdrage in avarij-grosse ten laste van de verzekeraar. De aan het nieuwe verzekeringsrecht aangepaste clausule is op 7 december 2005 gedeponeerd bij de Co�peratieve Vereniging Nederlandse Assurantie Beurs B.A.~ Zie ook: Avarij-Grosse, Vrij van beschadigdheid.
Evenementendekking: Een beperkte dekking in de transportverzekeringsbranche, bijvoorbeeld als omschreven in de evenementenclausule.~ Zie ook: Evenementenclausule.
Evenredige-verminderingsregel: Zie: Verminderingsregel.
Evenredigheidsbeginsel: Zie: Provisie.
Ex gratia: Zie: Coulancebetaling.
Excedent-aanvaringsclausule: Clausule in gebruik in de schepencascoverzekering, dienende tot verzekering van dat gedeelte van de aansprakelijkheid voor aanvaringsschade aan derden, dat uitsluitend ten gevolge van de ontoereikendheid van de verzekerde som niet onder de cascopolis gedekt is. Een schepencascopolis dekt naast de particuliere avarij ook aanvaringsschade aan derden toegebracht en wel tot maximaal de voor casco en machinerie�n verzekerde som; indien deze ontoereikend is om de maximale wettelijke aansprakelijkheid te dekken, kan men door middel van de excedent-aanvaringsclausule op een binnenvaartcascopolis het ontbrekende bedrag bijverzekeren. Voor zeeschepen, verzekerd volgens Standard Dutch Hull Form of de Engelse Institute Times Clauses Hull gebruikt men voor dekking van de excedent-aanvaringsaansprakelijkheid de disbursementsverzekering, welke ook zogenaamde excess liabilities dekt, en zo nodig ook de protection and indemnity.~ Zie ook: Aanvaringsaansprakelijkheid, Protection & indemnity insurance.
Excedentcontract: Zie: Surplus treaty.
Excedentenverzekering: Verzekering van het meerdere (excedent) boven een reeds verzekerd bedrag. Al naar gelang de aard van de verzekering is het karakter van de excedentenverzekering verschillend.~ Zie ook: Excess of loss.
Excess liabilities insurance: Excedent-aansprakelijkheidsverzekering; verzekering van diverse vormen van redersaansprakelijkheid, welke uitsluitend ten gevolge van de ontoereikendheid van het op casco verzekerde bedrag onvoldoende door de cascopolis gedekt zijn. Geeft tot het daarvoor verzekerde bedrag excedentdekking voor hulp- en bergloon, avarij-grosse en/of aanvaringsaansprakelijkheid. Een excess liabilities-dekking wordt meestentijds gekoppeld aan disbursementsverzekering. Voor wat dan nog onvoldoende dekking oplevert voor zeeschepen kan eventueel de P&I Club uitkomst bieden.~ Zie ook: Disbursementsverzekering, Protection & indemnity insurance.
Excess of loss ratio herverzekeringscontract: Zie: Stop loss contract.
Excess of loss treaty: Algemene omschrijving van een bepaalde vorm van een non-proportioneel herverzekeringscontract: onder toepassing van een gespecificeerde limiet en andere in het contract vastgelegde condities wordt de cedent schadeloos gesteld voor het schadebedrag (of een deel daarvan), waarmee het excess point van de cedent wordt overschreden. De term is algemeen en omvat meerdere typen van excess of loss-dekkingen, zoals bijvoorbeeld per risk (per risico/polis), per occurrence (per gebeurtenis) en annual aggregate. Het eigen behoud van een excess of loss contract mag niet worden verward met het eigen behoud per polis onder een surplus-contract, het verwijst altijd naar proportionele herverzekering.~ Zie ook: Cedent, Excess point.
Excess point: Eigen behoud of retentie van de cedent, ook wel aangeduid als priority respectievelijk retention of attachment point. Het excess point wordt doorgaans uitgedrukt in een absoluut (schade)bedrag, waarboven de overeengekomen condities van het herverzekeringscontract in werking treden.
Exemplary damage: Zie: Punitive damages.
Expediteursaansprakelijkheidsverzekering: Verzekering van de aansprakelijkheid van de expediteur voor verlies van en/of materi�le schade aan zaken van derden. Volgens art. 8:60 e.v. van het Burgerlijk Wetboek is de expediteur degene die zich bezighoudt met het doen vervoeren van zaken; hij is dus niet de vervoerder, tenzij hijzelf het vervoer verricht.~ Zie ook: Exoneratieclausule, FENEX-condities, Vervoerderspolis.
Experience rating: Tarieven van verzekeraars zijn o.a. gebaseerd op een groot aantal waarnemingen met betrekking tot schadefrequentie en -hoogte. Met name in collectieve contracten wordt wel vastgelegd dat de tariefstelling van jaar tot jaar laat afhangen van de in het voorgaande jaar behaalde resultaat op het betreffende contract. Dit kan een sterk wisselende premie tot gevolg hebben: bij gunstig schadeverloop is de premie laag en na een slecht schadejaar valt deze hoger uit.~ Zie ook: Collectief contract, Resultatentarief.
Expert: De door een verzekeraar of een verzekeringstussenpersoon ingeschakelde deskundige teneinde een gemelde schade te onderzoeken en over de oorzaak en omvang daarvan te rapporteren. Experts kunnen in dienst zijn van een verzekeringsmaatschappij (maatschappij-expert), maar meestentijds wordt een onafhankelijk expertisebureau ingeschakeld, dat deskundigen op diverse terreinen in dienst heeft. Bij grotere schaden kan de verzekerde in sommige branches - zoals brand - een eigen expert benoemen, ook wel contra-expert genoemd, wiens kosten binnen zekere grenzen eveneens voor rekening van de verzekeraar komen. Overigens kan een verzekerde altijd op eigen kosten een tegenexpert benoemen. Experts die aan bepaalde kwalificaties voldoen kunnen zich bij het Nederlandse Instituut van Register Experts laten inschrijven als registerexpert. Vergelijk het Engelse Chartered Institute of Loss Adjustors.~ Zie ook: Avarij-agent, Expertisekosten, Registerexpert, Schade-expertise.
Expertisekosten: Het totaalbedrag van honorarium en kosten van een expert voor het verrichten van een expertise, in het bijzonder voor het begroten van een schade. De kosten van de door de verzekeraar benoemde expert komen ten laste van de verzekeraar. De kosten van een door de verzekerde aangestelde expert kunnen niet ten laste van de verzekeraar worden gebracht, tenzij de toepasselijke verzekeringsvoorwaarden daarin voorzien. In dat geval vergoedt de verzekeraar geen hoger bedrag dan wat de door hem benoemde expert in rekening brengt. Voorziet de verzekering in de mogelijkheid tot benoeming van een derde expert voor het geval van geschil tussen de experts van verzekeraar en verzekerde, dan is daarin doorgaans ook geregeld voor wiens rekening deze kosten komen: soms de helft ten laste van iedere partij, soms geheel ten laste van de verzekeraar. Valt de schade niet onder de dekking van de verzekering gedekt, dan stelt men zich (met name in de transportverzekeringsbranche) op het standpunt dat de expertisekosten niet door de verzekeraar behoeven te worden gedragen. Het komt voor dat verzekeraars deze kosten dan coulancehalve voor hun rekening, zeker als zij zelf de expert hebben benoemd. Expertisekosten kunnen soms worden verhaald op een wederpartij die voor de schade aansprakelijk is te achten, zie hiervoor art. 6:96 van het Burgerlijk Wetboek.~ Zie ook: Expert, Schade-expertise.
Expertiserapport: Zie: Schadetaxatierapport.
Expiratiedatum: De datum waarop een overeenkomst eindigt.
Exploitatiekostenverzekering: Voornamelijk in de branche brand voorkomende verzekering tot dekking van de extra kosten die na een materi�le schade moeten worden gemaakt om te bereiken dat de exploitatie van de getroffen instelling zoveel mogelijk kan worden voortgezet. Deze verzekeringsvorm is speciaal bedoeld voor instellingen met een ide�le doelstelling zoals ziekenhuizen, bejaardentehuizen, sanatoria, psychiatrische inrichtingen enz. In deze verzekering ontbreekt t.o.v. de bedrijfsschadeverzekering de bepaling dat de extra kosten moeten dienen om het bedrag van de bedrijfsschade te verminderen. Het verzekerde bedrag wordt gelijkgesteld aan het eindbedrag van de exploitatierekening. Opname van de accres/decres-clausule voor de aanpassing aan dat bedrag is gebruikelijk.
Exploitatiekostenverzekering: Zie: Extra-kostenverzekering.
Explosie: Zie: Ontploffing.
Exposure: Potenti�le schadelast die een herverzekeraar door middel van de in het herverzekeringscontract geregelde mate van risico-overdracht, overneemt van een cedent. In meer algemene zin: de mate waarin men betrokken is bij een bepaald financieel risico.
Extended cover clause: Clausule in de goederentransportverzekering op Engelse condities, inhoudende dat de verzekering van kracht blijft tijdens deviatie, onwillekeurige vertraging van het vervoer en gedwongen lossing, herlading en overlading van de zaken, alsmede tijdens enige andere wijziging in het oorspronkelijke reisschema als gevolg van het gebruikmaken door de reder of bevrachter van enige hem krachtens het vervoercontract toekomende bevoegdheid. Momenteel maakt de inhoud van deze clausule deel uit van de transit clause, voorkomende in de Institute Cargo Clauses.~ Zie ook: Transit clause.
Extended coverage: De titel van de Engelse en Amerikaanse uitgebreide gevarendekking die aan de brandpolissen aldaar wordt gehecht. Aparte verzekering ervan is soms wel te realiseren. Er zijn enkele markante verschillen met de uitgebreide gevaren die in Nederland aan een brandpolis worden toegevoegd. De extended coverage bevat onder meer ontploffingsschade aangezien aldaar hiertegen geen dekking op de standaard brandverzekering wordt verleend. Voorts worden aardbeving, vulkanische uitbarsting en overstroming gedekt.
Extended maintenance-dekking: Zie: Onderhoudstermijn.
Extra bedrijfskosten: Kosten die door een verzekerde in overleg met experts en verzekeraars bij een bedrijfsschade worden gemaakt om het herstel van de omzet c.q. productie te bespoedigen. Het beoogde resultaat is vermindering van bedrijfsschade. De bedrijfsschadeverzekering vergoedt deze kosten dan ook, echter tot ten hoogste het bedrag waarmee ze de schade verminderen. Experts dienen daartoe in het expertiserapport aan te geven welke schadevermindering met de uitgave van de extra kosten werd bereikt.
Extra-kostenverzekering: Voornamelijk in de branche brand voorkomende verzekering tot dekking van de extra kosten die na een materi�le schade worden gemaakt om de werkzaamheden te kunnen voortzetten. Het betreft uitsluitend extra uitgaven. Normale uitgaven zoals vaste lasten en loonkosten vallen hier niet onder. Voorbeelden van gedekte kosten zijn: huur van gebouwen voor tijdelijke huisvesting, huur van apparatuur, extra reiskosten van personeel, extra transportkosten, enz. Daar vooraf niet is te bepalen hoeveel extra kosten gemaakt moeten worden, geschiedt de verzekering op premier-risquebasis. Evenals in een bedrijfsschadepolis wordt in de extra-kostenverzekering een maximumtermijn van schadevergoeding vermeld. Extra kostenverzekeringen worden hoofdzakelijk afgesloten voor dienstverlenende bedrijven in de administratieve sector. Ook in andere branches, bijvoorbeeld caravan- en pleziervaartuigenverzekering, komen we een extra-kostendekking tegen, onder meer voor huur van een vervangend vakantieverblijf c.q. vaartuig en de repatri�ringkosten van de caravan als deze ernstig is beschadigd of de trekkende auto is gestolen dan wel door schade onbruikbaar is. Reisverzekeringen dekken ook bepaalde extra kosten ten gevolge van in de verzekeringsvoorwaarden omschreven gebeurtenissen. In de transportbranche kunnen extra kosten en bedrijfsschade eveneens een rol spelen, bijvoorbeeld vernietigingskosten van beschadigde lading, opheffing van contaminatieschade na lossing van beschadigd goed bij gezond goed in een silo e.d. Dergelijke schadeposten kunnen soms worden meeverzekerd als uitbreiding van een goederentransportverzekering.
Extra-waarborgen: Door de Wet toezicht verzekeringsbedrijf 1993 voorgeschreven solvabiliteitsmarge, waarover een in Nederland werkende onderneming die het verzekeringsbedrijf uitoefent, naast de zogenaamde technische reserves, te allen tijde moet beschikken. Een derde gedeelte van die solvabiliteitsmarge vormt het garantiefonds, dat in hoogte verschilt al naar gelang de branche(s) die de verzekeraar voert. De Nederlandsche Bank bewaakt de kwaliteit van de dekking van de waarden die de solvabiliteitsmarge vertegenwoordigen. Voor buiten Nederland gevestigde ondernemingen die hier te lande het verzekeringsbedrijf uitoefenen, bevat de Wet toezicht verzekeringsbedrijf 1993 eveneens voorschriften omtrent te stellen zekerheid met betrekking tot een solvabiliteitsmarge.
EXW: Ex works

FAA: Free from all average
Factor A: Een herverzekeringscontract waarbij de cedent de optie heeft een risico wel of niet te cederen, uiteraard onder toepassing van de in het herverzekeringscontract overeengekomen limieten en condities, maar de herverzekeraar de plicht heeft het gecedeerde risico te accepteren. Een dergelijk herverzekeringscontract wordt ook wel optional treaty genoemd.~ Zie ook: Cedent.
Facultatieve herverzekering: Een herverzekeringscontract dat vergelijkbaar is met facultatief semi-obligatoire herverzekering. Met dit verschil dat de herverzekeraar het recht heeft het aangeboden risico onder het contract te accepteren dan wel af te wijzen. Een dergelijk herverzekeringscontract wordt ook wel aangeduid met de Engelse term facultative reinsurance.~ Zie ook: Semi-obligatoire herverzekering.
Faillissementscurator: De door de rechtbank benoemde persoon die een faillissement moet afwikkelen. In geval van faillissement van de verzekeringnemer krijgt een verzekeraar en/of een verzekeringstussenpersoon met de faillissementscurator te maken. Op grond van de jurisprudentie moet een verzekeraar desgevraagd aan de curator opening van zaken geven omtrent verzekeringen van een gefailleerde. De vraag of deze verzekeringen moeten blijven doorlopen dan wel dienen te worden be�indigd mag uitsluitend door de curator worden beantwoord. Nog openstaande premies kunnen doorgaans als concurrente vorderingen worden aangemeld. Indien de curator tot voortzetting van de verzekeringen besluit, wordt de premie in ieder geval deels boedelschuld en zal de curator dienen te zorgen voor premiebetaling. Zo de polisbepalingen daartoe ruimte bieden, zou een verzekeraar (niet de tussenpersoon!) tot royement kunnen besluiten, uiteraard met bericht aan de curator.~ Zie ook: Premiebetaling, Schorsing.
Fair chance-premie: Uitkomst van een premieberekening zonder rekening te houden met slecht schadeverloop. Wordt wel toegepast als een schip van eigenaar verwisselt. ~ Zie ook: Joint Hull Understanding.
FAS: Free alongside ship
Faulty design clause: Een bij aanbouwverzekering, in het bijzonder de aanbouwverzekering van schepen, gebruikelijke clausule waarin verzekeraars aansprakelijkheid uitsluiten voor schade ontstaan en kosten gemaakt bij het verbeteren van een fout in het ontwerp. Schade die een gevolg is van een fout in het ontwerp komt op grond van deze clausule wel voor rekening van de verzekeraar, maar de bij de reparatie daarvan tegelijkertijd uitgevoerde verandering of verbetering van het ontwerp valt buiten de vergoedingsplicht van de verzekeraar.~ Zie ook: Aanbouwverzekering, Garantieverzekering.
Faulty workmanship: Zie: Defective workmanship.
FC&S: Free of capture and seizure
FCA: Free carrier
Feitelijke handeling: Een handeling zonder beoogd rechtsgevolg.~ Zie ook: Rechtshandeling.
FENEX-voorwaarden: Expediteurs (zij die in opdracht van ladingbelanghebbenden doen vervoeren) werken volgens de door de FENEX gedeponeerde Nederlandse Expeditievoorwaarden. Deze zogenaamde FENEX-voorwaarden dienen te worden overeengekomen door de expediteur en de opdrachtgever. De thans toepasselijke voorwaarden zijn de op 15 november 1995 gedeponeerde Nederlandse opslagvoorwaarden en Voorwaarden voor logistieke activiteiten en de op 1 juli 2004 gedeponeerde Nederlandse expeditievoorwaarden. Deze voorwaarden bevatten onder meer aansprakelijkheidsbeperkingen. Transportverzekeraars die een schade hebben vergoed, worden daardoor in zekere mate beperkt in hun eventuele verhaalsrecht.~ Zie ook: Exoneratieclausule, Expediteursaansprakelijkheidsverzekering.
FIA: Full interest admitted~ Zie ook: Policy proof of interest.
fico: Financieel conglomeraat
Filatelistenverzekering: Speciale verzekeringsvorm voor postzegelverzamelaars. Hierop is de verzameling ten huize van de verzekerde gedekt, maar ook delen daarvan tijdens overbrengen naar/van en verblijf op tentoonstellingen, alsmede tijdens het rondzenden langs en verblijf bij andere verzamelaars. De verzekering geschiedt op zogenaamde all-riskscondities. Als verzekerde waarde geldt de vervangingswaarde, die voor zeer zeldzame stukken door een deskundige moet worden getaxeerd. Het verzekerde bedrag wordt doorgaans bepaald op een bepaald percentage van de cataloguswaarde; bij schadeclaims wordt datzelfde percentage als maatstaf gehanteerd. In verband met waardefluctuaties past men wel eens een overdekking toe van 10 � 25%.~ Zie ook: Postzegelclausule.
Final pay system: Eindsalarissysteem.~ Zie ook: Pensioengrondslag.
Finale kwijting: Kwitantie waarin wordt getekend voor een algehele en definitieve (schade)regeling c.q. betaling. Mochten er achteraf feiten of omstandigheden aan het licht komen die een heropening van de zaak wettigen, dan kan een finale kwijting soms toch worden opengebroken.
Financieel conglomeraat: Een in art. 2:321 van het ontwerp van de Wet op het financieel toezicht gedefinieerd begrip, t.w. een groep die voldoet aan de volgende voorwaarden: a. aan het hoofd van de groep staat een verzekeraar, krediet- of beleggingsinstelling met zetel in een EU-land, die is:- een moederonderneming van een onderneming in de financi�le marktsector;- een houder van een deelneming in een onderneming in de financi�le marktsector; of- verbonden met een onderneming in de financi�le marktsector door een centrale leiding of door het feit dat in meerderheid dezelfde personen deel uitmaken van de bestuurs-, leidinggevende of toezichthoudende organen gedurende het boekjaar; ofb. ten minste een van de gereglementeerde entiteiten in de groep behoort tot de sector kredietinstellingen en beleggingsondernemingen, en ten minste een van de gereglementeerde entiteiten in de groep behoort tot de sector verzekeraars;c. voor elke deelsector in de groep geldt dat het gemiddelde van het verhoudingsgetal tussen het balanstotaal van die deelsector en het balanstotaal van de financi�le marktsector enerzijds, en het verhoudingsgetal tussen het benodigde kapitaal uit hoofde van de solvabiliteitsvereisten van die deelsector en het totaal benodigde kapitaal uit hoofde van de solvabiliteitsvereisten van de financi�le marktsector anderzijds, groter is dan tien procent.
Financieel plan: Een door een financi�le planner na inventarisatie en analyse van de behoeften, wensen en verlangens van een consument en van diens financi�le positie en vooruitzichten opgesteld plan. Hierin wordt aangegeven �f en, zo ja, op welke wijze deze met de beschikbare financi�le middelen en met gebruikmaking van financi�le producten, fiscale en juridische regelingen een optimale invulling kan geven aan het realiseren van financi�le doelstellingen.~ Zie ook: Financieel product, Financi�le planner.
Financieel product: Een in art. 1 sub m van de Wet financi�le dienstverlening als zodanig gedefinieerd product, t.w. een betaalrekening met inbegrip van de daaraan verbonden betaalfaciliteiten, een effect, elektronisch geld, krediet, een spaarrekening met inbegrip van de daaraan verbonden spaarfaciliteiten, een verzekering, een beleggingsobject, een bij algemene maatregel van bestuur aan te wijzen ander financieel product, een combinatie van twee of meer van de hiervoor genoemde producten.~ Zie ook: Complex product, Verzekering.
Financiële dienst: Een in art. 1 sub m van de Wet financi�le dienstverlening als zodanig gedefinieerde dienst, t.w. aanbieden, adviseren - voor zover dit niet plaatsvindt door een financi�le dienstverlener die tevens optreedt als aanbieder, bemiddelaar, gevolmachtigd agent of ondergevolmachtigd agent ten aanzien van het aanbevolen financieel product -, bemiddelen, herverzekeringsbemiddelen en het optreden als gevolmachtigd agent of als ondergevolmachtigd agent.~ Zie ook: Aanbieden, Adviseren, Bemiddelen, Financieel product, Financi�le dienstverlener, Gevolmachtigd agent, Herverzekeringsbemiddelen.
Financiële dienstverlener: Een in art. 1:1 van het ontwerp van de Wet op het financieel toezicht gedefinieerd begrip: degene die een financi�le dienst verleent en die geen beheerder, beleggingsinstelling, beleggingsonderneming, clearinginstelling, financi�le instelling die een verklaring van ondertoezichtstelling heeft verkregen, kredietinstelling of verzekeraar is.~ Zie ook: Financi�le dienst, Financi�le dienstverlener, Verzekeraar.
Financiële onderneming: Een in art. 1:1 van het ontwerp van de Wet op het financieel toezicht als zodanig gedefinieerde onderneming, t.w. een beheerder, een beleggingsinstelling, een beleggingsonderneming, een bewaarder, een clearinginstelling, een financi�le dienstverlener, een financi�le instelling, een kredietinstelling of een verzekeraar.
Financiële planner: Een deskundige die in opdracht van een consument een financieel plan maakt. Indien hij bemiddelt bij het tot stand brengen van de door hem geadviseerde verzekeringen is hij met betrekking tot die verzekeringen een bemiddelaar in de zin van de Wet financi�le dienstverlening. Beperkt zijn activiteit zich tot het adviseren van bepaalde producten dan is hij een adviseur in de zin van deze wet.~ Zie ook: Adviseur, Bemiddelaar, Financieel plan.
Financiële planning: Het proces dat leidt tot het voorbereiden, het opstellen en het uitvoeren van een gestructureerd financieel plan voor en in opdracht van een consument. Dit proces voltrekt zich in drie fasen. De eerste fase bestaat uit een analyse van de persoonlijke financi�le positie en de doelstellingen van de consument. In de tweede fase wordt diens risicoprofiel bepaald, worden de doelstellingen geformuleerd en een projectie naar de toekomst gemaakt. De derde fase bestaat uit het uitbrengen van een advies in de vorm van een financieel plan en een grondige bespreking van de geadviseerde oplossingen en/of financi�le producten.~ Zie ook: Advies, Financieel plan, Opdracht.
Financiering Voortzetting Pensioenverzekering, Stichting -: Clausule waarin is vastgelegd dat met betrekking tot een of meer verzekerde objecten een financiering is gesloten en dat de verzekeraar in geval van schade deze zal (moeten) afrekenen met de financieringsinstelling, tenzij deze akkoord gaat met betaling aan de verzekerde zelf. Komt o.a. voor bij brandverzekering op roerende zaken en bij motorrijtuigverzekering.~ Zie ook: Hypothecaire verklaring.
Financiering Voortzetting Pensioenverzekering, Stichting -: De Stichting Financiering Voortzetting Pensioenverzekering speelt een rol bij de pensioenopbouw bij werkloosheid. Zij doet dit door middel van een financiële bijdrage voor de gehele of gedeeltelijke voortzetting van de pensioenvoorziening voor werkloze werknemers. In het najaar van 2005 heeft het stichtingbestuur laten weten dat werknemers, die met ingang van 1 januari 2008 WW-gerechtigd worden, niet meer in aanmerking komen voor de zogenaamde FVP-bijdrage. De reden hiervoor is dat de stichting uitsluitend inkomsten heeft uit belegd vermogen en dit vermogen is sinds 2000 sterk gedaald. De stichting heeft de intentie om het recht op een bijdrage van werknemers die reeds een WW-uitkering ontvangen en van de werknemers die vóór 1 januari 2008 WW-gerechtigd worden zoveel mogelijk ongemoeid te laten. Omdat de FVP-bijdrage een voorwaardelijk karakter heeft zijn hiervoor geen harde garanties afgegeven.
Financieringsclausule: Clausule waarin is vastgelegd dat met betrekking tot een of meer verzekerde objecten een financiering is gesloten en dat de verzekeraar in geval van schade deze zal (moeten) afrekenen met de financieringsinstelling, tenzij deze akkoord gaat met betaling aan de verzekerde zelf. Komt o.a. voor bij brandverzekering op roerende zaken en bij motorrijtuigverzekering.~ Zie ook: Hypothecaire verklaring.
Fiscale lijfrenteclausule: Clausule in een polis van levensverzekering, inhoudende dat het verzekerde kapitaal bij uitkering uitsluitend kan worden aangewend als koopsom voor een of meer lijfrenten. Als gevolg van de Brede Herwaardering is het plaatsen van een lijfrenteclausule per 16 oktober 1990 voor premiebetalende verzekeringen en voor koopsommen per 1 januari 1992 komen te vervallen.~ Zie ook: Brede Herwaardering.
Fiscale oudedagsreserve: Een door binnenlandse belastingplichtigen die winst uit onderneming genieten in hun onderneming opgebouwde pensioenreserve: de belastingheffing over een deel van de winst wordt uitgesteld zodat vermogen voor de oudedag kan worden gespaard dat al of niet in de onderneming kan worden ge�nvesteerd.
Fixe-verzekering: Zie: Flatverzekering op zaken.
Flat: Afzonderlijke verzekering van een flat in de betekenis van appartement is juridisch eigenlijk niet mogelijk. De flat is als gedeelte van het (flat)gebouw niet eigendom van degene die het recht van uitsluitend gebruik ervan heeft, maar van de gezamenlijke eigenaars, op wier naam de verzekering van het gehele gebouw als collectieve eigendom dient te worden gesteld. Wie bepaalde voorzieningen in het bij hem in gebruik zijnde gedeelte van het gebouw heeft laten aanbrengen, kan zijn belang daarbij uiteraard wel afzonderlijk verzekeren. ~ Zie ook: Appartement, Appartementsrecht, Appartementenclausule.
Flatverzekering op zaken: Verzekering op zaken voor een vast bedrag gedurende de gehele verzekeringstermijn. Dit bedrag, ook wel fixe-bedrag genoemd, vormt zowel de grens van de aansprakelijkheid van de verzekeraar als de basis voor de premieberekening. Deze aanduiding wordt bij brandverzekeringen gebruikt in geval van verzekering van zaken in opslagplaatsen, onverschillig of het betreft ��n bedrag per pakhuis of ��n bedrag voor meerdere pakhuizen tezamen. Deze laatste vorm heet (flat-)floatingverzekering. Een tegenstelling tot de flatverzekering vormen de adjustable verzekering en de declaratiepolis. Bij de adjustable verzekering geldt wel ��n bedrag voor de gehele duur van de verzekering maar slechts als maximum aansprakelijkheid van de verzekeraar, aangezien de tussentijdse declaraties als basis voor de premieverrekening gelden. Bij een declaratiepolis bepalen tussentijdse declaraties de maximum aansprakelijkheid van de verzekeraar en zij zijn de basis voor de premieverrekening.~ Zie ook: Adjustable polis, Flat-floatingverzekering, Floatingverzekering.
Floating-verzekering: Verzekering van ��n som op zaken in meer dan ��n pand tezamen; kan geschieden als flatverzekering of als adjustable verzekering. De floatingverzekering geeft de verzekerde meer vrijheid ten aanzien van de verplaatsing of opslag van zaken, omdat hij slechts het totale verzekerde bedrag in het oog behoeft te houden en niet het verzekerde bedrag per pand. De floatingverzekering is duurder dan die met ��n verzekerd bedrag per pand, omdat de verzekeraar er rekening mee moet houden dat zaken ter waarde van het floating verzekerde bedrag in ��n van de panden aanwezig kunnen zijn, waardoor hij vanwege het conflagratiegevaar in zijn acceptatie van posten voor andere cli�nten in dezelfde panden beperkt wordt. De verzekerde zal dikwijls de hogere premie voor de floatingdekking over hebben, omdat deze hem administratief werk bespaart. ~ Zie ook: Adjustable polis, Conflagratie, Flatverzekering, Verbruggingsclausule.
FOB: Free on board
FOR: Fiscale oudedagsreserve
FOR: Free on rail
FOT: Free on truck
Foutenverzekering: Verzekering tot dekking van de aansprakelijkheid van het verzekerde bedrijf jegens derden voor de door hen geleden schade tengevolge van fouten of vergissingen van personeel van het verzekerde bedrijf. Is dus een vorm van verzekering van beroepsaansprakelijkheid. Deze verzekeringsvorm wordt ook wel errors and omissions insurance of E&O-verzekering genoemd.~ Zie ook: Aansprakelijkheidsverzekering, Beroepsaansprakelijkheid.
FOV: Federatie van Onderlinge Verzekeringmaatschappijen in Nederland
FPA: Free of particular average
FPIL: Full premium if lost through peril insured against
Fractie: Beleggingseenheid in een levensverzekering, waarbij het verzekerde kapitaal afhankelijk is van een belegging in een beleggingsfonds.
Franchise: Percentage van de verzekerde som of vast bedrag waaronder schade niet voor rekening van de verzekeraar komt, bijvoorbeeld vrij onder 3%; vrij onder � 100,-. Is de schade gelijk aan of hoger dan de franchise, dan komt deze geheel voor rekening van de verzekeraar. In de goederentransportverzekering, waar een franchise van oudsher zeer gebruikelijk is, tracht men het effect van een franchise soms te verkleinen door opneming van een serieclausule. Van de franchise moet men onderscheiden het eigenlijke eigen risico ofwel de deductible of aftrekfranchise (aangeduid met: vrij van ...).~ Zie ook: Eigen risico, Serieclausule.
Free from particular average: Clausule in de zeeverzekering naar Engels recht waardoor de verzekeraar bevrijd is van het verlenen van schadevergoeding voor particular avarage; hij blijft dus aansprakelijk voor total loss en voor general average. Komt in zuivere vorm zelden voor. Meestal wordt de clausule aangevuld unless the ship or vessel be stranded, sunk or burnt etc.. Doet zich stranding of een van de andere in de clausule genoemde evenementen voor, dan komt particular avarage wel voor rekening van de verzekeraar. Het betreft dan dus een zogenaamde evenementendekking.~ Zie ook: Avarage clause, Evenementenclausule, General avarage, Particular avarage, Vrij van beschadigdheid.
Free of capture & seizure: Letterlijk: vrij van alle neming. De term wordt evenwel in ruimere zin gebruikt ter aanduiding van vrij van oorlogsmolest. In de institute cargo clauses heet deze uitsluiting war exclusion clause.~ Zie ook: Institute cargo clauses.
Free of strikes, riots & civil commotions: Engelse term voor vrij van stakingsmolest. In de institute cargo clauses heet deze uitsluiting strikes exclusion clause.~ Zie ook: Institute cargo clauses.
Free on board: Beding in koopcontract waarbij de verkoper de zaken ter plaatse in het beding genoemd aan boord van een al dan niet door de koper aangewezen schip moet leveren. Het transportrisico gaat van de verkoper over op de koper op het moment waarop de zaken bij inlading de railing van het zeeschip passeren. De kosten tot aan boord zijn voor rekening van de verkoper. Inzake verzekering heeft de verkoper bij dit beding tegenover de koper geen enkele verplichting.
Fresh water damage: Beschadiging door zoetwater. Aangezien zoetwater geen peril of the seas is, moet men, indien men dekking tegen zoetwaterschade wenst, bij goederentransportverzekering naar Engels recht dit risico uitdrukkelijk meeverzekeren. Naar Nederlands recht kan schade door zoetwater een (gedekt) van buiten komend onheil opleveren.
Fronting: Een overeenkomst, waarbij een verzekeraar die over een vergunning beschikt (fronter of fronting company) een polis/dekking afgeeft op een bepaald risico, voor en op verzoek van een of meer andere partijen zonder de vereiste vergunning. Het gehele risico wordt vervolgens door middel van herverzekering overgedragen op die andere Partijen. Indien een dergelijke constructie uitsluitend is bedoeld om de geldende regelgeving te ontwijken, is zij illegaal.
Frozen food clauses: Clausule in molestverzekering naar Engels recht waarbij de verzekeraars aansprakelijkheid uitsluiten voor geldelijke verliezen welke ontstaan door het mislukken (frustration) van de aan een zakentransport ten grondslag liggende transactie door het ingrijpen van een overheid (bijvoorbeeld vasthouden van de zaken tijdens een oorlog), zonder dat er materi�le schade aan de zaken zelf is toegebracht of confiscatie plaatsvond.
FSR&CC: Free of strikes, riots and civil commotions
FTK: Financieel toetsingskader
Full interest admitted: Zie: Policy proof of interest.
Full premium if lost through peril insured against: Clausule die wordt gebruikt bij cascoverzekeringen voor kortere termijnen dan twaalf maanden. De clausule houdt in dat bij verloren gaan van het casco (total loss) door een verzekerd gevaar, toch de volle jaarpremie verschuldigd zal zijn. Komt ook in enigszins andere vorm voor in die gevallen waarin de jaarpremie in termijnen wordt betaald en heeft dan tot strekking dat de na een total loss nog niet verstreken premietermijnen toch verschuldigd zijn.
Full-maintenancedekking: Zie: Onderhoudstermijn.
Fundamentenclausule: Clausule die wordt gebruikt in brandverzekeringen van gebouwen en waardoor de fundamenten van de verzekering werden uitgesloten. De fundamenten kunnen evenwel door explosie- of vliegtuigschade worden beschadigd. Bij uitsluiting van de fundamenten is het zaak duidelijk aan te geven welke delen van het gebouw onder de uitsluiting vallen, omdat het onder meer van de bouwtechniek afhangt wat als fundament moet worden beschouwd. Te denken valt aan kelderruimten e.d. tussen de fundamenten in. In de Nederlandse Beursbrandpolis zijn fundamenten niet standaard meeverzekerd, wordt hier met het opnemen van een fundamentenclausule het tegenovergestelde bereikt: de fundamenten worden onder de dekking begrepen.
FVP: Stichting Financiering Voortzetting Pensioenverzekering
FWD: Fresh water damage

GA: General average, Avarij-grosse
GA: Gevolmachtigd agent
Garantie: lndien een brandverzekeraar een verzekering accepteert onder voorwaarde dat de verzekerde bepaalde handelingen moet verrichten, bijvoorbeeld het in behoorlijk werkvaardige toestand houden van de blusmiddelen, of bepaalde dingen niet zal doen, bijvoorbeeld lokalen niet verwarmen met petroleum of andere minerale oli�n, dan wordt dit in de polis vastgelegd. Overtreding van een dergelijke voorwaarde of beding heeft normaliter verval van de verplichting tot schadevergoeding van de verzekeraar ten gevolge.~ Zie ook: Warranties.
Garantieverzekering: Verzekering van de aansprakelijkheid van een fabrikant van technische apparatuur, machines e.d., voortvloeiend uit een door hem aanvaard garantiebeding, d.i. een beding waarin hij, soms met enige beperkingen, de deugdelijkheid van de door hem geleverde producten gedurende zekere termijn na aflevering garandeert. De verzekeraars die dergelijke verzekeringen accepteren, sluiten soms aanspraken wegens fouten in het ontwerp (faulty design) van de dekking uit, terwijl zij doorgaans verlangen dat de verzekerde een bepaald eigen risico zal dragen. Voorts is niet automatisch gedekt een zogenaamde outputgarantie dat de machine bepaalde prestaties zal bereiken.Voor handel met het buitenland bestaat een soort garantieverzekering. Bij internationale transacties eisen afnemers van de exporteur regelmatig een garantie dat hij aan zijn contractuele verplichtingen voldoet. Bijvoorbeeld het verrichten van onderhoud of het uitvoeren van een bepaald project. De exporteur doet vervolgens een beroep op zijn bank die de garantie stelt voor rekening en risico van de exporteur. Het stellen van een garantie is voor de exporteur belastend, omdat daarmee de kredietfaciliteit bij de bank wordt aangetast. Ook bestaat het gevaar dat de afnemer de garantie onterecht opvraagt. Garanties dienen meestal on first demand te worden uitbetaald. De verzekeringsindustrie heeft dit betalingsrisico onderkend. Er zijn een tweetal verzekeringsinstrumenten ingezet. Het ene instrument is ontwikkeld voor de exporteur, het andere instrument is bedoeld voor diens bank en heet Contragarantieverzekering.Ook voor de woningbouw (nieuwbouw en bestaande woningen) komt een garantieverzekering voor. Voor nieuwbouwwoningen kan voor een bepaalde periode dekking worden verkregen tegen schade die de koper lijdt als gevolg van fouten die bij ontwerp of bouw gemaakt zijn (kwaliteitsbewakingssysteem). Voor al dan niet via een vastgoedmakelaar aangekochte bestaande woningen is het soms mogelijk gedurende enige jaren een garantiedekking te verkrijgen wegens gebreken van bouwkundige aard in bepaalde constructies en installaties (zoals dak, schoorstenen, gevels, fundering etc. en elektra, verwarming e.d.), met mogelijkheid van regres op de bemiddelende makelaar zo deze tekortschoot bij zijn onderzoekplicht. Meeverzekerd kunnen zijn extra kosten van tijdelijke onbewoonbaarheid, van de woning, kosten van toezicht, bereddingskosten, en schade-expertisekosten. De premie en de kosten voor inspectie van de woning door derden is afhankelijk van de herbouwwaarde. Ze komen voor rekening van de (aspirant-)koper.Voor particulieren is een garantieverzekering ontwikkeld voor de betaling van hypotheeklasten bij arbeidsongeschiktheid en werkloosheid.~ Zie ook: Aanbouwverzekering, Eigen risico, Faulty design clause, Machinebreukverzekering, Montageverzekering.
Garderobeverzekering: Verzekering van in een garderobe ter bewaring aangenomen kledingstukken, meestal tegen brand, diefstal, vermissing en verwisseling. Kent meestal een maximumvergoeding voor een kledingstuk. De garderobehouder ontvangt van de verzekeraar een polis en boekjes met garderobebewijzen, die bij het in bewaring nemen van de kledingstukken aan de eigenaren worden afgegeven. Op het garderobebewijs staat vermeld dat en bij welke maatschappij de garderobe is verzekerd.
GBA: Gemeentelijke Basisadministratie
GCS: Geschillencommissie schadeverzekeraars
GDU: Gegevensdiensten UWV
Geassumeerde: Deskundige op bepaald terrein, door een schatter (schade-expert) aangetrokken om zich over een onderdeel van de schade te laten voorlichten.
Gebitschadeclausule: De waarde die een zaak voor de gebruiker, gelet op het gebruik dat hij ervan maakt, vertegenwoordigt. Het bedrag hiervan is doorgaans hoger dan het bedrag dat bij verkoop ervan worden verkregen. Indien vervanging mogelijk is, is de gebruikswaarde veelal gelijk aan de vervangingswaarde.~ Zie ook: Dagwaarde, Vervangingswaarde.
Gedragscode informatieverstrekking dienstverlening intermediair: Een door het verbond van Verzekeraars en de tussenpersonenorganisaties NVA en NBVA bij wijze van zelfregulering overeengekomen gedragscode. De code legt verzekeringstussenpersonen een aantal verplichtingen op met betrekking tot de informatievoorziening aan potenti�le klanten. Zij moeten daarbij gebruik maken van een Advieswijzer volgens voorgeschreven model. Op de tussenpersoon, maar ook op de klant, rust de verantwoordelijkheid elkaar wederpartij tijdig en goed te informeren over omstandigheden, die ertoe kunnen leiden dat de gemaakte afspraken met betrekking tot de via het intermediair van de verzekeringstussenpersoon gesloten verzekeringen aanpassing en/of verheldering behoeven. Uit oogpunt van consumentenbescherming richt de gedragscode zich in eerste aanleg op de particuliere consument.~ Zie ook: Consument, Consumentenbescherming, Gedragscode, Zelfregulering.
Gedragscode retourprovisie: Na het vervallen van het verbod op het geven van retourprovisie hebben het Verbond van Verzekeraars en de tussenpersonenorganisaties NVA en NBVA in samenwerking met de Consumentenbond een gedragscode opgesteld. Volgens deze bij wijze van zelfregulering ontwikkelde code, verplichten gevers van retourprovisie zich om daar prudent om te gaan met het geven van retourprovisie. Dit houdt onder meer in dat geen excessieve kortingen worden gegeven en dat cadeaus in een logisch verband moeten staan met de betreffende verzekering. De retourgevende verzekeraar of verzekeringstussenpersoon moet er voorts voor waken dat potenti�le klanten zich niet door kortingen of cadeaus laten verleiden tot het maken van een verkeerde keuze. Consumenten die menen in hun belangen te zijn geschaad door het niet-naleven van de gedragscode, kunnen zich wenden tot de Stichting Klachteninstituut Verzekeringen. Indien derden van mening zijn dat de aanpak door een retourprovisiegever het aanzien van de bedrijfstak schaadt of zou kunnen schaden, kunnen zij terecht bij een onafhankelijke toetsingscommissie.~ Zie ook: Consumentenbescherming, Gedragscode, Retourprovisie.
Gedragscode: Een via zelfregulering voor een bepaalde organisatie of beroepsgroep tot stand gekomen code die normen bevat waaraan die organisatie respectievelijk de leden van die beroepsgroep zich dienen te houden.~ Zie ook: Soft law, Zelfregulering.
Gedragstoezicht: De door de Wet financi�le dienstverlening beoogde consumentenbescherming wordt gerealiseerd door middel van een wettelijke borging van de belangrijkste kwaliteitskenmerken van financi�le dienstverlening. Deze kenmerken zien enerzijds op wat een financi�le dienstverlener moet zijn (deskundig en betrouwbaar), anderzijds op wat hij moet bieden (financi�le en juridische zekerheid) en in het bijzonder op wat hij moet doen (adequate informatie verstrekken en zorgvuldig adviseren). De bescherming heeft in het bijzonder betrekking op de precontractuele fase, dus v��r de totstandkoming van een overeenkomst inzake een financieel product. De Autoriteit Financi�le Markten is belast met het gedragstoezicht op financi�le dienstverleners en ziet er uit dien hoofde op toe dat deze handelen in overeenstemming met de kwaliteitskenmerken.~ Zie ook: Financi�le dienstverleners, Prudentieel toezicht.
Gelaedeerde: De persoon die door de schuld van een ander schade heeft opgelopen.
Geldclausule: Hoewel geld niet wordt gerekend tot inboedel wordt in inboedelpolissen veelal door middel van een geldclausule toch een beperkte dekking verleend voor tot de huishouding behorend(e) geld of geldswaarden, maar wel gemaximeerd tot bijvoorbeeld � 1.000. Diefstal van blanco cheques en/of betaalkaarten wordt in sommige polissen niet gedekt geacht omdat dit nog geen geldswaardige papieren zijn: zij ontlenen pas hun waarde aan de daarop geschreven inhoud en de schade ontstaat pas bij het wederrechtelijke gebruik (verzilvering). In andere polissen worden cheques, betaalkaarten en creditcards w�l tot geldswaardig papier gerekend. Alhoewel volgens de Hoge Raad het met een gestolen bankpas en pincode geld halen uit een geldautomaat strafrechtelijk diefstal door middel van een valse sleutel oplevert, is een dergelijke schade niet gedekt onder de gebruikelijke geldclausule: een bankpas is geen betaalkaart, cheque of creditcard.~ Zie ook: Inboedel.
Geldswaardeverzekering: Dekt de schade ontstaan door het op enigerlei wijze verloren gaan van aangetekende zendingen geld, geldswaarden, edele metalen en/of edelstenen. De verzekeringen worden doorgaans gesloten op de voorwaarden van de gewone goederentransportpolis met speciale waardeclausule. Ook wel valorenverzekering genoemd.~ Zie ook: Berovingsverzekering.
Geldvervoerverzekering: Zie: Berovingsverzekering.
Gematigd eindsalarissysteem: Zie: Pensioengrondslag.
Gemeenschap van gebouwen: In het algemeen spreekt men van gemeenschap van gebouwen, als gebouwen binnendoor met elkaar in verbinding staan. In een ruimere opvatting is sprake van gemeenschap van gebouwen indien deze onmiddellijk aan elkaar grenzen of aan elkaar verbonden zijn, maar ook indien zij los van elkaar staan en een onderlinge afstand hebben van minder dan 1 m. Gemeenschap wordt niet aanwezig geacht indien de gebouwen zijn gescheiden door een brandmuur, indien zij verbonden zijn door open overlopen of door beschermde gesloten overlopen, door open transportbanden, -kettingen, -schroeven of -ladders met een lengte van ten minste 10 m of door transportkokers, -banden, -kettingen,-schroeven of -ladders met een goedgekeurde afsluiting aan elk van de einden.~ Zie ook: Brandmuur, Scheidingsmuur.
Gemeenschap: Verzekeringen lopen met elkaar in gemeenschap als zij het verzekerde belang gezamenlijk dekken en wel zodanig dat iedere verzekering dat deel van de schade draagt, dat overeenkomt met het deel dat haar verzekerde som uitmaakt van het totaal verzekerde bedrag. Naast deze zogenaamde wettelijke gemeenschap is ook de zogenaamde contractuele of conventionele gemeenschap mogelijk en wel door opneming van de gemeenschapsclausule in alle op hetzelfde object betrekking hebbende polissen.~ Zie ook: Coassurantie, Meervoudige verzekering.
Gemene avarij: Zie: Avarij-grosse.
Gemengde verzekering: Combinatie van een verzekering bij leven en een tijdelijke overlijdensverzekering: de verzekeraar verbindt zich het verzekerde kapitaal uit te keren bij in leven zijn van de verzekerde op de overeengekomen datum of bij diens eerder overlijden. ~ Zie ook: Levensverzekering.
Gemiddelde levensduur: Het aantal jaren dat personen van een bepaalde leeftijd gemiddeld nog te leven hebben, indien de sterfte overeenkomstig de sterftetafel verloopt.~ Zie ook: Sterftetafel.
Gemoedsbezwaarde: Een persoon die, bijvoorbeeld uit hoofde van zijn geloofsovertuiging, gemoedsbezwaren heeft tegen het sluiten van een verzekering. In de Wet aansprakelijkheidsverzekering motorrijtuigen zijn zij vrijgesteld tot het sluiten van de verplichte WAM-verzekering. Rechtspersonen kunnen eveneens van deze verplichting worden vrijgesteld, indien natuurlijke personen die bij die rechtspersonen betrokken zijn gemoedsbezwaren hebben tegen het sluiten van een verzekering. Gemoedsbezwaarden krijgen tegen betaling van een bepaald geldbedrag een vrijstellingsbewijs. Zij blijven persoonlijk aansprakelijk voor eventueel door hun schuld veroorzaakte schade aan derden. In geval van gebleken onvermogen zal het Waarborgfonds Motorverkeer de schade moeten vergoeden, met de mogelijkheid van verhaal op de gemoedsbezwaarde.
Geneesmiddelenvergoedingensysteem: Een systeem waarbij voor de onderling vervangbare geneesmiddelen door de overheid een gemiddelde prijs wordt vastgesteld: de vergoedingslimiet. Deze gemiddelde prijs is gebaseerd op de prijzen van de geneesmiddelen in het betreffende cluster. Voor onderling niet vervangbare geneesmiddelen geldt een volledige vergoeding conform de vastgestelde prijs.
General average contribution: Bijdrage in avarij-grosse. Deze valt niet onder general average loss, maar wordt door de verzekeraar wel vergoed.
General average deposit receipt: Avarij-grosse-depotkwitantie.~ Zie ook: Avarij-grossedepot.
General average loss: Een in het Engelse zeeverzekeringsrecht gebruikte term voor iedere schade of ieder verlies rechtstreeks voortvloeiend uit een avarij-grossehandeling. General average loss omvat zowel het opofferen van een lichamelijke zaak als het doen van uitgaven (sect. 66 van de Marine Insurance Act). Een general average loss kan, mits de avarij-grossehandeling geschiedde ter vermijding van een door de polis gedekt evenement, op verzekeraar worden verhaald zonder dat eerst de ten laste van het betreffende belang komende bijdrage in avarij-grosse is vastgesteld. De betreffende verzekeraar treedt in de rechten van de ladingbelanghebbende op vergoeding van de schade uit de avarij-grossepot.~ Zie ook: General average contribution.
General average: Avarij-grosse.
Geschillencommissie Schadeverzekeraars: In 2002 opgerichte geschillencommissie waarin alle eerdere binnen de bedrijfstak actieve geschillencommissies zoals de Verbondscommissie Samenloop, de Commissie van Arbitrage en de Commissie Overeenkomst Vereenvoudigde Schaderegeling zijn opgegaan. Deze commissie geeft bindende adviezen bij geschillen tussen schadeverzekeraars onderling.
Geschilleninstantie: Op grond van art. 37 lid 1 sub b moet een financi�le dienstverlener zijn aangesloten bij een door de minister van Financi�n erkende instantie, die geschillen behandelt ten aanzien van de financi�le producten of financi�le diensten van de financi�le dienstverlener. Met het oog hierop kent de financi�le sector sinds 1 december 2005 ��n klachteninstituut voor financi�le dienstverlening. Consumenten met een financi�le klacht worden op www.financi�leklacht.nl doorgeleid naar de juiste instantie.In 2007 moeten alle klachteninstituten en -regelingen zijn ge�ntegreerd tot ��n geheel. Zolang dit niet het geval is, blijven binnen de verzekeringsbranche de Ombudsman Verzekeringen en de Raad van Toezicht verzekeringen onder de paraplu van Stichting Klachteninstituut Verzekeringen functioneren. ~ Zie ook: Ombudsman Verzekeringen, Raad van Toezicht op het Schadeverzekeringsbedrijf, Stichting Klachteninstituut Verzekeringen.
Getaxeerde polis: Zie: Voortaxatie.
Gevaarlijke goederen: Zie: Gevaarlijke lading, Goederenclassificatie.
Gevaarlijke lading/stoffen: Zaken die door hun aard een bijzonder risico opleveren. Op grond van de artt. 6:175, 176 en 177 van het Burgerlijk Wetboek geldt een risicoaansprakelijkheid voor beroepen of bedrijven die gevaarlijke stoffen gebruiken of onder zich hebben zoals bewaarders, vervoerders, expediteurs en leidingbeheerders en ook voor exploitanten van een stortplaats of boorgat. De artt. 8:620-627 BW bevatten regels voor gevaarlijke stoffen aan boord van zeeschepen, de regels voor gevaarlijke stoffen aan boord van binnenschepen zijn te vinden in de artt. 8:1030-1037 BW. De regels voor gevaarlijke stoffen op of in een voertuig staan in de artt. 8:1210-1220 BW en die met betrekking tot gevaarlijke stoffen op of in een spoorrijtuig in de artt. 8:1670-1680 BW. Het moet gaan om een stof waarvan het gevaar bekend is. Die bekendheid wordt verondersteld als de stof is vermeld op de in het Staatsblad gepubliceerde lijst met gevaarlijke stoffen. Hoofdregel van de aansprakelijkheid voor de schade is dat deze steeds rust op degene die op het tijdstip van de gebeurtenis waardoor de schade is veroorzaakt de meeste invloed op de stof kon uitoefenen. De aansprakelijkheid rust niet op degene die een gevaarlijke (afval)stof heeft gestort op een legale stortplaats, maar op de exploitant van de stortplaats.
Gevaarsobject: Zie: Verzekerde zaak.
Gevolmachtigd agent: Een in art. 1 sub o van de Wet financi�le dienstverlening gedefinieerd begrip: degene die als gevolmachtigd vertegenwoordiger van een aanbieder voor diens rekening overeenkomsten aangaat met consumenten inzake verzekeringen. Deze definitie brengt tot uitdrukking dat de gevolmachtigd agent weliswaar een positie inneemt tussen de verzekeraar en de consument, maar niet gelijkgesteld kan worden aan een bemiddelaar. Anders dan de bemiddelaar is de gevolmachtigde agent bevoegd om namens de verzekeraar overeenkomsten van verzekering aan te gaan. Bovendien vinden de contacten tussen een gevolmachtigde agent en de consument in de regel (indirect) plaats, namelijk door tussenkomst van een bemiddelaar. Het optreden als gevolmachtigd agent is een financi�le dienst waarop de Wet financi�le dienstverlening van toepassing is. Zowel een natuurlijk persoon als een rechtspersoon kan optreden als gevolmachtigd agent.Op 31 december 2005 waren er in Nederland 398 gevolmachtigd agenten, aan wie in totaal 1.905 volmachten waren verleend.~ Zie ook: Volmacht.
Gewapend conflict: Een op 2 november 1981 ter griffie van de Arrondissementsrechtbank in Den Haag gedeponeerd molestbegrip: elk geval waarin staten of andere georganiseerde partijen elkaar - met gebruik van militaire machtsmiddelen - bestrijden. Ook gewapend optreden van een Vredesmacht van de Verenigde Naties valt onder deze definitie.~ Zie ook: Molest.
Gewassenverzekering: Verzekering van te velde staande gewassen of gewassen in tuinbouwkassen.~ Zie ook: Glastuinbouwverzekering, Hagelschadeverzekering.
Geweldsmisdrijf: Strafbaar gestelde manifestatie van geweld, gericht tegen personen of zaken. Het Wetboek van Strafrecht geeft geen definitie van geweld. In het algemeen verstaat men onder geweld: elke uitoefening van lichamelijke kracht tegen een persoon of zaak van niet al te geringe intensiteit. Zie ook art. 81 e.v. (geweld) en art. 141 (openlijke geweldpleging) van het Wetboek van Strafrecht. Soms geeft een persoonlijke ongevallenpolis een toeslag op een uitkering zo er sprake is van een geweldsmisdrijf dat letsel of dood veroorzaakte.
Gezinsrente: Zie: Ideaalrente.
Gezondheidsverklaring: Voor levensverzekeringen en bepaalde medische variaverzekeringen wordt overlegging van medische, althans op de gezondheid van de kandidaat-verzekerde betrekking hebbende, gegevens verlangd. Door middel van een door de kandidaat-verzekerde in te vullen en te ondertekenen vragenformulier en/of verklaring omtrent zijn gezondheidstoestand verstrekt deze de door de verzekeraar relevant geachte informatie. De verzekeraar kan ook een - aanvullende - medische keuring verlangen.~ Zie ook: Keuringsrapport, Wet op de medische keuringen.
GIDI: Gedragscode informatieverstrekking dienstverlening intermediair
Glastuinbouwverzekering: Tuinbouwkassen of warenhuizen kunnen verzekerd worden tegen diverse gevaren, zoals brand, blikseminslag, ontploffing, storm, hagel, sneeuwdruk en andere van buiten komende oorzaken. Voor de dekking van gewassen in de kassen kan worden gekozen uit diverse vormen. Basisdekking is die tegen vorenbeschreven gevaren voor gewassenschade en de gevolgen in de vorm van teeltplanschade. Een teeltplan is een investeringsplan voor aan te planten teeltmateriaal. Ook kan worden meeverzekerd schade veroorzaakt door een afwijking van de gewenste temperatuur of vochtigheidsgraad van lucht- of grondmengsel of de voedingsbodem als gevolg van het uitvallen van apparatuur of van de elektra-, warmte- of watervoorziening. Tevens schade door uitstromen van vloeistoffen, dampen of afkoelingsmiddelen uit leidingen of van water uit bassins. Alsook door het uitvallen van de gasvoorziening veroorzaakt door een storing bij het gasbedrijf, in het distributienet of in de gasleiding naar de ketelinstallatie; of door verontreiniging van water in mengmestbakken en bassins door vandalisme of kwaadwilligheid. Verzekering tegen transportschade op gewassen en teeltbenodigdheden, bijvoorbeeld bij vervoer naar de veiling, ophalen van plantmateriaal, meststoffen, werktuigen, verpakkingsmateriaal en zaaizaad, is facultatief mogelijk, ook weer incl. teeltplanschade.
Glasverzekering: Verzekering van spiegel-, venster en ander glas dienende tot lichtdoorlating tegen breuk en soms ook tegen beschadiging door onverschillig welke oorzaak, maar exclusief o.a. molest. Vergoeding vindt veelal in natura plaats. In dat geval de draagt de verzekeraar er zorg voor dat het gebroken glas door glas van dezelfde kwaliteit wordt vervangen. Ook komt voor dat de verzekeraar op basis van de reparatienota de schade in geld vergoedt. De premie wordt berekend naar de oppervlakte en de soort van het glas; voor woonhuizen wordt meestal een bepaalde premie per kamer (kamertarief, vroeger ook wel vertrekkentarief) aangehouden, behalve indien er zich ruiten in bevinden, welke een bepaalde afmeting te boven gaan of indien het om bijzonder glas gaat. Daarvoor geldt doorgaans een premietoeslag.Glas van woonhuizen wordt ook wel meeverzekerd op de opstalpolis van de huiseigenaar of ook wel onder de inboedelverzekering van de huurder. Hiervoor geldt een opslag op de premie voor die verzekeringen.
Gliedertaxe: Tabel in polissen van ongevallenverzekering, aangevende het percentage van de voor blijvende algehele invaliditeit verzekerde som, dat wordt uitgekeerd in geval van blijvend verlies of blijvend functieverlies van de daarbij vermelde lichaamsdelen (Glieder) als gevolg van een ongeval. Men kan deze percentages zien als een partijen bindende taxatie (Taxe) van de mate van invaliditeit welke het (functie)verlies van de genoemde lichaamsdelen geacht wordt ten gevolge te hebben, zonder dat rekening wordt gehouden met het beroep. Als de Gliedertaxe geen uitkomst biedt, zal een medisch deskundige de mate van blijvende invaliditeit dienen vast te stellen, al dan niet rekening houdend met het beroep van de verzekerde.~ Zie ook: Invaliditeit, Ongevallenverzekering.
Goede en kwade tijding: In Nederlandse beurstransportpolissen voorkomende term. Bij verzekering op goede en kwade tijding kan, mits het laatste bericht dat de verzekerde betreffende het verzekerde voorwerp had ontvangen in de polis is vermeld, de verzekering alleen dan op grond van het feit dat de schade reeds bestond op het ogenblik van het sluiten van de verzekering, worden vernietigd als de verzekeraar bewijst dat de verzekerde met het bestaan van de schade bekend was. Het Engelse recht kent een soortgelijk rechtsgevolg toe aan de woorden lost or not lost (sect. 6 MIA). ~ Zie ook: Mededelingsplicht, Tijding.
Goederenclassificatie: Indeling van zaken en stoffen naar de mate van risico dat zij vanuit het oogpunt van brandverzekering opleveren. De indeling berust in principe op de mate van brandbaarheid; deze wordt in hoofdzaak bepaald door twee factoren, t.w. ontstekingsgevoeligheid en verbrandingssnelheid. Daarnaast is bij de indeling in gevarenklassen rekening gehouden met de aard van het gevaar dat een stof of materiaal in zich bergt (explosiegevoeligheid, brandgevaarlijkheid dan wel lichte beschadigbaarheid) en met de belangrijkste nevenwerkingen die een goed of een stof vertoont in geval van aantasting door vuur (ontwikkeling van giftige of verstikkende gassen of dampen, van rook of roet, van corrosieve gassen of dampen dan wel besmetting met radioactiviteit). Uiteindelijk kan de wijze van opslag of de aard van het verpakkingsmateriaal tot indeling van het goed/de stof in een hogere of lagere gevarenklasse leiden. Er worden zes gevarenklassen onderscheiden, die lopen van zaken/stoffen met zeer grote ontstekingsgevoeligheid en zeer grote verbrandingssnelheid tot onbrandbaar. De aanwezigheid van zaken/stoffen van een bepaalde gevarenklasse kan tot een hogere basispremie voor het betrokken object leiden of tot een procentuele toeslag op de basispremie.Deze classificatie berust op de catalogus van stoffen en zaken, opgesteld door de werkgroep Brand van het Comité Européen des Assurances. Er zijn ook door andere (overheids)instanties opgestelde goederenclassificaties.~ Zie ook: Gevaarlijke lading/stoffen.
Goederenvervoer, Overeenkomst van: Zie: Overeenkomst van goederenvervoer.
Grafmonumentenverzekering: Grafmonumenten moeten op grond van art. 3 lid 1 van het Burgerlijk Wetboek worden aangemerkt als onroerende zaken. Hoewel aangebracht of opgericht door nabestaanden van de overledene voor wie het grafmonument is bestemd, berust de eigendom ervan bij de eigenaar van de de grond - doorgaans is dat de exploitant van de begraafplaats. De grafmonumentenverzekering dekt onder meer schade die is veroorzaakt door storm en de als gevolg van vandalisme gemaakte kosten van het herstellen en schoonmaken van grafzerken en -monumenten.
Groene kaart: Op grond van art. 6:166 van het Burgerlijk Wetboek kan indien meerdere personen in groepsverband schade veroorzaken (bijvoorbeeld bij vandalisme, krakersrellen, kinderspelbeoefening) ieder lid van de groep - of degene die voor hem aansprakelijk is, zoals zijn ouders - hoofdelijk voor het geheel van de schade aansprakelijk worden geacht. Hierbij geldt een mogelijkheid van onderlinge verrekening.
Groepsverzekering: Zie: Collectief contract.
Grondmechanicarapport: V��r het accepteren van een CAR-verzekering die betrekking heeft op bouwwerken waarvoor bouwputten en/of bronbemaling nodig zijn, zal de verzekeraar er goed aan doen een grondmechanica-rapport te laten overleggen. Daaruit moet blijken of nadelige invloed is te verwachten op de omliggende grond, zoals verzakkingen, oppersingen, inklinking e.d. In verband met het aansprakelijkheidsrisico gedekt onder de CAR-polis is dit uiteraard van belang. Als zeker schade is te verwachten zal men als aannemer andere technische voorzieningen moeten treffen, omdat anders de CAR-verzekering onacceptabel kan zijn voor de verzekeraar.~ Zie ook: CAR-verzekering.
Groot molest: Onder groot molest vallen: gewapend conflict, burgeroorlog, opstand, binnenlandse onlusten, oproer, muiterij.~ Zie ook: Molest,
Grootste schade: De grootste schade is van belang bij verzekeringen en herverzekeringen tegen brand/ontploffing. Het geeft het bedrag aan dat naar berekening bij een schade door ��n oorzaak verloren kan gaan. Dit bedrag kan belangrijk afwijken van de verzekerde som in de polis. Denk bijvoorbeeld aan de brandverzekering van een bedrijf met filialen in het gehele land. De verzekerde som geeft de totale waarde van alle verzekerde filialen aan, maar het is ondenkbaar dat alle filialen door eenzelfde gebeurtenis verloren zullen gaan. Vaststelling van de grootste schade bij een industrieel complex is erg ingewikkeld. De internationale verzekeringswereld kent vele definities voor het gegeven grootste schade. ~ Zie ook: Estimated maximum loss, Maximum foreseeable loss, Maximum possible loss, Probable maximum loss
Gross line: Het absolute bedrag dat een verzekeraar is aangegaan op een bepaald risico, inclusief het bedrag dat, in ongeacht welke vorm, is herverzekerd. Ingeval het herverzekerde gedeelte buiten beschouwing wordt gelaten, spreken we over net line.
GS: Grootste schade
Guarantee maintenance: Zie: Onderhoudstermijn.
GVS: Geneesmiddelenvergoedingensysteem

Hagelschadeverzekering: Verzekering tegen schade die wordt veroorzaakt door hagel. Deze verzekeringsvorm komt voor in de agrarische sector. De verzekering wordt gesloten voor te velde staande gewassen en voor tuinbouwkassen (ook wel warenhuizen genoemd) en de daarin staande gewassen.
Hague Rules 1922: Ook wel Brussels cognossementsverdrag van 1924 genoemd. Dit zijn regels, opgesteld door de International Law Association, betrekking hebbende op de beperking van de bevoegdheid van de zeevervoerders om hun aansprakelijkheid voor schade overkomen aan door hen onder cognossement ten vervoer aangenomen zaken uit te sluiten of te verminderen. Deze regels zijn grotendeels verwerkt in de nationale wetgevingen, in Nederland in de artt. 8:370 e.v. van het Burgerlijk Wetboek. Met Hague-Visby Rules duidt men de Hague Rules aan zoals deze na de verwerking daarin (in 1968) van de zogenaamde Visby Rules luiden. Onder de laatstgenoemde verstaat men een aantal bepalingen tot wijziging en aanvulling van de Hague Rules waarover overeenstemming werd bereikt op de conferentie van het Comit� Maritime International te Stockholm in 1963.~ Zie ook: Hamburg Rules.
Hague-Visby Rules: Zie: Hague Rules.
Hamburg Rules: Officieuze benaming voor de United Nations Convention on the Carriage of Goods by Sea, 1978, een op 31 maart 1978 te Hamburg gesloten verdrag inzake het vervoer van zaken over zee anders dan als chartervervoer. De Hamburg Rules regelen onder meer de aansprakelijkheid van de zeevervoerder jegens de ladingbelanghebbende; zij leggen een zwaardere aansprakelijkheid op de vervoerder dan de Hague Rules of de Hague-Visby Rules. Het was de bedoeling dat de Hamburg Rules in de nationale wetgevingen van de verdragsluitende landen zouden worden verwerkt en daardoor de Hague Rules zouden gaan vervangen. Het verdrag is nog niet door alle belangrijke scheepvaartnaties geratificeerd. Het trad op 1 november 1992 officieel in werking.~ Zie ook: Hague-Visby Rules.
Handbereikclausule: Komt voor bij geldtransportverzekeringen en bepaalt dat schade door bijvoorbeeld diefstal of vermissing niet is gedekt als de geldoverbrenger zijn tas met geld ergens onbewaakt achterlaat, bijvoorbeeld in de auto die hij even verlaat of in de horecagelegenheid waar hij pauzeert. Hij dient als goed huisvader zijn spullen te behandelen en dat impliceert hier: de zending onder handbereik houden.~ Zie ook: Berovingsverzekering.
Handelaarsplaten: Motorrijtuigverzekering die dekking geeft voor schade door en/of aan een willekeurig motorrijtuig zolang dit is voorzien van het in de polis vermelde (handelaars)kenteken. De motorrijtuigen kunnen dus voortdurend wisselen; bepalend voor de dekking is slechts of het motorrijtuig op het moment van het voorvallen van de schade van het bewuste kenteken was voorzien. Wordt uitsluitend gesloten ten behoeve van fabrikanten van en handelaren in motorrijtuigen, alsmede ten behoeve van garagehouders. De kentekenplaten mogen alleen worden gebruikt voor bepaalde ritten, bijvoorbeeld een proefrit, rijden naar een spuiterij e.d., dus niet voor priv�-ritten.
Handeling, Feitelijke -: Zie: Feitelijke handeling.
Handeling, Rechts-: Openbaar register dat wordt bijgehouden door de Kamers van Koophandel. In het register worden gegevens van bedrijven vastgelegd, zoals naam, handelsnaam, adres en vestigingsplaats(en), het aandelenkapitaal, het geplaatst en gestort kapitaal alsmede de namen en adressen van bestuurders, commissarissen en gevolmachtigden, waaronder begrepen procuratiehouders en gevolmachtigd agenten.~ Zie ook: Gevolmachtigd agent, Procuratiehouder.
Handlichting: Aan een persoon boven de zestien jaar, die de leeftijd der meerderjarigheid, t.w. achttien jaar, nog niet heeft bereikt, kan de kantonrechter op verzoek handlichting verlenen, opdat deze persoon zelfstandig in verband met zakelijke activiteiten kan handelen.
Hard-kapitaalverzekering: Een levensverzekering waarbij er altijd hetzij bij leven hetzij bij overlijden een kapitaal wordt uitgekeerd, wat bij een zuivere risicoverzekering niet het geval is. Voorbeelden: gemengde verzekering, studieverzekering.
Havenverzekering: Zie: Cascoverzekering
Hellingrapport: Voor de acceptatie van een verzekering voor een woonboot of ander vaartuig wordt soms een hellingrapport vereist, d.w.z. dat het schip door een nautisch deskundige is ge�nspecteerd terwijl het op een scheepshelling, dus op het droge lag. Speciaal de cascobodem en huidbeplating c.q. betonbak worden daarbij bekeken, zulks in verband met het risico van lekkage of zinken.
Herbouwkostenhandleiding: Onder auspici�n van de Verbond van Verzekeraars, afdeling Brand, verschijnt geregeld een handleiding om de gemiddelde herbouwkosten van woonhuizen globaal te berekenen. Daarbij wordt uitgegaan van een bepaald bedrag per kubieke meter van de woninginhoud. De kubiekemeterprijs is sterk afhankelijk van de bouwaard en soort woning en moet worden verhoogd met toeslagen voor bijvoorbeeld parketvloeren, rieten daken, dubbele beglazing, isolatie, serres. Ook voor bedrijfsgebouwen is een methode ontwikkeld. Deze gaat uit van vijf kenmerkende onderdelen van een bedrijfsgebouw: bedrijfsvloer begane grond, skelet en dakconstructie, gevels, installaties en afwerking. Per onderdeel worden de herbouwkosten uitgedrukt in euro's per vierkante meter oppervlak. Aldus wordt vrij nauwkeurig het herbouwwaardebedrag benaderd.
Herbouwwaarde: Het bedrag dat nodig is om een opstal in dezelfde staat en op dezelfde plaats te herbouwen. Doorgaans is de herbouwwaarde als gevolg van inflatie hoger dan de oorspronkelijke nieuwprijs van de opstal. Dat is ook het geval als de opstal deel uitmaakt van een groter geheel of een nieuwbouwproject, zoals een halfvrijstaande woning. Volgens art. 7:956 van het Burgerlijk Wetboek worden gebouwen naar hun herbouwwaarde verzekerd. Dit is een bepaling van aanvullend recht.~ Zie ook: Aanvullend recht.
Herinvesteringsclausule: De herinvesteringsclausule is een schaderegelingsclausule in brandpolissen die met betrekking tot (her)bouw van een afgebrande opstal en/of aanschaf van soortgelijke zaken als die bij het evenement verloren zijn gegaan. De clausule geeft de verzekerde de vrijheid om na een schade al of niet tot herinvestering over te gaan. De clausule regelt voorts dat in geval van herinvestering, de schadevergoeding wordt geregeld op basis van herbouwwaarde (gebouwen) c.q. nieuwwaarde (inventaris). Vindt er g��n investering plaats, dan wordt de schadevergoeding geregeld op basis van verkoopwaarde (gebouwen) c.q. vervangingswaarde (inventaris). De verzekerde moet binnen een bepaalde termijn de beslissing nemen om (zelf) ter plaatse te herbouwen. Herbouw op een andere locatie kan wel eens problemen opleveren.~ Zie ook: Rooilijnclausule, Waarde.
Herleveringsclausule: Komt voor bij CAR-verzekeringen en vindt zijn oorsprong in de zogenaamde Monolietaffaire. Uitgesloten zijn de kosten van herlevering van (geprefabriceerde) bouwmaterialen en/of onderdelen van het werk die vervangen moeten worden omdat zij met een gebrek of tekortkoming op het bouwterrein waren aangevoerd en tot een CAR-schade aanleiding gaven. Vindt geen herlevering, maar reparatie plaats, dan worden de kosten die aan herlevering verbonden zouden zijn geweest, toch op de herstelkosten in mindering gebracht. Over het algemeen kennen makelaarspolissen deze clausule niet.
Herstel(lings)kosten: Kosten die gemaakt moeten worden om het gevaarsobject, bij gedeeltelijke vernietiging of beschadiging, weer te brengen in de staat waarin het verkeerde v��r de ramp. Het begrip omvat dus niet slechts de kosten van reparatie of vernieuwing van de beschadigde delen (herstelkosten in engere zin) maar tevens die van demontage of sloop van het beschadigde, voor zover nodig om tot herstel te kunnen overgaan.
Herverzekerde: Zie: Cedent.
Herverzekering, Richtlijn -
Herverzekering: Risico-overdracht tussen cedent en herverzekeraar, onder toepassing van diverse condities en limieten, welke zijn vastgelegd in een herverzekeringscontract. De bepalingen van titel 7 van boek 7 van het Burgerlijk Wetboek zijn niet van toepassing op herverzekering.
Herverzekeringsbemiddelaar: De in de Wet financi�le dienstverlening gebruikte benaming voor de financi�le dienstverlener die bemiddelt bij het tot stand brengen van overeenkomsten van herverzekering. Anders dan de Wfd bevat het ontwerp van de Wet op het financieel toezicht wel een definitie van bemiddelaar: degene die herverzekeringsbemiddelt. Een veelgebruikte Engelse benaming voor de herverzekeringsbemiddelaar is reinsurance broker.
Herverzekeringscommissie: Zie: Ceding commission.
Herzieningsclausule: Zie: Aanpassingsclausule.
Highly protected risk: In de Verenigde Staten in de brandverzekeringsbranche gebruikte term om aan te duiden dat een etablissement aan de hoogste eisen van brandveiligheid voldoet en uit dien hoofde voor speciale tarifering in aanmerking komt. Hoewel de criteria voor kwalificatie als HPR niet bij alle verzekeringsmaatschappijen parallel lopen, worden in het algemeen hoge eisen gesteld aan bouwaard, inrichting, onderhoud, orde en bewaking van het bedrijf, dient een automatische alarm- en blusinstallatie aanwezig te zijn en moet deskundige controle worden uitgeoefend op de naleving van veiligheidsvoorschriften en de werkvaardigheid van blusmiddelen.
HISWA-voorwaarden: De door de leden van de HISWA Vereniging gebruikte algemene aannemings-, verkoop- en leveringsvoorwaarden. Watersporters en hun cascoverzekeraars kunnen ermee te maken krijgen o.a. bij de bouw, stalling en reparatie van vaartuigen. ~ Zie ook: Werfcondities.
Hole in one-verzekering: Zie: Golfersverzekering.
Home country control: Het systeem van toezicht in de Europese Unie is gebaseerd op het principe van home country control. Dit houdt in dat een financi�le instelling onder het solvabiliteitstoezicht staat van de toezichthouder van het land waar zij juridisch gevestigd is en haar vergunning heeft verkregen (home country). Op basis van deze vergunning (Europees paspoort) kan zij vervolgens activiteiten ontplooien in de gehele Europese Unie - door grensoverschrijdende dienstverlening of door bijkantoren te openen in andere EU-landen - zonder extra solvabiliteitstoezicht door de autoriteiten in de gaststaat. In plaats daarvan vallen de bijkantoren onder het geconsolideerde toezicht van de thuisstaattoezichthouder. Deze structuur draagt bij aan een effici�nter toezicht. Home country control geldt zowel in het bank- als verzekeringswezen.~ Zie ook: Extra waarborgen, Notificatie, Single license.
Hondenverzekering: Verzekering van geldelijk verlies als gevolg van een ongeval overkomen aan c.q. de sterfte van (kostbare) rashonden. Wordt slechts door een enkele, daarop gespecialiseerde maatschappij geaccepteerd. Soms bedoeld als dekking van medische kosten na een ongeval.
Honderd en één procent (avarij-grosse) clausule: Clausule, die wel wordt opgenomen in brand- of goederentransportverzekering. Op grond van deze clausule zal de verzekeraar, indien hij een schade of een bijdrage in avarij-grosse geheven over door hem verzekerde zaken moet vergoeden, 101% van het bedrag van de schade of bijdrage uitkeren. De extra-uitkering van 1% is bedoeld ter vergoeding van de door de verzekerde aan de makelaar verschuldigde schaderegelingscourtage.~ Zie ook: Schaderegelingscourtage.
Honour policy: Verzekering die door haar inhoud (bijvoorbeeld door de in Engeland gehanteerde clausule dat het bezit van de polis voldoende wordt geacht voor het bewijs van het bestaan van een verzekerd belang) eigenlijk nietig is en waarvan partijen derhalve geen nakoming in rechte kunnen vorderen, maar waaraan zij als mannen van eer (men of honour) toch gebonden zijn. Zie: sect. 4 MIA~ Zie ook: Aanvullende brandverzekering, Meerdere-waardeverzekering, Policy proof of interest.
Hoofdelijke aansprakelijkheid: Indien enige personen samen voor een schade aansprakelijk zijn, kan ieder van hen voor de gehele schade aansprakelijk worden geacht. Als een van hen die gehele schade vergoedt, heeft hij wel op zijn mededaders in zekere mate verhaal, afhankelijk van ieders mate van schuld. Zie in dit verband de artt. 6:6 en 6:166 van het Burgerlijk Wetboek. De Hoge Raad heeft in het zogenaamde DES-arrest een marktaandeelaansprakelijkheid - aansprakelijkheid van een producent naar rato van zijn marktaandeel - niet aanvaard: iedere producent is in beginsel hoofdelijk aansprakelijk.
Hoogwaterschadeverzekering: Verzekering tegen schade aan de verzekerde objecten door overstroming ten gevolge van hoge waterstand. Verzekering van gebouwen en derzelver inhoud tegen hoogwaterschade, afzonderlijk of in combinatie met andere gevaren, was in het algemeen niet mogelijk, maar hoogwaterschade aan zaken, verzekerd onder een transportpolis, kan onder omstandigheden daaronder worden verhaald. Het is wel eens de vraag of hoog water ter plaatse als een onzeker voorval kan worden beschouwd en of de verzekerde tijdig heeft getracht de bedreigde objecten (bijvoorbeeld zaken, vee, caravan) in veiligheid te brengen.~ Zie ook: Overstroming, Rampenpolis.
Houtaantasting, verzekering van schade door -: Verzekering voor de eigenaar van een gebouw tegen schade, die insecten zoals boktor en houtwormen aan het gebouw kunnen veroorzaken. Is in ons land ge�ntroduceerd in navolging van het buitenland, vooral Zweden en Noorwegen, waar de houten bouwaard veel meer wordt toegepast dan hier te lande en het gevaar van houtaantasting door ongedierte in sterke mate aanwezig is.
HPR: Highly protected risk
HR: Hoge Raad
Huisdierenverzekering: Betreft veelal een dierenartskostenverzekering voor honden en katten, ook wel beperkt tot verkeersongevallen. De dekkingsmogelijkheden zijn schaars. Knie- en heupoperaties die bij honden veel voorkomen, zijn standaard vaak uitgesloten, tenzij tegen extra premie meeverzekerd. De branche is fraudegevoelig, mede door antiselectie. Soms loopt een verzekering tot een bepaalde leeftijd van het dier is bereikt. De verzekerde bedragen gelden meestal per verzekeringsjaar of per ongeval terwijl er een maximum en een eigen risico in het spel is.~ Zie ook: Antiselectie.
Hull: Casco van een (zee)schip.~ Zie ook: Standard Dutch Hull Form.
Hulp- en bergloon: Beloning voor werkzaamheden in bijzondere omstandigheden ten behoeve van schip en lading verricht. Hulploon is de beloning voor hulpwerkzaamheden verricht om schip en lading aan dringend en dreigend gevaar te onttrekken; bergloon voor werkzaamheden die, nadat een ramp heeft plaatsgevonden, ertoe hebben geleid dat (een deel van) het schip en de lading zijn gered.~ Zie ook: Salvage charges.
Hulpdienst: Organisatie die is belast met (het organiseren van) de uitvoering van bij motorrijtuigverzekeringen gebruikelijke dienstverlening bij het uitvallen van de bestuurder, na een ongeval of bij pech.
Hulppost: Zie: Line.
Huurdersaansprakelijkheid: De aansprakelijkheid van de huurder voor schade, toegebracht aan de door hem gehuurde (vakantie)woning. Op grond van het bepaalde in art. 7:218 van het Burgerlijk Wetboek is de huurder is aansprakelijk voor schade aan de verhuurde zaak die is ontstaan door een hem toe te rekenen tekortschieten in de nakoming van een verplichting uit de huurovereenkomst. In beginsel komt alle schade voor zijn rekening, behalve brandschade en, in geval van huur van een gebouwde onroerende zaak of een gedeelte daarvan, schade aan de buitenzijde van het gehuurde.
Huurdersbelang: Het verzekerbaar belang dat de huurder heeft bij verbouwingen, verbeteringen, betimmeringen, stukadoors- en schilderwerk, extra leidingen, etc., die hij op zijn kosten in het gehuurde gebouw heeft laten aanbrengen. Deze investeringen zijn deel van het gehuurde gebouw geworden, maar de huurder heeft geen zekerheid dat de eigenaar van het gebouw in geval van schade het door de huurder aangebrachte laat herstellen. Door zelf de waarde van deze investeringen te verzekeren schept de huurder zich de mogelijkheid in geval van schade herstel van het aangebrachte vergoed te krijgen.~ Zie ook: Verzekerbaar belang.
Huurderving: Gemis van huurpenningen, onder meer door het verloren gaan van het verhuurde object, bijvoorbeeld door brand of storm.~ Zie ook: Huurdervingsverzekering.
Huurdervingsverzekering: Verzekering tegen geldelijk verlies door huurderving ten gevolge van het geheel of gedeeltelijk verloren gaan van de verhuurde, meestal onroerende, zaken door een in de polis genoemd gevaar. Onder uitgebreide opstalpolissen wordt veelal een aanvullende dekking gegeven voor huurderving, tot 10% van de materi�le schade.~ Zie ook: Bedrijfsschadeverzekering, Consequential loss, Voortaxatie.
Huwelijksdagverzekering: Zie: Trouwdagverzekering.
Hypothecair-belangverzekering: Door de hypotheekhouder te sluiten verzekering, die dekking geeft tegen het geldelijk verlies dat hij kan lijden door het verloren gaan van het hypothecaire onderpand door een van de in de polis opgesomde gevaren (meestal brand en ontploffing, soms molest). Hoewel het verloren gaan van het hypothecaire onderpand op zich nog geen geldelijk verlies voor de hypotheekhouder behoeft te betekenen, aangezien hij zijn vordering op de hypothecaire debiteur behoudt, bepaalt de hypothecair-belangverzekering in de regel dat in geval van schade aan het gevaarsobject door een verzekerd gevaar de verzekeraar het openstaande bedrag van de geldlening, verhoogd met eventuele achterstallige rente, tegen overdracht van alle rechten van de hypotheekhouder jegens de hypothecaire debiteur, zal vergoeden, indien de hypotheekhouder niet binnen een bepaald tijdsbestek betaling daarvan van de hypothecaire debiteur heeft verkregen. Hypotheekbanken plegen deze verzekering te sluiten voor het geheel van hun hypothecaire onderpanden.~ Zie ook: Hypothecaire verklaring.
Hypothecaire crediteur: Zie: Hypotheekgever.
Hypothecaire debiteur: Zie: Hypotheekhouder.
Hypothecaire verklaring: Een door de brandverzekeraar van een met hypotheek bezwaard gebouw of andere onroerende zaak op verzoek van de hypotheekgever ten behoeve van de hypotheekhouder afgegeven document. Hierin verklaart de verzekeraar dat hij ervan in kennis is gesteld dat de verzekerde objecten zijn verbonden en ten behoeve van wie dit is geschied alsmede dat deze kennisgeving wordt gehouden voor betekening. Ook bij scheepscascoverzekering komen hypothecaire verklaringen voor; deze worden doorgaans niet in een afzonderlijk document vastgelegd maar in een op de polis geplaatste clausule.
Hypotheek: Het recht van hypotheek is het recht om op de daaraan onderworpen zogenaamde registergoederen een vordering tot voldoening van een geldsom bij voorrang boven andere schuldeisers te verhalen. Dit kan voor een bestaande of voor een toekomstige vordering worden gevestigd, bij notari�le akte die moet worden ingeschreven in de daartoe bestemde openbare registers. Hypotheek is mogelijk op onroerende zaken zoals grond of een woonhuis, maar ook op schepen en vliegtuigen.
Hypotheekgever: Degene die van een ander geld ter leen opneemt en als zekerheid daarvoor het zakelijk recht van hypotheek op een onroerende zaak of schip geeft.
Hypotheekhouder: Degene die aan anderen geld heeft uitgeleend en als zekerheid daarvoor het zakelijk recht van hypotheek op een onroerende zaak of schip heeft verkregen.
Hypotheeknemer: Zie: Hypotheekhouder
Hypotheekverklaring: Zie: Hypothecaire verklaring.

IBNER: Incurred but not enough reported
IBNR: Incurred but not reported
ICC: Institute Cargo Clauses
ICIA: International Credit Insurance Association
Ideaal risicoverzekering: Vorm van levensverzekering, waarbij het verzekerde kapitaal na een vooraf bepaald aantal jaren wordt uitgekeerd, tenzij de verzekerde dan in leven is. Bij in leven zijn op de bepaalde datum vervalt de verzekering zonder meer. Bij overlijden v��r de bepaalde datum wordt van het tijdstip van overlijden af tot aan het moment waarop de verzekerde som tot uitkering komt, een rente tot een vooraf bepaald percentage van het verzekerde kapitaal uitgekeerd.~ Zie ook: Ideaalrente.
Ideaalrente: Vaste rente, die bij overlijden van de verzekerde voor de einddatum van de verzekering, op de overeengekomen tijdstippen tot de einddatum wordt uitgekeerd. Ook erfrente of gezinsrente genoemd. Indien verzekerd in aansluiting op een kapitaalverzekering, wordt de rente meestal uitgedrukt in een percentage van het verzekerd kapitaal; Zie: ideaal risicoverzekering en ideaalverzekering. Wordt overeengekomen dat de rente zal worden uitgekeerd tot uiterlijk twintig jaar na ingang van de verzekering, dan spreekt men doorgaans van opvoedingsrente. De strekking van de renteverzekering is in dat geval om, bij overlijden van de verzekerde, de kosten van opvoeding van diens kinderen te helpen bestrijden.~ Zie ook: Ideaal risicoverzekering, Ideaalverzekering, Vaste rente.
Ideaalverzekering: Vorm van levensverzekering, waarbij het verzekerde kapitaal na verloop van een vooraf bepaald aantal jaren wordt uitgekeerd, onafhankelijk van het leven van de verzekerde. Bij overlijden binnen het vooraf bepaalde aantal jaren wordt, van de datum van overlijden af tot de datum waarop het kapitaal tot uitkering komt, tevens een rente tot een vooraf bepaald percentage van het verzekerd kapitaal uitgekeerd.~ Zie ook: Ideaalrente.
Ideële schade: Zie: Immateri�le schade.
Identificatie: Op grond van de Wet identificatie bij dienstverlening moet de verzekeraar bij het afsluiten van een levensverzekering met een jaarpremie van meer dan � 1.134,45 of een koopsom van meer dan � 2.268,90 de identiteit vaststellen van de verzekeringnemer, de premiebetaler en/of begunstigde. De identiteit van een begunstigde resp. verzekeringnemer moet ook worden vastgesteld als er sprake is van een uitkering respectievelijk afkoop of belening van meer dan � 10.000,00. Is de eerste premie c.q. uitkering lager dan de genoemde grensbedragen, dan geldt de identificatieplicht niettemin, indien sprake is van een ongebruikelijke transactie in de zin van de Wet melding ongebruikelijke transacties. Hetzelfde geldt als de intermediair weet of moet vermoeden dat die eerste premie/uitkering deel uitmaakt van met elkaar samenhangende transacties waarbij verschillende financi�le instellingen zijn betrokken. Het vaststellen van de identiteit moet geschieden voordat de verzekering wordt gesloten of de uitkering plaatsvindt.
Identificatieplicht: Sinds de invoering, op 1 januari 2005, van de Wet op de uitgebreide identificatieplicht moet iedereen in Nederland van 14 jaar en ouder een geldig identiteitsbewijs kunnen tonen als politie of andere toezichthouders daar om vragen. In de praktijk betekent dit dat ingezetenen van 14 jaar en ouder altijd een geldig identiteitsbewijs bij zich moet dragen.
IFRS: International Financial Reporting Standards
Imaginaire winst: Winst die nog niet is gemaakt, omdat de zaken nog niet zijn (door)verkocht, maar die de verzekerde verwacht te zullen maken bij (door)verkoop. De imaginaire winst wordt gebruikelijk onder de transportgoederenverzekering meeverzekerd.~ Zie ook: Winstverzekering.
Immateriële schade: Deze term wordt in verschillende betekenissen gebruikt. Enerzijds is immateri�le schade niet-materi�le schade. Anderzijds wordt met immateri�le of ide�le schade het tegendeel van vermogensschade aangeduid. In de artt. 6:96 en 6:106 van het Burgerlijk Wetboek wordt gesproken over - door de rechter naar billijkheid vast te stellen - ander nadeel dan vermogensschade.~ Zie ook: Gevaarsobject, Materi�le schade, Vermogensschade.
Impact damage: Schade veroorzaakt door botsing of aanrijding.
Implosie: Aanduiding van het voorval dat bestaat in de vervorming van een gesloten vat, al dan niet gepaard gaande met of gevolgd door breuk, veroorzaakt doordat op enig ogenblik de druk buiten het vat zoveel groter is dan die binnen het vat, dat de wand ervan geen voldoende weerstand meer kan bieden. Implosie is in zekere zin het tegenovergestelde van explosie, maar kan het plotselinge karakter dat aan explosie eigen is, missen. Schade door implosie kan, voor zover het objecten betreft die tot de outillage van een industrieel bedrijf behoren, worden verzekerd onder een machinebreukverzekering. Een poging van een verzekerde om door implosie beschadigde opslagtanks te claimen onder een brandverzekering als schade door negatieve explosie werd in een procedure afgewezen.~ Zie ook: Machinebreukverzekering, Ontploffing.
Inbeslagneming: Inbezitneming door of vanwege enige overheid tegen de wil van de betrokkene. Risico dat gemeenlijk als een molestgevaar beschouwd wordt en door middel van de vrij-van-molestclausule van de dekking wordt uitgesloten. Onder molestverzekeringen kan het risico van inbeslagneming veelal worden meegedekt, maar die dekking is dan wel aan zekere beperkingen onderhevig.~ Zie ook: Molest, Neming, Verbeurdverklaring, Vordering.
Inboedelmeter: Een instrument waarmee op basis van een aantal gegevens - zoals leeftijd, gezinssamenstelling, inkomen en de gemiddelde woningwaarde volgens de Wet waardering onroerende zaken - punten worden toegekend, waarna de gemiddelde inboedelwaarde kan worden berekend. Als de consument gebruikmaakt van de inboedelwaardemeter van het Verbond van Verzekeraars of die van de verzekeraar zelf, geldt in de meeste gevallen een garantie tegen onderverzekering.
Inboedelverzekering: Verzekering van inboedel, aanvankelijk tegen brandrisico, maar thans meestal tegen uitgebreide gevaren waaronder brand, ontploffing, inbraak, waterschade, storm enz. De uitgebreide inboedelverzekering verleent bovendien dekking tegen diverse kosten en tegen schade aan de inboedel onder bijzondere omstandigheden. Gebruikelijk is het verzekeren op basis van nieuwwaarde en opname van de indexclausule.~ Zie ook: Geldclausule, Inboedel, Indexclausule, Nieuwwaarde, Uitgebreide gevarenverzekering.
Inbraakpreventieclausule: Deze bevat een aantal verplichtingen voor de verzekerde met betrekking tot zijn beveiligingsinstallatie. Deze bestaan uit het afsluiten van een onderhoudscontract, het in werkvaardige toestand houden van de installatie, het melden van storingen, het nemen van extra maatregelen bij storingen en verbouwingen. Niet-nakoming kan leiden tot verval van recht op schadevergoeding.
Inbraakschade: Zie: Braakschade, Inbraakverzekering.
Inbraakverzekering: Verzekering van roerende zaken tegen geldelijk nadeel door diefstal na inbraak in een goed afgesloten gebouw of ruimte. De daarbij ontstane braakschade is niet zonder meer onder een inbraakverzekering gedekt, maar kan veelal met een afzonderlijk bedrag (meest op premier-risquebasis) worden meeverzekerd. Die braakschade kan ook onder de opstalpolis zijn gedekt. Doorgaans wordt een inbraakverzekering uitgebreid met het risico van diefstal nadat de dader zich toegang heeft verschaft door middel van valse sleutels, insluiting, inklimming of overval, of diefstal waarbij huispersoneel of een lid van het gezin van de verzekerde als dader of medeplichtige betrokken is. In geval van schade dient de verzekerde te bewijzen dat zich een van de gedekte voorvallen heeft voorgedaan; het bewijs van vermissing van een verzekerd voorwerp is niet voldoende. Men kan de verzekering sluiten hetzij op zogenaamde volle waarde hetzij op premier-risquebasis.~ Zie ook: Binnenbraak, Braakschade, Buitenbraak, Echte-sleutelclausule, Valse-sleutelclausule.
Incassoprovisie: Zie: Provisie.
Inchmaree clause: Zie: Negligence clause.
Increase/decrease-clause: Zie: Accres/decres-clausule.
Increased value clause: In de Institute Cargo Clauses voorkomende clausule die bepaalt dat een eventueel nog te sluiten meerdere-waardeverzekering in gemeenschap loopt met de onderhavige polis, waardoor de meerdere-waardeverzekering meebetaalt in de expertisekosten en deelt in een provenu.~ Zie ook: Meerdere-waardeverzekering.
Incurred but not reported (losses): V��r het eind van het boekjaar ontstane, maar nog niet aan de verzekeraar c.q. herverzekeraar gemelde schaden. Voor het vaststellen van een toereikende voorziening voor deze schaden wordt als onderdeel van de schadereserve geschiedt een moeilijk probleem, waarvoor men langs statistische en actuari�le weg een oplossing tracht te vinden. Aldus wordt een (extra) schadereserve in de jaarcijfers opgenomen: de IBNR-reserve.
Indemniteitsbeginsel: Het in art. 7:960 van het Burgerlijk Wetboek voor schadeverzekeringen vastgelegde beginsel dat de verzekerde krachtens de verzekering geen vergoeding mag ontvangen waardoor hij in een duidelijk voordeliger positie zou geraken. Dit is een bepaling van dwingend recht: partijen mogen hiervan niet afwijken. In geval van een vooraf door deskundigen uitgevoerde taxatie kan toetsing aan het indemniteitsbeginsel achterwege blijven. Deze voortaxatie moet worden aangemerkt als een vaststellingsovereenkomst in de zin van art. 7:900 e.v. BW. Eventuele waardeschommelingen blijven buiten beschouwing, zodat het bij de voortaxatie vastgestelde bedrag het uitgangspunt blijft voor de berekening van de door de verzekeraar uit te keren schadevergoeding. ~ Zie ook: Schadevergoeding, Schadeverzekering.
Indexclausule: Clausule die veelal voorkomt in opstal- en inboedelverzekeringen, maar ook in arbeidsongeschiktheids- en levensverzekeringen. De verzekerde bedragen - en als gevolg daarvan ook de premie - worden jaarlijks op de premievervaldag aangepast aan het prijspeil. Hierbij wordt gebruik gemaakt van door het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) gepubliceerde prijsindexcijfers.
Indexeren: Systeem van waardeaanpassing aan algemene prijsontwikkelingen. In termen van de Nederlandse beurs-brandpolis: automatische en ononderbroken aanpassing van de verzekerde som aan de overeengekomen index. Wordt bij brandverzekeringen, levensverzekeringen en herverzekeringen toegepast voor de aanpassing van de verzekerde bedragen of limieten. ~ Zie ook: Indexclausule.
Indicatie: Zie: Offerte.
Indicator, Landen-: Zie: Landenindicator.
Indicator, Objectieve -: Indicator aan de hand waarvan een meldingsplichtige onder de Wet melding ongebruikelijke transacties kan vaststellen of hij verplicht is deze te melden aan het Meldpunt Ongebruikelijke Transacties.
Indicator, Subjectieve -: Indicator aan de hand waarvan een meldingsplichtige onder de Wet melding ongebruikelijke transacties kan beoordelen of er sprake is van een zodanige situatie dat hij verplicht is deze te melden aan het Meldpunt Ongebruikelijke Transacties.
Indicatorenlijst: Door de minister van Financi�n en de minister van Justitie gezamenlijk vastgestelde indicatoren aan de hand waarvan moet worden beoordeeld of een transactie moet worden aangemerkt als een ongebruikelijke transactie in de zin van de Wet Melding ongebruikelijke transacties. De indicatorenlijst wordt elke zes maanden herzien.
Indirecte schade: Schade in het vermogen van de verzekerde, niet bestaande in verlies of beschadiging van het gevaarsobject zelf (directe schade, materi�le schade of zaakschade genoemd), maar als gevolg daarvan geleden. Bij vernietiging van een verhuurde woning derft de eigenaar de huur of, wanneer hij zijn eigen huis bewoont, moet hij tegen betaling elders onderdak zien te vinden. Bij beschadiging van een fabriek derft de onderneming de eventuele opbrengsten van de bedrijfsprestaties. Indirecte schade is niet zonder meer onder de gewone brand-, transport- of andere verzekering van het gevaarsobject gedekt; deze beperkt zich tot schade in het vermogensdeel van de verzekerde, dat door zijn belang bij het gevaarsobject zelf wordt gevormd; voor de dekking van indirecte schade is dus een speciale regeling nodig.Volgens de beginselen van aansprakelijkheidsrecht is degene die aansprakelijk is voor door hem veroorzaakte zaakschade, tevens gehouden de als gevolg daarvan ontstane indirecte schade te vergoeden. Onder aansprakelijkheidsverzekeringen is de aansprakelijkheid voor indirecte schade dan ook, behoudens uitdrukkelijk beding van het tegendeel, meegedekt.~ Zie ook: Aansprakelijkheidsverzekering, Bedrijfsschadeverzekering, Consequential loss, Immateri�le schade.
Inductieschade: lnductie is het verschijnsel dat in (elektrische) draden die zich in de omgeving van een elektrische stroom bevinden, elektrische spanningen optreden. Schade kan ontstaan wanneer er sprake is van overspanning, d.w.z. een elektrische spanning waartegen die draden of de daarmee verbonden apparatuur niet bestand is. Inductie kan optreden in de nabijheid van de stroombaan van de bliksem. De dan optredende schade wordt niet veroorzaakt door blikseminslag maar door bliksemontlading. In brandverzekeringen is schade aan elektrische en elektronische apparatuur door overspanning/inductie doorgaans uitgesloten, tenzij er sporen van blikseminslag worden aangetroffen in of aan het object waarin de beschadigde zaken zich bevinden. Bepaalde bedrijven, bijvoorbeeld agrarische bedrijven, kunnen zich onder bepaalde voorwaarden op premier-risquebasis verzekeren tegen inductieschade. Inductie- en overspanningschade is als regel wel gedekt op polissen van technische verzekeringen, zoals de computerverzekering en de machinebreukverzekering. ~ Zie ook: Computerverzekering, Machinebreukverzekering.
Informatieplicht: De wet financi�le dienstverlening bevat informatieplichten voor financi�le dienstverleners. Een gedetailleerde uitwerking daarvan is te vinden in het Besluit financi�le dienstverlening.
Ingestion clause: Bij de verzekering van straalvliegtuigen gebruikte clausule volgens welke schade aan motoren door naar binnen gezogen steentjes, gruis, stof of zand e.d. is uitgesloten, tenzij er een evenement heeft plaatsgevonden.
Inhaalpremie: Zie: Backservice.
Inherent vice: Zie: Eigen gebrek.
Inklimming: Onbevoegd binnendringen van een gebouw via niet-normale toegangen.~ Zie ook: Inbraakverzekering.
Inkomensverzekering volledig en duurzaam arbeidsongeschikten: De Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen omvat een inkomensverzekering volledig en duurzaam arbeidsongeschikten. Volledig en duurzaam arbeidsongeschikte werknemers kunnen een beroep doen op een IVA-uitkering. Die bestaat is gebaseerd op het laatstverdiende loon met een maximum van 70% van het dagloon. De uitkering eindigt bij het bereiken van de 65-jarige leeftijd of eerder herstel of overlijden.
Inlooprisico: Schaden waarvan de oorzaak ligt v��r de ingangsdatum van de verzekering, maar die worden ontdekt tijdens de looptijd ervan zijn in beginsel niet gedekt. Toch kan dit zogenaamde inlooprisico soms voor een bepaalde periode worden meeverzekerd. Wordt ook wel v��rrisico genoemd.~ Zie ook: Claims-madebasis, Fraudeverzekering, Uitlooprisico.
Innerlijke waarde: Zie: Intrinsieke waarde.
Inschrijvingsborgtocht: Zie: Bond.
Insluiping: Het onbevoegd en zonder verbreking of geweld betreden van een gebouw, soms gelijkgesteld met inbraak.
Insluiting: Het zich onbevoegd en zonder geweld in een gebouw laten insluiten, veelal gelijkgesteld met inbraak.
Insolventie: Onvermogen om financi�le verplichtingen na te komen. Bij kredietverzekering worden faillissement, surseance van betaling eneen akkoord met crediteuren aangemerkt als insolventie. Daarbij dekt men ook vermoedelijke insolventie: als een rechtsgeldige vordering bijvoorbeeld zes maanden lang openstaat, zal de kredietverzekeraar aannemen dat er recht op schadeloosstelling bestaat.~ Zie ook: Kredietverzekering.
Installatieverzekering: Deze verzekering is ontwikkeld voor onder meer elektrotechnische installatiebedrijven, c.v.-installateurs, loodgieters, gas- en waterfitters, liftbouwers en montagebedrijven. De verzekering is te vergelijken met de CAR-verzekering. De rubriek het te installeren werk biedt nagenoeg een all-risksdekking; transportrisico kan worden meeverzekerd. Wat de aansprakelijkheidsdekking betreft: deze is veelal een primaire dekking, zowel voor de installatielocatie als voor buiten of op kantoor/bedrijf.~ Zie ook: CAR-verzekering, Montageverzekering.
Institute cargo clauses: Stellen standaardclausules voor zeeverzekering die zijn samengesteld en naar gelang van de behoefte worden herzien door het Institute of London Underwriters. Zij beogen eenheid te brengen in de veelheid van clausules die in de loop der jaren waren ontworpen om de verouderde Engelse standaardpolis (SG policy) aan te passen aan de behoeften van de moderne tijd.~ Zie ook: Tradeclauses.
Institute time clauses (hulls): Engelse basisvoorwaarden voor zeeschepenverzekering. Naast cascoschade is hierop gedekt de materi�le aanvaringsschade aan schepen van derden tot maximaal 75% van de voor casco verzekerde som, maar geen letselschade.~ Zie ook: Standard Dutch Hull Form.
Instorting: Het verbroken worden van de structurele samenhang van een gebouw met als gevolg het neervallen van het gehele gebouw of van grotere of kleinere delen daarvan. Instorting als gevolg van brand, ontploffing, vliegtuigschade, storm of enig ander verzekerd gevaar is verzekerd onder de brandverzekering. Op CAR-verzekeringen wordt instorting wel als zelfstandig risico meeverzekerd.
Instrumentenverzekering: Soort all-risksverzekering voor allerlei instrumenten zoals muziekinstrumenten (Zie: aldaar), maar ook mobiele zend- en ontvangapparatuur: autotelefoon, mobilofoon, zaktelefoon, semafoon, boordcomputers e.d. Kan ook worden gebruikt voor microscopen.~ Zie ook: Kostbaarhedenverzekering.
Insurance broker: Zie: Broker.
Insurrection: Begrip uit de Engelse molestclausule voor ostand, oproer, maar nog geen rebellion (gradueel verschil).~ Zie ook: Free of capture and seizure.
Interest: Zie: Verzekerd belang.
Interim-managementverzekering: Deze verzekering biedt gedurende een te kiezen periode van bijvoorbeeld drie � zes maanden vergoeding voor het inzetten van een interim-manager wanneer een middenstander door ziekte of ongeval uitvalt of overlijdt.
Intermediair (De -): In de verzekeringsbranche gebruikelijke term om de natuurlijke persoon of rechtspersoon aan te duiden die bemiddelt bij het sluiten van overeenkomsten van verzekering.~ Zie ook: Adviseur, Verzekeringstussenpersoon, Bemiddelaar, Herverzekeringsbemiddelaar, Makelaar, Onderbemiddelaar.
Intermediair (Het -): De bemiddeling(sactiviteit) bij het tot stand brengen van overeenkomsten van verzekering. De natuurlijke persoon of rechtspersoon door wiens intermediair een verzekering totstandkomt wordt ook wel aangeduid als het intermediair. Dit is taalkundig gezien niet juist.
Intermediairverzekeraar: Verzekeraar die uitsluitend overeenkomsten van verzekering sluit met verzekeringnemers voor wie een verzekeringstussenpersoon bemiddelde bij het tot stand brengen van de verzekering.~ Zie ook: Direct writer, Intermediair, Monochannel-verzekeraar.
Intermediairwijziging: Een verzekeringnemer kan ervoor kiezen om een andere verzekeringstussenpersoon te belasten met het intermediair. Een verzekeraar is op grond van art. 59 lid 1 van de Wet financi�le dienstverlening gehouden om op schriftelijk verzoek van een consument diens verzekering(en) over te boeken naar de portefeuille van een andere bemiddelaar. De verzekeraar kan dit slechts weigeren als hij gegronde bezwaren heeft tegen de door de consument aangewezen bemiddelaar.~ Zie ook: Bemiddelaar, Consument, Intermediair, Portefeuille.
Internationaal schaderegelingsakkoord: Overeenkomst tussen een aantal Europese motorrijtuigverzekeraars met betrekking tot het onderling verhaal van cascoschaden, waarbij de meeste Nederlandse motorrijtuigverzekeraars zijn aangesloten. In geval van aanrijding tussen twee motorrijtuigen die niet in hetzelfde land zijn verzekerd, vergoedt de WA-verzekeraar van de ene partij, ongeacht de schuldvraag, 50% van de door de cascoverzekeraar van de andere partij betaalde schadevergoeding. De overeenkomst geldt niet voor zover de door de cascoverzekeraar betaalde schadevergoeding een bepaald bedrag te boven gaat; voor het meerdere gelden dan de gewone aansprakelijkheidsregels. Kleine cascoschaden worden volgens de overeenkomst in het geheel niet verhaald. Verhaal vindt evenmin plaats indien een motorrijtuig schade heeft opgelopen door schuld van de bestuurder van een ander motorrijtuig, zonder dat een aanrijding heeft plaatsgevonden.~ Zie ook: Barema-systeem.
Internationaal verzekeringsbewijs: Zie: Groene kaart.
International Union of Marine Insurance: Vereniging van transportverzekeraars uit Europa en daarbuiten. De IUMI heeft de verbetering van het transportverzekeringsbedrijf tot doel. Op de jaarlijkse congressen worden ervaringen uitgewisseld, en poliscondities en andere zaken besproken.
Interne controle: De term intrinsieke waarde wordt onder meer gebruikt als synoniem voor bedrijfswaarde, dagwaarde, gebruikswaarde en verkoopwaarde. Omdat het geen eenduidig begrip is, schept het gebruik ervan eerder verwarring dan duidelijkheid.~ Zie ook: Bedrijfswaarde, Dagwaarde, Gebruikswaarde en Verkoopwaarde.
Invaliditeit, Premievrijstelling bij -: Zie: Premievrijstelling bij invaliditeit.
Invaliditeit: Toestand van blijvende aard waarin de lichamelijke of geestelijke functie minder dan normaal is. Deze toestand wordt tegenwoordig meestal aangeduid met arbeidsongeschiktheid. Men onderscheidt twee vormen van invaliditeit: (a) functionele invaliditeit, d.w.z. het blijvend verlies of functieverlies van lichaamsdelen en/of zintuigen, puur medisch gezien, zonder rekening te houden met het beroep, en (b) beroepsinvaliditeit, d.w.z. blijvende verminderde geschiktheid tot het uitoefenen van het in de polis omschreven beroep of ander beroep dat voor de verzekerde gezien zijn capaciteiten, opleiding en maatschappelijke positie openstaat.~ Zie ook: Arbeidsongeschiktheidsverzekering, Ongevallenverzekering.
Inventarisatieschade: Het verschil tussen de hoeveelheid zaken die bij een bedrijfsinventarisatie werkelijk aanwezig is en de hoeveelheid die volgens de boekhouding aanwezig had moeten zijn, wordt inventarisatieverschil of inventarisatieschade genoemd.Het zakenverlies heeft naar alle waarschijnlijkheid plaatsgevonden op diverse momenten en door verschillende (niet meer te achterhalen) oorzaken zoals administratieve fouten, diefstal door personeel of klanten. Inventarisatieschade wordt als regel ��n keer per jaar bij de balansinventarisatie vastgesteld en afgeboekt. Indien de omvang van een schade door inbraak moet worden vastgesteld door middel van een inventarisatie, moet een bedrag voor eerder plaatsgevonden inventarisatieschade in mindering worden gebracht. Sommige verzekeringen, zoals de CAR-verzekering, sluiten dergelijke balansverschillen uit.
Investeringsclausule: Clausule die wel wordt gebruikt bij brandverzekeringen: er wordt een apart bedrag verzekerd voor nieuwe aanschaffingen, verbouwingen e.d. Gezien de spreiding van investeringen over een jaar wordt meestal 50% van de premie berekend. Aan het eind van een verzekeringsjaar wordt het bedrag van de ge�ffectueerde investeringen minus eventuele desinvesteringen bij de verzekerde som(men) gevoegd, en eventueel een nieuw bedrag voor investeringen opgenomen. Een en ander kan geschieden met voorlopige bedragen en naverrekening van premie.
ISA: Internationaal Schaderegelingsakkoord
ISDHF: Institute Standard Dutch Hull Form
Isotopenclausule: Zie: Nuclideclausule.
Italië-certificaat: Wie met een pleziervaartuig naar Spanje, Kroati�, Griekenland of Itali� vaart (of rijdt, met de boot op de trailer), moet volgens de daar geldende wettelijke bepalingen beschikken over een internationaal verzekeringscertificaat (confirmation of cover), waarmee hij kan aantonen dat hij beschikt over een aansprakelijkheidsdekking. Voor Itali� is een afwijkend verzekeringsbewijs benodigd; dit zogenaamde Itali�-certificaat is verplicht voor alle (volg)boten die Italiaanse wateren bevaren en/of over Italiaans grondgebied worden vervoerd worden. Pleziervaartuigenverzekeraars verstrekken dit certificaat desgevraagd aan Nederlandse verzekerden.
ITCH: Institute Time Clauses Hulls 1983
IUMI: International Union of Marine Insurances
IVA: Inkomensverzekering volledig en duurzaam arbeidsongeschikten
IVB: Internationaal Verzekeringsbewijs.~ Zie ook: Groene Kaart.
IVC: Invaliditeitsverzekeringscentrale
IVR: Internationale Vereniging het Rijnschepenregister

Jaarbedrag: Zie: Effectief bedrag.
Jaarruimte: De maximale aanvullende premieaftrek, waarop een belastingplichtige van nog geen 65 jaar in een bepaald kalenderjaar aanspraak kan maken wegens een pensioentekort. De berekening geschiedt volgens de formule: (0,17 x premiegrondslag) - 7,5*A - F. Hierbij wordt onder premiegrondslag verstaan het in totaal genoten inkomen minus de franchise (2005: � 10.719). A is de aangroei van het levenslang ouderdomspensioen die heeft plaatsgevonden in het onmiddellijk aan het betreffende kalenderjaar voorafgaande kalenderjaar als gevolg van deelname in een pensioenregeling in het voorafgaande kalenderjaar, dus exclusief backservice en eventuele winstbijschrijvingen, met uitzondering van de aangroei die het gevolg is van het aanwenden van een bedrijfsspaarregeling voor vrijwillige modules. F is de aangroei van de fiscale oudedagsreserve in het voorafgaande kalenderjaar.
Jagersverzekering: Ingevolge de Flora- en faunawet verplichte verzekering tot dekking van de burgerrechtelijke aansprakelijkheid van de houder van een jachtakte en degenen die in zijn gezelschap met een geweer jagen en niet zelf over een jachtakte beschikken. De verzekering moet naast de aansprakelijkheid jegens derden ook de aansprakelijkheid van de verzekerden jegens elkaar dekken. De benadeelde heeft op grond van art. 55 lid 1 van de Flora- en faunawet jegens de verzekeraar een eigen recht op schadevergoeding. Het jagersrisico kan facultatief worden meeverzekerd onder een aansprakelijkheidsverzekering voor particulieren of een aansprakelijkheidsverzekering voor landbouwers.~Zie ook: Directe actie.
Jurisdiction clause: Zie: Foreign jurisdiction clause.
Juwelenverzekering: Zie: Kostbaarhedenverzekering.

Kamertarief: Zie: Glasverzekering.
Kansovereenkomst: Overeenkomst waarbij de inhoud van de prestatie waartoe partijen of een hunner gehouden zijn, niet reeds bij voorbaat vaststaat, maar afhangt van een onzekere gebeurtenis en welke juist met het oog daarop gesloten is. Art. 7a:1811 BW noemt als kansovereenkomsten: verzekeringen, lijfrenten, spel en weddenschap, alsmede overeenkomsten tot verrekening van een koers- of prijsverschil.
Kapitaaldekkingsstelsel: Anders dan bij de AOW, waarvoor de middelen via het omslagstelsel worden bijeengebracht, moet de beroepsbevolking bij een kapitaaldekkingsstelsel alleen zijn eigen pensioen financieren.~ Zie ook: Omslagstelsel.
Kapitaaldekkingssysteem: In het kapitaaldekkingssysteem wordt vooraf en per individu voor een bepaald doelvermogen gespaard, teneinde bij overlijden of op de einddatum, bijvoorbeeld de pensioendatum, een bepaalde uitkering terstond of in termijnen te kunnen voldoen. De financiering vindt plaats door eenmalige koopsommen, jaarlijks gelijkblijvende premies of jaarlijkse stortingskoopsommen. De wijze van financiering kan dus verschillen.
Kapitaalverzekering: Vorm van levensverzekering waarbij de verzekeraar bij in leven zijn van de verzekerde op de vooraf overeengekomen datum het verzekerde bedrag, eventueel vermeerderd met winstbijschrijvingen, uitkeert aan de begunstigde. Doorgaans wordt de kapitaalverzekering gesloten in combinatie met een overlijdensrisicoverzekering. Voor de aflossing van een hypothecaire geldlening wordt veelal een specifieke kapitaalverzekering gesloten: de kapitaalverzekering eigen woning. De kapitaalverzekering kan ook worden gesloten in de vorm van een unit-linkedverzekering of universal-lifeverzekering. ~ Zie ook: Begunstigde, Levensverzekering, Overlijdensrisicoverzekering, Unit-linkedverzekering, Universal-lifeverzekering, Verzekerde, Winstbijschrijving.
Kasgeldverzekering: Deze verzekering geeft dekking voor geldswaarden die verloren gaan door beroving van winkels of kantoren. De geldverzekering voor de detailhandel biedt gewoonlijk ook dekking tegen het vervoers- en verblijfrisico. Bij vervoer van/naar bank of huis is meestal het op enigerlei wijze verloren gaan gedekt. Het verblijfrisico geldt voor kantoor of bedrijf c.q. in de woning van de verzekeringnemer of voor de nachtkluis van de bankinstelling. Diefstal na braak kan ook gedekt zijn, evenals schade door het in ontvangst nemen van vals geld; zulks tot bepaalde maxima. Men spreekt ook wel over winkelgeldverzekering.~ Zie ook: Berovingsverzekering.
Kennisgeving: In het beursverkeer gebruikte voorlopige mededeling aan de verzekeraar(s) van enige wijziging in de gesloten verzekering, zoals deze in polis of sluitnota was neergelegd (verhoging of verlaging van de verzekerde som, verandering in verzekerd object, de persoon van de verzekerde of de verzekeringsvoorwaarden). Door parafering van de kennisgeving verklaart de verzekeraar met de inhoud ervan genoegen te hebben genomen. Het in de kennisgeving omschrevene wordt later op een nieuw polisblad of in een aanhangsel vastgelegd. Ook bij schade wordt wel een kennisgeving van de schade aan de verzekeraar(s) voorgelegd.~ Zie ook: Sluitnota.
Kennisvereiste: De beperking van de mededelingsplicht van de verzekeringnemer tot de feiten die hij kent of behoort te kennen. Zie hiervoor art. 7:928 lid 1 van het Burgerlijk Wetboek.~ Zie ook:, Kenbaarheidsvereiste, Mededelingsplicht, Relevantievereiste.
Ketenintegratie: Kort gezegd komt ketenintegratie neer op het koppelen van het frontofficesysteem van verzekeringstussenpersonen met de backofficesystemen van een verzekeraar. Ketenintegratie heeft tot doel de integratie van het administratieve proces van de verzekeringstussenpersoon met dat van de verzekeraars. Hiervoor moeten standaarden ontwikkeld worden en er moet software beschikbaar komen waardoor het mogelijk is klant- en polisgegevens langs elektronische weg uit te wisselen. Het resultaat hiervan is eenmalige gegevensinvoer, minder fouten, snellere verwerking en kostenbesparing.~ Zie ook: Backoffice, Frontoffice.
Keuringsrapport: Voor levensverzekeringen en bepaalde medische variaverzekeringen zoals arbeidsongeschiktheidsverzekeringen, die een bepaald bedrag te boven gaan, kan keuring door een arts (niet zijnde de huisarts) c.q. door een medisch specialist worden verlangd. Deze arts rapporteert door middel van een keuringsrapport over zijn bevindingen aan de medisch adviseur van de verzekeraar. Voor levensverzekeringen beneden � 160.000 wordt meestal volstaan met een eigen gezondheidsverklaring en een keuring door een internist wordt doorgaans verlangd bij een verzekerd kapitaal van � 300.000 of meer. Ook bij de verzekering van paarden en motorrijtuigen wordt wel een keuringsrapport van een dierenarts respectievelijk van een garagehouder of andere deskundige gevraagd.
Keuzeclausule: In de brandverzekering duidde men met deze term een clausule aan waarin is vastgelegd dat de verzekering geschiedt op basis van herbouwwaarde maar dat, indien verzekerde na brandschade verkiest niet tot herbouw over te gaan, de schaderegeling zal plaatsvinden op basis van de verkoopwaarde van het gebouw. Soms wordt in plaats van verkoopwaarde de intrinsieke waarde van het gebouw genoemd. Een en ander wordt vastgelegd in de zogenaamde schaderegelingsclausule.Bij brandbedrijfsschadeverzekering kent men ook een keuzeclausule: die bepaalt dat de verzekerde na een ramp, in overleg met de schade-expert, vrij is te kiezen of de schaderegeling zal geschieden op basis van de productievermindering of op basis van de omzetvermindering die als gevolg van de stagnatie heeft plaatsgevonden. De clausule bepaalt voorts dat de gekozen methode bindend is voor de gehele schadevergoedingsperiode.~ Zie ook: Dual valuation, Herbouwwaarde, Intrinsieke waarde, Schaderegelingsclausule, Verkoopwaarde, Vorkclausule.
Keyman-verzekering: Vorm van levensverzekering die dekking biedt voor het risico van uitvallen van een sleutelfiguur in een onderneming of instelling. Ook bij ongeval of bepaalde ernstige ziekten kan deze verzekering uitkomst bieden. De onderneming of instelling kan deze verzekering sluiten en zichzelf als begunstigde aanwijzen of - in geval van verplichtingen jegens een bank - de betreffende bank. Indien - bij wijze van voorschot op het eventuele overlijden van de sleutelfiguur - naast het overlijdensrisico een dekking voor bepaalde ernstige ziekten wordt verzekerd spreekt men ook wel van dread-diseaseverzekering.~ Zie ook: Dread-diseaseverzekering.
Kilometragekorting: Autoverzekeraars passen in hun tarieven een korting toe voor verzekerden die verklaarden niet meer dan een bepaald aantal kilometers per jaar met hun auto te rijden.
KISG: KLOZ Informatie Systeem Gezondheidszorg
Klachteninstantie: Zie: Geschilleninstantie.
Klachtenprocedure: Op grond van art. 37 van de Wet financi�le dienstverlening moet een financi�le dienstverlener zorgdragen voor een adequate behandeling van klachten van consumenten over financi�le producten of financi�le diensten van de financi�le dienstverlener. Daartoe moet hij beschikken een interne klachtenprocedure, gericht op een spoedige en zorgvuldige behandeling van klachten. De artt. 50 t/m 52 van het Besluit financi�le dienstverlening geven een nadere uitwerking van de eisen waaraan de interne klachtenprocedure van een financi�le dienstverlener moet voldoen.~ Zie ook: Financi�le dienst, Financi�le dienstverlener, Financieel product.
Klachtenregeling
Klein molest: Onder klein molest vallen: terrorisme, sabotage, vordering, werkstaking, lock-out, bedrijfsbezetting, modelactie, rellen, relletjes of opstootjes, vandalisme, actie van wettelijk ingestelde autoriteiten met betrekking tot voornoemde gebeurtenissen.~ Zie ook: Molest.
Kleine gids, De: Een halfjaarlijks terugkerend naslagwerk van het voorlichtingscentrum Sociale Verzekeringen inzake de Nederlandse sociale zekerheid.
KLIC: Kabels en Leidingen Informatiecentrum
Klimaatrisico: Binnen de schadeverzekeringsbranche wordt de verandering van de klimatologische omstandigheden beschouwd als een risico, dat van steeds grotere betekenis wordt. De toenemende frequentie van natuurgeweld in de vorm van bijvoorbeeld orkanen wordt hieraan toegeschreven. Ook binnen het levensverzekeringsbedrijf kent men een klimaatrisico. Daaronder wordt verstaan het verhoogde sterfterisico door inheemse ziekten en minder gunstige hygi�nische toestanden bij verblijf van de verzekerde in tropische gebieden.
Klimaatschade: Door het plotseling en onverwacht uitvallen of onjuist functioneren van klimaatbeheersings- en regelapparatuur in tuinbouwkassen, legbatterijen en veestallen (bijvoorbeeld automatische voeder-, drink- en verlichtingssystemen) kunnen materi�le - en bedrijfsschade ontstaan, zoals dood of waardevermindering van levende have. Dit risico kan worden meeverzekerd onder polissen voor agrarische bedrijven. Per schadegeval geldt een veelal fors eigen risico; geringe waardevermindering komt niet voor vergoeding in aanmerking.
Klimmende verzekering: Verzekering met een automatische stijgingsclausule, volgens welke de verzekerde som en de daarop gebaseerde premie periodiek automatisch stijgt met een vooraf vastgesteld percentage. Men spreekt van een enkelvoudig klimmende verzekering als het stijgingspercentage steeds over de aanvangsbedragen wordt genomen en van een samengesteld klimmende verzekering als het stijgingspercentage steeds op de inmiddels gestegen bedragen wordt toegepast. Komt voor bij arbeidsongeschiktheidsverzekering (jaarlijkse stijging 3%, 4% of 5%, enkelvoudig of samengesteld), waarbij de uitkeringen - ook indien geen premie meer verschuldigd is als het gevolg van ingetreden arbeidsongeschiktheid - tot de einddatum jaarlijks met het overeengekomen percentage blijven stijgen. Ook ingegane pensioenen of lijfrenten kunnen automatisch met een vooraf afgesproken percentage enkelvoudig of samengesteld stijgen. In de levenbranche kent men ook verzekeringen waarbij het verzekerde kapitaal niet automatisch stijgt, maar de verzekeringnemer het verzekerde kapitaal desgewenst enige malen, steeds na een bepaald aantal jaren, kan verhogen op grond van een optieclausule. Doel van dergelijke regelingen is de begunstigde een zekere compensatie te bieden voor de voortschrijdende waardevermindering van het geld.~ Zie ook: Indexclausule, Optieclausule.
KLOZ: Kontaktorgaan Landelijke Organisaties van Ziektekostenverzekeraars
Klusdekking: Onder een aansprakelijkheidsverzekering voor particulieren is standaard uitgesloten de aansprakelijkheid die verband houdt met het uitoefenen van een (neven)bedrijf of (neven)beroep en het verrichten van betaalde handarbeid bij derden. Iemand die tegen betaling in vrije tijd klust zou dus eigenlijk naast een AVP ook een aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven moeten hebben. Een klusdekking is onder een AVP niettemin soms verkrijgbaar voor verzekerden die naast hun loondienstbetrekking, buiten dienstverband en niet structureel of bedrijfsmatig betaalde werkzaamheden voor derden verrichten en op die manier enige bijverdienste hebben.
Knock for knock agreement: Overeenkomst tussen twee motorrijtuigverzekeraars, waarbij deze over en weer tegenover elkaar afstand doen van het hun krachtens subrogatie toekomende recht door hen aan hun eigen verzekerde vergoede cascoschade te verhalen op de schuldige verzekerde van hun wederpartij. Sinds de inwerkingtreding van de Overeenkomst Vereenvoudigde Schaderegeling is het merendeel van de knock-for-knockovereenkomsten be�indigd.~ Zie ook: Barema-systeem, Internationaal Schaderegelingsakkoord, Overeenkomst Vereenvoudigde Schaderegeling, Subrogatie.
Koelschadeverzekering: Verzekering van in koel- of vrieshuis opgeslagen zaken tegen verlies, beschadiging, waardevermindering en/of bederf als gevolg van plotseling en onvoorzien defect aan of beschadiging van de tot de koelinstallatie behorende machines e.d. door onverschillig welke oorzaak, uitgezonderd molest, aardbeving, vulkanische uitbarsting, overstroming, atoomkernreacties of gebrek aan brandstof of werkkracht. Uitgesloten is voorts verlies van of schade aan de zaken door brand en het daarmee volgens de beursbrandpolis gelijkgestelde, of ontploffing. Meegedekt is meestal verlies enz. van de zaken door uitvallen van de koelinstallatie ten gevolge van storing in de levering van elektriciteit, indien materi�le schade aan de stroomleverende centrale met de daarbijbehorende onder- of schakelstations door brand of ontploffing is toegebracht. In de meeste gevallen accepteren verzekeraars koelschadeverzekeringen alleen in combinatie met de brandverzekering. Uitgebreide inboedelpolissen kennen doorgaans een dekking voor schade aan de inhoud van koelkasten e.d. voor het geval er een defect of stroomuitval optrad.
Koersrisicoverzekering: Verzekering van het risico dat de koers van een vreemde valuta t.o.v. de binnenlandse valuta zich ten nadele van de laatste wijzigt, waardoor een groter bedrag aan binnenlandse valuta besteed moet worden respectievelijk een kleiner bedrag aan binnenlandse valuta ontvangen wordt dan op de dag van het sluiten van de transactie het geval zou zijn geweest. Behoort tot het terrein van de kredietverzekering.~ Zie ook: Accreditiefverzekering, Kredietverzekering.
Koopmanschappen: Verouderde benaming ter omschrijving van voor de verkoop bestemde of uit anderen hoofde aanwezige zaken of hulpstoffen bij een bedrijf of onderneming. Kwam voor in brand- en inbraakpolissen.
Koopsom: De ineens te betalen premie voor de gehele duur van een overeenkomst van levensverzekering.
Koopsommensysteem: Systeem waarbij het in het vooruitzicht gestelde pensioen jaar voor jaar voor een al dan niet gelijk deel wordt ingekocht.
Koppelingswet: Een op 1 juli 1998 in werking getreden wet, die een relatie legt tussen het verblijfsrecht van vreemdelingen en de voorzieningen die door de overheid worden verstrekt, zoals uitkeringen, kinderbijslag en huursubsidie. Daartoe zijn het Vreemdelingen Administratie Systeem (VAS) van de vreemdelingendienst van de politie en de Gemeentelijke Basisadministratie (GBA) van de gemeente aan elkaar gekoppeld. Er zijn verschillende vormen van verblijfsrecht. Afhankelijk van de vorm zijn sommige voorzieningen wel of niet beschikbaar. Iemand zonder verblijfsrecht (iemand die illegaal in Nederland verblijft) heeft bijvoorbeeld geen recht op voorzieningen die de overheid verstrekt, maar kan wel aanspraak maken op noodzakelijke medische hulp (waaronder inentingen en zwangerschapszorg), onderwijs voor leerplichtigen en rechtsbijstand.
Kortetermijnschaal: Tabel waarin wordt aangegeven welk percentage van de jaarpremie verschuldigd is bij verzekering voor perioden korter dan een jaar. De aangegeven percentages zijn hoger dan zou overeenkomen met een evenredig deel van de jaarpremie. De reden hiervan is dat de administratiekosten, die even hoog zijn voor een klein premiebedrag als voor een groot, een in verhouding groter deel van een klein premiebedrag nemen dan van een groot premiebedrag.
Koude schade: Schade niet vallend onder het begrip brandschade (warme schade). Een explosie of een vallend vliegtuig kan koude schade veroorzaken aan een object zonder brand. Dergelijke koude schade kan onder een brandpolis meeverzekerd worden en is onder een uitgebreide gevarenpolis standaard gedekt.~ Zie ook: Combinatiepolis, Ontploffing, Vliegtuigschadeverzekering.
Kunstvoorwerpenverzekering: Verzekering die in de polis gespecificeerde, al dan niet antieke, kunstvoorwerpen op all-risksvoorwaarden dekt tijdens verblijf in de in de polis genoemde panden - soms inclusief eventueel vervoer naar en van plaatsen waar het verzekerde tijdelijk wordt tentoongesteld. Voor bij elkaar behorende stukken of stellen kan de stellenclausule worden opgenomen.Doorgaans worden uitgesloten verlies, schade of achteruitgang in waarde door eigen bederf, de inwerking van licht en lucht en andere geleidelijk werkende invloeden, door motten, muizen en ander ongedierte, atoomkernreacties en molest. De verzekeraar verlangt veelal dat de te verzekeren voorwerpen vooraf door een deskundige worden getaxeerd. ~~ Zie ook: All-risksverzekering, Kostbaarhedenverzekering, Stellenclausule
Kwaadwillige besmetting: In het door de Nederlandse Herverzekeringsmaatschappij voor Terrorismeschaden N.V. gehanteerde clausuleblad wordt kwaadwillige besmetting als volgt omschreven: Het buiten het kader van een van de zes in art. 64 lid 2 van de Wet toezicht verzekeringsbedrijf 1993 genoemde vormen van molest (doen) verspreiden van ziektekiemen en/of stoffen die als gevolg van hun (in)directe fysische, biologische, radioactieve of chemische inwerking letsel en/of aantasting van de gezondheid, al dan niet de dood tengevolge hebbend, bij mensen of dieren kunnen veroorzaken en/of schade aan zaken kunnen toebrengen of anderszins economische belangen kunnen aantasten, waarbij aannemelijk is dat het (doen) verspreiden - al dan niet in enig organisatorisch verband - is beraamd en/of uitgevoerd met het oogmerk om bepaalde politieke en/of religieuze en/of ideologische doelen te verwezenlijken.
Kwijting: Schriftelijke verklaring (kwitantie) van een verzekerde of tegenpartij dat hij een bepaald bedrag ontvangen heeft en dat de verzekeraar deswege is bevrijd. Verzekeraars gebruiken doorgaans geen (finale) kwijtingen meer, omdat een bank- of girobetalingsbewijs kan volstaan. Alleen bij grote of ingewikkelde schade-uitkeringen wordt nog wel eens een kwijting verlangd.~ Zie ook: Finale kwijting, Kwijtingclausule.
Kwijtingclausule: Bepaling in de overeenkomst van verzekering waarbij de verzekeringstussenpersoon (makelaar) op zich neemt om de premie als eigen schuld aan de verzekeraar te zullen voldoen zodra deze door de verzekeringnemer verschuldigd wordt. De premiebetaling door de verzekeringstussenpersoon vindt plaats door creditering in rekening-courant waardoor de verzekeringnemer jegens verzekeraars zal zijn gekweten. De verzekeringnemer is gehouden de premie aan de makelaar te vergoeden. In art. 7:936 lid 1 van het Burgerlijk Wetboek is een standaardregeling opgenomen: indien een tussenpersoon zich bij de verzekeringsovereenkomst tegenover de verzekeraar tot betaling van premie en kosten als eigen schuld heeft verbonden dan geldt betaling aan de verzekeringstussenpersoon als betaling aan de verzekeraar. Als dit zogenaamde delcrederebeding in de polis is opgenomen, wordt de verzekeringnemer dus gekweten. Zie voor het Engelse zeeverzekeringsrecht sect. 53 MIA. ~ Zie ook: Premiebetaling, Wanbetaling.

L/U: Leading underwriter
Label clause: Deze clausule wordt wel opgenomen bij een goederentransportverzekering. In geval van verlies of beschadiging van etiketten door een verzekerd gevaar, zonder dat de zaken zelf beschadigd zijn, vergoedt de verzekeraar de kosten van het voorzien van de zaken van nieuwe etiketten te voorzien. Vormt naar Engels recht een beperking van de dekking, aangezien volgens rechterlijke uitspraak de waardevermindering van zaken, indien deze ten gevolge van verlies of beschadiging van etiketten door een verzekerd gevaar niet meer ge�dentificeerd kunnen worden, door verzekeraars vergoed moet worden. Naar Nederlands recht is de clausule een uitbreiding van de dekking, omdat volgens de Beurscondities schade aan verpakkingsmiddelen, capsules, kurken en etiketten niet voor rekening van de verzekeraar komt. Volgens de Nederlandse beurs-goederenpolis 2006 vergoeden verzekeraars - voor zover vergoeding wegens schade aan de zaken niet is uitgesloten - de kosten van vervanging van de beschadigde etiketten; indien vervanging niet mogelijk is of de daarmee gepaard gaande kosten hoger zijn dan de waardevermindering, vergoeden zij de (overblijvende) waardevermindering van de zaken.
Ladingaansprakelijkheidsverzekering: Zie: Vervoerdersaansprakelijkheidspolis.
Ladingdiefstalclausule: Clausule op grond waarvan in geval van diefstal, verduistering of vermissing van een gehele lading, die zich in een vervoermiddel bevindt, of bij diefstal, verduistering of vermissing van een deel van het vervoermiddel of voertuigcombinatie een eigen risico wordt toegepast. Dit eigen risico blijft buiten toepassing als het betreffende vervoermiddel was uitgerust met een - ten tijde van de diefstal, verduistering of vermissing in werking zijnd - door de verzekeraar geaccepteerd, goedgekeurd, beveiligingssysteem dat in overeenstemming is met de voorgeschreven beveiligingsklasse. De aan het nieuwe verzekeringsrecht aangepaste clausule is op 7 december 2005 gedeponeerd bij de Co�peratieve Vereniging Nederlandse Assurantie Beurs B.A.~ Zie ook: Vervoerdersaansprakelijkheidspolis.
Laedens: Iemand die schade heeft toegebracht aan een ander, de gelaedeerde.
Landmateriaal: Hieronder worden verstaan werktuigen, zoals draglines, bulldozers, kranen, heimachines, heistellingen, betonmolens, bouwliften, heftrucks en dergelijke objecten, voor werkzaamheden te land in gebruik bij aannemers-, scheepvaart-, haven- en aanverwante bedrijven. Verzekering geschiedt op conditie van de op 7 december 2005 bij de Co�peratieve Vereniging Nederlandse Assurantie Beurs B.A. gedeponeerde Nederlandse beurspolis voor landmateriaal 2006 of op een maatschappijpolis. Voor zover landmateriaal zich anders dan langs spoorstaven zelfstandig kan voortbewegen, valt het onder de werking van de Wet aansprakelijkheidsverzekering motorrijtuigen. Dat is eveneens het geval als landmateriaal (ook) wordt gebruikt op de weg of op voor personen toegankelijke terreinen. ~ Zie ook: Bezitsrisico, Verkeersrisico, Werkrisico, Wet aansprakelijkheidsverzekering motorrijtuigen.
Langetermijnverzekering: Verzekeringsovereenkomst aangegaan voor een vaste termijn van meer dan ��n jaar - meestal drie of vijf jaar. Overeenkomsten met een looptijd van een jaar met stilzwijgende verlenging of voor onbepaalde tijd worden niet als langetermijnverzekeringen beschouwd. Doorgaans wordt een aanpassingsclausule opgenomen. Langetermijnverzekeringen kunnen worden gesloten met jaarlijkse premiebetaling of met premiebetaling voor de gehele periode ineens.~ Zie ook: Aanpassingsclausule, Annulatieclausule, Binding clause, Doorlopende clausule, Long term agreement, Long term policy, Offerclause.
Lasclausule: Zie: Brandgevaarlijke werkzaamheden.
Last onder dwangsom: Toezichthouders kunnen een last onder dwangsom opleggen. De bedoeling daarvan is een overtreding ongedaan te maken of verdere overtreding of een herhaling van een overtreding te voorkomen.
Lasten-AOV: Zie: Arbeidsongeschiktheidsverzekering.
Lastgeving: Dit is een in art. 7:414 van het Burgerlijk Wetboek gedefinieerd begrip: de overeenkomst van opdracht waarbij de ene partij, de lasthebber, zich jegens de andere partij, de lastgever, verbindt voor rekening van de lastgever een of meer rechtshandelingen te verrichten.
Lasthebbersclausule: Zie: Fraudeverzekering.
Latent defect clause: Zie: Negligence clause.
Latent defect: Verborgen gebrek, ook wel eigen gebrek.
Law, Case -: Zie: Case law.
Law, Civil -: Zie: Civil law.
Law, Common -: Zie: Common law.
Law, Soft -: Zie: Soft law.
Layer: De verzekerde som kan worden opgebouwd uit verschillende elkaar opvolgende en op elkaar aansluitende dekkingen. Binnen deze gelaagde opbouw van de verzekerde som door middel van excedentdekkingen wordt een laag aangeduid als layer. Een verzekerde som van � 400.000 kan bijvoorbeeld als volgt zijn verdeeld: op de eerste layer is � 200.000, op de tweede layer � 50.000 als excedent van � 200.000 en op de derde layer � 150.000 als excedent van � 250.000. Als moet worden uitgekeerd komt eerst de eerste layer aan bod en indien de verzekerde som niet toereikend is komt vervolgens de volgende layer aan bod etc. Op de verschillende layers kunnen verschillende risicodragers betrokken zijn. Komt vooral voor bij herverzekering en ook wel bij aansprakelijkheidsverzekeringen. ~ Zie ook: Excedentverzekering.
LCFIC: London Continental Fire Insurance Committee
Lead: Potenti�le nieuwe klant, die door een call center of via het internet is verkregen.
Leading commission: In gevallen van coassurantie in bepaalde branches, zoals machinebreuk- en CAR-verzekering, heeft de leidende verzekeraar meestal door zijn specialistische technische kennis van zaken v��r de acceptatie veel werk verzet met betrekking tot inspectie en risicobeoordeling. Daaraan werkt hoogwaardig personeel, terwijl de volgende co-verzekeraars in vertrouwen op de leading underwriter hun aandeel accepteren zonder bedoelde kosten te maken. Het komt dan voor dat de leidende verzekeraar een deel van zijn gemaakte kosten vergoed krijgt van de overige participanten in het risico.
Leading underwriter: Zie: Bovenstaande verzekeraar.
Leegstandsclausule: Een clausule die wordt gehanteerd bij opstalverzekeringen. Hiermee wordt beoogd dat de verzekeraar in een vroeg stadium wordt ge�nformeerd over omstandigheden die zijn risico vergroten door verzekerde te verplichten risicoverzwaringen te melden. Behalve deze meldingsplicht regelt de clausule een direct ingaande dekkingsbeperking bij wijziging in bouwaard en bestemming, kraking, leegstand en buitengebruikstelling.~ Zie ook: Schaderegeling gebouwen, Schaderegeling inventarissen.
Lekkage: Het langzaam wegdruppelen of wegsijpelen van vloeistoffen uit het hen omhullend lichaam (vat, tank, e.d.). In vele gevallen zal een bepaald verlies door lekkage als normale lekkage moeten worden beschouwd en derhalve geen onzeker voorval opleveren. Lekkage speelt vooral in de goederentransportverzekering een rol, doorgaans geldt voor schade door normale lekkage een aftrekfranchise. Lekkageschade op inboedel of zaken in een opstal is gewoonlijk uitgesloten; plotseling uitstromen van bijvoorbeeld water uit leidingen is op een uitgebreide gevarenverzekering veelal gedekt.~ Zie ook: Aftrekfranchise, Uitgebreide gevarenverzekering.
Letselschadeadvocaat: Een advocaat die zich heeft gespecialiseerd in het verhalen van letselschade op (de verzekeraar van) degene die het letsel heeft toegebracht.
Letter of subrogation: Zie: Subrogatie.
Levensloopregeling: De levensloopregeling is een van de elementen van de Wet aanpassing fiscale behandeling VUT/prepensioen en introductie levensloopregeling. De regeling is ingegaan op 1 januari 2006, zij biedt werknemers de mogelijkheid belastingvrij te sparen voor diverse soorten van verlof.
Levensverzekeraar: Een in art. 1:1 van het ontwerp van de Wet op het financieel toezicht gedefinieerd begrip: degene die zijn bedrijf maakt van het sluiten van levensverzekeringen voor eigen rekening en het afwikkelen van die levensverzekeringen.
Levensverzekering: Dit is een in art. 7:975 van het Burgerlijk Wetboek gedefinieerd begrip: de in verband met het leven of de dood gesloten sommenverzekering met dien verstande dat ongevallenverzekering niet als levensverzekering wordt beschouwd.Er zijn verschillende vormen van levensverzekering, die hetzij een risicoverzekering hetzij een kapitaalverzekering hetzij een combinatie van deze beide zijn. ~ Zie ook: Kapitaalverzekering, Risicoverzekering, Sommenverzekering, Unit-linkedverzekering, Universal-lifeverzekering.
Levensverzekeringsbedrijf: Een in art. 1 sub d van de Wet toezicht verzekeringsbedrijf 1993 gedefinieerd begrip: het als bedrijf sluiten van overeenkomsten van levensverzekering voor eigen rekening, met inbegrip van het afwikkelen van de in dat bedrijf gesloten overeenkomsten van levensverzekering, ook al wordt daarmee niet beoogd het maken van winst.
Lichtreclameverzekering: Verzekering van neon- en andere lichtreclame-installaties tegen materi�le schade ontstaan door een van buiten komend onheil. Reparatie- en montageschaden zijn van de dekking uitgesloten voor zover zij geen verband houden met een gedekte schade. De verzekering omvat meestal tevens een subsidiaire dekking van de wettelijke aansprakelijkheid in verband met de installatie.
Liggenverzekering: Zie: Cascoverzekering.
Lijfrente, Gerichte -: Een uitgestelde lijfrente op het leven van ��n of meer vooraf aangewezen verzekerden, waarvan de hoogte van de termijnen bij het afsluiten van de overeenkomst nog niet vaststaat, maar bij ingang van de termijnen wordt bepaald aan de hand van het opgebouwd lijfrentekapitaal. Het lijfrentekapitaal fungeert slechts als rekeneenheid en mag niet in contanten worden uitgekeerd.
Lijfrente, Overbruggings-: Zie: Overbruggingslijfrente.
Lijfrente, Zuivere -: Een direct ingaande of uitgestelde lijfrente, waarvan vanaf de ingangsdatum van de overeenkomst zowel de hoogte van de termijnen als het verzekerde lijf vaststaat.
Lijfrente: Dit is een in art. 7:990 van het Burgerlijk Wetboek gedefinieerd begrip: het van het in leven zijn van ��n of meer personen afhankelijk recht op een periodieke uitkering in geld. Onderscheiden kunnen worden de zuivere lijfrente en de gerichte lijfrente.
Lijfrenteaftrek: Zie: Jaarruimte.
Lijfrenteclausule: Zie: Fiscale lijfrenteclausule.
Lijfrenteverzekering: Een levensverzekering waarvan het bij in leven zijn tot uitkering komende kapitaal moet worden aangewend voor het kopen van een lijfrente.~ Zie ook: Lijfrente.
Limiet: Door een verzekeraar aan zijn gevolmachtigd agent per branche of verzekeringsvorm opgegeven bedragen die de bovengrens vormen van zijn bevoegdheid tot het sluiten van overeenkomsten van verzekering op naam en voor rekening van de verzekraar.
Limit: Overeengekomen bovengrens van een excess of loss contract. Veelal uitgedrukt als een absoluut (schade)bedrag, tot waar de overeengekomen condities van het betreffende herverzekeringscontract gelden. Limieten kunnen tussen cedent en herverzekeraar overeengekomen zijn per schadegeval (any one risk), schadegebeurtenis (any one event), dan wel voor een bepaalde periode (meestal twaalf maanden) van het herverzekeringscontract (annual aggregate).~ Zie ook: Excess of loss treaty
Limitatieverdrag: Zie: Londens limitatieverdrag 1976.
LIMRA: Life Insurance Marketing and Research Association
Liner negligence clause: Zie: Negligence clause.
Liquidatieclausule: Clausule die voorkomt in de bedrijfsschadeverzekering. Hierin is een afwijkende schaderegeling vastgesteld voor het geval de leiding van het bedrijf na een ramp besluit om het bedrijf niet meer voort te zetten maar te liquideren. In dat geval wordt de schade-uitkeringstermijn gemaximeerd op een vast aantal weken (veelal 13) soms met uitzondering voor verschuldigde lonen waarvoor een langere termijn (26 weken) mag gelden, maar nimmer meer dan de verzekerde uitkeringstermijn. Ook wordt wel de bepaling aangetroffen dat na liquidatie de vergoeding voor gederfde nettowinst vervalt.
Logéclausule: Een in brand- en inbraakverzekeringen van inboedels gebruikte clausule. Deze dient om de bezittingen van log�s onder een eventueel surplus van de polis van de gastheer automatisch mee te dekken, voor zover de log� zelf niet mocht zijn verzekerd. Soms gebruikt men deze naam ook voor de dekking van eigen zaken van de verzekeringnemer wanneer deze zich tijdelijk elders binnen Nederland bevinden (bijvoorbeeld in hotel, wasserij e.d.); in dit laatste geval is deze dekking meestal beperkt tot een bepaald percentage van de verzekerde som.~ Zie ook: Eigendommen-van-derdenclausule.
Londens limitatieverdrag 1976: Dit Verdrag inzake beperking van aansprakelijkheid voor maritieme vorderingen 1976 regelt de aansprakelijkheid voor op zee varende schepen. Voor de binnenvaart geldt een soortgelijk verdrag (CLNI-verdrag van Straatsburg). Nederlandse schepen, waaronder zeegaande pleziervaartuigen, hebben met het limitatieverdrag te maken als zij zich begeven op de vrije zee of binnen de territoriale wateren van landen die het verdrag ratificeerden. Scheepseigenaren, reders, bevrachters, maar ook loodsen en stuwadoors (voor wier handelingen de scheepseigenaar aansprakelijk zou kunnen zijn), kunnen zich op die beperkingen beroepen. Het verdrag relateert de hoogte van de aansprakelijkheid aan de tonnage van het schip. Het is toegestaan bij nationale wetgeving een afwijkende aansprakelijkheid te bepalen voor binnenvaartschepen en schepen met een geringere tonnage dan 300 ton. Nederland maakt hier (ook) gebruik van. ~ Zie ook: Aanvaringsaansprakelijkheid, Passagiersfonds, Personenfonds, Wrakkenfonds, Zakenfonds.
Lonenpolis: Benaming voor een bedrijfsschadeverzekering, waarin als maatstaf voor de vaststelling van de omvang van de schade wordt genomen het uitbetaalde productieve loon: men vergelijkt het bedrag dat in het tijdvak van de storing minder aan productief loon is uitbetaald, met het bedrag dat in een periode van dezelfde duur zonder bedrijfsstoring werd betaald. Men gaat bij deze vorm van bedrijfsschadeverzekering uit van de gedachte dat bij een normale bedrijfsuitoefening de lonen van de onmiddellijk bij de productie betrokken arbeiders in een vaste verhouding staan tot de vaste lasten en nettowinst.~ Zie ook: Bedrijfsschadeverzekering.
Long term agreement: In Engeland voor de verzekering van home business (uit Engeland zelf afkomstige zaken) gebruikte afzonderlijke, naast de polis staande schriftelijke verklaring, waarin de verzekeringnemer zich, tegen een bepaalde korting op de premie verplicht de verzekering gedurende het overeengekomen aantal jaren jaarlijks per de vervaldatum aan de verzekeraar(s) opnieuw aan te bieden (zogenaamde offer clause). De verzekeraar behoudt zich uitdrukkelijk voor de post niet te verlengen of gewijzigde premie en/of condities te verlangen. In de polis wordt een clausule opgenomen waarin naar de door de verzekeringnemer getekende verklaring wordt verwezen en de inhoud ervan wordt vermeld. Bij iedere jaarlijkse verlenging (renewal) moet rekening worden gehouden met zogenaamde verzwijgingsproblematiek. Aldus de Hoge Raad. Of er sprake is van het sluiten van een nieuwe verzekering of van het verlengen van een bestaande overeenkomst hangt af van alle omstandigheden van het geval, waaronder de door uitleg van de polis vast te stellen bedoeling van partijen. Van belang is ook dat er bij de renewal sprake kan zijn van (deels) andere risicodragers en/of andere procentuele participaties. Voor Nederlandse zaken wordt meestal geen door verzekeringnemer getekende verklaring verlangd, maar volstaat men met een aangepaste clausule in de polis. ~ Zie ook: Langetermijnverzekering, Long term discount, Offer clause.
Long term discount: Korting op de premie voor long term agreement ~ Zie ook: Long term agreement.
Long term policy: Engelse term voor langetermijnverzekering met premiebetaling ineens voor de gehele termijn.~ Zie ook: Long term agreement.
Long-tailschade: Hiermee worden bedoeld schadegevolgen die zich openbaren lange tijd na het veroorzaken van de schade. Soms worden verzekeraars zodoende geconfronteerd met forse schaden waarop zij bij het sluiten van de verzekering niet gerekend hadden d�t ze ooit zouden kunnen voorkomen. Denk aan asbestclaims, letselschaden in de geneesmiddelensfeer, en voorts aan bodemverontreinigingen. Vaak zijn de verzekeringen (vooral van aansprakelijkheid) al jaren be�indigd. Dit is dan ook de reden dat aansprakelijkheidsverzekeraars meer en meer een systeem van claims-madebasis wensen te hanteren.
Loondienstagent: Een bemiddelaar die in loondienst is van een verzekeraar en uitsluitend voor deze verzekeraar respecteivelijk voor verzekeraars die tot dezelfde groep behoren als de verzekeraar als bemiddelaar mogen optreden. De verzekeraar is (als werkgever) aansprakelijk voor hun handelen. Kennis van de loondienstagent is kennis van de verzekeraar.
Los- en laadpolis, logistieke polis: Speciale aansprakelijkheidsverzekering voor haven- en overslagbedrijven. Dekt met slechts wettelijke, maar ook - meestal met een bepaald eigen risico per schadegeval - contractuele aansprakelijkheid van het verzekerde bedrijf en in het bijzonder de aansprakelijkheid voor schade bij de werkzaamheden toegebracht aan behandelde zaken of aan de te lossen of beladen schepen of andere vervoermiddelen, c.q. voor vermogensschade die kan ontstaan bijvoorbeeld als zaken in een verkeerd schip worden geladen.~ Zie ook: Stuwadoorsaansprakelijkheidspolis.
Loss adjuster: Zie: Expert.
Loss limit: Zie: Aggregate loss limit, Single loss limit.
Loss of earnings insurance: De door een rederij gesloten verzekering tot dekking van het risico dat een schip ten gevolge van een in de polis omschreven gevaar zijn reis moet onderbreken of opgeven en daardoor de verdiensten teloor gaan en passagegelden terugbetaald moeten worden. De markt voor deze verzekeringsvorm is beperkt. Meestal wordt het aantal dagen waarover uitkering wordt verleend gelimiteerd, terwijl onderbrekingen van kortere duur (bijvoorbeeld veertien dagen of minder) voor rekening van de verzekerde blijven.~ Zie ook: Loss of hire insurance.
Loss of hire insurance: Verzekering van chartervracht, voornamelijk bij tijdbevrachting, gesloten door de vervrachter. Indien het vervrachte schip in verband met het ondergaan van reparaties uit de vaart is, is het off hire, d.w.z. over de reparatiedagen is de bevrachter geen chartervracht verschuldigd. Onder de loss of hire-verzekering ontvangt de vervrachter, indien het schip ten gevolge van een in de polis gedekt evenement voor reparaties uit de vaart is, vergoeding van de bruto vracht (meestal vooraf getaxeerd) gedurende de reparatietermijn, maar niet langer dan het in de polis genoemde aantal dagen (veelal 90, soms 180); de eerste 14 (soms 30) dagen blijven voor rekening van de vervrachter.~ Zie ook: Bevrachting, Loss of earning insurance.
Loss of license verzekering: Zie: Diplomaverzekering.
Loss of limbs: Deze term komt voor in typisch Engelse persoonlijke-ongevallenpolissen, die een uitkering voor invaliditeit ten gevolge van een ongeval alleen garanderen bij verlies van ledematen (limbs) of delen daarvan. Gebruiksbelemmering valt daar dus niet onder, tenzij anders overeengekomen. Voor de Nederlandse markt hanteren hier te lande gevestigde Britse verzekeraars dergelijke beperkte dekking niet.
Loss ratio: Verhouding (uitgedrukt in percentage) tussen schadelast en premie-inkomen (gemeten over een periode van een of meerdere jaren) ter bepaling van de winst- (c.q. verlies)gevendheid van een herverzekeringsportefeuille en/of individueel risico.
Loss: Schade, verlies.~ Zie ook: Actual total loss, Arranged total loss, Compromised total loss, Constructive total loss, Maximum foreseeable loss, Partial loss, Probable maximum loss, Total loss only.
Lost or not lost: Deze term komt voor in cognossementen (freight payable ship lost or not lost) en charter-partijen en betekent dat de vracht in elk geval verschuldigd is, ongeacht of de zaken te bestemder plaatse worden aangevoerd. Het vrachtrisico is dan duidelijk ten laste van ladingbelanghebbenden, en aldus een verzekerbaar belang dat wordt opgenomen in de verzekerde som voor de zaken.~ Zie ook: Goede en kwade tijding.
Lotsdelingsclausule: Komt in proportionele herverzekeringscontracten voor: de herverzekeraar verplicht zich om in ieder geval de beslissing van de afgevende verzekeraars te respecteren en te volgen, bijvoorbeeld met betrekking tot het erkennen van aansprakelijkheid onder een polis, zelfs ten aanzien van coulancebetalingen. Ook als er door de verzekeraar fouten zijn gemaakt of vergissingen begaan.
LTA: Long term agreement
LTD: Long term discount
Luchtvaartverzekering: Zie: Vliegtuigverzekering.

m/w: Meerdere waarde
MAAV: Wet medefinanciering aanvullende arbeidsongeschiktheidsverzekeringen
Machinebreukbedrijfsschadeverzekering: Verzekering van bedrijfsschade die het gevolg is van materi�le schade aan een of meer in de polis gespecificeerde machines, veroorzaakt door een onder de polis van machinebreukverzekering gedekte gebeurtenis. Bedrijfsschade door niet onder de machinebreukpolis vallende schadeoorzaken, zoals bijvoorbeeld brand, valt derhalve niet onder de machinebreukbedrijfsschadeverzekering.~ Zie ook: Bedrijfsschadeverzekering.
Machinebreukverzekering: Verzekering van in de polis gespecificeerde machines, in bedrijf of bedrijfsklaar opgesteld, alsmede tijdens reiniging, inspectie, reparatie, revisie en verplaatsing en de daarmee verband houdende demontage en montage, binnen de in de polis genoemde gebouwen en terreinen. Verwisselbare en aan snelle slijtage onderhevige onderdelen en gereedschappen (als matrijzen, messen, snaren, riemen e.d.), beveiligingen (als smeltzekeringen, breekpennen e.d.) en vloeistoffen, gassen e.d. zijn alleen onder de verzekering begrepen als dit uitdrukkelijk in de polis is aangetekend. Uitgesloten wordt doorgaans schade door brand, blikseminslag, vliegtuigen, ontploffing, instorting of verzakking van gebouwen, overstroming, grondverzakking, aardverschuiving, aardbeving, vulkanische uitbarsting en andere natuurrampen, atoomkernreacties en molest, alsmede schade met opzet of goedvinden van verzekerde veroorzaakt of als gevolg van experimenten, overbelasting en beproevingen welke abnormale toestanden met zich brengen. Voorts worden uitgesloten slijtage, corrosie, erosie en ander geleidelijk bederf als natuurlijk gevolg van de gewone werking en het normale gebruik van het verzekerd object; de verzekering is dus geen onderhoudscontract. Gebruikelijk is dat de verzekerde in elke schade een in de polis per object vastgesteld eigen risico draagt. Aan acceptatie gaat bijna altijd inspectie door de verzekeraar vooraf; veelal vinden ook tijdens de loop van de verzekering periodieke inspecties door de verzekeraar plaats, mede met het oog op schadepreventie en het bijhouden van de verzekerde waarde.~ Zie ook: Garantieverzekering.
Maintenance-dekking: Dekking tijdens onderhoudstermijn.~ Zie ook: CAR-verzekering.
Makelaar, Register-: Zie: Registermakelaar.
Makelaar, Zorg-: Zie: Zorgmakelaar.
Makelaar: Verzekeringstussenpersoon. Oorspronkelijk was een makelaar een be�digde verzekeringstussenpersoon en was de titel makelaar beschermd. In het Wetboek van Koophandel komt de makelaar niet meer voor en evenmin in de Wet financi�le dienstverlening. Ter beurze van Amsterdam of Rotterdam werkzame makelaars in assuranti�n noemen zich wel beursmakelaar ter onderscheiding van de provinciaal werkende makelaars.~ Zie ook: Bemiddelaar, Beurs, Registermakelaar, Tussenpersoon, Verzekeringstussenpersoon, Zorgmakelaar.
Makelaarspolis: Polis waarvan de voorwaarden door een makelaar zijn opgesteld, dit in tegenstelling tot een beurspolis of een maatschappijpolis.~ Zie ook: Beurspolis, Maatschappijpolis.
Managed care: Een methode die een doelmatige zorgverlening en het leveren van zorg op maat bevordert. Het doel is een sneller herstel en een snellere re�ntegratie in het arbeidsproces. Voorbeelden zijn wachtlijstbemiddeling en de bemiddeling bij medische handelingen.
Mantelcontract: Overeenkomst tussen een verzekeraar en een werkgever of een (koepel)organisatie waarbij speciale faciliteiten bedongen worden in de vorm van een exclusieve behandeling, een speciale tarifering en/of afwijkende voorwaarden voor de werknemers respectievelijk aangeslotenen of leden. Betreft veelal faciliteiten in de sfeer van employee benefits.~ Zie ook: Collectief contract, Dual pricing, Employee benefits.
Marine fund: Zie: Transportverzekeringsfonds.
Marine Insurance Act, 1906 (MIA): Engelse wet op de zeeverzekering. Deze wet berust op een codificatie van het door rechterlijke uitspraken gevormde recht. De MIA wordt geacht ook van toepassing te zijn op non-marine business.~ Zie ook: Case law, Codificatie.
Marine, International Union of - Insurance: Zie: International Union of Marine Insurance.
Marktwaarde: Soort moederpolis, waarop diverse zakenzendingen kunnen worden verzekerd.
MAS: Milieu Aansprakelijkheidsverzekering Samenwerkingsverband
Materiële schade: Onder materi�le schade verstaat men het verloren gaan of beschadigd worden (aantasting van vorm of structuur) van de materie (stoffelijke hoedanigheid) van een lichamelijke zaak (in verzekeringsterminologie; immateri�le schade is dan de vermogensschade die door een bepaalde oorzaak ontstaat zonder dat (de materie van) het gevaarsobject op enigerlei wijze is aangetast, bijvoorbeeld waardevermindering door vertraagde aankomst van zaken in de goederentransportverzekering.
MAUL 2006: Modelpolis voor aansprakelijkheid uit logistieke diensten 2006
Maximum foreseeable loss: De maximale schade die kan ontstaan door ��n en dezelfde ramp (brand, explosie e.d.) op het etablissement waarop de verzekering betrekking heeft, wanneer de meest ongunstige omstandigheden min of meer gecombineerd optreden en als consequentie daarvan de brand niet of onvoldoende kan worden bestreden. De brand stopt derhalve uitsluitend door een perfecte brandscheiding of door gebrek aan brandbare stoffen. Ook wel maximum possible loss genoemd. Zal in de regel hoger uitkomen dan de waarde die door ��n en dezelfde ramp naar menselijke berekening ten hoogste verloren kan gaan (probable maximum loss). ~ Zie ook: Estimated maximum loss, Grootste schade, Maximum possible loss, Probable maximum loss.
Maximum Possible Loss: Zie: Maximum foreseeable loss.
Mededelingsplicht: Dit is de in art. 7:928 lid 1 van het Burgerlijk Wetboek opgenomen verplichting voor de verzekeringnemer om v��r het sluiten van de overeenkomst van verzekering aan de verzekeraar alle feiten mede te delen die hij kent of behoort te kennen, en waarvan, naar hij weet of behoort te begrijpen, de beslissing van de verzekeraar of, en zo ja, op welke voorwaarden, hij de verzekering zal willen sluiten, afhangt of kan afhangen. Worden bij het aangaan van de verzekering de belangen van een bekende derde worden gedekt, dan geldt de mededelingsplicht ook voor de hem betreffende feiten die deze kent of behoort te kennen, en waarvan naar deze weet of behoort te begrijpen, de beslissing van de verzekeraar afhangt of kan afhangen - behalve als het om een persoonsverzekering gaat. Is er sprake van een persoonsverzekering inzake een bekende derde van nog geen zestien jaar, dan omvat de mededelingsplicht ook de hem betreffende feiten die deze kent of behoort te kennen en waarvan, naar hij weet of behoort te begrijpen, de beslissing van de verzekeraar afhangt of kan afhangen.De verzekeringnemer hoeft omtrent zijn strafrechtelijk verleden of dat van derden slechts de feiten mee te delen die zich hebben voorgedaan binnen de acht aan het sluiten van de verzekering voorafgaande jaren �n voor zover de verzekeraar omtrent dat verleden - in niet voor misverstand vatbare termen - uitdrukkelijk een vraag heeft gesteld. Van de mededelingsplicht zijn uitgezonderd feiten waaromtrent op grond van de art. 4 t/m 6 van de Wet op de medische keuringen geen medisch onderzoek mag worden verricht of vragen mogen worden gesteld. De mededelingsplicht ziet evenmin op feiten die de verzekeraar reeds kent of behoort te kennen. En ook niet op feiten, die niet tot een voor de verzekeringnemer ongunstiger beslissing zouden hebben geleid. Overigens kunnen de verzekeringnemer respectievelijk de hiervoor bedoelde derden zich er niet op beroepen dat de verzekeraar bepaalde feiten reeds kent of behoort te kennen als zij een daarop betrekking hebbende vraag onjuist of onvolledig hebben beantwoord.Ontdekt de verzekeraar dat niet is voldaan aan de mededelingsplicht, dan kan hij de gevolgen daarvan slechts inroepen als hij de verzekeringnemer binnen twee maanden na de ontdekking op de niet-nakoming wijst. Hij moet daarbij aangeven wat de mogelijke gevolgen zijn. De verzekeringnemer kan de verzekering binnen twee maanden na deze mededeling met onmiddellijke ingang opzeggen. Dat recht komt hem ook toe als de verzekeraar zich na een schademelding beroept op verzwijging. Bij persoonsverzekering kan de verzekeringnemer de be�indiging beperken tot de persoon, wiens risico het beroep op de niet-nakoming betreft.Heeft de verzekeraar gebruik gemaakt van een vragenlijst, dan kan hij zich er niet op beroepen dat vragen onbeantwoord zijn gebleven, dat feiten waarnaar niet was gevraagd niet zijn medegedeeld of dat een in algemene termen vervatte vraag onvolledig is beantwoord. De verzekeraar kan zich daar w�l op beroepen als de verzekeringnemer heeft gehandeld met het opzet hem te misleiden. De verzekeraar die ontdekt dat de verzekeringnemer heeft gehandeld met het opzet hem te misleiden of die bij kennis van de ware stand van zaken geen verzekering zou hebben gesloten, kan de overeenkomst van verzekering binnen twee maanden na ontdekking met onmiddellijke ingang opzeggen. Hij is ook geen uitkering verschuldigd aan de verzekeringnemer of de derde, die heeft gehandeld met het opzet hem te misleiden. En evenmin is hij een uitkering verschuldigd aan de derde indien de verzekeringnemer, met het opzet de verzekeraar te misleiden, niet heeft voldaan aan zijn mededelingsplicht met betrekking tot die derde.~ Zie ook: Kenbaarheidsvereiste, Kennisvereiste, Relevantievereiste.
Mediation: Een proces waarin twee of meer partijen in een conflict door een door hen geaccepteerde onafhankelijke en onpartijdige deskundige - de mediator - worden geholpen om een overeenkomst ter be�indiging van hun conflict te bereiken.~ Zie ook: Mediator.
Mediator: De door de betrokken partijen geaccepteerde onafhankelijke en onpartijdige deskundige, die het mediationproces leidt en partijen begeleidt bij het bereiken van een overeenkomst ter be�indiging van hun conflict.~ Zie ook: Mediation.
Medische variaverzekering: Samenvattende benaming voor die verzekeringsbranches, die de verzekering van geldelijke gevolgen van de aantasting van de lichamelijke en/of geestelijke gezondheid van de mens tot doel hebben. Daaronder vallen zorg-, ziekengeld-, arbeidsongeschiktheids-, en ongevallenverzekeringen.
Meervoudige verzekering: Men spreekt van meervoudige verzekering - ook wel dubbele verzekering of samenloop van verzekeringen genoemd - als ��n en hetzelfde belang door meer dan ��n verzekering gedurende hetzelfde tijdsbestek tegen hetzelfde gevaar wordt gedekt. Hoe moet worden gehandeld bij schade, is geregeld in art. 7:961 van het Burgerlijk Wetboek. Dit is een regel van aanvullend recht. In de betreffende polissen opgenomen non-contributionclausules kunnen tot een andere uitkomst leiden. Elders, zoals bijvoorbeeld in Engeland (sect. 32 MIA) en Duitsland worden, in geval van dubbele verzekering, alle verzekeringen, te goeder trouw gesloten, gelijk in rang beschouwd en wordt aan de verzekerde overgelaten welke verzekeraar hij voor schadevergoeding wil aanspreken.~ Zie ook: Chronologisch beginsel, Contribution, Elders gesloten verzekering, Non-contributionclausule, Samenloop, Verminderingsregel.
Memorandum: Bepaling in Engelse zeeverzekeringspolis (SG policy), waarin geregeld wordt welke verliezen en schaden voor rekening van verzekeraars komen en welke franchises voor de verschillende soorten van zaken gelden; wordt meestal door aangehechte clausules (bijvoorbeeld average clauses van de Institute Cargo Clauses) terzijde gesteld.~ Zie ook: Institute Cargo Clauses.
Merkenclausule: Deze clausule kan worden opgenomen in bijvoorbeeld de brandverzekering van bedrijven die merkartikelen fabriceren. Als door een gedekt gevaar schade is ontstaan aan bepaalde merkartikelen, die na bijvoorbeeld rookschade te hebben opgelopen nog enige restwaarde hebben, kan de verzekeringnemer er bezwaar tegen hebben als deze artikelen in handen komen van opkopers die deze waar in omloop willen brengen. De clausule beoogt in voorkomende gevallen deze artikelen toch te vergoeden naar de normale maatstaf met onttrekking aan het verkeer.
MFL: Maximum foreseeable loss
MIA: Marine Insurance Act, 1906
Middelloonregeling: Pensioenregeling waarin de hoogte van het te behalen ouderdomspensioen is gebaseerd op de gemiddelde pensioengrondslag die heeft gegolden tijdens het deelnemerschap aan de pensioenregeling.
Milieuaansprakelijkheidsverzekering samenwerkingsverband: Zie: Milieuverontreiniging.
Milieuschadeverzekering: Verzekering die dekking biedt voor de kosten voor sanering van bodem en water op de locatie van de verzekerde en voor sanering van bodem en water op locaties van derden, voor zover de verontreiniging is toegebracht vanaf de locatie van de verzekerde. Het maakt niet uit of de verzekerde al dan niet aansprakelijk is voor de vervuiling. De vervuiling moet een gevolg zijn van een verzekerde gebeurtenis die zich heeft voorgedaan op de locatie van verzekerde. Voor bedrijven die werkzaamheden verrichten bij derden is er de derdenpolis en de tijdelijk-vastpolis. Deze polissen dekken niet alleen de saneringskosten voor het eigen terrein maar ook de saneringskosten in verband met water- of bodemverontreiniging, ontstaan door de uitvoering van de werkzaamheden op de werklocatie. Tevens is zaakschade op de werklocatie gedekt, welke een gevolg is van de verontreiniging.
Milieuverontreiniging: In de schadeverzekeringsbranche wordt onder milieuverontreiniging verstaan aantasting en/of verontreiniging van lucht, water en/of bodem. De aansprakelijkheid voor hierdoor ontstane schade wordt tegenwoordig uitdrukkelijk van de dekking van de algemene aansprakelijkheidsverzekering uitgesloten (veelal: tenzij de aantasting en/of verontreiniging door een plotselinge accidentele gebeurtenis is ontstaan, en deze gebeurtenis niet het rechtstreeks gevolg is van een langzaam (in)werkend proces). Aansprakelijkheid voor grondvervuiling is op grond van het relativiteitsbeginsel volgens de Hoge Raad slechts dan aanwezig als ten tijde van het veroorzaken van de verontreiniging bij de bedrijfsleiding het inzicht bestond t.a.v. de gevaren verbonden aan gevaarlijke afvalstoffen en de wijze van omgaan daarmee, en niet om het inzicht naar latere of huidige maatstaven. In de artikelen 6:175-178 van het Burgerlijk Wetboek zijn speciale bepalingen opgenomen voor de aansprakelijkheid in verband met gevaarlijke stoffen, stortplaatsen en boorgaten. Voor het wegvervoer van gevaarlijke stoffen geldt een risicoaansprakelijkheid die via de WAM-verzekering moet worden gedekt.~ Zie ook: Gevaarlijke stoffen.
Misbruikwetgeving: Om misbruik van de NV- en BV-rechtsvorm te voorkomen is geregeld dat bestuurders hoofdelijk aansprakelijk zijn voor de (tijdige) afdracht van belastingen en sociale premies. Zo de rechtspersoon niet aan de betalingsverplichting kan voldoen, dient de bestuurder zulks tijdig te melden aan de fiscus en de uitvoeringsorganen. Niet-tijdige melding wordt als onbehoorlijk bestuur aangemerkt en daarvoor is de bestuurder aansprakelijk.
Misplacement-clausule: Deze clausule wordt wel opgenomen in fraudeverzekeringen. Zij beoogt een schade te dekken die weliswaar niet veroorzaakt is door een (aantoonbare) fraude maar door het op onverklaarbare wijze tenietgaan of vermoedelijk zoekraken, misleggen van geldswaarden e.d. Ook wel vermissingsclausule genoemd.
Missing ship: Zie: Tijdingloosheid.
Model-actie: Een op 2 november 1981 ter griffie van de Arrondissementsrechtbank in Den Haag gedeponeerd molestbegrip: het op zodanige wijze toepassen van een in of uit wet/arbeidsovereenkomst vervat c.q. voortvloeiend voorschrift voor legitiem opgedragen arbeid, dat een normale bedrijfsvoering wordt belemmerd.~ Zie ook: Molest.
Molest, Groot -: Zie: Groot molest.
Molest, Klein -: Klein molest.
Molest: Op grond van art. 64 lid 2 van de Wet toezicht verzekeringsbedrijf 1993 mag een schadeverzekeraar geen schaden verzekeren, die zijn veroorzaakt door of ontstaan uit gewapend conflict, burgeroorlog, opstand, binnenlandse onlusten, oproer en muiterij. Maar in overeenkomsten van zee-, transport-, luchtvaart- en reisverzekering mogen de algemeen gebruikelijke molestclausules worden opgenomen zolang De Nederlandsche Bank daartegen geen bedenkingen naar voren heeft gebracht. Wat onder molest moet worden verstaan was niet altijd even duidelijk. Teneinde de eenheid in de terminologie te bevorderen heeft het Verbond van Verzekeraars een aantal molestbegrippen met definities daarvan geformuleerd en gedeponeerd. Met uitzondering van transport- en luchtvaartverzekeraars, die de internationale praktijk volgen, worden deze gehanteerd door verzekeraars die bepaalde vormen van molest willen uitsluiten. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen groot molest en klein molest. Het molestrisico is als calamiteitenrisico bij de meeste verzekeringen in beginsel uitgesloten. ~ Zie ook: Calamiteitenrisico, Groot molest, Inbeslagneming, Klein molest, Molestverzekering, Neming, Oorlogsrisico, Staatsmolest, Stakersrisico, Verbeurdverklaring.
Molestbedrijfsschadeverzekering: Verzekering van bedrijfsschade als gevolg van materi�le schade aan de in de polis vermelde objecten door een gedekt molestgevaar. Is gebaseerd op de vorm van de brandbedrijfsschadeverzekering, maar bevat speciale voorzieningen verband houdende met de, mede als gevolg van de abnormale omstandigheden, te verwachten langere duur van de bedrijfsstoring. De dekking geschiedt uitsluitend op onderlinge basis. ~ Zie ook: Bedrijfsschadeverzekering, Calamiteitenrisico.
Molestverzekering: Verzekering tegen bepaalde in de polis omschreven gevaren, die als molest worden samengevat. Men onderscheidt wel zogenaamde landmolest en zogenaamde zeemolest. Algemeen wordt landmolest in verband met het calamiteitenrisico beschouwd als een risico dat niet op vaste premiebasis, maar slechts op onderlinge grondslag kan worden verzekerd. Zeemolest wordt wel tegen vaste premie verzekerd, maar in tijd van oorlog is overheidssteun in de vorm van herverzekering door de Staat veelal onontbeerlijk. Bij landmolest onderscheidt men dan nog warm molest (d.w.z. brandschade, veroorzaakt door een als molest aangeduid gevaar) en koud molest (zonder brand als nevenverschijnsel of aan brand voorafgaande). Bij transport- en cascomolestverzekering worden voorts oorlogsrisico en stakersrisico onderscheiden: tijdens vervoer of opslag te land wordt in het algemeen geen dekking verleend voor oorlogsmolest.~ Zie ook: Airborne only clause, Groot molest, Klein molest, Molest, Oorlogsrisico, Staatsmolestverzekering, Stakersrisico, Waterborne only clause.
Mono-channelverzekeraar: Verzekeraar die zich uitsluitend van ��n distributiekanaal bedient.~ Zie ook: Intermediairverzekeraar, Multi-channelverzekeraar.
Montageverzekering: Verzekering tegen materi�le schade aan de in de polis omschreven objecten (bijvoorbeeld machine-installaties, bruggen, kranen e.d.) bij en door daaraan verrichte montage- of constructiewerkzaamheden; veelal wordt het risico van proefdraaien of beproeven meeverzekerd. Wordt meestal gesloten in combinatie met de verzekering van het transport van de te monteren delen van de fabriek naar de plaats waar de montage plaatsvindt. Bovendien kan op dezelfde polis het aansprakelijkheidsrisico van de uitvoerder(s) van de werkzaamheden worden meeverzekerd, alsmede schade bij de werkzaamheden toegebracht aan reeds bestaande gebouwen of installaties of aan materieel van de uitvoerder(s) van het werk en eventuele onderaannemers.~ Zie ook: Aanbouwverzekering, CAR-verzekering, Garantieverzekering, Machinebreukverzekering.
Moral hazard: Zie: Moreel risico.
Moratoire interessen: Een enigszins in onbruik geraakt begrip. Art. 6:119 BW spreekt over wettelijke rente wegens vertragingsschade over de tijd dat de schuldenaar met de voldoening van een geldsom in verzuim is geweest. Dat kan het geval zijn zodra een afgesproken termijn is overschreden. Ter zake van schadevergoeding uit onrechtmatige daad of wanprestatie is de rente verschuldigd vanaf de dag dat de verbintenis tot schadevergoeding opeisbaar is. De wettelijke rente wordt berekend op samengestelde basis, d.w.z. rente op rente.
Moreel risico: Een gevaar dat bij verzekering een grote rol speelt. Als een verzekerde zich realiseert dat hij bij schade een vergoeding zal krijgen, ontstaat er voor de verzekeraar een vermeerdering van risico. Dit openbaart zich bij de verzekerde enerzijds door mindere zorgzaamheid, door slordigheid, door het niet bevorderen van het herstel na ziekte of ongeval, en anderzijds door het bevorderen van een evenement of vergroting van de gevolgen van een verzekerde gebeurtenis zoals simulatie, aggravatie, renteneurose, brandstichting, enz. Men spreekt ook wel van moral hazard.
Morele aansprakelijkheid: Het gevoel dat men aansprakelijk is voor toegebrachte schade, terwijl daarvan op grond van de wet of jurisprudentie geen sprake is.niet zijn. Vergoeding van schade waarvoor men zich moreel aansprakelijk acht is op een aansprakelijkheidsverzekering niet gedekt.
MOT: Wet Melding Ongebruikelijke Transacties
Motordagwaardeclausule: Komt voor bij scheepsverzekeringen, w.o. pleziervaartuigen. Beperkt de schadevergoeding voor schade aan scheepsmotoren tot maximaal de dagwaarde, zulks in verband met de ouderdom ervan. Veelal geldt een substantieel eigen risico.
Motorrijtuigen: Een in art. 1 van de Wet aansprakelijkheidsverzekering motorrijtuigen gedefinieerd begrip: alle rij- of voertuigen, bestemd om anders dan langs spoorstaven over de grond te worden voortbewogen uitsluitend of mede door een mechanische kracht, op of aan het rij- of voertuig zelf aanwezig dan wel door elektrische tractie met stroomtoevoer van elders; als een deel daarvan wordt aangemerkt al hetgeen aan het rij- of voertuig is gekoppeld of na koppeling daarvan is losgemaakt of losgeraakt, zolang het nog niet buiten het verkeer tot stilstand is gekomen. Motorrijtuigen worden onderscheiden in gekentekende (d.w.z. motorrijtuigen die van een kenteken moeten zijn voorzien) en niet-gekentekende motorrijtuigen Ook motorisch voortbewogen werktuigen kunnen veelal tot de motorrijtuigen worden gerekend. De aansprakelijkheid voor deze werktuigen is doorgaans gedekt onder een zogenaamde WAM-verzekering en bij uitzondering onder een aansprakelijkheidsverzekering voor particulieren of een aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven. ~ Zie ook: Landmateriaal, WAM-verzekering, Werkmateriaal.
Motorrijtuigverzekering: Verzekering waaronder is gedekt het aansprakelijkheidsrisico ter zake van een motorrijtuig en/of het risico van materi�le schade aan het motorrijtuig zelf. De aansprakelijkheidsdekking omvat de burgerrechtelijke aansprakelijkheid. Deze is geregeld in art. 6:162 van het Burgerlijk Wetboek en in art. 185 van de Wegenverkeerswet 1994.Sinds de invoering van de Wet Aansprakelijkheidsverzekering Motorrijtuigen op 1 januari 1965 geldt een verzekeringsplicht. De verplichte verzekering - doorgaans WAM-verzekering genoemd - moet de burgerrechtelijke aansprakelijkheid dekken van de bezitter van het motorrijtuig. De aansprakelijkheid jegens de bestuurder mag worden uitgesloten, maar niet de aansprakelijkheid jegens de met het motorrijtuig vervoerde personen. De aansprakelijkheid voor schade ontstaan door de lading moet zijn meeverzekerd, terwijl de aansprakelijkheid voor schade aan de eigen lading, behoudens een enkele uitzondering, mag worden uitgesloten. De dekking van materi�le schade - de cascodekking - omvat verlies van en/of schade aan het motorrijtuig zelf door (a) brand, ontploffing, zelfontbranding en blikseminslag, (b) diefstal, joyriding en verduistering (c) botsing, omslaan, van de weg of te water geraken, ook indien als gevolg van materiaal- of constructiefouten, eigen gebrek of andere inwendige oorzaak en (d) alle andere van buiten komende onheilen. Indien een van deze evenementen zich voordoet, worden tevens vergoed de kosten van bewaking en vervoer naar de dichtstbijzijnde reparatie-inrichting en voorts de eventuele bijdrage in avarij-grosse.Indien de verzekering bestaat uit een combinatie van de WAM-dekking en de cascodekking spreekt men doorgaans van een all-risksdekking, ofschoon er uitsluitingen in de polis staan.Naast de hiervoor beschreven cascodekking is er ook een beperkte cascodekking. Deze omvat doorgaans een dekking voor verlies van en/of schade aan het motorrijtuig door brand, ontploffing, zelfontbranding, blikseminslag, diefstal, joyriding en verduistering alsmede specifiek genoemde andere oorzaken zoals bepaalde natuurrampen, botsing met wild of loslopende dieren, relletjes enz. in combinatie met een WAM-dekking.~ Zie ook: Groene kaart, Net-gekentekende motorrijtuigen, Rechtsbijstandverzekering, Verkeersrisico, Wet Aansprakelijkheidsverzekering Motorrijtuigen, Werkgeversaansprakelijkheidsverzekering.
MPL: Maximum possible loss
MSV: Milieuschadeverzekering
Muiterij: Een op 2 november 1981 ter griffie van de Arrondissementsrechtbank in Den Haag gedeponeerd molestbegrip: een min of meer georganiseerde gewelddadige beweging van leden van een gewapende macht, die gericht is tegen het gezag waaronder zij zijn gesteld.~ Zie ook: Molest.
Multi-channelverzekeraar: Een verzekeraar die zich van verschillende distributiekanalen bedient.~ Zie ook: Intermediairverzekeraar, Mono-channelverzekeraar, Multi pricing.

N.V.: Naamloze vennootschap
Nabestaandenlijfrente: Lijfrente, conform de lijfrentebepalingen, ingaande na overlijden van de belastingplichtige en uit te keren aan de nabestaande.
Nabestaandenwet, Algemene -: Op 1 juli 1996 in werking getreden wet die in de plaats is gekomen van de Algemene Weduwe- en Wezenwet. De Algemene nabestaandenwet is een volksverzekering, die geldt voor alle ingezetenen van Nederland en degenen die in dienst zijn van een Nederlandse werkgever. Deze wet voorziet in uitkeringen bij overlijden van een verzekerde aan de man of vrouw met wie de verzekerde was gehuwd of ongehuwd samenwoonde. De Algemene nabestaandenwet voorziet ook in een uitkering voor de ex-echtgeno(o)t(e) ten opzichte van wie de overleden verzekerde een alimentatieplicht had. Bovendien voorziet de wet in een uitkering voor kinderen die door het overlijden van een verzekerde ouderloos zijn geworden. Het recht op een uitkering op grond van de Algemene nabestaandenwet is afhankelijk van leeftijd, gezinssamenstelling en mate van arbeids(on)geschiktheid van de nabestaande - dit geldt niet voor de uitkering voor wezen. Een eventueel eigen inkomen is van invloed op de hoogte van de uitkering. Voor de Algemene nabestaandenwet geldt het regresrecht.~ Zie ook: Regresrecht.
Nachtrisico: Zie: Overnachtingsrisico.
Nalatenschapsplanning: Zie: Estate planning.
NARIM: Nederlandse associatie van risk- en insurance managers
Narisico: Het risico dat schade wordt ontdekt na de verzekeringsduur, maar veroorzaakt gedurende de looptijd van de overeenkomst van verzekering. Het narisico, ook wel uitlooprisico genoemd, is doorgaans niet of slechts beperkt gedekt, maar het kan door middel van een clausule worden meeverzekerd. Bij de WAM-verzekering wordt met narisico bedoeld de periode van zestien dagen gedurende welke de WAM-verzekeraar ondanks be�indiging van de dekking �n opgave daarvan aan de Rijksdienst Wegverkeer toch nog risico loopt zolang niet elders een WAM-dekking van kracht is geworden. ~ Zie ook: Fraudeverzekering, Long-tailschaden.
Nationaal Centrum Voor Preventie: Een onafhankelijk platform dat in samenwerking met marktpartijen in Nederland de kwaliteit van brand-, inbraak- en diefstalpreventie verhoogt �n het preventiebewustzijn bevordert.
Naturapolis: Een zorgverzekering waarbij de verzekerde aanspraak heeft op zorg in plaats van vergoeding van gemaakte zorgkosten. Bij deze vorm van zorgverzekering geeft de verzekeraar aan tot welke zorgaanbieder de verzekerde zich moet wenden. De Zorgverzekeringswet laat de keuze voor een naturapolis of restitutiepolis.~ Zie ook: Preferred provider polis, Restitutiepolis, Zorgverzekeringswet.
Natura-uitvaartverzekeraar: Een in art. 1:1 van het ontwerp van de Wet op het financieel toezicht gedefinieerd begrip: degene die, geen levensverzekeraar zijnde, zijn bedrijf maakt van het sluiten van natura-uitvaartverzekeringen voor eigen rekening en het afwikkelen van die natura-uitvaartverzekeringen.~ Zie ook: Levensverzekeraar.
Natura-uitvaartverzekering: Een in art. 1:1 van het ontwerp van de Wet op het financieel toezicht gedefinieerd begrip: een verzekering in verband met de verzorging van de uitvaart van een natuurlijke persoon waarbij de verzekeraar zich verbindt tot het leveren van een prestatie die niet tevens inhoudt het doen van een geldelijke uitkering.
Naturaverzekering: Vorm van verzekering waarbij de verzekerde uitkering niet in geld geschiedt, maar in de vorm van het leveren van een bepaalde prestatie zoals vervanging van het beschadigde (glasverzekering, kostbaarhedenverzekering) of het verlenen van een dienst (natura-uitvaartverzekering, rechtsbijstandverzekering, zorgverzekering).
Natuurrampenverzekering: Betreft de dekking van het risico van schade die wordt veroorzaakt door bijvoorbeeld een aardbeving, lawine, orkaan of overstroming.~ Zie ook: Calamiteitenrisico, Rampenfonds.
Na-u-clausule: Zie: Non-contributionclausule.
Nautisches Verschulden: Term gebruikt bij scheepsaanvaringen. Men bedoelt daarmee het geval dat een schip aan een ander schip of zich aan boord daarvan bevindende personen of zaken schade toebrengt - niet door botsing of aanraking met dat schip, maar door de wijze van varen of het niet nakomen van enig wettelijk voorschrift. Men noemt dit ook wel indirecte aanvaring. Het gebruik van deze Duitse term kan evenwel beter worden vermeden, omdat die aanleiding kan geven tot misverstand. In Duitsland spreekt men ook in het kader van de vervoerdersaansprakelijkheid van Nautisches Verschulden; hier heeft dat de veel ruimere betekenis van iedere fout van nautische aard.~ Zie ook: Aanvaring.
Navigation clause: Deze clausule komt voor in Engelse zeecascopolissen. De clausule houdt in dat de verzekerde binnen de overeengekomen voorwaarden het recht heeft met of zonder loods te varen, proeftochten te maken, schepen in nood te helpen en te slepen, het schip volgens gebruik te laten slepen, bijvoorbeeld door havensleepboten, en het schip in noodgevallen in veilige haven te doen slepen. Tenzij anders is overeengekomen, is niet gedekt schade aan of door het schip bij lossen/laden op zee (op de rede) behalve bij gebruik van lichterschepen. Sloopschepen worden vergoed tot maximaal de sloopwaarde, tenzij anders is bepaald.
Nazorg: De dienstverlening door de verzekeringstussenpersoon (a) met betrekking tot verzekeringen die via zijn intermediair tot stand zijn gekomen en (b) overige verzekeringen die tot zijn portefeuille (zijn gaan) behoren.
Nazorgplicht: Art. 31 lid 3 van de Wet financi�le dienstverlening legt financi�le dienstverleners een nazorgplicht op. Gedurende de looptijd van een overeenkomst inzake een financieel product moet een financi�le dienstverlener - voor zover deze informatie redelijkerwijs relevant is voor de consument - de consument tijdig informeren over wezenlijke wijzigingen in de v��r het aangaan van de overeenkomst voor de beoordeling van het betreffende financi�le product verstrekte informatie. Naast deze publiekrechtelijke nazorgplicht geldt ook voor verzekeringstussenpersonen ook een civielrechtelijke verplichting tot het plegen van nazorg. Volgens de memorie van antwoord bij de Wet Assurantiebemiddeling hield deze in dat een verzekeringstussenpersoon moet waken voor de belangen van zijn klanten en - zodoende - zijn vertrouwenspositie moet bevestigen en versterken. Recentelijk heeft de Hoge Raad een aantal uitspraken gedaan die hiermee grote verwantschap tonen. Ons hoogste rechtscollege is van oordeel dat het de taak is van de verzekeringtussenpersoon om te waken voor de belangen van de verzekeringnemers bij de tot zijn portefeuille behorende verzekeringen.~ Zie ook: Jurisprudentie, Zorgplicht.
NBA 2006: Nederlandse Beurspolis voor aansprakelijkheid
NBB 2006: Nederlandse Beursvoorwaarden voor Brandverzekering
NBBU 2006: Nederlandse Beursvoorwaarden voor Bedrijfsschadeverzekering Uitgebreide Gevaren
NBCP 2006: Nederlandse Beurs-cascopolis voor de binnenvaart 2006
NBGP 2006: Nederlandse Beurs-goederenpolis 2006
NBPL 2006: Nederlandse Beurspolis voor Landmateriaal 2006
NBUG 2006: Nederlandse Beursvoorwaarden voor Uitgebreide Gevarenverzekering
NBVA: Nederlandse vereniging van onafhankelijke financi�le en assurantieadviseurs
NBZB 2006: Nederlandse Beursvoorwaarden voor Zaak- en Bedrijfsschadeverzekering
Nederlands Bureau der Motorrijtuigverzekeraars: Zie: Groene kaart.
Negatieve wanprestatie: Zie: Contractuele aansprakelijkheid.
Negligence clause: Ook inchmaree clause, latent defect clause of additional perils clause geheten. Clausule, in gebruik bij de schepencascoverzekering volgens Engels recht. Die verzekering dekt in beginsel slechts perils of the seas. Door deze clausule wordt evenwel meegedekt schade aan casco of machinerie�n, direct veroorzaakt door een aantal evenementen die niet onder het begrip perils of the seas vallen, t.w. ongevallen bij laden, lossen of omzetten van lading of brandstoffen, explosies aan boord of elders, defect van of ongeval aan kerninstallaties of -reactors aan boord of elders, springen van ketels, breuk van schroefassen of enig verborgen gebrek van machines of casco, nalatigheid van kapitein, bemanning, loodsen of reparateurs, aanraking met vliegtuigen, met dok- of havenmateriaal of -installaties of met enig middel van landvervoer, aardbeving, vulkanische uitbarsting of blikseminslag, alles tenzij de schade is veroorzaakt door onvoldoende zorg van de reder zelf. Gedekt wordt slechts de gevolgschade, niet de schade aan het gesprongen, gebroken of gebrek vertonende deel zelf. De clausule maakt thans deel uit van onder meer de en, in enigszins gewijzigde vorm, van de Standard Dutch Hull Form. Een nog verdergaande dekking bevat de zogenaamde liner negligence clause, die somtijds in de polissen van grote lijnrederijen wordt opgenomen. Deze vergoedt ook de schade aan de gesprongen of gebrek vertonende delen en sluit slechts uit de kosten van vervanging van een gebrek vertonend onderdeel, zonder dat daardoor schade is ontstaan.~ Zie ook: Institute time clauses (hulls), Standard Dutch Hull Form.
Neming: Buitmaking van schepen en/of daarmee vervoerde lading door een oorlogvoerende mogendheid. Meestal gaat hieraan vooraf aanhouding, opbrenging en onderwerping aan de Prijsrechter. Eerst nadat het schip en/of de zaken door de Prijsrechter goede prijs is verklaard, is de neming voltooid. Neming kan geschieden met betrekking tot schepen en lading van vijandelijke nationaliteit, maar ook t.a.v. die toebehorende aan neutralen, indien deze laatsten in strijd handelen met de door de oorlogvoerende mogendheid bekendgemaakte contrabande- of blokkadebepalingen. Neming valt onder het begrip molest. De MIA rekent capture (= neming) tot de marine perils, maar ook in Engeland wordt in de gebruikelijke clausules capture tot molest-evenement verklaard. Het verzekeringsrechtelijke begrip neming wordt soms geacht rekwisitie te omvatten.~ Zie ook: Aanhouding op last van hogerhand, Abandonnement, Inbeslagneming, Oorlogsrisico, Rekwisitie, Verbeurdverklaring, Vrij van alle neming.
Net line: Gross line van een verzekeraar op een risico, minus het gedeelte dat door middel van herverzekering is ondergebracht bij andere risicodrager(s).
Netto combined ratio: Een indicator voor het bepalen van het verzekeringstechnisch resultaat: de geleden schade en bedrijfskosten in verhouding tot de verdiende premie, exclusief herverzekering.~ Zie ook: Bruto combined ratio, Verdiende premie.
Neutraliteitsmolestverzekering: Verzekering van oorlogsschade (bijvoorbeeld door aangespoelde mijnen, vallende vliegtuigen) in een neutraal, dus zelf niet in oorlog zijnd, land. De dekking houdt op zodra het land zelf in oorlog geraakt.
NHT: Nederlandse Herverzekeringsmaatschappij voor Terrorismeschaden N.V.
NIBE-SVV: Nederlands Instituut voor het Bank-, Verzekerings- en Effectenbedrijf
Niet opnemen van documenten (Risico van -): Bij verkoop van zaken op conditie contant tegen documenten (cash against documents) dient de afnemer de documenten op te nemen, d.w.z. hij dient ze zich, meestal door een bank, tegen contante betaling te laten overhandigen. Indien de documenten niet worden opgenomen, behoudt de verkoper de beschikkingsmacht over de zaken en zal hij trachten de zaken ter plaatse of elders te verkopen, hetgeen in de regel slechts tegen lagere prijs dan de oorspronkelijke en/of met extra kosten zal kunnen geschieden; het verschil in netto-opbrengst noemt men dan resale loss. Ook kan het gebeuren dat de zaken retour afzender gaan, wat ook extra kosten met zich meebrengt. Het risico van niet opnemen van de documenten is normaliter begrepen in een exportkredietverzekering, voor zover het niet opnemen een gevolg is van een in die verzekering als gedekt omschreven gebeurtenis.~ Zie ook: Kredietverzekering.
Niet-aankomstrisico: Het risico dat in het buitenland gekochte en door de importeur vooruitbetaalde zaken niet in Nederland aankomen. Kan, zij het met een gedeeltelijk eigen risico, als aanvulling op een kredietverzekering van vooruitbetalingen of accreditieven worden meeverzekerd, voor zover de door de niet-aankomst van de zaken geleden schade niet onder de gebruikelijke transport- en molestpolissen is gedekt.~ Zie ook: Accreditiefverzekering, Kredietverzekering.
Niet-eigenaarsverzekering: Zie: Werkgeversaansprakelijkheidsrisico.
Niet-gekentekende motorrijtuigen: Motorrijtuigen die niet behoeven te zijn voorzien van een door de minister van Verkeer en Waterstaat opgegeven kenteken. Hiertoe behoren onder meer bromfietsen, motorwagentjes, vorkheftrucks, draglines, tractoren, bulldozers, wegwalsen en andere zelfrijdende wegenbouwmachines, kranen, gemotoriseerde landbouwwerktuigen en gemotoriseerde grasmaaimachines. De uit hun gebruik voortvloeiende burgerrechtelijke aansprakelijkheid moet ingevolge de Wet Aansprakelijkheidsverzekering Motorrijtuigen door een aan de door deze wet gestelde eisen voldoende verzekering zijn gedekt. De gebruiker moet steeds een bewijs van verzekering kunnen tonen. Voor bromfietsen geldt een afzonderlijke regeling.~ Zie ook: Bromfietsverzekering, Motorrijtuigverzekering, Wet Aansprakelijkheidsverzekering Motorrijtuigen.
Nieuw voor oud: Zie: Aftrek nieuw voor oud.
Nieuwwaardeverzekering: Verzekering waarbij de verzekeraar zich verbindt om voor zaken die door een verzekerd gevaar verloren zijn gegaan of onherstelbaar zijn beschadigd, het bedrag te vergoeden dat overeenkomt met de prijs die ten tijde van de schade voor nieuwe zaken van dezelfde soort en kwaliteit moet worden betaald. Vindt voornamelijk toepassing bij (uitgebreide) brandverzekeringen, bij motorrijtuigverzekeringen (wagenschade) en bij caravanverzekeringen.~ Zie ook: Replacement insurance, Wagenschade.
NIVRE: Nederlands Instituut van Register-Experts
No cure, no pay: Conditie, somtijds gemaakt in overeenkomst van aanneming van werk of het verrichten van enkele diensten, volgens welke de opdrachtgever geen beloning aan de wederpartij behoeft te betalen indien het beoogde resultaat niet door de wederpartij wordt bereikt. Vindt vooral toepassing in bergingscontracten (scheepvaart): het bergloon is dan uitsluitend verschuldigd indien de bergingspogingen met succes worden bekroond.No cure, no pay wordt ook wel toegepast door letselschadebureaus - niet te verwarren met letselschadeadvocaten. Deze bureaus rekenen geen uurtarief, maar verlangen bij wijze van honorarium een (fors) aandeel in de verhaalde schadevergoeding. In 2005 sprak het kabinet zich uit tegen het hanteren van een no cure, no pay systeem door advocaten. Zij mogen hun betaling niet laten afhangen van de uitkomst in een rechtzaak die zij hebben gevoerd voor hun cli�nt. Het kabinet nam daarmee het standpunt over van de minister van Justitie Donner, die vindt dat een vergaand financieel belang ingaat tegen de goede beroepsuitoefening van de advocatuur. Een advocaat dient elk risico van een belangenconflict te vermijden.~ Zie ook: Letselschadeadvocaat.
No fault-stelsel: Wettelijke regeling volgens welke een benadeelde vergoeding wegens door hem in het verkeer geleden (zaak- en/of personen-)schade rechtstreeks van een verzekeraar kan vorderen, zonder dat hij schuld van de veroorzaker van de schade aan het ontstaan daarvan behoeft aan te tonen. Voortgesproten uit de wens verkeersslachtoffers op eenvoudiger en snellere wijze aan schadevergoeding te helpen dan vaak in een zogenaamde schuldaansprakelijkheidsstelsel mogelijk is. Een dergelijk stelsel is te verwezenlijken zowel met handhaving als met afschaffing van het aansprakelijkheidsbeginsel. In het eerste geval door invoering van risicoaansprakelijkheid (dan wel absolute aansprakelijkheid), gekoppeld aan een wettelijke verplichting tot verzekering van die aansprakelijkheid voor degene die het risico schept, waarbij de benadeelde (zoals krachtens de WAM - Zie: aldaar) een rechtstreekse vordering op de verzekeraar wordt verleend; in het tweede geval bijvoorbeeld door invoering van een zogenaamde verkeersverzekering~ Zie ook: Aansprakelijkheidsleer, Risicoaansprakelijkheid, Schuldaansprakelijkheid.
No-claimbescherming: Zie: Bonusbescherming/-garantie.
No-claimkorting: Door de verzekeraar verleende korting op de (volgende) jaarpremie, indien in een of meer opeenvolgende voorafgaande verzekeringsjaren geen aanspraak op schadevergoeding is ingediend. No-claimkorting is een beloning wegens gunstig schadeverloop en werkt in de praktijk als een rem op het indienen van kleine schadeclaims. Vindt hoofdzakelijk toepassing bij motorrijtuigverzekeringen.~ Zie ook: Bonus, Malus.
Nominale waarde: De op een aandeel, een obligatie of een ander waardepapier aangegeven waarde. Bij obligaties wordt over het nominale bedrag de couponrente vergoed.~ Zie ook:Aandelenkapitaal.
Non appearance-verzekering: Eventueel apart te verzekeren onderdeel van een evenementenverzekering. Dekt de schade wegens het niet (kunnen) verschijnen van bepaalde personen op een of ander feest, manifestatie of bijeenkomst, zoals een artiest die zou optreden en voor wie een plaatsvervanger moet worden ge�ngageerd.~ Zie ooK Evenementenverzekering.
Non contribution-clausule: Clausule die ten doel heeft te voorkomen dat, indien het risico mede door (een) andere verzekering(en) al dan niet van oudere datum wordt gedekt, de verzekering waarin zij is opgenomen met die andere verzekering(en) in gemeenschap loopt, dan wel de schade zelf dient te vergoeden. Door opneming van een dergelijke clausule wil de verzekeraar bereiken dat de andere verzekering(en) voorgaat(n). Er zijn twee non contribution-clausules in zwang: de zogenaamde zachte en de harde. De zachte non contribution-clausule komt erop neer dat geen recht op schadevergoeding kan worden ontleend indien de schade is gedekt onder een andere verzekering, al dan niet van oudere datum. De harde non contribution-clausule voegt daar nog aan toe of onder een andere verzekering gedekt zou zijn als deze verzekering niet bestond. Een harde non contribution-clausule gaat boven een zachte. Als beide polissen een identieke clausule bevatten, heffen ze elkaar op.~ Zie ook: Geschillencommissie schadeverzekeraars, Contribution, Dubbele verzekering, Subsidiaire dekking.
Non disclosure: In het Engelse verzekeringsrecht bekend begrip. Niet alleen de verzekerde, maar ook zijn tussenpersoon, moet waarheidsgetrouw alle voor het risico van belang zijnde omstandigheden aan de verzekeraar meedelen. Zie: sections 18-20 MIA. Te vergelijken met verzwijging of - in de bewoordingen van art. 7:928 van het Burgerlijk Wetboek - het niet voldoen aan de mededelingsplicht.
Non owners liability risico: Zie: Werkgeversaansprakelijkheidsrisico.
Non-proportional reinsurance: Zie: Excess of loss reinsurance.
Non-proportionele herverzekering: Zie: Excess of loss reinsurance.
Non-selectie: Bij medische variaverzekeringen gebruikelijke term: het niet toepassen van selectie. Dit komt neer op het accepteren van een verzekering zonder dat beperkende bepalingen worden gesteld - ongeacht de leeftijd en ongeacht eventuele bestaande gebreken of kwalen van de verzekerde.~ Zie ook: Selectie.
Noodhulpservice: Zie: Alarmservice, Noodreparatiedekking.
Noodlogiesverzekering: Verzekering, die de bewoner van een pand (eigenaar of huurder) de extra kosten van onderdak elders tot een bepaald bedrag garandeert, wanneer het pand door een verzekerd gevaar onbewoonbaar is geworden. Veelal onderdeel van een combinatiepolis voor inboedels.~ Zie ook: Combinatiepolis, Uitgebreide gevarenverzekering.
Noodregeling: Een in de Wet toezicht verzekeringsbedrijf 1993 geregeld bijzonder regime dat van toe[passing kan worden verklaard op een verzekeraar, indien het belang van de schuldeisers uit overeenkomsten van verzekering daartoe noodzaakt. Zolang een verzekeraar over de vereiste vergunning beschikt, kan geen faillissement worden uitgesproken. Indien het belang van de gezamenlijke schuldeisers bij de afwikkeling van het bedrijf van een verzekeraar, waarvan alle vergunningen zijn ingetrokken, een bijzondere voorziening vordert, kan de rechtbank op verzoek van De Nederlandsche Bank de noodregeling uitspreken. De toezichthouder krijgt dan een machtiging om het nodige te verrichten (bijvoorbeeld portefeuilleoverdracht, vermogensvereffening). Ook kan de toezichthouder ingrijpen in het bestuursbeleid, bestuurders en commissarissen ontslaan en anderen benoemen. Op voordracht van De Nederlandsche Bank kan de rechtbank wijzigingen aanbrengen in de lopende overeenkomsten van verzekering. De Wtv stelt de wettelijke bepalingen inzake surseance van betaling ter zijde en bevat ook een van het gewone recht afwijkende regeling inzake faillietverklaring. Indien blijkt dat de verzekeraar een negatief eigen vermogen heeft en de noodregeling geen soelaas kan bieden, zal De Nederlandsche Bank faillietverklaring kunnen vragen.
Noodreisverzekering: Een verzekering die tot ten hoogste het verzekerde bedrag de kosten vergoedt die de in het buitenland verblijvende verzekerde moet maken om, ingeval een van zijn naaste familieleden in Nederland wordt getroffen door ziekte of ongevalsletsel - met zodanig levensgevaar gepaard gaande, dat naar medisch oordeel de aanwezigheid van de naaste betrekkingen dringend gewenst is - op de snelste wijze naar de woonplaats van de betreffende persoon en weer terug te reizen. Meestal onderdeel van een reisverzekering. Het omgekeerde is ook mogelijk: een verzekering voor een in Nederland achtergebleven familielid, dat zich om dezelfde redenen naar het buitenland moet begeven.
Noodreparatiedekking: Een bij (uitgebreide) brandverzekeringen voorkomende vergoeding voor hulpverlening bij technische calamiteiten in huis of bedrijf door inschakeling van reparateurs, die zich verplichten direct na inschakeling ter plaatse te zijn en noodreparaties garanderen in en om de woning zoals bij glasbreuk, inbraak of lekkage. Ook glasverzekeraars dekken doorgaans noodreparaties, bijvoorbeeld als na ruitbreuk ramen afgeplankt dienen te worden in afwachting van definitieve vervanging van de gebroken ruit.~ Zie ook: Alarmservice.
Normaliseringsclausule: Bij ongevallenverzekering gehanteerde clausule indien de verzekerde bij het aangaan van de verzekering lijdt of later blijkt te lijden aan bepaalde ziekten of afwijkingen. De clausule houdt in dat de duur en/of de hoogte van de te verlenen uitkering wordt genormaliseerd, d.w.z. dat de uitkering niet langer zal worden verleend respectievelijk niet hoger zal zijn dan zonder de bewuste ziekte of afwijking het geval zou zijn geweest.
Notificatie: Wanneer een in een andere EU-land gevestigde verzekeraar in Nederland verzekeringszaken wil doen zonder hier een bijkantoor te openen, dient hij de notificatieprocedure te doorlopen. Dit houdt in dat hij bij De Nederlandsche Bank de Verzekeringskamer gegevens moet overleggen waaruit blijkt in welke branches hij diensten gaat verrichten en welke soort overeenkomsten hij gaat sluiten. Voorts moet hij een certificaat overleggen waaruit blijkt dat de toezichthoudende instantie in zijn eigen land van vestiging verklaart dat de verzekeraar beschikt over de vereiste solvabiliteitsmarge, alsmede een certificaat met de verkregen vergunningen voor de diverse branches en een verklaring van geen bezwaar tegen de te verrichten diensten~ Zie ook: Home country control, Europese Unie.
Nuclear exclusion clause: In de transportverzekeringsbranche gebruikte clausule, waarmee verlies, schade (bij cascoverzekering ook aansprakelijkheid) of kosten, voortvloeiende uit vijandig gebruik van oorlogstuig, waarin atoom-, kern-, en/of andere soortgelijke reacties optreden dan wel radioactieve kracht of stof aanwezig is, van de verzekering worden uitgesloten. In 1990 is in de Engelse markt van kracht geworden de Institute Radioactive Contamination exclusion clause, die wat stringenter is en ook niet-militaire nucleaire schade uitsluit.~ Zie ook: Atoomkernreactieclausule.
Nuclideclausule: Or held covered
NVA: Nederlandse vereniging van assurantieadviseurs en financi�le dienstverleners
NVGA: Nederlandse Vereniging van Gevolmachtigde Assurantiebedrijven
NVM: Nederlandse Vereniging van Makelaars in onroerende goederen en vastgoeddeskundigen NVM
NVvA: Nederlandse Vereniging van Arbeidsdeskundigen
NZa: Nederlandse Zorgautoriteit

o.v.: Onder voorbehoud
o.v.m.o.v.: Onder voorbehoud met ontbindende voorwaarde
Obductie: Zie: Sectieclausule.
Offer clause: De offer clause verplicht de verzekeringnemer om gedurende de in de clausule genoemde periode de verzekering jaarlijks per de vervaldatum opnieuw aan de verzekeraar(s) aan te bieden. Aan deze verplichting komt een einde indien de verzekeraar(s) niet bereid is/zijn om de verzekering op dezelfde voorwaarden en tegen dezelfde premie voort te zetten.~ Zie ook: Long term agreement.
Offerte: De Nationale Ombudsman is ingesteld om burgers een mogelijkheid te geven om klachten over de uitvoering van taken door of namens de overheid voor te leggen aan een onafhankelijke en deskundige instantie. Hij behandelt klachten over de in het kader van de Zorgverzekeringswet (Basisverzekering) of de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten verstrekte zorg.~ Zie ook: Basisverzekering, Ombudsman Zorgverzekeringen, Zorgverzekeringswet.
Ombudsman Pensioenen: De Ombudsman Pensioenen is een onafhankelijke persoon die tot taak heeft klachten en geschillen inzake de uitvoering van het pensioenreglement van een pensioenfonds dat is aangesloten bij de Vereniging van Bedrijfstakpensioenfondsen of de Stichting voor Ondernemingspensioenfondsen op te lossen via de weg van bemiddeling. Kan een klacht of geschil niet via bemiddeling worden afgewikkeld dan brengt hij advies uit.
Ombudsman Verzekeringen: De Ombudsman Verzekeringen is een onafhankelijke persoon die tot taak heeft klachten en geschillen inzake schade-, natura-uitvaart- en levensverzekeringen op te lossen via de weg van bemiddeling. Als de klacht voor de betreffende verzekeringstussenpersoon of verzekeraar tuchtrechtelijke aspecten heeft of de ombudsman het om en andere reden wenselijk acht dat deze instantie zich over de klacht uitspreekt, kan hij de klacht ter behandeling doorsturen naar de Raad van Toezicht Verzekeringen. De ombudsman is werkzaam is binnen het Klachteninstituut Verzekeringen en hij is onafhankelijk, zowel ten opzichte van verzekeraars en verzekeringstussenpersonen als ten opzichte van consumenten. ~ Zie ook: Geschilleninstantie, Klachteninstituut Verzekeringen.
Ombudsman Zorgverzekeringen: De Ombudsman is een onafhankelijke persoon die bemiddelt tussen een verzekerde en zijn zorgverzekeraar of verzekeringstussenpersoon bij klachten inzake een aanvullende zorgverzekering. De Ombudsman probeert partijen bij elkaar te brengen door hen over en weer van de redelijkheid of de onredelijkheid van hun standpunt te overtuigen. Uitgangspunt is daarbij de gelijkwaardigheid van partijen. Klachten met betrekking tot de basisverzekering worden behandeld door de Nationale Ombudsman.~ Zie ook: Basisverzekering, Nationale Ombudsman, Zorgverzekering.
Omkatten: Het voorzien van een gestolen auto van een nieuwe identiteit, bestaande uit de gegevens van een auto die technisch total loss werd verklaard. Hiertoe worden o.m. autowrakken met een intact chassisnummer en met kentekenpapieren.
Omkeerregel: Een bepaling in de Wet op de Loonbelasting op grond waarvan aanspraken die berusten op een pensioenregeling respectievelijk op de levensloopregeling niet tot het loon behoren. De omkeerregel heeft tot gevolg dat geen belasting wordt geheven over de opbouw in de levensloopregeling respectievelijk de pensioenaanspraken, maar als de gespaarde tegoeden worden opgenomen respectievelijk het pensioen tot uitkering komt.~ Zie ook: Levensloopregeling, Pensioenaanspraak, Pensioenuitkering.
Omkeringsregel: Een uit de redelijkheid en billijkheid voortvloeiende bewijsregel. Indien door een onrechtmatige gedraging of tekortkoming het risico van het ontstaan van schade in het leven is geroepen, en dat risico zich vervolgens verwezenlijkt, is in beginsel het causaal verband tussen die gedraging en de schade gegeven, tenzij de aangesprokene aannemelijk maakt dat de schade ook zonder die gedraging of tekortkoming zou zijn ontstaan. Deze regel werd door de Hoge Raad sinds HR 26 januari 1996, NJ 1996, 607, in beginsel toegepast op alle vormen van onrechtmatig gedrag. In twee latere arresten (HR 29 november 2002, NJ 2004, 304 en 305) heeft de Hoge Raad de reikwijdte ervan beperkt. Het moet gaan om overtreding van een norm die strekt tot het voorkomen van een specifiek gevaar. Bij betwisting moet de eiser aannemelijk maken dat in het concrete geval d�t specifieke gevaar zich heeft verwezenlijkt. In HR 19 maart 2004, NJ 2004, 307, heeft de Hoge Raad aan deze inperking verdere toepassing gegeven.
Omnibus agreement: Een door een door een makelaar of -bezorger met alle verzekeraars waarmee hij in de betreffende branche zaken doet getroffen regeling, welke alle door zijn bemiddeling lopende verzekeringen van de in de regeling aangeduide soort omvat. Men bereikt hiermee dat het onderwerp van de regeling (bijvoorbeeld het invoeren van een nieuwe clausule) onmiddellijk op iedere tot de portefeuille behorende verzekering van toepassing is, zonder dat per verzekering een afzonderlijke kennisgeving door de verzekeraar is geparafeerd.
Omnibusrisico: Een in de brandverzekeringsbranche gebruikte term ter aanduiding van een gebouw of complex van gebouwen waarin verschillende bedrijven van diverse eigenaren zijn ondergebracht.
Omslag: Bijdrage die door onderlinge waarborgmaatschappijen van de leden wordt geheven. Wordt berekend door de geleden schaden en de administratie- en andere kosten over de aangesloten deelnemers te verdelen. De totale omslag bestaat veelal in een voorschotheffing aan het begin van het boekjaar teneinde de lopende uitgaven te financieren en, zo nodig, een naheffing na afloop van het boekjaar. Indien een of meer grote schaden in het begin van het boekjaar zijn gevallen, kan ook een tussentijdse voor-omslag plaatsvinden. In het algemeen zijn de voorschotheffingen van de onderlingen zodanig berekend dat alleen in zeer bijzondere omstandigheden tot een naheffing moet worden overgegaan. Dit geldt niet voor de molestonderlingen, die vooraf nooit een enigszins betrouwbare raming kunnen maken.~ Zie ook: Onderlinge waarborgmaatschappij.
Omslagstelsel: In een omslagstelsel betaalt de beroepsbevolking voor de voorzieningen van de inactieven: de voor uitkeringen benodigde gelden worden verkregen door het jaarlijks omslaan over de contribuabelen. De actieven betalen daardoor voor de uitkeringstrekkers van d�t moment.~ Zie ook: Kapitaaldekkingsstelsel.
Omvangskorting: Korting die door levensverzekeringsmaatschappijen op premies voor pensioenverzekeringen wordt verleend. De korting afhankelijk van de omvang van de desbetreffende pensioenvoorziening.
Omzetpolis: Benaming voor een bedrijfsschadeverzekering, waarin als maatstaf voor de vaststelling van de omvang van de bedrijfsschade de omzet van het bedrijf wordt genomen. Men vergelijkt de na het intreden van de storing behaalde omzet met de omzet die behaald zou zijn indien geen bedrijfsstoring was ingetreden. De bedrijfsschade is dan het bedrag dat gevonden wordt door het percentage dat het verzekerde belang op jaarbasis van de jaaromzet uitmaakt, te slaan over de omzetvermindering. In de transportverzekeringsbranche verstaat men onder een omzetpolis een pauschalpolis met naverrekeningsclausule~ Zie ook: Bedrijfsschadeverzekering, Keuzeclausule. Kredietverzekering, Pauschalpolis.
Omzetting: Zie: Conversie.
Onbepaalde vrouw: Term bij weduwepensioen. Het pensioen wordt verzekerd ten behoeve van de vrouw met wie de man op het moment van overlijden gehuwd blijkt te zijn, ongeacht haar leeftijd.
Onder approbatie: Onder voorbehoud van goedkeuring (meestal van de verzekerde). Voorbehoud door een makelaar op de sluitnota geplaatst, indien hij van zijn cli�nt nog geen opdracht tot het sluiten van de verzekering heeft ontvangen of indien de voorwaarden waarop verzekeraars bereid zijn de verzekering te accepteren, afwijken van de voorwaarden waarop hij opdracht tot sluiten heeft gekregen. Keurt de cli�nt de door verzekeraars verlangde voorwaarden of premie niet goed, dan wordt de verzekering geacht niet te zijn gesloten.~ Zie ook: Acceptatie onder voorbehoud, Sluitnota.
Onderhandse akte: Een niet-authentieke akte, doorgaans door of voor de betrokken partij(en) opgemaakt en ondertekend schriftelijk stuk, dat als bewijs kan dienen.~ Zie ook: Akte, Authentieke akte.
Onderhoudstermijn: Onder een CAR-verzekering wordt gedekt schade tijdens de bouwtermijn alsmede - mits overeengekomen - de onderhoudstermijn, d.w.z. de termijn volgend op de eerste oplevering. De onderhoudstermijn is veelal enkele maanden tot een jaar en dient om bij de opleveringscontrole ontdekte tekortkomingen alsnog te elimineren. De dekking tijdens de onderhoudstermijn is beperkter dan die tijdens de bouwtermijn. Er komen een drietal varianten voor bij de dekking gedurende de onderhoudstermijn:a. de visit maintenance-dekking (alleen schade uitsluitend veroorzaakt d��r onderhoudsactiviteiten);b. de extended maintenance-dekking (als voren, maar ook schaden waarvan de oorzaak ligt in de bouwtermijn);c. de full guarantee maintenance-dekking (als voren, maar eveneens schaden door oorzaken liggend v��r de aanvang van de bouwtermijn).Voor de beide laatste varianten is het criterium dat de oorzaak van de schade verband houdt met de uitvoering van het werk.~ Zie ook: CAR-verzekering.
Onderlinge verzekering: Wijze van verzekeren, gebaseerd op het beginsel dat de verzekerden de door hen geleden schaden gezamenlijk dragen. De daartoe gebruikte rechtsvorm is die van een onderlinge (of wederkerige) waarborgmaatschappij. ~ Zie ook: Omslag.
Onderlinge waarborgmaatschappij: Dit is een bij notari�le akte als onderlinge waarborgmaatschappij opgerichte vereniging, die zich blijkens haar statuten ten doel stelt met haar leden overeenkomsten van verzekering te sluiten respectievelijk om leden en mogelijk anderen in het kader van een wettelijke regeling verzekerd te houden, een en ander in het verzekeringsbedrijf dat zij daartoe ten behoeve van haar leden uitoefent. In de statuten kan worden bepaald dat zij ook met anderen overeenkomsten van verzekering mag aangaan, mits iedere verplichting van leden of oud-leden om in de tekorten bij te dragen is uitgesloten. Indien een onderlinge waarborgmaatschappij ook met niet-leden overeenkomsten van verzekering sluit, mag zij dat niet in een zodanige mate doen dat de overeenkomsten met de leden slechts van ondergeschikte betekenis zijn.~ Zie ook: Akte, Onderlinge verzekering.
Ondernemersrisico: Een in het kader van de aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven gehanteerd begrip: het risico dat de zogenaamde primaire verbintenis - de overeengekomen prestatie of levering - alsnog of opnieuw moet worden verricht. De daarmee gepaard gaande kosten zijn niet gedekt onder een aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven.
Ondersterfte: In de levensverzekeringsbranche gebruikte term ter aanduiding van een waargenomen geringere sterfte dan op grond van de gebezigde sterftetafel werd verwacht. Ondersterfte bij overlijdensverzekeringen voordelig is in het voordeel van de verzekeraar en in zijn nadeel bij lijfrenten en bij verzekeringen bij leven.~ Zie ook: Oversterfte, Sterftetafel, Sterftewinst.
Onderverzekering: Van onderverzekering is sprake als het bedrag van de verzekerde som lager is dan de waarde die aan de schadeberekening ten grondslag ligt. Op grond van art. 7:958 lid 5 van het Burgerlijk Wetboek moet de schadevergoeding in geval van totaal verlies of in geval van verzekering tegen vervangings-, herbouw- of nieuwwaarde bij parti�le schade worden verminderd naar evenredigheid van wat dat bedrag lager is dan de waarde. Bij totaal verlies komt dat neer op een uitkering ter hoogte van de verzekerde som. Bij premier-risqueverzekering vindt het beginsel van onderverzekering geen toepassing, tenzij de verzekering een volle-waardebedrag vermeldt (bijvoorbeeld � 50.000 als premier risque van � 250.000); in dat geval is onderverzekering aanwezig indien het vermelde waardebedrag lager is dan de werkelijke waarde en wordt dat gedeelte van de schade vergoed dat overeenkomt met de verhouding waarin de vermelde waarde staat tot de werkelijke waarde.~ Zie ook: Eigen risico, Premier-risqueverzekering, Waarde.
Ondervolmacht: De door een gevolmachtigd agent verleende bevoegdheid om op naam en voor rekening van een verzekeraar overeenkomsten van verzekering te sluiten en alle daarmee samenhangende of daaruit voortvloeiende andere rechtshandelingen te verrichten. De gevolmachtigd agent moet door de verzekeraar zijn gemachtigd de ondervolmacht af te geven en deze moet worden opgemaakt overeenkomstig de Regeling model ondervolmacht Wfd.~ Zie ook: Volmacht.
Ongebruikelijke transactie: Een in art. 1 lid 1 onder d van de Wet melding ongebruikelijke transacties gedefinieerd begrip: een transactie die aan de hand van de indicatoren als zodanig wordt aangemerkt. Ongebruikelijke transacties moeten worden gemeld bij een meldpunt. Wie een melding verricht kan niet aansprakelijk worden gehouden voor schade als gevolg van een achteraf onjuiste melding, tenzij degene op wie de melding betrekking had aannemelijk maakt dat gelet op alle feiten en omstandigheden in redelijkheid niet tot melding had mogen worden overgegaan.
Ongedekte belangenverzekering: Zie: Aanvullende brandverzekering.
Ongehuwdenpensioen: Zie: Alleenstaandenpensioen.
Ongehuwdenverzekering: Ook wel vrijgezellenverzekering genaamd. Vorm van levensverzekering, meestal een gemengde verzekering, waarmee wordt beoogd in de vrijgezellentijd door middel van een levensverzekering een kapitaal te op te bouwen. Hiermee bereikt de verzekeringnemer dat hij na zijn huwelijk een lagere premie verschuldigd is dan wanneer hij eerst na het huwelijk een soortgelijke verzekering sluit �n dat ten tijde van het huwelijk niet opnieuw gezondheidswaarborgen worden gevraagd, ook al zou de gezondheid van de verzekerde inmiddels minder goed zijn geworden. Volgt geen huwelijk, dan wordt het verzekerde kapitaal op de gekozen leeftijd aan de vrijgezel zelf uitbetaald; bij overlijden als ongehuwde vindt restitutie van minstens de betaalde premies aan de erfgenamen plaats.~ Zie ook: Gemengde verzekering, Levensverzekering.
Ongevallenverzekering: De ongevallenverzekering is een sommenverzekering, meer in het bijzonder een persoonsverzekering. Verzekerd is een aan de verzekeringnemer of de in de polis aangewezen begunstigde te verrichten uitkering, wanneer de verzekerde een ongeval (een plotseling op het lichaam van de verzekerde inwerkend van buiten komend geweld) overkomt, dat zijn blijvende (levenslange) algehele (of gedeeltelijke) invaliditeit of tijdelijke arbeidsongeschiktheid dan wel zijn overlijden ten gevolge heeft. Veelal worden letsels van verschillende aard, die niet onder de definitie van ongeval vallen of waarvan het twijfelachtig is of zij eronder vallen, met een ongeval gelijkgesteld. Voor het bepalen van gedeeltelijke invaliditeit gelden uitsluitend medische normen gelden, ongeacht het beroep van de verzekerde. Van de verzekering wordt normaliter het risico van molest, motorrijden en vliegen anders dan als passagier in lijnvliegtuigen of charters uitgesloten; soms kan de verzekering tegen betaling van een premieopslag op dit punt worden uitgebreid.Men maakt wel onderscheid tussen: (a) de particuliere of persoonlijke ongevallenverzekering (zowel voor volwassenen als voor het hele gezin als voor kinderen) en (b) de collectieve ongevallenverzekering, die een bedrijf t.b.v. alle werknemers of bepaalde groepen onder hen sluit, al dan niet met vaste verzekerde sommen per groep werknemers, of met verzekerde sommen gerelateerd aan het salaris of loon. Naast de verzekeringen die dekking geven tegen ongevallen in het algemeen, kent men de verzekeringen tegen ongevallen die de verzekerde overkomen in speciale kwaliteit of omstandigheden, zoals tijdens vakantie- of zakenreizen, als bestuurder van een motorrijtuig of vliegtuig, als passagier van bepaalde vervoermiddelen (de zogenaamde ongevallenverzekering voor inzittenden), als bezoeker van fabrieken e.d. ~ Zie ook: Gliedertaxe.
Onkostenverzekering: Deze verzekering is ontwikkeld voor horecaondernemingen. De verzekering biedt dekking tegen inkomstenderving als gevolg van het voortijdig be�indigen van evenementen zoals partijen en zakelijke bijeenkomsten. Kan worden gesloten op basis van omzet, zodat alle reserveringen bij een horecaonderneming in een jaar onder de dekking zijn gebracht. Bij verzekering op basis van declaratie beslist de cli�nt van de horecaonderneming of het evenement onder de dekking van de onkostenpolis moet vallen. De polis dekt elke financi�le schade wegens het voortijdig be�indigen of niet doorgaan van een evenement buiten de wil van de verzekerde(n). Bij afwezigheid van bijvoorbeeld genodigden, beslist de cli�nt of het evenement daardoor niet kan doorgaan, en derhalve of een schadeclaim ontstaat.
Onopzegbare verzekering: Op grond van het bepaalde in art. 7:940 lid 5 van het Burgerlijk Wetboek kan een verzekeraar een persoonsverzekering niet be�indigen of wijzigen op grond van verzwaring van het gezondheidsrisico, gelegen in de persoon op wie de verzekering betrekking heeft. Naast deze wettelijke onopzegbaarheid komt ook voor een contractuele onopzegbaarheid. Bij dit laatste is sprake van een verzekering met stilzwijgende continuatieclausule, die in principe door de verzekeraar niet kan worden opgezegd. De benaming is niet geheel juist, aangezien de verzekeringnemer wel het recht van opzegging heeft en de verzekeraar zich doorgaans ook het recht voorbehoudt de verzekering te doen eindigen in geval van wanbetaling van de verschuldigde premie. Met de term onopzegbare verzekering bedoelt men voornamelijk tot uitdrukking te brengen dat noch het schadeverloop van de verzekering, noch de leeftijd van de verzekerde(n) voor de verzekeraar een grond oplevert de verzekering te be�indigen.~ Zie ook: Continuatie, Opzet tot misleiding, Persoonsverzekering.
Onrechtmatige daad: Dit is een in art. 6:162 lid 2 van het Burgerlijk Wetboek gedefinieerd begrip: een inbreuk op een recht en een doen of nalaten in strijd met een wettelijke plicht of met hetgeen volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer betaamt, een en ander behoudens de aanwezigheid van een rechtvaardigingsgrond. Onrechtmatige daad vormt de voornaamste bron van gevallen van wettelijke aansprakelijkheid.~ Zie ook: Aansprakelijkheid, Aansprakelijkheidsleer, Aansprakelijkheidsverzekering, Schadevergoedingsplicht.
Ontbrandingspunt: De laagste temperatuur waarbij een stof in een open vat damp ontwikkelt in een zodanige snelheid dat, indien de verbranding is begonnen, deze ook kan worden onderhouden.~ Zie ook: Ontvlammingspunt.
Ontdekkingstermijn: Zie: Fraudeverzekering.
Ontheffing
Ontploffing: In de standaardclausule wordt onder schade door ontploffing verstaan: gehele of gedeeltelijke vernieling onmiddellijk veroorzaakt door een eensklaps verlopende, hevige krachtsuiting van gassen of dampen. De clausule geeft dan verder aan wanneer aan het vereiste van een eensklaps verlopende, hevige krachtsuiting is voldaan, waarbij onderscheid wordt gemaakt al naar gelang de ontploffing is ontstaan binnen een al dan niet gesloten vat, of daarbuiten. Indien de ontploffing is veroorzaakt door of ontstaan uit een in de polis als molest genoemde gebeurtenis, is de schade van de verzekering uitgesloten. De schade door het uiteenvliegen van vliegwielen, wat ook wel vliegwielexplosie wordt genoemd, is door de standaardtekst buiten het verzekeringstechnische begrip ontploffing gebracht. Dat geldt ook voor de schade aan cilinders door zogenaamde waterslag, die het gevolg is van de onsamendrukbaarheid van water en niet van een te grote spankracht van een gas of damp. Dergelijke schaden vallen onder de machinebreukverzekering.~ Zie ook: Implosie, Machinebreukverzekering, Molest.
Ontsnappingsclausule: Komt voor bij motorrijtuigverzekeringen, al wordt deze benaming als zodanig niet gebruikt. De clausule houdt in dat de verzekeraar tegenover een gemachtigde bestuurder respectievelijk de verzekeringnemer die te goeder trouw is in bepaalde gevallen geen beroep zal doen op een polisuitsluiting die de verzekeraar wel zou kunnen inroepen. Te denken valt aan de alcoholuitsluiting en de rijbewijsbepaling.~ Zie ook: Alcoholclausule.
Ontvlammingspunt: De laagste temperatuur waarbij een stof zoveel damp ontwikkelt, dat deze in de directe nabijheid van de stof een brandbaar damp-luchtmengsel vormt; wordt dan een vlam erbij gebracht, of een warmtebron met een temperatuur van ten minste de zelfontbrandingstemperatuur, dan treedt een vlamverschijnsel op, dat weer eindigt bij verwijdering van de ontstekingsvlam, tenzij op dat moment de ontbrandingstemperatuur reeds was bereikt.~ Zie ook: Ontbrandingspunt.
Onverdiende premie: Premie over een periode gedurende welke de verzekeraar (nog) geen risico heeft gelopen. Onverdiende premie zou door de verzekeraar aan de verzekeringnemer kunnen worden gerestitueerd. Polissen bepalen soms anders. Volgens een arrest van de Hoge Raad behoeft de verzekeraar na vergoeding van een totaal-verliesschade geen premierestitutie te geven: als verzekeraar slechts gedurende een deel van de verzekeringsperiode het risico naar volle omvang heeft gelopen, is hij geen restitutie verschuldigd. Verzekeraars kunnen daartoe echter zijn gehouden op grond van hun verzekeringsvoorwaarden.
Onverminderde voortzetting: Term in gebruik in de levensverzekeringsbranche. Onder onverminderde voortzetting verstaat men een regeling voor het geval de verzekeringnemer de door hem verschuldigde premie niet meer voldoet. In dit geval wordt de oorspronkelijke verzekering afgekocht en wordt de afkoopwaarde aangewend als koopsom voor een tijdelijke overlijdensverzekering met een verzekerd kapitaal dat gelijk is aan het verzekerd kapitaal van de oorspronkelijke verzekering. De duur van de tijdelijke overlijdensverzekering is afhankelijk van de grootte van de afkoopwaarde van de oorspronkelijke verzekering.~ Zie ook: Afkoopwaarde, Automatische voortzetting.
Onvermogendekking: Een dekking die voorkomt bij rechtsbijstandverzekeringen. Deze houdt in dat de rechtsbijstandverzekeraar overgaat tot vergoeding van de schade, indien de schuldige wederpartij een zaakschade door onvermogen niet kan betalen. De schadevergoeding is beperkt tot een bepaald maximum.
Onwaardigheid van de begunstigde: Op grond van art. 7:973 van het Burgerlijk Wetboek kunnen geen rechten aan een overeenkomst van levensverzekering worden ontleend door iemand die onherroepelijk is veroordeeld omdat hij de dood van de verzekerde opzettelijk heeft teweeggebracht of daaraan opzettelijk heeft meegewerkt.
Onzeker voorval: In het oude verzekeringsrecht in de definitie van verzekering voorkomend element. In het sinds 1 januari 2006 van kracht zijnde verzekeringsrecht is dit element niet gehandhaafd, omdat het onzeker voorval zich niet bij alle verzekeringsvormen voordoet.
Oogstverzekering: Verzekering van te velde staande gewassen tegen schade door hagel en andere natuurelementen.
Opbouw-pensioenregeling: Pensioenregeling waarbij jaarlijks een percentage van de dan geldende pensioengrondslag als pensioenaanspraak wordt verleend. Op deze wijze onstaat een pensioen dat de optelling is van de tijdens de verstreken dienstjaren opgebouwde aanspraken. De uitkomst is gelijk aan het pensioen bij de middelloonregeling. De onder een opbouw-pensioenregeling gevormde pensioenaanspraken worden regelmatig aangepast aan de algemene loontrend of inflatie.
Opdracht, Overeenkomst van -: Zie: Overeenkomst van opdracht.
Opdrachtgever: De wederpartij van degene die zich verbindt tot het verrichten van werkzaamheden ter uitvoering van een overeenkomst van opdracht.~ Zie ook: Consument.
Opdrachtnemer: Degene die zich jegens een opdrachtgever verbindt tot het verrichten van werkzaamheden ter uitvoering van een overeenkomst van opdracht. Op grond van art. 7:401 van het Burgerlijk Wetboek dient hij bij de uitvoering van deze werkzaamheden de zorg van een goed opdrachtnemer in acht te nemen.~ Zie ook: Adviseur, Bemiddelaar, Makelaar, Nazorgplicht, Zorgplicht.
Open polis: Polis waarin de waarde van de verzekerde zaak niet is aangeduid. In geval van schade moet de verzekerde de waarde ervan bewijzen.~ Zie ook: Polis.
Op-kantoorpolis: Zie: Fraudeverzekering.
Oplichtingsclausule: Een facultatieve clausule bij fraudeverzekering ter verruiming van de dekking. Met fraude door personeel wordt gelijkgesteld oplichting door een derde, die een valse naam of valse hoedanigheid aanneemt, of als er sprake is van valse of vervalste cheques.~ Zie ook: Fraudeverzekering.
Oproer: Een op 2 november 1981 ter griffie van de Arrondissementsrechtbank in Den Haag gedeponeerd molestbegrip: een min of meer georganiseerde plaatselijke gewelddadige beweging, gericht tegen het openbaar gezag. ~ Zie ook: Molest.
Opschorten: Zie: Schorsing van de verzekering.
Opslagverzekering: Benaming voor de verzekering van zaken in opslag. Geschiedt meestal op brandcondities, soms tevens tegen vliegtuigschade, inbraak en eventueel een of meer andere gevaren. Indien een transport aan de opslag voorafgaat of erop volgt, is het doorgaans mogelijk de opslag onder de transportverzekering mee te dekken, mits de opslagtermijn betrekkelijk kort is.~ Zie ook: Huis-tot-huisclausule.
Opstand: Een op 2 november 1981 ter griffie van de Arrondissementsrechtbank in Den Haag gedeponeerd molestbegrip: georganiseerd gewelddadig verzet binnen een staat, gericht tegen het openbaar gezag.~ Zie ook: Molest, Oorlogsrisico.
Opstootjes: Zie: Rellen, relletjes of opstootjes.
Optieclausule: Een clausule die voorkomt in polissen van levensverzekering. Deze geeft het recht om zonder nadere gezondheidswaarborgen de overeenkomst van levensverzekering wat premie en/of verzekerd kapitaal betreft, aan te passen.~ Zie ook: Klimmende verzekering.
Optieregeling: Bij arbeidsongeschiktheidsverzekering de mogelijkheid dat een verzekeringnemer tegen extra premie kiest voor een optieregeling. Onder bepaalde voorwaarden mag hij dan de verzekerde jaarrente aanpassen aan zijn gestegen inkomen zonder dat hiervoor nieuwe medische waarborgen worden ge�ist. Is vooral van belang voor verzekeringnemers met een relatief sterk stijgend inkomen dat niet helemaal kan worden opgevangen met een klimmende verzekering van bijvoorbeeld 3%. De regeling kent beperkingen met betrekking tot leeftijd, stijgingspercentage, frequentie en dekkingsmaximum.~ Zie ook: Klimmende verzekering.
Optional treaty: Zie: Facultatief semi-obligatoire herverzekering.
Opvarendenverzekering: Verzekering voor opvarenden van charterschepen, die - naar keuze - kan bestaan uit een annuleringsdekking, een reisbagage-, onvoorziene uitgaven- en ongevallendekking, een stormdekking en een ijsgangdekking. Deze twee laatste dekkingselementen houden in dat een deel van de daghuursom wordt vergoed, indien ten gevolge van storm respectievelijk ijsgang niet kan worden gevaren.
Opvoedingsrente: Zie: ideaalrente.
Opzegdatum: Aanzegging door de verzekeraar respectievelijk de verzekeringnemer aan diens wederpartij dat hij de overeenkomst van verzekering op de aangegeven datum be�indigt. Op grond van art. 7:940 lid 3 van het Burgerlijk Wetboek gelden voor de verzekeraar en de verzekeringnemer gelijke opzegmogelijkheden, waarbij een dwingendrechtelijk voorgeschreven opzegtermijn van twee maanden moet worden aangehouden. Voor tussentijdse opzegging door de verzekeraar geldt als voorwaarde dat deze geschiedt op een in de verzekeringsvoorwaarden vermelde grond; deze moet van dien aard zijn dat voortzetting van de verzekering niet meer kan worden gevergd van de verzekeraar.~ Zie ook: Annulatieclausule, Onopzegbare verzekering, Opzegdatum, Opzegtermijn, Overdracht schadeverzekeringsportefeuille, Oversluiting van een verzekering.
Opzegtermijn: Termijn die moet verlopen tussen de voor een overeenkomst van verzekering geldende opzegdatum en de datum waarop de verzekering ten gevolge van die opzegging eindigt. Op grond van het bepaalde in art. 7:940 lid 1 van het Burgerlijk Wetboek geldt voor overeenkomsten van verzekering die stilzwijgend worden verlengd een opzegtermijn van twee maanden. Dit is een bepaling van dwingend recht. Doet zich een van de zes in art. 64 lid 2 van de Wet toezicht verzekeringsbedrijf 1993 genoemde vormen van molest voor of dreigt deze zich voor te doen, dan geldt een opzegtermijn van zeven dagen. Indien bij het sluiten van de overeenkomst van verzekering sprake was van opzet tot misleiding van de verzekeraar kan de overeenkomst op grond van art. 7:929 lid 2 van het Burgerlijk wetboek met dadelijke ingang opzeggen - mits binnen twee maanden na ontdekking. Dit is tevens het geval wanneer niet is voldaan aan de mededelingsplicht en de verzekeraar bij kennis van de ware stand van zaken geen verzekering zou hebben gesloten.~ Zie ook: Opzegdatum, Opzegging.
Opzet tot misleiding: Opzet tot misleiding van de verzekeraar bij het aangaan van de overeenkomst van verzekering wordt de verzekeringnemer zwaar aangerekend. Heeft de verzekeraar gebruik gemaakt van een vragenlijst, dan kan hij zich er normaliter niet op beroepen dat vragen onbeantwoord zijn gebleven, dat feiten waarnaar niet was gevraagd niet zijn medegedeeld of dat een in algemene termen vervatte vraag onvolledig is beantwoord. De verzekeraar kan zich daar echter w�l op beroepen als de verzekeringnemer heeft gehandeld met het opzet hem te misleiden. De verzekeraar die ontdekt dat de verzekeringnemer heeft gehandeld met het opzet hem te misleiden of die bij kennis van de ware stand van zaken geen verzekering zou hebben gesloten, kan de overeenkomst van verzekering binnen twee maanden na ontdekking met onmiddellijke ingang opzeggen. Hij is ook geen uitkering verschuldigd aan de verzekeringnemer of de derde, die heeft gehandeld met het opzet hem te misleiden. En evenmin is hij een uitkering verschuldigd aan de derde indien de verzekeringnemer, met het opzet de verzekeraar te misleiden, niet heeft voldaan aan zijn mededelingsplicht met betrekking tot die derde.~ Zie ook: Mededelingsplicht, Verzekeringsbedrog.
Opzet: Binnen het begrip opzet kunnen drie vormen worden onderscheiden: opzet als oogmerk, opzet als zekerheidsbewustzijn en voorwaardelijk opzet. Door een verzekerde opzettelijk veroorzaakte schade valt in het algemeen buiten de vergoedingsplicht van de verzekeraar, ook al bevat de polis geen uitdrukkelijke uitsluiting van dergelijke schade; ware dit anders dan zou de overeenkomst strijdig zijn met de openbare orde en/of de goede zeden en daardoor nietig op grond van het bepaalde in art. 3:40 lid 1 van het Burgerlijk Wetboek. Ingevolge art. 7:952 BW komt met opzet of door roekeloosheid van de verzekerde zelf veroorzaakte schade niet voor vergoeding in aanmerking. Bij aansprakelijkheidsverzekeringen is voorwaardelijk opzet van de verzekerde evenwel verzekerbaar.~ Zie ook: Eigen schuld.
Opzichtclausule: Clausule die voorkomt in aansprakelijkheidsverzekeringen. Deze houdt in dat de aansprakelijkheid van de verzekerde voor schade toegebracht aan zaken die hij in huur, gebruik, ter bewerking, behandeling, bewaring, vervoer of om welke andere reden ook onder zich (onder zijn opzicht) mocht hebben, van de dekking is uitgesloten. De aansprakelijkheidsverzekering voor particulieren bevat een afgezwakte opzichtclausule; in geval van een opzichtschade kan een eigen risico gelden en/of een beperking van het te vergoeden bedrag. Voor bepaalde bedrijven, zoals reparatie- en schoonmaakbedrijven, kan eveneens een minder v�rgaande opzichtclausule worden opgenomen in de aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven. De opzichtuitsluiting geldt gewoonlijk niet voor zaken van ondergeschikten waarvoor de verzekeringnemer als werkgever aansprakelijk kan zijn.~ Zie ook: Ambachtsliedenclausule.
Or held covered: De letters OHC op een sluitnota of polis geplaatst achter een bepaald gegeven zoals de naam van een schip of een vertrekdatum duiden erop dat het risico gedekt blijft als de situatie anders mocht worden (bijvoorbeeld een ander schip, een andere datum). Soms gaat dit gepaard met een recht op premieverbetering.
Ordinary wear and tear: In sect. 55 MIA genoemde uitsluiting voor gewone slijtage, zijnde eigenlijk geen onzeker voorval en als zodanig voor rekening van de verzekerde zelf. Dat beginsel geldt ook in ons recht wel. Soms zijn de gevolgen van slijtage wel gedekt, bijvoorbeeld bij de machinebreukverzekering en motorrijtuigverzekering.
Organisatie, Administratieve -: Zie: Administratieve organisatie.
Organisatie, Uitvoerende -: Zie: Uitvoerende organisatie.
Oudedagslijfrente: Levenslange lijfrente.
Ouderdomspensioen: Pensioen, bestemd voor de levenslange financi�le verzorging van de gerechtigde, nadat deze de in de pensioenregeling omschreven pensioenleeftijd heeft bereikt.
Ouderdomswet, algemene -: De Algemene Ouderdomswet heeft als doel de hele bevolking van Nederland een verzekering te geven tegen de financi�le gevolgen van ouderdom.
Outputgarantie: Een uitsluiting in een een garantieverzekering. Deze uitsluiting houdt in dat het risico dat een nieuwe machine minder capaciteit levert, zodat niet voldaan wordt aan door de opdrachtgever gestelde eisen, niet is gedekt.~ Zie ook: Garantieverzekering.
Overbruggingskapitaal: Benaming in het levensverzekeringsbedrijf, gebruikt voor een kapitaal, uit te keren bij overlijden van de verzekerde, dat bij sommige vormen van levensverzekering, die op zich geen kapitaalsuitkering bij overlijden van de verzekerde inhouden, als aanvulling kan worden meeverzekerd, teneinde het gezin over contanten te laten beschikken tot bestrijding van de extra kosten die het overlijden van de verzekerde met zich brengt. Het overbruggingskapitaal kan niet groter zijn dan het verzekerde kapitaal van de hoofdverzekering; het wordt uitsluitend uitgekeerd bij overlijden van de verzekerde v��r de einddatum van de hoofdverzekering.
Overbruggingslijfrente: Een tijdelijke lijfrente, ingaande voor de pensioendatum en uit te keren tot uiterlijk de pensioendatum. Met ingang van 1 januari 2006 is de mogelijkheid om lijfrentepolissen te gebruiken voor een overbruggingslijfrente komen te vervallen, zodat alleen lijfrentepolissen die v��r deze datum zijn gesloten voor een overbruggingslijfrente kunnen worden aangewend. De oorspronkelijke voorwaarde dat deze mogelijkheid uitdrukkelijk in de polis moest zijn opgenomen, is hierop niet van toepassing.
Overdekkingsclausule: Zie: Accres/decres-clausule, Verbruggingsclausule.
Overdracht van een levensverzekering: Een van de beschikkingsrechten van de verzekeringnemer bij een overeenkomst van levensverzekering. De overdracht kan betreffen hetzij de rechten en verplichtingen voor de verzekeringnemer uit de verzekeringsovereenkomst voortvloeiende, hetzij alleen de rechten. De overdracht dient op de polis te worden aangetekend. Zolang de overdracht geen wijziging van de begunstiging ten gevolge heeft, wordt het belang van de begunstigde door de overdracht niet geschaad; zijn medewerking is dan voor de overdracht niet vereist.~ Zie ook: Beschikkingsrechten.
Overdracht van een levensverzekeringsportefeuille: De overdracht van de rechten en verplichtingen uit overeenkomsten van levensverzekering is geregeld in de artt. 129-136 van de Wet toezicht verzekeringsbedrijf 1993. Een levensverzekeraar kan zijn portefeuille of een deel daarvan met toestemming van De Nederlandsche Bank overdragen aan een andere levensverzekeraar. Als De Nederlandsche Bank kenbaar heeft gemaakt aanvankelijk geen bedenkingen te hebben tegen de voorgenomen overdracht, moet de verzekeraar door middel van een advertentie, waarvan de tekst is voorgeschreven, in de Staatscourant en drie landelijke dagbladen kennis geven van de voorgenomen overdracht. In deze publicatie moet tevens worden meegedeeld dat polishouders gedurende een door De Nederlandsche Bank bepaalde termijn bij deze toezichthouder kenbaar kunnen maken zich te verzetten tegen de overdracht. Indien polishouders, die tezamen een vierde of meer van het betrokken verzekerd bedrag vertegenwoordiger, zich binnen de gestelde termijn tegen de overdracht hebben verzet, kan een overdracht niet volgen - ook niet ten aanzien van hen die zich tegen de overdracht niet hebben verzet. De verzekeraar die zijn rechten en verplichtingen met toestemming van De Nederlandsche Bank heeft overgedragen, doet van de overdracht mededeling in de Staatscourant met vermelding van de datum waarop zij is geschied. Is de overdragende verzekeraar een onderlinge waarborgmaatschappij, dan eindigt op deze datum het lidmaatschap van de polishouders.~ Zie ook: Overdracht van een verzekeringsportefeuille, Levensverzekering, Polishouder, Portefeuille.
Overdracht van een schadeverzekeringsportefeuille: De overdracht van de rechten en verplichtingen uit overeenkomsten van schadeverzekering is geregeld in de artt. 121-128 van de Wet toezicht verzekeringsbedrijf 1993. Een schadeverzekeraar kan zijn portefeuille of een deel daarvan met toestemming van De Nederlandsche Bank overdragen aan een andere schadeverzekeraar. In een publicatie in de Staatscourant en drie landelijke dagbladen moet hij door middel van een advertentie, waarvan de tekst is voorgeschreven, kennis geven van de overdracht en de daartoe verkregen toestemming. De overdracht wordt voor de betreffende verzekeringnemers van kracht met ingang van de tweede dag, volgende op die van de dagtekening van de Staatscourant waarin de publicatie is geplaatst. Is de overdragende verzekeraar een onderlinge waarborgmaatschappij, dan eindigt op deze dag ook het lidmaatschap van de verzekeringnemer. Op deze dag begint ook de termijn van drie maanden te lopen waarbinnen zij hun verzekering kunnen opzeggen. Maken zij van dit opzeggingsrecht gebruik dan komt na afloop van deze termijn een einde aan de verzekering. De overdragende verzekeraar is dan gehouden vooruitbetaalde premie en assurantiebelasting te restitueren.~ Zie ook: Onderlinge waarborgmaatschappij, Opzegging, Overdracht van een verzekeringsportefeuille, Portefeuille, Schadeverzekering.
Overdracht van een verzekeringsportefeuille: Een verzekeraar kan de rechten en verplichtingen uit de overeenkomsten van verzekering die tot zijn portefeuille behoren - of een bepaald deel daarvan - overdragen aan een andere verzekeraar. De procedure hiervoor is vastgelgd in de Wet toezicht verzekeringsbedrijf 1993, daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen het overdragen van een schadeverzekeringsportefeuille en een levensverzekeringsportefeuille. De overgang als gevolg van een juridische fusie of splitsing wordt gelijkgesteld met een overdracht.Van overdracht van een verzekeringsportefeuille is eveneens sprake als een verzekeringstussenpersoon de tot zijn portefeuille behorende verzekeringen - of een bepaald deel daarvan - verkoopt en levert aan een andere tussenpersoon. Aan het overdragen door een tussenpersoon van een of meer tot zijn portefeuille behorende verzekeringen van een bepaalde klant of de gehele verzekeringsportefeuille van die klant aan een andere verzekeringstussenpersoon ligt doorgaans een verzoek tot intermediairwijziging ten grondslag. ~ Zie ook: Intermediairwijziging, Overdracht van een schadeverzekeringsportefeuille, Overdracht van een levensverzekeringsportefeuille.
Overdue market: Een in artikel 8:20 van het Burgerlijk Wetboek gedefinieerd begrip: de overeenkomst waarbij de ene partij, de vervoerder, zich tegenover de andere partij, de afzender, verbindt zaken te vervoeren.
Overeenkomst van opdracht: Een in art. 7:400 lid 1 van het Burgerlijk Wetboek gedefinieerd begrip: de overeenkomst waarbij de ene partij, de opdrachtnemer, zich jegens de andere partij, de opdrachtgever, verbindt anders dan op grond van een arbeidsovereenkomst werkzaamheden te verrichten die in iets anders bestaan dan het tot stand brengen van een werk van stoffelijke aard, het bewaren van zaken, het uitgeven van werken of het vervoeren of doen vervoeren van personen of zaken. Aan de werkzaamheden van een verzekeringstussenpersoon ligt de overeenkomst van opdracht of een verschijningsvorm daarvan - de bemiddelingsovereenkomst of de overeenkomst van lastgeving - ten grondslag.
Overeenkomst vereenvoudigde schaderegeling: De Overeenkomst Vereenvoudigde Schaderegeling heeft als doel de materi�le schaden in het verkeer tussen de aangesloten verzekeraars effectief en effici�nt af te handelen. Het gemene recht vormt het uitgangspunt, maar dit wordt in de Overeenkomst Vereenvoudigde Schaderegeling gestandaardiseerd door de botsingsituaties abstract te regelen. Dat wil zeggen dat de schuldvraag of fouten, die volgens het gemene recht leiden tot eigen schuld, buiten beschouwing worden gelaten. Hoewel de wijze waarop de schade verdeeld wordt anders is, leidt de wet van de grote aantallen ertoe dat per saldo voor de individuele verzekeraar niets verandert in zijn aandeel in de totale schadelast. Op 1 januari 2005 werd een herziene versie van de Overeenkomst Vereenvoudigde Schaderegeling van kracht.~ Zie ook: Baremasysteem.
Overgang van een verzekeringsportefeuille: Zie: Overdracht van een verzekeringsportefeuille.
Overlevingskas: Zie: Tontine.
Overlevingsrente: Jaarlijkse rente die op grond van een overeenkomst van levensverzekering na overlijden van de verzekerde (man) aan de achterblijvende echtgenote of andere nabestaanden wordt uitgekeerd tot hun overlijden. Deze verzekering, ook wel verzekering van weduwepensioen genaamd, wordt veelal gekoppeld aan een verzekering van ouderdomspensioen.~ Zie ook: Nabestaandenpensioen, Partnerpensioen.
Overlevingstafel: Aan de hand van statistische gegevens opgestelde lijst, waaruit men kan aflezen hoe groot de gemiddelde levensduur of sterftekans is van een persoon van een bepaalde leeftijd - wordt ook wel overlevingstafel genoemd. Op grond van statistisch materiaal stelt men vast hoeveel van een bepaald aantal personen (bijvoorbeeld 100.000) gedurende het eerste levensjaar sterven, hoeveel gedurende het tweede jaar en zo vervolgens tot aan de langstlevenden. Van tijd tot tijd moeten de overlevingstafels worden herzien, aangezien de sterftequoti�nten door verbeterde medische en sociale voorzieningen aan een langzame wijziging onderhevig zijn. Aangezien de sterfte, samen met de interest en de onkosten, de grondslagen vormen waarop de premieberekening bij de levensverzekering is gebaseerd, is de overlevingstafel van groot belang voor het levensverzekeringsbedrijf. De meest recente overlevingstafel is de tafel Gehele Bevolking Mannen respectievelijk Gehele bevolking Vrouwen in Nederland over de waarnemingsperiode 1995-2000. Deze sterftetafels worden aangeduid als GBM 1995-2000 respectievelijk GBV 1995-2000, zij zijn vastgesteld door het Actuarieel Genootschap en staan daarom ook wel bekend als de AG-tafels.~ Zie ook: Actuaris, Gemiddelde levensduur, Levensverzekering.
Overlijdensrisicoverzekering: Zie: Risicoverzekering.
Overlijdensverzekering: Verzamelbegrip voor alle vormen van levensverzekering waarbij de verplichting van de verzekeraar tot het doen van (een) uitkering(en) ontstaat door het overlijden van de verzekerde. Ontstaat de verplichting tot uitkering uitsluitend indien het overlijden van de verzekerde v��r een in de overeenkomst genoemde datum plaatsvindt, dan wordt deze risicoverzekering genoemd. ~ Zie ook: Risicoverzekering, Verzekering bij leven.
Overmacht, Vervoerders-: Zie: Vervoerdersovermacht.
Overmacht: Dit is een wettelijke rechtvaardigingsgrond. Er is sprake van overmacht als het onrechtmatig gedrag of de toerekenbare tekortkoming (wanprestatie) is ontstaan door een van buiten komende oorzaak die niet kan worden toegerekend of waarmee de pleger van de onrechtmatige daad geen rekening kon houden of behoefde te houden. Of als men heeft gehandeld onder een drang waaraan geen weerstand kon worden geboden, zodat redelijkerwijs niet anders kon worden gehandeld. Dientengevolge is er geen schadevergoedingsplicht c.q. geen sprake van toerekenbare tekortkoming. In de contractuele sfeer worden sommige met name genoemde gebeurtenissen door partijen als overmacht aangeduid zodat dan geen sprake is van een toerekenbare tekortkoming. Een beroep op overmacht in de zin van art. 185 lid 1 van de Wegenverkeerswet zal slechts kunnen slagen als de bestuurder van een motorrijtuig geen enkel verwijt treft met betrekking tot de wijze van verkeersdeelneming en het niet-vermijden van het ongeval. Met name speelt een rol of de bestuurder voldoende heeft geanticipeerd op mogelijke (verkeerde) gedragingen van zwakkere verkeersdeelnemers zoals voetgangers en fietsers. Een beroep op een eigen fout van de laatste zal alleen slagen als die fout voor de bestuurder zó onwaarschijnlijk was, dat deze bij het bepalen van zijn rijgedrag in redelijkheid met die mogelijkheid geen rekening behoefde te houden. Vooral met betrekking tot kinderen, gehandicapten en bejaarden zal een beroep op overmacht in de zin van art. 185 WVW vanwege de reflexwerking niet zo snel worden gehonoreerd in verkeerszaken. In de jurisprudentie wordt een aanrijding door een technisch gebrek in een motorrijtuig niet als overmacht aangemerkt - niet alleen in geval van art. 185 WVW, maar ook bij door art. 6:162 van het Burgerlijk Wetboek bestreken aanrijdingszaken. Een beroep doen op overmacht noemt men ook wel disculpatie.~ Zie ook: Aansprakelijkheidsleer, Disculpatie, Reflexwerking.
Overnameverzekering: Verzekering die een ladingbelanghebbende kan sluiten in plaats van een verschil in conditiesverzekering en/of een meerdere-waardeverzekering. Hij sluit dan een verzekering op de condities, voor de reis en met een verzekerde som zoals hij prefereert en cedeert zijn rechten onder de andere verzekering aan de verzekeraar met wie hij de overnameverzekering sluit. Dit laatste is noodzakelijk, omdat er anders sprake zou zijn van dubbele verzekering waardoor de beide polissen volgens het Engelse recht met elkaar in gemeenschap zouden lopen.
Overrentedeling: Vorm van resultatendeling waarbij op grond van de overeenkomst van levensverzekering een deel van de door de verzekeraar gerealiseerde overrente aan de verzekeringnemer wordt uitgekeerd in de vorm van premierestitutie, premieverlaging of verhoging van het verzekerde kapitaal.~ Zie ook: Winstdeling.
Overriding commission: Een vaste of percentuele geldelijke vergoeding die wordt betaald aan een partij die verantwoordelijk is voor het plaatsen van een retrocessie van herverzekering.
Oversluiten van een verzekering: Het sluiten van een nieuwe overeenkomst van verzekering, wanneer de oude om bepaalde redenen niet wordt verlengd. Van oversluiting wordt ook wel gebruik gemaakt een deel van het verzekerde bij een andere verzekeraar onder te brengen. In het algemeen geschiedt de oversluiting per de vervaldag, maar in sommige gevallen kan dit ook met wederzijds goedvinden tussentijds gebeuren. Indien de verzekerde geen vertrouwen meer heeft in een lopende verzekering of indien de voorwaarden daarvan hem niet aanstaan, kan hij eventueel tussentijds een nieuwe verzekering sluiten onder afstanddoening van zijn rechten voortvloeiende uit de oude verzekering. Tenzij hij daaromtrent overeenstemming bereikt met de betreffende verzekeraar blijft zijn verplichting tot premiebetaling van kracht zolang de oude verzekering loopt. Is er vrees dat een verzekeraar financieel niet in staat zal zijn een eventuele schade geheel te vergoeden, dan kan naast de bestaande verzekering, een zogenaamde solvabiliteitsverzekering worden gesloten.~ Zie ook: Elders gesloten verzekering, Meervoudige verzekering, Opzegging.
Overspanning: Zie: Inductie.
Oversterfte: Term, gebruikt in de levensverzekeringsbranche, ter aanduiding van een waargenomen grotere sterfte dan op grond van de gebruikte sterftetafel werd verwacht. Is voor de verzekeraar bij overlijdensverzekeringen nadelig, bij verzekeringen bij leven en lijfrenten voordelig.~ Zie ook: Ondersterfte, Sterftetafel, Sterftewinst.
Overstroming: Het zich verspreiden van water ten gevolge van het bezwijken of overlopen van dijken, kaden, sluizen of andere waterkeringen. Wordt door in Nederland in de brandsector werkzame verzekeringsmaatschappijen niet gedekt. Onder polissen van transportverzekering is het risico van overstroming veelal als een gedekt gevaar te beschouwen. Te onderscheiden valt zoutwateroverstroming (doordat zeewater over of door dijken breekt) en zoetwateroverstroming (bijvoorbeeld door hoge waterstand van rivieren).~ Zie ook: Hoogwaterschadeverzekering, Rampenfonds, Vlonderclausule.
Overvalrisico: Risico van diefstal of poging daartoe, voorafgegaan door, gepaard gaande met of gevolgd door geweld of bedreiging met geweld jegens de verzekerde of diens personeel. Wordt als extra gedekt risico wel aan inbraak-, winkelgeld- en fraudeverzekeringen toegevoegd, door middel van een zogenaamde overvalclausule. Men spreekt ook wel van berovingsclausule. De uitgebreide gevarenverzekering op inboedel dekt veelal eveneens binnen Nederland gewelddadige beroving. Onder een geldtransportverzekering is het risico al zonder meer gedekt (het op enigerlei wijze verloren gaan van geldswaarden).
Oververzekering: Verzekering tot een hoger bedrag dan overeenkomt met de waarde van het verzekerde of de grootte van het verzekerde belang. De verzekering is slechts geldig tot het beloop van de waarde of het belang.~ Zie ook: Verminderingsregel, Waarde.
OVS: Overeenkomst Vereenvoudigde Schaderegeling
OWM: Onderlinge Waarborgmaatschappij

P & I: Protection and indemnity insurance
PA: Particular average
PA: Productaansprakelijkheid
Pachtwet: Wet tot regeling van de rechtsverhouding tussen verpachter en pachter van agrarische eigendommen. Art. 29 van de Pachtwet verplicht de verpachter tot wederopbouw van door brand of storm tenietgegane opstallen, voor zover de wederopbouw noodzakelijk is voor de uitoefening van het bedrijf op het gepachte. De verpachter heeft dus slechts wederopbouwplicht, geen verzekeringsplicht. Door niet te verzekeren kunnen echter voor de verpachter bezwaarlijke omstandigheden ontstaan; daarom is voor een dergelijk geval de mogelijkheid geschapen dat de pachter, met machtiging van de Pachtkamer, een verzekering sluit op kosten van de verpachter.
Pakhuis-tot-pakhuisverzekering: Zie: Huis-tot-huisclausule.
Pakketpolis: Doorgaans modulair opgebouwde verzekering waarin de dekking tegen verschillende gevaren, waarvoor anders afzonderlijke polissen worden afgegeven, is samengevoegd.~ Zie ook: Combinatieverzekering.
Palenplan: Bij de acceptatie van CAR-verzekeringen kan overlegging van een palenplan worden ge�ist, waaruit de verzekeraar kan zien op welke wijze het te bouwen object wordt gefundeerd. Heiwerkzaamheden be�nvloeden het risico (trillingen, WA-schade).
Panel: In Engeland gebruikte term ter aanduiding van een groep van maatschappijen, die gezamenlijk en voor vastgestelde percentages in een bepaalde verzekering deelnemen. Verhogingen en verlagingen van de verzekerde som worden dus steeds in de vastgestelde procentuele verhouding over de panel companies verdeeld. De getroffen regeling geldt alleen voor de bewuste verzekering. Niet te verwarren met een pool of combinatie.
Parapludekking: Zie: Concernpolis.
Pari passu clause: In Engeland in de transportverzekering gebruikte benaming voor een clausule die regelt dat, in geval op zaken die op een valued policy zijn verzekerd, een meerdere-waardeverzekering wordt gesloten, de getaxeerde waarde van de prima-polis wordt geacht te zijn verhoogd met het bedrag van de meerdere-waardeverzekering(en) en de betreffende verzekeringen met elkaar in gemeenschap lopen. Een dergelijke clausule komt onder meer in enkele trade clauses voor. Zonder deze clausule komen de kosten van schadevaststelling geheel ten laste van de verzekeraars van de prima-polis en gaan eventuele rechten op provenu uitsluitend op hen over; met de clausule lopen de verzekeraars van de onderscheiden polissen zowel wat rechten als wat verplichtingen aangaat, geheel met elkaar in de pas. De clausule heeft uiteraard slechts dan het beoogde effect, als zij in alle betreffende verzekeringen is opgenomen.~ Zie ook: Provenu, Trade clauses.
Partial loss: Term gebruikt bij transportverzekeringen naar Engels recht: gedeeltelijk verlies (sect. 56 MIA). Alle verlies dat geen totaal verlies is, is een partial loss. Een partial loss is of een particular average loss of een general average loss (Zie sect. 64 MIA).~ Zie ook: General average loss, Total loss.
Particular average loss: Term uit het Engelse zeeverzekeringsrecht. Een particular average loss is iedere door een verzekerd gevaar veroorzaakte schade aan of verlies van het verzekerde, die geen total loss oplevert en geen general average loss is. Particular charges zijn geen particular average loss en mogen niet bij een particular average loss worden geteld ter bereiking van een voor P.A. geldende franchise, in tegenstelling tot salvage charges, die - mits gemaakt ter voorkoming van schade of verlies door een verzekerd gevaar - als schade door dat gevaar worden beschouwd en bij een particular average loss mogen worden geteld ter bereiking van de franchise.~ Zie ook: Average loss, Particular charges, Salvage charges, Total loss.
Particular average: Avarij particulier naar Engels recht.~ Zie ook: Particular average loss.
Particular charges: Onkosten gemaakt door of ten behoeve van de verzekerde voor de veiligheid of het behoud van het verzekerde voorwerp, anders dan avarij-grosse en hulp- en bergloon (sect. 64 (2) MIA). Particular charges mogen niet, zoals salvage charges, worden meegeteld ter bereiking van de franchise. Voor schade, particular charges en salvage charges tezamen wordt niet meer vergoed dan de verzekerde som, tenzij deze charges vallen onder de sue and labour clause.~ Zie ook: Franchise, General average loss, Salvage charges, Sue and labour clause.
Particuliere avarij: Zie: Avarij-particulier.
Partijentaxatie: Zie: Voortaxatie.
Partnerpensioen: Aanduiding voor het nabestaandenpensioen ten behoeve van de ongehuwde partner met wie een ongehuwde deelnemer aan een pensioenregeling een gezamenlijke huishouding voert. In veel pensioenreglementen is het weduwen- en weduwnaarspensioen onder de algemene term partnerpensioen gebracht.
Passagiersfonds: Ingevolge het Londense limitatieverdrag kan de reder van een schip zijn aansprakelijkheid voor personenschade beperken. Art. 8:756 lid 1 van het Burgerlijk Wetboek biedt de mogelijkheid zijn aansprakelijkheid voor vorderingen, die zijn ontstaan naar aanleiding van ��nzelfde voorval terzake van dood of letsel van reizigers van een schip, beperken. De omvang van het zogenaamde passagiersfonds is even veel malen 46.666 rekeneenheden als het schip volgens zijn veiligheidscertificaat gerechtigd is reizigers te vervoeren, maar niet meer dan 25.000.000 rekeneenheden.~ Zie ook: Londens limitatieverdrag, Personenfonds, Wrakkenfonds, Zakenfonds.
Pauschalpolis: Ook wel afkoop- of abonnementspolis genoemd. Goederentransportverzekeringscontract waaronder, tegen betaling van een premie in een bedrag ineens af, alle binnen het kader van het contract vallende zendingen binnen het in de polis omschreven verzekeringsgebied, plaatsvindend binnen de periode waarvoor de verzekering is aangegaan, tot een in de polis genoemd maximumbedrag per vervoermiddel op de overeengekomen condities automatisch, zonder dat enige verdere opgave nodig is, gedekt zijn. De premie wordt gebaseerd op de vermoedelijke omzet, d.i. de totale waarde van de onder de verzekering gedekte zaken, die in de verzekeringsperiode verzonden zullen worden; bij verlenging van de verzekering moet de verzekerde de werkelijke omzet opgeven. Behalve de echte pauschalpolis, komt de pauschalpolis met naverrekeningsclausule voor, ook wel omzetpolis genoemd. Deze verschilt van de pauschalpolis in zoverre dat de vooraf betaalde premie slechts als voorschotbetaling geldt en de definitieve premie wordt vastgesteld door na afloop van de verzekeringsperiode het premiepermillage te slaan over de dan door de verzekerde opgegeven werkelijke omzet.~ Zie ook: Contractpolis, Eigen-vervoerverzekering.
Pay as paid policy: Zie: Aanvullende brandverzekering.
Pensioen- & Verzekeringskamer: De rechtspersoon Stichting Pensioen- & Verzekeringskamer is door een juridische fusie opgegaan in De Nederlandsche Bank N.V. Sindsdien oefent laatstgenoemde alle taken en bevoegdheden uit die bij of krachtens enige wet aan de Pensioen- & Verzekeringskamer zijn toegekend.~ Zie ook: De Nederlandsche Bank.
Pensioen- en spaarfondsenwet: Deze wet beoogt te waarborgen dat door een werkgever aan zijn werknemers toegezegde aanspraken op pensioen kunnen worden nagekomen. Daartoe legt de wet de werkgever die een aanspraak op pensioen heeft verleend de verplichting op om - naar keuze van de werkgever - toe te treden tot een bedrijfspensioenfonds, aan zijn onderneming een ondernemingspensioenfonds te verbinden, ten behoeve van zijn werknemers levensverzekeringen te sluiten bij een toegelaten levensverzekeraar of zijn werknemers in staat te stellen zelf een levensverzekering te sluiten. De Pensioenwet komt in de plaats van de Pensioen- en spaarfondsenwet.~ Zie ook: B-polis, C-polis, Pensioentoezegging, Pensioenwet.
Pensioen: Een in de Pensioenwet gedefinieerd begrip: ouderdomspensioen, arbeidsongeschiktheidspensioen of nabestaandenpensioen zoals tussen werkgever en werknemer overeengekomen.In meer algemene zit is pensioen een verzamelnaam voor inkomensvervangende periodieke uitkeringen in geval van arbeidsongeschiktheid, ouderdom of overlijden. De gemeenschappelijke kenmerken zijn dat de pensioenopbouw plaatsvindt in het kader van een dienstbetrekking en dat de uitbetaling van het pensioen eindigt bij overlijden van de rechthebbende.~ Zie ook: Arbeidsongeschiktheidspensioen, Nabestaandenpensioen, Ouderdomspensioen, Partnerpensioen, Pensioenwet, Wezenpensioen.
Pensioenaangroei: De aan het onmiddellijk aan het jaar van berekening van de jaarruimte voorafgaande kalenderjaar vanwege toeneming van de diensttijd toe te rekenen aangroei van aanspraken op levenslang ouderdomspensioen.
Pensioenaanspraak: Een in de Pensioenwet gedefinieerd begrip: het recht op een nog niet ingegaan pensioen, uitgezonderd overeengekomen voorwaardelijke toeslagverlening.~ Zie ook: Pensioen, Pensioenwet, Toeslag.
Pensioenbreuk: Pensioenverlies als gevolg van het uittreden uit een pensioenregeling voor de ingangsdatum van het pensioen. Het pensioenverlies kan het gevolg zijn van een carri�rebreuk of van inflatie. Pensioenverlies door inflatie wordt (gedeeltelijk) gecompenseerd door een indexatieregeling, waarbij gepensioneerden en slapers gelijk moeten worden behandeld.
Pensioenbrief: Door de werkgever aan een (ex-)werknemer verstrekt document waarin diens pensioenrechten respectievelijk diens premievrije pensioenaanspraken zijn vastgelegd.~ Zie ook: Pensioenaanspraak.
Pensioenclausule: Clausule op een polis van kapitaalverzekering, die bepaalt dat het bij expiratie uit te keren kapitaal uitsluitend kan en zal worden aangewend als koopsom voor een dadelijk ingaand pensioen. Deze clausule moet worden opgenomen indien de werkgever een aan zijn werknemer(s) gedane pensioentoezegging dekt door middel van een kapitaalverzekering.~ Zie ook: Expiratie, Kapitaalverzekering, Pensioentoezegging.
Pensioenfonds, Bedrijfstak-: Zie: Bedrijfstakpensioenfonds.
Pensioenfonds: Een fonds waarin voor de veiligstelling van de pensioenaanspraken, die voortvloeien uit een pensioenregeling, gelden worden bijeengebracht. Er zijn bedrijfstakpensioenfondsen, ondernemingspensioenfondsen, beroepspensioenfondsen en pensioenfondsen die individuele toezeggingen veilig stellen.~ Zie ook: Bedrijfstakpensioenfonds, Pensioenaanspraak, Pensioenregeling.
Pensioengerechtigde: Een in de Pensioenwet gedefinieerd begrip: persoon voor wie op grond van een pensioenovereenkomst het pensioen is ingegaan.~ Zie ook: Pensioen, Pensioenovereenkomst, Pensioenwet.
Pensioengrondslag: De pensioengrondslag is dat deel van het arbeidsinkomen van de werknemer dat voor de pensioenopbouw in aanmerking wordt genomen. Doorgaans is dit het jaarsalaris inclusief vakantietoeslag en eventuele dertiende maand, verminderd met een bedrag wegens pensioen ingevolge de AOW - de AOW-franchise. In het gemiddeld salarissysteem bestaat de pensioengrondslag uit het gemiddelde over de gehele duur van het dienstverband door de werknemer verdiende salaris. In het eindsalarissysteem is dat het door de werknemer laatstelijk voor de ingang van het pensioen verdiende salaris of het gemiddelde salaris van de werknemer over de laatste drie jaar voor de ingang van het pensioen. In het gematigd eindsalarissysteem bestaat de pensioengrondslag uit het salaris op een bepaalde leeftijd van de werknemer; de daarna toegekende salarisverhogingen tellen voor de berekening van het pensioen niet of slechts ten dele mee.
Pensioenopgave: Zie: Pensioenoverzicht.
Pensioenovereenkomst: Een in de Pensioenwet gedefinieerd begrip: hetgeen tussen een werkgever en een werknemer is overeengekomen betreffende pensioen. Met een pensioenovereenkomst wordt gelijkgesteld de uit de dienstbetrekking voortvloeiende rechtsbetrekking tussen een werkgever en een werknemer met betrekking tot pensioen in geval van deelneming in een bedrijfstakpensioenfonds of op basis van een verplichtstelling.~ Zie ook: Bedrijfstakpensioenfonds, Pensioenwet
Pensioenoverzicht: Jaarlijks door de pensioenuitvoerder aan te verstrekken overzicht met alle relevante gegevens van het pensioen respectievelijk de pensioenopbouw. Vanaf 1 januari 2007 hanteren pensioenuitvoerders een uniform pensioenoverzicht, waarin de uitkeringen bij pensionering, overlijden en arbeidsongeschiktheid eenduidig worden gepresenteerd. Door de pensioenoverzichten naast elkaar te leggen kunnen de bedragen uit de verschillende pensioenoverzichten en die van een eventuele partner bij elkaar worden opgeteld. ~ Zie ook: Pensioenuitvoerder.
Pensioenrecht: Een in de Pensioenwet gedefinieerd begrip: het recht op een ingegaan pensioen, uitgezonderd voorwaardelijke toeslagen.~ Zie ook: Pensioen, Pensioenwet, Toeslag.
Pensioenregeling, Basis-: Zie: Basispensioenregeling.
Pensioenregeling, Vrijwillige -: Een in de Pensioenwet gedefinieerd begrip: het deel van de pensioenregeling waaraan de werknemer op basis van de pensioenovereenkomst de mogelijkheid heeft om deel te nemen.~ Zie ook: Pensioenregeling, Pensioenovereenkomst, Pensioenwet.
Pensioenreglement: Een document waarin de rechten en verplichtingen van deelnemers, gewezen deelnemers en pensioengerechtigden zijn vastgelegd. Het pensioenreglement vormt de juridische basis waaraan de betrokkenen aanspraken en uitkeringen ontlenen.
Pensioentoezegging: Toezegging van een werkgever om bij arbeidsongeschiktheid, na het bereiken van de pensioenleeftijd of na diens overlijden een pensioen uit te keren. Een arbeidsongeschiktheids- en ouderdomspensioen wordt uitgekeerd aan de werknemer zelf, een nabestaandenpensioen aan de nabestaanden van de overleden werknemer.~ Zie ook: Arbeidongeschiktheidspensioen, Nabestaandenpensioen, Ouderdomspensioen.
Pensioenuitvoerder: Een in de Pensioenwet gedefinieerd t, Pensioenwet.op grond van de Pensioen- en spaarfondsenwet toegelaten pensioenfonds of levensverzekeraar die de pensioentoezegging voor de werkgever uitvoert.~ Zie ook: Pensioentoezegging.
Pensioenverevening: Verdeling van het tijdens het huwelijk opgebouwde ouderdomspensioen in geval van echtscheiding of scheiding van tafel en bed. De op de verdeling toepasselijke regels zijn vastgelegd in de Wet verevening pensioenrechten bij scheiding.~ Zie ook: Conversie.
Pensioenverplichtingen: Een in de Pensioenwet gedefinieerd begrip:verplichtingen van de pensioenuitvoerder uit hoofde van pensioenaanspraken en pensioenrechten.~ Zie ook: Pensioenaanspraak, Pensioenrecht, Pensioenuitvoerder, Pensioenwet.
Pensioenverzekering: Vorm van levensverzekering volgens welke, tegen betaling van premie, in de toekomst recht ontstaat op van het leven van de verzekerde afhankelijke periodieke uitkeringen, al dan niet verband houdend met een bestaande of bestaand hebbende dienstbetrekking. Assurantietechnisch is een pensioenverzekering een verzekering van een uitgestelde levenslange lijfrente. Een pensioenverzekering kan worden gecombineerd met een verzekering van weduwepensioen (combinatie van een uitgestelde levenslange lijfrente met een overlevingsrenteverzekering, eventueel ook met een verzekering van wezenpensioen (tijdelijke overlevingsrente).~ Zie ook: Bedrijfspensioenfonds, Lijfrenteverzekering, Ondernemingspensioenfonds, Overlevingsrente, Pensioengrondslag.
Pensioenwet: De wet die in de plaats komt van de Pensioen- en spaarfondsenwet.
Performance bond: De Performance Bond of uitvoeringsborgtocht is een bond, waarbij de surety op zich neemt het door de aannemer aangenomen werk op zijn kosten te laten voltooien indien de aannemer door een in de bond genoemde omstandigheid het werk niet aanvangt c.q. voltooit.~ Zie ook: Bid bond, Bond.
Performanceonderzoek: Een onderzoek, veelal in de vorm van een schriftelijke enqu�te aangevuld met zogenaamde diepte-interviews, waarbij verzekeringstussenpersonen wordt gevraagd aan te geven hoe zij verschillende aspecten van de dienstverlening door verzekeraars beoordelen. Veelal ligt het accent op een beoordeling van de primaire processen bij verzekeraars.
Perils of the seas: Gevaren van de zee, zoals storm, mist, onweer, stranding, overslaand zeewater en aanvaring. Perils of the seas zijn bij zeeverzekering naar Engels recht de gevaren die volgens de standaardpolis zijn gedekt zijn. Door toevoeging van clausules kan deze dekking worden beperkt of uitgebreid. De aansprakelijkheid jegens derden wegens aanvaring is volgens Engelse jurisprudentie niet een gevolg van een peril of the seas, maar van de rechtsregel dat men aan anderen toegebrachte schade dient te vergoeden; de aanvaringsschade aan derden moet dus apart worden bijverzekerd.~ Zie ook: Perils on the seas, Running down clause.
Perils on the seas: Gevaren op zee. Deze bestaan uit gebeurtenissen die zich tijdens de vaart ter zee kunnen voordoen, maar geen direct verband hebben met de zeevaart zelf - bijvoorbeeld explosie aan boord, diefstal tijdens de reis e.d. De term wordt slechts gebruikt om duidelijk te maken dat perils of the seas een beperkte betekenis heeft: de Engelse zeeverzekeringspolis dekt slechts perils of the seas, niet perils on the seas.~ Zie ook: Perils of the seas.
Personenfonds: Ingevolge het Londense limitatieverdrag kan de reder van een schip zijn aansprakelijkheid voor personenschade beperken. Art. 8:755 lid 1 van het Burgerlijk Wetboek biedt de mogelijkheid uit een zogenaamde personenfonds claims te honoreren in verband met dood of letsel van personen, niet zijnde passagiers. De aansprakelijkheidsgrens voor een schip met een tonnage tot 500 ton bedraagt 330.000 rekeneenheden. Voor grotere schepen loopt dat bedrag op. Mocht blijken dat het personenfonds ontoereikend is voor gehele vergoeding van alle letselschaden, dan delen die vorderingen voor het restant naar evenredigheid nog mede in het zakenfonds.~ Zie ook: Londens limitatieverdrag, Passagiersfonds, Wrakkenfonds, Zakenfonds.
Persoonsverzekering: Dit is een in art. 7:925 lid 1 van het Burgerlijk Wetboek gedefinieerd begrip: de verzekering welke het leven of de gezondheid van een mens betreft. Voorbeelden van persoonsverzekering zijn de arbeidsongeschiktheidsverzekering, de levensverzekering en de ongevallenverzekering. Op grond van een arrest van de Hoge raad moet de arbeidsongeschiktheidsverzekering worden aangemerkt als een schadeverzekering; de beide andere genoemde vormen van persoonsverzekering zijn sommenverzekeringen.~ Zie ook: Schadeverzekering, Sommenverzekering, Verzekering.
Physical distribution verzekering: Wegvervoerders en expediteurs specialiseren zich als nevenbedrijf in toenemende mate in physical distribution. Het gaat daarbij om het transport van zaken van opdrachtgevers naar de wegvervoerder of expediteur, om de opslag en bepaalde handelingen (bijvoorbeeld verpakken, ompakken, assembleren, etiketteren e.d.) die tijdens de opslag worden uitgevoerd en om de distributie van de al dan niet bewerkte zaken. Een schade aan die zaken van derden ligt in de aansprakelijkheidssfeer. Een aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven biedt hier geen soelaas door de opzichtuitsluiting, terwijl een brandverzekering slechts enkele schadeoorzaken dekt. Physical distributors beperken hun aansprakelijkheid veelal: voor het vervoerrisico hanteert men gewoonlijk de AVC- of CMR-voorwaarden. Voor de opslag en behandeling wordt vaak verwezen naar de FENEX-condities.~ Zie ook: Algemene vervoercondities, FENEX-condities, Opzichtclausule, Vervoercondities.
PIV: Stichting Personenschade Instituut van Verzekeraars
Pleziervaartuigenverzekering: Vorm van cascoverzekering, aangepast aan de behoeften van de watersportliefhebbers. Zij dekt, naast de schade aan het vaartuig zelf en aansprakelijkheid jegens derden wegens aanvaring en andere oorzaken, vaak ook tot bepaalde bedragen de inboedel aan boord van het vaartuig, de aansprakelijkheid wegens persoonlijk letsel en ongevallen aan personen aan boord van het vaartuig overkomen.~ Zie ook: Schepencascoverzekering, Vierkant, Zeiljachtverzekering.
Plimsoll-merk: Zie: Deadweight (capacity).
Pluimveeverzekering: Verzekering voor legbedrijven die het risico van besmetting van kippen met de Mg-bacterie dekt. Op onderlinge basis is ook een verzekering ter dekking van het risico van salmonellabesmetting mogelijk.
PML: Probable maximum loss
Policy proof of interest: Een door de verzekeraar afgegeven schriftelijk stuk waarin de overeenkomst van verzekering is vastgelegd. Op grond van het bepaalde in art. 7:932 lid 1 van het Burgerlijk Wetboek moet de polis zo spoedig mogelijk worden afgegeven. De polis bestaat doorgaans uit een polisblad met bijlagen die de toepasselijke algemene voorwaarden, bijzondere voorwaarden en/of speciale clausules bevatten.~ Zie ook: Bewijs van de Beurspolis, Toonderpolis.
Pollutieclausule: Komt voor bij de binnenvaartcascoverzekering; zogenaamde verplichte clausule met de strekking om uitdrukkelijk uit te sluiten schadevergoeding wegens verontreiniging van eigendommen van derden (anders dan een aangevaren �nder schip en lading) door eigen lading (gelost of geladen wordende, dan wel aan boord). In Engeland stelde de Association of British Insurers een pollution-clause op voor algemeen gebruik. Deze luidt: This policy excludes all liability in respect of pollution or contamination other than caused by a sudden (identifiable) unintended and unexpected incident which takes place in its entirety at a specific time and place during the period of insurance.~ Zie ook: Milieuverontreiniging.
Pollution hazardclause: In zeecascopolissen voorkomende clausule, die in zwang is gekomen nadat de olietanker Torrey Canyon na stranding en na het staken van bergingspogingen in opdracht van de Engelse regering werd gebombardeerd ter vermijding van verdere olieverontreiniging van de kust. Dit bombarderen is geen peril of the seas en is evenmin een ander met name in de polis genoemde gedekt gevaar. De clausule houdt in dat als na een gedekte schadeoorzaak een regering maatregelen treft ter voorkoming of vermindering van een verontreinigingsgevaar (pollution hazard), de hierdoor aan het schip veroorzaakte schade onder de verzekering is gedekt.
Port delay clause: Clausule die verzekeraars somtijds op polissen van goederentransportverzekering verlangen, teneinde zich zo goed mogelijk tegen de gevolgen van ernstige havencongesties te beschermen. Eindigt het risico van de verzekeraar volgens de gebruikelijke clausules bij aankomst van de zaken in pakhuis van ontvangers dan wel, indien dit eerder is, bij afloop van zestig dagen na lossing van de zaken uit het zeeschip, volgens de port delay clause eindigt het risico - zo de zaken niet eerder zijn gelost - bij afloop van zestig dagen na aankomst van het zeeschip in de haven waar de verzekerde zaken moeten worden gelost: deze termijn kan tegen alsdan overeen te komen premie worden verlengd. Van belang is hierbij dat de clausule bepaalt dat het schip wordt geacht in de lossingshaven te zijn aangekomen op het ogenblik waarop het het anker heeft laten vallen, heeft afgemeerd of op andere wijze heeft vastgemaakt binnen het rechtsgebied van de havenautoriteit van die haven resp. indien daar geen ligplaats beschikbaar is: op het ogenblik waarop het schip in afwachting van een losplaats voor de eerste maal het anker laat vallen, afmeert of op andere wijze vastmaakt in of nabij de haven waar gelost moet worden. Een soortgelijke definitie van het begrip aankomst is opgenomen in de molestclausules voor goederentransportverzekering.~ Zie ook: Huis-tot-huisclausule.
Portefeuille: Het begrip portefeuille heeft binnen de verzekeringsbranche verschillende betekenissen:1. alle verzekeringen die een consument, vrije beroepsbeoefenaar, instelling of onderneming heeft afgesloten;2. alle verzekeringen die via het intermediair van een bepaalde bemiddelaar lopen;3. alle overeenkomsten van verzekering, die een gevolmachtigd agent op naam en voor rekening van verzekeraars heeft gesloten;4. alle overeenkomsten van verzekering, die een verzekeraar heeft gesloten.~ Zie ook: Bemiddelaar, Consument, Gevolmachtigd agent, Intermediair, Overdracht van een levensverzekeringsportefeuille, Overdracht van een schadeverzekeringsportefeuillle, Overdracht van een verzekeringsportefeuille.
Portefeuillepremie: Een in proportionele herverzekeringscontracten gebruikt begrip: de cedent en de herverzekeraar leggen contractueel vast dat een vooraf bepaald deel van het premie-inkomen kan worden aangewend voor de eventuele uitloopverplichtingen voor de herverzekeraar. Deze verplichtingen kunnen ontstaan, indien een herverzekeraar aan het einde van de contractsduur besluit zijn aandeel niet te verlengen, terwijl er nog lopende polissen onder het herverzekeringscontract zijn gedekt. In een dergelijk geval kan een herverzekeraar zijn verplichtingen afkopen door inhouding van de genoemde portefeuillepremie door de cedent. Een alternatief is dat de herverzekeraar aansprakelijk blijft voor eventuele schaden op lopende polissen die gemeld worden na afloop van de contractsduur van het herverzekeringscontract en daarvoor de portefeuillepremie zelf aanwendt.
Portefeuillerecht: Zie: Contractuele aansprakelijkheid.
Postzegelclausule: Bij inboedelverzekering voorkomende clausule op grond waarvan een postzegelverzameling alleen is gedekt voor zover deze aanwezig is op het risicoadres en wel tot maximaal 60% van de offici�le cataloguswaarde, zoals vastgesteld door Yvert en Tellier of de Nederlandse Vereniging van Postzegelhandelaren. Diefstal en vermissing van de postzegelverzameling is gedekt na inbraak waarbij alleen diefstal van albums of de gehele verzameling onder de dekking valt.
PPI: Policy proof of interest
Preciosaverzekering: Zie: Kostbaarhedenverzekering.
Preferred provider polis: Een zorgverzekering waarbij in de polis is vastgelegd dat de zorgverzekeraar alleen de zorg vergoedt van het ziekenhuis of de specialist die door de verzekeraar zijn aangemerkt als aanbieders die zijn voorkeur genieten.~ Zie ook: Naturapolis.
Premie, Kortetermijn-: Zie: Kortetermijnschaal.
Premie, Verdiende -: Zie: Verdiende premie.
Premie: Tegenprestatie van de verzekeringnemer voor het door de verzekeraar te lopen risico. Als premie wordt niet alleen aangemerkt de door verzekeraars in rekening te brengen vaste premie, maar ook de door bij onderlinge waarborgmaatschappijen gebruikeleijke variabele omslag of naheffing. De premie moet normaliter bij vooruitbetaling worden voldaan bij de aanvang van de verzekering respectievelijk bij de aanvang van iedere premietermijn. De premie voor een schadeverzekering is een zogenaamde brengschuld: zij moet, zodra zij verschuldigd is, door de verzekeringnemer ten kantore van de verzekeraar worden betaald. Bij levensverzekering is sprake van een haalschuld, hier bestaat ook geen wettelijke verplichting tot premiebetaling. De verzekeraar boekt de premie geheel in het jaar waarin zij verschuldigd wordt, ook al heeft zij betrekking op een periode welke over het boekjaar heenreikt. In verband hiermee onderscheidt men de geboekte premie en de verdiende premie. Onder geboekte premie verstaat men de in een bepaald boekjaar als te ontvangen geboekte premie, enerzijds verminderd met de premiereserve per ultimo boekjaar, anderzijds vermeerderd met de premiereserve per ultimo voorgaand boekjaar.~ Zie ook: Koopsom, Premiereserve.
Premiebetaling levensverzekering: Voor een levensverzekering is de verzekeringnemer niet verplicht de verschuldigde premie te betalen. Deze verzekeringsvorm is dan ook een zogenaamde eenzijdige overeenkomst. Dit betekent dat in geval van in gebreke blijven van premiebetaling door de verzekeringnemer de polis van rechtswege wordt be�indigd, premievrij gemaakt of automatisch voortgezet, waarbij de verschuldigde premies worden onttrokken aan de aanwezige premiereserve.~ Zie ook: Automatische voortzetting.
Premiebetaling: Volgens de Nederlandse wet is een verzekeringnemer verplicht de premie, ook zonder aanmaning daartoe, op de vervaldag ten huize van de verzekeraar te betalen - zie: art. 6:115 e.v. van het Burgerlijk Wetboek. De premieschuld is een zogenaamde brengschuld. Maatschappijpolissen bevatten meestal een nadere uitwerking van dit beginsel. Meestal krijgt de verzekeringnemer dertig dagen de tijd om de verschuldigde premie te voldoen. Is dan na dertig dagen de premie nog niet voldaan, dan dreigt opschorting van de dekking. Die opschorting vervalt weer de dag nadat de premie door de verzekeraar is ontvangen en geaccepteerd. Beurspolissen bevatten een hiervan afwijkende regeling. ~ Zie ook: Kwijtingsclausule, Retentierecht, Schorsing van de verzekering.
Premiecalculatie: Zie: Risicobeoordelingsmodel.
Premiedepot: Som gelds, door een verzekeringsnemer bij een levensverzekeraar gestort, teneinde daaruit, telkens op de vervaldag, de periodieke premies te voldoen. De verzekeraar vergoedt interest over het depot. Bij overlijden van de verzekerde vervalt een eventueel restant aan de rechthebbende(n).
Premiedifferentiatie en marktwerking bij arbeidsongeschiktheidsregelingen, Wet -: Deze wet houdt de verplichting in om het loon van alle werknemers gedurende de eerste vijf jaren WAO. Als gevolg van de invoering van de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen pr 1 januari 2006 ontvalt het bestaansrecht aan deze wet.
Premiegrens: Sociale wetten kennen veelal een grens voor het loon of inkomen waarboven geen premie meer is verschuldigd. Dit komt mede omdat ook de uitkering aan een bovengrens is gehouden. ~ Zie ook: Loongrens.
Premieherzieningsclausule: Zie: Aanpassingsclausule.
Premier feu: In Frankrijk en Belgi� gebruikte term voor brandverzekering op premier-risquebasis.~ Zie ook: Premier-risqueverzekering.
Premierestitutie (premierestorno): Terugbetaling van onverdiende premie door de verzekeraar aan de verzekeringnemer. Bij de arbeidsongeschiktheidsverzekering bestaat een recht op premierestitutie zodra en zolang de verzekerde een uitkering ontvangt krachtens de zogenaamde B-rubriek (n� het eerste jaarsrisico). Deze restitutie wordt verleend naar evenredigheid van het uitkeringspercentage en met dien verstande dat de premieverrekening achteraf plaatsvindt op de hoofdpremievervaldatum.~ Zie ook: Pro-ratarestitutieclausule.
Premier-risqueverzekering: Verzekering waarbij de verzekeraar op zich neemt schade tot maximaal de verzekerde som ten volle te vergoeden, ook al overtreft de waarde van het verzekerde de verzekerde som. Premier-risqueverzekering vormt een uitzondering op het beginsel van onderverzekering, behalve als tevens de volle waarde van het verzekerde wordt vermeld (� x,- als premier risque van � y,- volle waarde). In het algemeen moet de bedoeling van premier risque uitdrukkelijk in de polis zijn neergelegd. Bij sommige verzekeringsvormen volgt het premier-risquekarakter echter uit de aard van de verzekering. Dat is bijvoorbeeld het geval bij verzekeringen die dekking geven tegen het ontstaan van een schuld of het moeten doen van een uitgaaf waarvan de grootte vooraf niet te bepalen is, zoals aansprakelijkheidsverzekeringen en fraude- en berovingsverzekeringen.~ Zie ook: (80%) co-insurance clause en Onderverzekering, Second risque-verzekering.
Premieverbetering: Premieverhoging.
Premievervaldatum: Datum waarop de premie (jaar-, kwartaal- of maandpremie) verschuldigd wordt.
Premievrije waarde: Term in gebruik bij levensverzekeringen. Men verstaat daaronder de waarde van een verzekering bij premievrijmaking, d.w.z. wanneer de verzekeringnemer op een moment waarop nog niet alle premies zijn betaald, de verdere premiebetaling wil stoppen met handhaving van de verzekering. De grootte van de dan verzekerde som wordt veelal gebaseerd op de afkoopwaarde van de verzekering ten tijde van de omzetting in een premievrije verzekering; de verzekeraar gebruikt deze afkoopwaarde als koopsom voor de na de omzetting te verzekeren uitkering. De berekening van de premievrije waarde kan ook geschieden door het verzekerde bedrag te verminderen met het bedrag dat zou kunnen worden verzekerd voor de in de toekomst niet meer te betalen premies.~ Zie ook: Afkoopwaarde, Premievrijmaking.
Premievrijmaking: Afkoop van een lopende levensverzekering, waaronder de verplichting tot premiebetaling nog niet ge�indigd was, met gelijktijdige aanwending van de afkoopwaarde als koopsom voor een verzekering van dezelfde inhoud, maar tot een lager verzekerd bedrag. Het recht van premievrijmaking is een van de beschikkingsrechten van de verzekeringnemer.~ Zie ook: Beschikkingsrecht, Premievrije waarde.
Premievrijstelling bij invaliditeit: Een bij levensverzekeringen gebruikelijke aanvullende dekking. Als de verzekeringnemer geheel of gedeeltelijk arbeidsongeschikt raakt, behoeft hij voor de betreffende levensverzekering geen premie meer te betalen respectievelijk wordt deze verlaagd. Komt ook voor bij pensioenregelingen: als een deelnemer geheel of gedeeltelijk arbeidsongeschikt raakt, behoeft deze deelnemer geen of slechts een deel van de reglementaire pensioenpremie te betalen, terwijl de opbouw van het pensioen toch volledig door gaat.
Prepensioen: Prepensioen is een regeling of voorziening die de werknemer de mogelijkheid biedt om eerder met pensioen te gaan. Vanaf 1 januari 2006 moeten pensioenregelingen zijn aangepast aan de fiscale kaders zoals deze gelden na de invoering van de Wet aanpassing fiscale behandeling VUT/prepensioen en introductie levensloopregeling (Wet VPL). Het uitgangspunt van deze wet is dat een werknemer op 65-jarige leeftijd stopt met werken. Hij mag wel eerder met pensioen gaan, maar het pensioen moet dan actuarieel worden herrekend. Dat betekent dat het pensioen wordt verdeeld over een groter aantal jaren, waardoor de werknemer lagere pensioenuitkeringen krijgt. Voor werknemers die op 31 december 2004 55 jaar of ouder waren, maakte de wet een uitzondering: zij mogen gebruikmaken van de voor hen geldende prepensioenregeling.
Preventieve maatregelen: Van overheidswege en/of door verzekerden en/of derden getroffen maatregelen om het onmiddellijk dreigend gevaar van terrorisme en/of kwaadwillige besmetting af te wenden of - indien dit gevaar zich heeft verwezenlijkt - de gevolgen daarvan te beperken.
Prima-polis: In de transportverzekeringssector wordt de oorspronkelijke verzekering prima-polis of primaire polis genoemd, wanneer er naast deze verzekering nog aanvullende verzekeringen bestaan zoals een meerdere-waardeverzekering of een verzekering met uitgebreidere condities dan die van de oorspronkelijke verzekering.~ Zie ook: Meerdere-waardeverzekering, Verschil-in-conditiesverzekering.
Primary (insurance) clause: Clausule waarin de verzekeraar tegenover de verzekerde afstand doet van ieder beroep op het bestaan van een andere verzekering welke hetzelfde belang dekt tegen hetzelfde gevaar als de door hem gesloten verzekering. Het praktisch effect van de clausule is dat de verzekering waarin zij is opgenomen in de eerste plaats tot vergoeding van de door haar gedekte schade kan worden aangesproken. Soms behoudt de verzekeraar zich het recht voor na betaling zijnerzijds (een deel van) de schade op de andere verzekeraar(s) te verhalen.
Priority (prioriteit): Andere benaming voor retention (retentie of eigen behoud) c.q. attachment point of excess point.~ Zie ook: Eigen behoud, Excess point.
Privaatrecht: Het recht kan worden verdeeld in privaatrecht, ook wel burgerlijk recht of civiel recht genoemd, en publiekrecht. Het privaatrecht kan worden onderscheiden in materieel recht en formeel recht. Het materi�le privaatrecht stelt regels ten aanzien van de verhoudingen tussen burgers onderling en tussen burgers en goederen. Het formele privaatrecht geeft regels met betrekking tot de handhaving van het materi�le privaatrecht: het is procesrecht. Kenmerkend voor het privaatrecht is dat het initiatief geheel bij de betrokken burgers ligt.~ Zie ook: Publiekrecht.
Probable maximum loss: Vooral in de brandverzekering gangbare uitdrukking, waaronder men verstaat de grootste schade die door ��n en dezelfde ramp kan ontstaan, wanneer als gevolg van uitzonderlijke omstandigheden een aantal ongunstige factoren zich terzelfder tijd zouden voordoen. Daarbij wordt ervan uitgegaan dat de meest primaire brandpreventieve voorziening faalt, maar dat de andere wel functioneren. Het probable maximum loss speelt vooral een rol bij de verzekering van grotere industri�le etablissementen, omdat de verzekeraar zich bij het bepalen van zijn participatie veelal zal laten leiden door de grootte daarvan. In toenemende mate wordt in plaats van probable maximum loss gesproken over estimated maximum loss. ~ Zie ook: Estimated maximum loss, Grootste schade, Maximum foreseeable loss, Survey department.
Proceskosten: In het algemeen begrijpt men in het verzekeringsbedrijf onder proceskosten niet slechts de kosten van het proces zelf, maar tevens de kosten van rechtsbijstand, zowel v��r als tijdens de loop van het proces. Vormen het belangrijkste deel van het verzekerd belang in de rechtsbijstandverzekering. Bij aansprakelijkheidsverzekeringen neemt de verzekeraar deze kosten normaliter voor zijn rekening, mits het verweer tegen een door een derde tegen de verzekerde gerichte aanspraak op advies of met goedvinden van de verzekeraar wordt gevoerd.
Procuratie: De door een daartoe bevoegd persoon of lichaam verleende bevoegdheid om een bedrijf of instelling te vertegenwoordigen.
Product extortion(-verzekering): Verzekeringsvorm voor het geval een onderneming wordt bedreigd met afpersing van een losgeld om te voorkomen dat dreigementen worden uitgevoerd dat haar producten worden verontreinigd of ongeschikt worden gemaakt voor consumptie dan wel geruchten dienaangaande worden verspreid. Dat losgeld wordt verzekerd.
Product recall(-verzekering): Verzekering voor kosten die worden gemaakt in verband met het terugroepen van producten, indien vaststaat dat het gebruik of de consumptie heeft geresulteerd (of zou kunnen resulteren) in letsel, ziekte of dood van mens of dier.~ Zie ook: Reputatieverzekering.
Product tamper(-verzekering): Verzekeringsvorm die dekking biedt voor de kosten van terugroeping van producten (product recall), vervoer, onderzoek en vernietiging van producten zo er sprake is van kwaadwillige productverandering of bedreiging daarmee. Tevens is dekking mogelijk voor gederfde nettowinst en de kosten van herstel van de oorspronkelijke marktpositie.~ Zie ook: Reputatieverzekering.
Productaansprakelijkheidsverzekering: Verzekering van de aansprakelijkheid van de verzekerde wegens personen- en/of zaakschade aan derden toegebracht door zaken die de verzekerde heeft geleverd, dan wel na constructie, bewerking of behandeling heeft opgeleverd. Productaansprakelijkheid kan wettelijke aansprakelijkheid zijn, maar zal in vele gevallen contractuele aansprakelijkheid opleveren. Een volledige verzekeringsdekking zal dus zowel de wettelijke als de contractuele aansprakelijkheid van de verzekerde moeten omvatten. In de consumentensfeer gaat het productaansprakelijkheidsrecht uit van een risicoaansprakelijkheid, zie hiervoor de artt. 6:185-193 van het Burgerlijk Wetboek. Geschiedt meeverzekering van productaansprakelijkheid in het kader van een algemene aansprakelijkheidsverzekering, dan gelden hiervoor doorgaans aparte condities, die onder meer een maximumbedrag, niet slechts per geval maar ook per verzekeringsjaar - de zogenaamde aggregate limit, bijvoorbeeld per jaar maximaal tweemaal het bedrag per geval - vaststellen. Voor de kosten van herstel of vervanging van de geleverde of opgeleverde zaken zelf en voor schade door het niet kunnen gebruiken van de geleverde zaken wordt geen vergoeding verleend.~ Zie ook: Completed operations liability insurance, Product extortion, Product recall, Product tamper, Reputatieverzekering.
Productiepolis: Benaming voor een bedrijfsschadeverzekering, waarin als maatstaf voor de vaststelling van de omvang van de bedrijfsschade de productie van het bedrijf wordt genomen: men vergelijkt de na het intreden van de stagnatie gemaakte productie met de productie die gemaakt zou zijn indien geen bedrijfsstagnatie was ingetreden; de bedrijfsschade is dan het bedrag dat gevonden wordt door het percentage dat het verzekerde belang op jaarbasis van de jaarproductie uitmaakt, te slaan over de productievermindering.~ Zie ook: Bedrijfsschadeverzekering, Keuzeclausule.
Products liability insurance: Zie: Productaansprakelijkheidsverzekering.
Professionele herverzekeraar (professional reinsurer): Een term ter aanduiding van een onderneming die als hoofdactiviteit uitoefening van het herverzekeringsbedrijf en daaraan verwante diensten heeft. Dit ter onderscheidng van verzekeringsondernemingen, die ter aanvulling op hun primaire activiteiten in de directe verzekeringsmarkt ook herverzekeringen accepteren.
Profit commission: Zie: Winstcommissie.
Prolongatie: Verlenging van een verzekering, veelal door middel van stilzwijgende continuatie- of doorlopende clausule.
Prolongatiedatum: Datum waarop de verzekering (stilzwijgend) voor een gelijke termijn wordt verlengd.
Proportionele herverzekering (proportional reinsurance): Andere benaming voor pro rata reinsurance.~ Zie ook: Pro rata reinsurance.
Pro-ratapremie: Premie evenredig verschuldigd over een deeltijdvak (pro rata temporis).
Pro-ratarestitutieclausule: Clausule die bepaalt dat bij tussentijdse be�indiging van de verzekering of bij tussentijdse verlaging van de verzekerde som een gedeelte van de betaalde premie, en wel evenredig aan de niet verstreken termijn (pro rata temporis), zal worden terugbetaald. Soms bepaalt de polis dat uitsluitend pro rata restitutie zal worden gegeven over niet verstreken gehele maanden of met toepassing van de zogenaamde kortetermijnschaal. Soms onder een aftrek voor administratieve kosten, bijvoorbeeld 25% of een bedrag in euro's.
Protection and indemnity association: Onderlinge verzekeringsmaatschappij van reders, redersclub.
Provenu: Opbrengst. Een binnen de verzekeringsbranche gebruikte term voor zowel het bedrag dat beschadigde, door verzekeraars volledig vergoede, zaken bij verkoop opbrengen als voor de vergoeding die in verband met de schade verkregen is van derden (bijvoorbeeld van de vervoerders of anderen die voor het ontstaan van de schade aansprakelijk waren).
Provisie: Een in art. 1 sub r van het Besluit financi�le dienstverlening gedefinieerd begrip: beloning of vergoeding, in welke vorm dan ook, voor het bemiddelen of adviseren ter zake van een financieel product. Deze beloning wordt courtage genoemd als de tussenpersoon makelaar is. De provisie komt ten laste van de verzekeraar. Bij schadeverzekeringen onderscheidt men afsluitprovisie (de beloning voor het tot stand brengen van de verzekering en het incasseren van de eerste premietermijn) en de verlengings-, continuatie- of prolongatieprovisie (de beloning bij het prolongeren van de post en het incasso van de volgende premietermijnen). Bij levensverzekeringen vormen afsluitprovisies de belangrijkste inkomstenbron voor verzekeringstussenpersonen, doorlopende provisie is daar nog geen gemeengoed. Overheidsingrijpen leidt ertoe dat voor complexe producten wettelijke maximumverhouding tussen afsluitprovisie en doorlopende provisie van 50%- 50% komt te gelden. Dit houdt in dat de afsluitprovisie nimmer meer zal kunnen bedragen dan de som van de doorlopende provisies. ~ Zie ook: Complex product, Courtage, Retourprovisie, Schaderegelingscourtage, Tekencommissie.
Prudentieel toezicht: Het prudentieel toezicht is gericht op het waarborgen van een stabiel financieel stelsel door de naleving te bevorderen van de regels met betrekking tot de soliditeit van de afzonderlijke financi�le ondernemingen. Dit toezicht wordt uitgeoefend door De Nederlandsche Bank. Voor schade- en levensverzekeraars zijn deze regels vastgelegd in de Wet toezicht verzekeringsbedrijf 1993 en voor natura-uitvaartverzekeraars in de Wet toezicht natura-uitvaartverzekeringsbedrijf. Op verzekeringstussenpersonen en gevolmachtigd is het prudentieel toezicht niet van toepassing. De Regeling uitbesteding verzekeraars verplicht verzekeraars tot het sluiten van een overeenkomst met hun gevolmachtigd agenten, waarin laatstgenoemden onder meer verklaren aanwijzingen van De Nederlandsche Bank te zullen opvolgen.~ Zie ook: Gedragstoezicht, Gevolmachtigd agent, Regeling uitbesteding verzekeraars, Uitbesteding.
Pseudo-portefeuillerecht: De gevolmachtigd agent heeft, anders dan een verzekeringstussenpersoon, geen portefeuillerecht. In de met zijn volmachtgever gesloten samenwerkingsovereenkomst kan hij hebben bedongen dat bij herroeping van de hem verleende volmacht de op naam en voor rekening van de betreffende verzekeraar gesloten verzekeringen die deel uitmaken van zijn volmachtportefeuille mag oversluiten. Deze contractueel bedongen oversluitingsmogelijkheid wordt wel pseudo-portefeuillerecht genoemd.~ Zie ook Portefeuillerecht, Samenwerkingsovereenkomst.
Psw: Pensioen- en spaarfondsenwet
Publiekrecht: Het recht kan worden verdeeld in publiekrecht en privaatrecht. Het publiekrecht geeft regels ten aanzien van de verhouding tussen de overheid en de burger, terwijl het civiel recht betrekking heeft op de regels tussen burgers onderling. Het publiekrecht valt uiteen in het staatsrecht, het bestuursrecht en het strafrecht.~ Zie ook: Privaatrecht
Punitive damages: In de Verenigde Staten komt het voor dat een schadeveroorzaker niet alleen schadevergoeding aan een derde moet uitkeren, maar op grond van een vonnis daarenboven nog een groot bedrag als een soort civielrechtelijke boete moet uitbetalen. Hiertoe horen soms ook zogenaamde exemplary damages (bij wijze van voorbeeldstelling). Dit is dan ook een van de redenen dat in Amerika de premies voor bijvoorbeeld aansprakelijkheidsverzekering zeer hoog kunnen oplopen en Nederlandse verzekeraars aflkerig zijn van het verlenen van een USA-dekking, met name voor wat betreft productaansprakelijkheid. Zo zij al bereid zijn USA-dekking te verlenen, geldt een uitsluiting voor punitive damages en exemplary damages.

QS: Quota share~ Zie ook: Quota share treaty.
Quota share treaty (quotencontract): Een vorm van pro rata reinsurance waarbij de herverzekeraar een overeengekomen percentage accepteert van elk risico dat herverzekerd wordt (uiteraard onder toepassing van de condities van het betreffende contract) en overeenkomstig met de cedent deelt in alle premies en schaden. Quota-shareherverzekering wordt meestal toegepast op basis van het netto eigen behoud van de cedent (d.w.z. na aftrek van alle andere vormen van herverzekering, behalve eventuele catastrophe excess of loss-dekkingen). Een quota-shareherverzekeraar kan in voorkomende gevallen gevraagd worden op brutobasis te accepteren, onder aftrek van een evenredig deel van de premie van een overkoepelend herverzekeringscontract - common account protection, hetgeen meestal direct wordt ingekocht door de cedent voor diens aandeel en de aandelen van de quota-shareherverzekeraars.~ Zie ook: Cedent, Pro rata reinsurance

Raad van financiële toezichthouders: De Raad van Financi�le Toezichthouders is ge�nstalleerd per 1 augustus 1999. Deze raad bestaat thans uit afvaardigingen van de besturen van De Nederlandsche Bank N.V. en de Autoriteit Financi�le Markten. Doel van de Raad van Financi�le Toezichthouders is de co�rdinatie van het beleid en de regelgeving op sectoroverschijdende terreinen van het financi�le toezicht.
Raad van Toezicht Verzekeringen: In de Engelse markt gangbare uitsluitingsclausule voor stralingsgevaar van radioactieve stoffen, wapens of installaties.~ Zie ook: Atoomkernreactieclausule.
Radiumverzekering: Verzekering van radiumpreparaten, die artsen voor in- en uitwendige behandeling van pati�nten gebruiken. Het betreft hier voorwerpen die bij een zeer klein volume een grote waarde vertegenwoordigen. Doorgaans wordt dekking verlangd op all-riskscondities, zowel tijdens vervoer als tijdens verblijf en gebruik. De markt voor dit soort verzekeringen is zeer beperkt.
Rafactiemethode: Een bij goederentransportverzekering gebruikelijke wijze van schadeberekening, indien de verzekerde zaken in beschadigde toestand ter plaatse van bestemming aankomen. De waarde van de zaken in gezonde staat wordt vergeleken met hun waarde in beschadigde staat, beide ter plaatse van bestemming. Het verschil wordt uitgedrukt in een percentage van de waarde in gezonde staat; dit percentage wordt vervolgens geslagen over de verzekerde som en het aldus gevonden bedrag, verhoogd met de kosten van schadevaststelling en eventuele andere kosten, maakt de door verzekeraars te betalen schadevergoeding uit. De rafactiemethode heeft ten doel de invloed van prijsfluctuaties e.d. op de door verzekeraars te verlenen vergoeding uit te schakelen. Van rafactie in de vorm van een korting of allowance for depreciation is ook wel sprake als een expert een schade uitdrukt in een percentage, bijvoorbeeld 25 nat gevlekte zakken suiker, rafactie 6%. Dat houdt dan in dat de schade in feite 11/2 zak suiker bedraagt.
RAIA: Registeradviseur in assuranti�n
Rampenscenario: Het Verbond van Verzekeraars heeft een rampenscenario ontwikkeld teneinde bij een ramp slagvaardig en geco�rdineerd optreden van verzekeraars mogelijk te maken. Een Calamiteiten Informatie Centrum wordt samengesteld zodra er sprake is van een echte ramp. Dat neemt dan besluiten, niet alleen op verzekeringstechnisch gebied, maar ook op beleidsmatig terrein.
Ramponage: Vernieling, beschadiging. Term, voornamelijk bij de goederentransportverzekering gebruikt om aan te duiden dat de verpakking van een collo gebroken of gescheurd is, waardoor de zaken geheel of ten dele uit het collo worden vermist.
Rapport van schatting: Rapport, waarin de door de verzekeraar en de verzekerde benoemde schatters hun begroting van de schade hebben neergelegd. Slechts omtrent de grootte van de schade heeft het rapport bindende kracht tussen partijen. De vraag of de schade al dan niet door de gesloten verzekering wordt gedekt en of het vastgestelde schadebedrag ten volle ten laste van de verzekeraar komt, moet aan de hand van de polis door verzekerde, makelaar en verzekeraar tot oplossing worden gebracht; komen zij niet tot overeenstemming, dan zal de rechter over deze punten een uitspraak moeten doen. In het rapport wordt soms tussen de expert (schatter) als representant van de verzekeraar en de verzekerde een clausulering opgenomen dat de vaststelling van de omvang van de schade geschiedt onder het uitdrukkelijk voorbehoud dat de verzekerde geen vergoeding zal ontvangen waardoor hij in een duidelijk voordeliger positie zal geraken dan v��r het schadevoorval het geval was.~ Zie ook: Akte van taxatie, Taxatie, Taxatierapport, Vaststellingsovereenkomst.
RDC: running down clause
RDW: Rijksdienst voor het wegverkeer
Reasonable despatch clause: Bepaling voorkomende in Engelse goederentransportclausules. Deze houdt in dat verzekerde verplicht is mee te werken aan een gebruikelijk en redelijk snel vervoerproces zonder nodeloze vertraging. Ingrijpen daarin naar eigen willekeur zoals door tijdelijke opslag zonder strikte vervoersnoodzaak doet de dekking in gevaar komen.~ Zie ook: Transitclause
Reassuradeur: Zie: Herverzekeraar.
Reassurantie: Zie: Herverzekering.
REB: Regeling voor de Erkenning van Elektrotechnische Beveiligingsinstallateurs
Rebellion: Opstand, oproer van grotere omvang dan insurrection, begrip uit de Engelse molestclausule.~ Zie ook: Free of capture and seizure.
Recall, -kosten: Zie: Product recall.
Recetteverzekering: Verzekering tegen geldelijk verlies als gevolg van derving van ontvangsten voor een bepaald evenement (tentoonstelling, schouwspel o.i.d.) door bijzondere in de polis omschreven omstandigheden zoals het overlijden van een lid van de regering, weersomstandigheden e.d.~ Zie ook: Regenverzekering.
Rechtsbijstandverzekering: Overeenkomst waarbij de verzekeraar zich tegen genot van premie, verbindt de verzekerde, indien zich een in de polis genoemde gebeurtenis heeft voorgedaan (bijvoorbeeld indien schade is geleden, een geschil is ontstaan of tegen de verzekerde een strafvervolging wordt ingesteld) juridische en eventueel andere deskundige bijstand te verlenen alsmede eventuele te zijnen laste komende proceskosten te vergoeden, hetzij bij het verhaal van door de verzekerde geleden materi�le of personenschade (zogenaamde actieve rechtsbijstand), hetzij bij het voeren van verweer of advisering in een tegen de verzekerde aangespannen strafzaak of schadevergoedingsprocedure (zogenaamde passieve rechtsbijstand). De verzekerde kan slechts aanspraak op rechtsbijstand doen gelden indien de door hem in te stellen vordering of het door hem te voeren verweer redelijke kans van slagen heeft; de polis bepaalt wie hieromtrent een uitspraak moet doen indien verzekerde en verzekeraar op dit punt van mening verschillen. De polis geeft aan voor welke rechtsgebieden er dekking wordt verleend.
Rechtshandeling: Handeling met beoogd rechtsgevolg.~ Zie ook: Feitelijke handeling.
Rechtstreeks vorderingsrecht: Bij een aansprakelijkheidsschade zal de schadelijdende partij gewoonlijk de veroorzaker van de schade c.q. de aansprakelijke persoon moeten aanspreken, die dan op zijn beurt een beroep kan doen op zijn aansprakelijkheidsverzekeraar. Men spreekt van een action directe ofwel rechtstreeks vorderingsrecht van de gelaedeerde op die verzekeraar.~ Zie ook: Directe actie, Jagersverzekering, WAM-verzekering.
Reciprociteit: Wederkerigheid. In de verzekeringsbranche wordt dit begrip in het bijzonder bij de herverzekering gebruikt en wel als men de onderlinge uitwisseling van herverzekeringscontracten tussen verzekeraars en/of herverzekeraars bedoelt.
Recours des voisins: Het verhaalsrecht dat de medebewoners van een pand en de eigenaars en gebruikers van naburige - niet noodzakelijkerwijs: belendende - panden in Belgi� en Frankrijk voor aan hun bezit veroorzaakte brandschade kunnen uitoefenen op de eigenaar of gebruiker, die schuld aan het ontstaan van brand in het bij hem in gebruik zijnde pand had. Degene die het verhaalsrecht uitoefent, heeft de bewijslast van schuld van de aangesprokene. In Belgi� en Frankrijk wordt dit verhaal door de verzekeraars uitgeoefend, hoewel het leveren van bewijs doorgaans moeilijk is. De met het recours des voisins samenhangende aansprakelijkheid wordt meestal voor de eigenaar of gebruiker van een pand meegedekt onder de door deze gesloten brandverzekering.
Rectificatiebepaling: Komt voor in brandpolissen en beoogt om in geval van vaste taxatie dan wel partijentaxatie bij het vaststellen van de schadeuitkering de verzekerde te behoeden voor een te lage uitkering c.q. de verzekeraar voor een te hoge uitkering. Schade is in beginsel het verschil tussen de waarde voor en na de ramp. Is de taxatiesom hoger dan de werkelijke waarde voor de ramp, dan zou de verzekeraar te veel uitkeren; is de taxatie lager dan de werkelijke waarde v��r de ramp, dan zou verzekerde te weinig uitgekeerd krijgen. Daarom zegt de polis dat voor het bepalen van de waarde n� de ramp rekening zal worden gehouden met die voortaxatie: die waarde n� de ramp zal in verhouding worden verhoogd c.q. verlaagd (gerectificeerd). Ook in andere branches komt men een soortgelijke bepaling wel tegen.
Red clause: Andere benaming (ontleend aan de kleur waarin de tekst wordt gedrukt) voor de important clause.
Rederijbelangenverzekering (bij aanbouw schip): Een verzekering tot dekking van mogelijk hogere kosten voor verdere bouw dan voorzien, verlies van bedrijfswinst door te late oplevering, extra renteverlies op de reeds gestorte delen van de bouwsom en vertraagde oplevering als gevolg van een gedekt gevaar.
Reflexwerking: De reflexwerking houdt in, dat degene op wie een risicoaansprakelijkheid rust, in de spiegelbeeldige situatie waarin hij zelf schade lijdt, deze bijzondere hoedanigheid per definitie tegen zich moet laten gelden in de vorm van een extra percentage eigen schuld. In de jurisprudentie gaat het met name om de reflexwerking van art. 185 van de Wegenverkeerswet, indien een voetganger of fietser schade veroorzaakt aan een motorrijtuig.~ Zie ook: Overmacht.
Regelend recht: Zie: Aanvullend recht.
Regeling uitbesteding verzekeraars: Zie: Uitbesteding.
Regen, sneeuw of smeltwater: Gevaar waartegen veelal in zogenaamde combinatiepolissen of uitgebreide gevarenverzekeringen dekking wordt verleend. Aanvankelijk was de dekking slechts van beperkte omvang, thans wordt dekking verleend tegen alle schade door regen, sneeuw, hagel of smeltwater dat onvoorzien het gebouw is binnengedrongen, mits niet door openstaande ramen, deuren of luiken; uitgesloten is schade door vochtdoorlating van muren, andere constructiefouten of slecht onderhoud van het gebouw, door overstroming en door grondwater, dit laatste tenzij het is binnengedrongen via afvoerleidingen en daarop aangesloten installaties en toestellen. Kosten van reparatie van daken, dakgoten en regenafvoerpijpen vallen niet onder de verzekering.~ Zie ook: Combinatiepolis, Overstroming, Uitgebreide gevarenverzekering, Waterschadeverzekering.
Regenverzekering: Verzekering krachtens welke de verzekeraar een overeengekomen som of een percentage daarvan uitkeert, indien op de in de polis vermelde datum/data op de in de polis genoemde plaats binnen de overeengekomen uren een neerslag wordt gemeten, die het in de polis genoemde aantal mm overschrijdt. Doorgaans moet een overeenkomst van regenverzekering ten minste tien dagen v��r de datum waarop de dekking van kracht moet zijn, worden gesloten. De premie wordt berekend aan de hand van een tarief dat is gebaseerd op neerslagstatistieken. In Nederland wordt de uitkeringsplicht onder de polis afhankelijk gesteld van de regenmetingen van het Koninklijk Nederland Meteorologisch Instituut te De Bilt of speciaal daartoe aangestelde waarnemers.~ Zie ook: Evenementenverzekering, Recetteverzekering, Zonneschijnpolis.
Regiokorting: Door autoverzekeraars toegepaste premiekorting voor motorrijtuigverzekeringen van verzekerden die in een bepaalde postcoderegio wonen.
Regio-opslag: Door brandverzekeraars berekende premieopslag voor inboedelverzekeringen van verzekerden die in of in de onmiddellijke omgeving van bepaalde grote steden wonen.
Register, Stichting Vermiste Auto -: De statutaire doelstelling van Stichting Vermiste Auto Register is het leveren van een wezenlijke bijdrage aan de beheersing van de schadelast veroorzaakt door voertuigcriminaliteit en in het bijzonder de diefstal van voertuigen.
Register, Wfd--: Zie: Wfd-register.
Registeradviseur: Verzekeringstussenpersonen die voldoen aan de gestelde eisen kunnen zich laten inschrijven in het door Stichting Assurantie Registratie gehouden register voor personen. Ingeschrevenen mogen de titel RAIA (Registeradviseur in Assuranti�n) en - uitsluitend in combinatie met hun eigen naam - het bijbehorende logo voeren.
Registerexpert: Een in het door Nederlandse Instituut van Register Experts gehouden register ingeschreven expert.
Registergoed: Dit is een in artikel 3:10 van het Burgerlijk Wetboek gedefinieerd begrip: goederen voor welker overdracht of vestiging inschrijving in daartoe bestemde openbare registers noodzakelijk is.
Registermakelaar: Een na een met goed gevolg afgelegde test in het door Stichting Assurantie Registratie gehouden register ingeschreven verzekeringstussenpersoon of verzekeringsbemiddelingsbedrijf. Ingeschrevenen mogen de titel RMIA (Registermakelaar in Assuranti�n respectievelijk Registermakelaardij in Assuranti�n) en het bijbehorende logo voeren. Zij hebben zich te houden aan een gedragscode en moeten jaarlijks voldoen aan de normen van permanente educatie.
Regresrecht: Recht van verhaal.~ Zie ook: Revindicatie, Risques des recours, Subrogatie.
Reinstatement clause: Clausule in gebruik in sommige takken van verzekering, waar de verzekeringsvoorwaarden inhouden dat de verzekerde som ten gevolge van een schadebetaling met het bedrag daarvan wordt verminderd. De clausule bepaalt dat het schadebedrag automatisch wordt bijverzekerd per schadedatum, al dan niet tegen bijbetaling van premie.
Reinstatement, Automatic - clause: Zie: Bijdekkingsclausule, Reinstatement clause.
Reinsurance commission: Zie: Ceding commission.
Reinsurance: Zie: Herverzekering.
Reinsured: Zie: Cedent.
Reinsurer: Zie: Herverzekeraar.
Reïntegratie: Re�ntegratie is terugbrengen van door ziekte uitgevallen werknemers in het arbeidsproces.~ Zie ook: Managed care.
Reisannuleringverzekering: Zie: Annuleringsverzekering.
Reisbagageverzekering: Doorgaans als onderdeel van een reisverzekering gesloten verzekering van de persoonlijke eigendommen die de verzekerde als bagage op reis meeneemt. Hieronder zijn ook begrepen de kleren en eventuele sieraden die op of aan het lichaam gedragen worden, echter (tenzij de polis anders bepaalt) geen geld en geldswaarden. De verzekering geschiedt tot een bepaald maximum op premier-risquebasis tegen verlies en beschadiging door onverschillig welke oorzaak.~ Zie ook: Premier-risqueverzekering, Reisverzekering.
Reisongevallenverzekering: Ongevallenverzekering voor een meestal korte periode, waarin een bepaalde reis wordt gemaakt. Zij biedt een dekking die overeenkomt met die van een gewone ongevallenverzekering, dus een uitkering bij overlijden en bij blijvende invaliditeit, alles mits voortvloeiend uit een ongeval tijdens de reis, alsmede eventueel vergoeding van kosten van genees- en heelkundige hulp. Een uitkering voor tijdelijke arbeidsongeschiktheid wordt veelal niet meeverzekerd. Bovendien kan men een bedrag meeverzekeren voor extra reis- en verblijfkosten, veroorzaakt door ongeval en/of ziekte (mits acuut optredend) van de verzekerde, verbreking van land-, zee- of luchtverbindingen door onverschillig welke oorzaak, alsmede in geval van levensgevaar of overlijden van naaste familiebetrekkingen. De reisongevallendekking vormt doorgaans een - facultatief te sluiten - onderdeel van een reisverzekering.~ Zie ook: Reisverzekering.
Reisverzekering: Een verzekeringsvorm die speciaal is toegesneden op hen die een vakantie- of zakenreis maken. De verzekering geschiedt op basis van bepaalde vaste combinaties. Zij bestaat doorgaans uit een combinatie van een reisbagage- en ongevallenverzekering, aangevuld met dekking van medische hulp bij acuut optredende ziekte, extra reiskosten en kosten van langer verblijf ten gevolge van ongeval of ziekte, kosten van vervoer van het stoffelijk overschot van de verzekerde bij overlijden door ongeval of ziekte en soms de kosten van overkomst in geval van plotselinge ernstige ziekte of overlijden van een naaste bloed- of aanverwant. Geld kan meestal als extra worden meeverzekerd, evenals wintersport en onderwatersport. De verzekering kan per reis worden afgesloten of in de vorm van een doorlopende verzekering.Ook een goederentransport- of cascoverzekering voor ��n specifiek aangeduide reis wordt reisverzekering genoemd. Deze verzekering vangt aan bij vertrek van en eindigt bij aankomst in de daarvoor in de polis genoemde plaatsen. In de praktijk wordt de verzekering van zaken veelal zo gesloten, dat de dekking van kracht is van pakhuis tot pakhuis (from warehouse to warehouse), dus met inbegrip van het aansluitend binnenlands vervoer, alsmede wanneer eventueel deviatie plaatsvindt. Het onderscheid tussen reis- en tijdverzekering is gebaseerd op de Marine Insurance Act, die aan dit onderscheid enkele juridische gevolgen verbindt.~ Zie ook: Deviatie, Huis-tot-huisclausule, Seaworthiness, Tijdverzekering, Reisongevallenverzekering.
Rejection-verzekering: Verzekering tegen het risico dat de verzekerde zaken door de autoriteiten van een vreemd land worden afgekeurd voor invoer in dat land. De zaken zullen dan �f teruggezonden moeten worden, �f naar een ander land moeten worden verkocht, �f worden vernietigd. Het risico wordt, als er al dekking voor kan worden gevonden, meestal in aansluiting op een goederentransportverzekering gedekt.
Rekwisitie: Opvordering van zaken of transportmiddelen door enige overheid. Men onderscheidt wel rekwisitie in eigendom, waarbij het gerekwireerde voorgoed voor de eigenaar verloren gaat, en rekwisitie in gebruik, waarbij teruggave van het gerekwireerde aan de eigenaar voorzit. In beide gevallen wordt door de rekwirerende instantie een vergoeding voor de eigenaar vastgesteld. Rekwisitie wordt in verzekeringsrechtelijke zin wel geacht te vallen onder het begrip neming en wordt als een molestgevaar beschouwd.~ Zie ook: Neming, Vordering.
Relevantievereiste: Een op 2 november 1981 ter griffie van de Arrondissementsrechtbank in Den Haag gedeponeerd molestbegrip: incidentele geweldmanifestaties~ Zie ook: Molest.
Remplacementsclausule: Een clausule die wel voorkomt in kostbaarhedenverzekeringen. Deze houdt in dat de verzekeraar het recht heeft een schade wegens verlies van bijvoorbeeld een sieraad te vergoeden door een vervangend voorwerp ter beschikking te stellen, een vergoeding in natura dus. Bij verlies van unieke sieraden kan dit leiden tot teleurstellingen, omdat die vaak niet na te maken zijn en de keuzemogelijkheid soms zeer beperkt blijkt te zijn.
Rendement, U-: Zie: Rentewinstkorting.
Renseigneringsplicht: De o.a. voor schade- en levensverzekeraars geldende verplichting om de belastingdienst te voorzien van voor de belastingheffing relevante informatie met betrekking tot belastingplichtigen.
Rentedekkingsstelsel: In tegenstelling tot het zogenaamde omslagstelsel dienen particuliere verzekeraars voor bijvoorbeeld pensioenuitkeringen en arbeidsongeschiktheidsverzekeringen hun premiecalculatie te baseren niet alleen op spoedig verschuldigde uitkeringen, maar ook op de uitkeringen die over vele jaren pas kunnen ingaan. In hun premies zitten dus reserveringen voor de toekomst, wat bij een omslagstelsel niet het geval is. Deze vorm lijkt op het kapitaaldekkingssysteem, omdat uit het gevormde reservekapitaal de uitkeringen (renten) worden bekostigd. In tegenstelling tot het kapitaaldekkingsstelsel, wordt pas op de pensioendatum de contante waarde van de toekomstige uitkeringen bepaald en omgeslagen naar de premieplichtigen. Dit systeem wordt gebruikt voor indexatie van lopende pensioenuitkeringen.~ Zie ook: Kapitaaldekkingssysteem, Omslagstelsel.
Rentewinstkorting: Korting die levensverzekeraars op de premie van collectieve pensioencontracten verlenen, indien de opbrengst van hun beleggingen de in de premie verdisconteerde opbrengst in bepaalde mate overtreft; de hogere opbrengst komt dus ten dele de verzekeringnemers ten goede. Sinds 1 januari 1995 wordt de rentewinstkorting bepaald aan de hand van het zogenaamde u-rendement. Dit is het gemiddeld rendement van een geselecteerd pakket staatsleningen met resterende looptijden van twee tot vijftien jaar.
Renunciatie: Het woord renunciatie komt van het Franse renonciation. d.w.z. het afstand doen van iets, met andere woorden terzijdestelling, in casu van een bepaald wetsartikel. Onder het oude verzekeringsrecht was de term renunciatieclausule min of meer een synoniem voor de clausule waarin de verzekeraar afstand doet van een beroep op art. 249 van het Wetboek van Koophandel - de clausule dus, waardoor in feite brandschade door een eigen gebrek of uit de aard of natuur van de verzekerde zaak zelf toch wordt meeverzekerd. In de transportbranche verstond men onder renunciatieclausule de bepaling in de beurspolissen, waarin de werking van het verzwijgingsartikel (art. 251 WvK) werd afgezwakt.
Replacement clause: Clausule, in gebruik bij de transportverzekering van machines, waarin wordt bepaald dat in geval van verlies van of schade aan een of meer onderdelen, de door de verzekeraars te verlenen vergoeding niet meer zal bedragen dan de kosten van vervanging of reparatie van de beschadigde delen. De clausule heeft ten doel te voorkomen dat men de machine ten gevolge van schade aan een klein maar belangrijk onderdeel als totaal verlies zou beschouwen.
Reporting, Policy on - basis: Amerikaanse benaming voor een adjustable polis.~ Zie ook: Adjustable verzekering.
Reproductiewaarde: Het bedrag dat nodig is om een zaak opnieuw te vervaardigen.
Reputatieverzekering: Verzekering voor bedrijven die te kampen kunnen krijgen met de problematiek van het noodgedwongen terughalen uit de markt van levensmiddelen of andere producten die verdacht worden van de aanwezigheid van een negatieve eigenschap zoals gevaar voor de volksgezondheid of letselschade e.d. Het kan daarbij gaan om verzekering van de kosten van professionele communicatiebijstand in geval van een crisissituatie, het plaatsen van advertenties, het instellen van een 06-lijn, persconferenties e.d.~ Zie ook: Productaansprakelijkheidsverzekering, Product recall- , Product tamper-verzekering.
Resale loss: Zie: Niet opnemen van documenten (Risico van -).
Reserve: Zie: Egalisatiereserve, Premiereserve, Schadereserve.
Resiliatie: Ontbinding van een contract.~ Zie ook: Opzegging.
Restitutie: Zie: Premierestitutie.
Restorno: Zie: Premierestitutie.
Restraint: Begrip uit de Engelse molestclausule: ophouding, aanhouding ter controle, als oorlogs- of politieke daad.~ Zie ook: Arrest, Free of capture and seizure.
Restwaarde: Waarde van een zaak na een (veelal ernstige) schade.~ Zie ook: Sloopwaarde, Wrakwaarde.
Resultatentarief: IBij binnenvaartcascoverzekeringen geldt een resultatentarief: afhankelijk van de verhouding tussen het genoten netto-premiebedrag en de betaalde en hangende schaden (over het lopende jaar en drie daaraan voorafgaande jaren, de zogenaamde statistiekperiode) moet een toeslag op de premie worden betaald.
Retentie (retention): Door de wet aan een schuldeiser toegekend recht om zaken die hij van de schuldenaar onder zich heeft, onder zich te houden totdat de schuld ten volle aan hem is voldaan.
Retourprovisie: Het gedeelte van de door een verzekeringstussenpersoon ontvangen provisie dat hij doorgeeft aan een klant. Om excessen te voorkomen is een gedragscode overeengekomen tussen betrokken marktpartijen.~ Zie ook: Gedragscode retourprovisie.
Retrocessie (retrocession): Overdacht van risico door een herverzekeraar aan een retrocessionaris.
Retrocessionaris (retrocessionnaire): De accepterende herverzekeraar in een retrocessiecontract, waarbij de cederende partij bekendstaat als retrocedent.
Revers: Zie: Avarij-grossegarantie.
Revindicatie: Rechtsvordering waarbij men zijn onvrijwillig verloren eigendom van een derde terugvordert. Revindicatie is geregeld in de artt. 3:96-87 en 5:2 van het Burgerlijk Wetboek. Een revindicatieactie levert lang niet altijd succes op: een bezitter te goeder trouw wordt door de wet beschermd. Revindicatie speelt ook een rol bij inbraak- en diefstalverzekeringen ten aanzien van zaken die aan de verzekerde wegens diefstal volledig zijn vergoed, en daarna worden teruggevonden. De verzekeraar treedt door de betaling aan de verzekerde voor het verlies van het gestolen goed niet in de revindicatoire rechten van de verzekerde eigenaar. Wel is het mogelijk om via cessie een mogelijkheid tot revindicatie te construeren.
RFT: Raad van Financi�le Toezichthouders
Rijbewijsclausule: Voor de dekking van een verkeersschade is geldt bij een motorrijtuigverzekering als vereiste dat de bestuurder beschikt over een geldig rijbewijs voor de categorie motorrijtuigen waarin de bestuurder rijdt. Is dat niet het geval, dan is er geen dekking voor cascoschade. Krachtens de Wet Aansprakelijkheidsverzekering Motorrijtuigen moet er wel dekking worden verleend, maar de verzekeraar heeft recht van verhaal op de bestuurder en/of op de verzekeringnemer, tenzij de laatste een beroep kan doen op de zogenaamde ontsnappingsclausule omdat hem eigenlijk geen verwijt valt te maken.~ Zie ook: Ontsnappingsclausule
Rijksdienst voor het wegverkeer: Overheidsinstantie die de aan- en afmeldingen door verzekeraars met betrekking tot WAM-verzekeringen registreert en dit bestand kan controleren met het kentekenbestand, zodat niet-verzekerde rijders kunnen worden gesignaleerd. Bij deze instantie kunnen inlichtingen worden opgevraagd over het al dan niet verzekerd zijn van motorrijtuigen op een bepaalde (schade)datum, alsmede over de risico lopende WAM-verzekeraar.
Rijnregels IVR 1979: Oorspronkelijk Rijn Regelen Antwerpen-Rotterdam 1956 geheten, onder auspici�n van de Internationale Vereniging Het Rijnschepenregister (IVR) opgestelde bepalingen betreffende avarij-grosse voor de scheepvaart op de Rijn. Men beoogde hiermee eenheid te brengen in het avarij-grosserecht voor de Rijnvaart. De Regelen vervullen een soortgelijke functie als de York-Antwerp Rules voor de internationale scheepvaart ter zee. In 1979 zijn de Regelen aangepast aan de gewijzigde York-Antwerp Rules en kregen zij hun nieuwe naam. De Rijnregels IVR maken nu onderdeel uit van het vervoersrecht: in art. 8:1022 van het Burgerlijk Wetboek is bepaald dat de vergoedingen in avarij-grosse en de dragende waarden der in de avarij-grosse bijdragende belangen worden bepaald met inachtneming van de Rijnregels IVR
Rijnschepenregister: Classificatieregister voor Rijnschepen, gehouden door de Internationale Vereniging Het Rijnschepenregister. Deze vereniging heeft voorts de aanzet gegeven tot het opstellen van internationale regelen betreffende avarij-grosse voor de Rijnvaart, richtlijnen gegeven voor de berekening van de dragende waarde van Rijnschepen in avarij-grosse en tarieven opgesteld voor bepaalde verrichtingen (hulp en berging op de Rijn, opmaken met van dispaches); zij belast zich met de controle van de dispaches, opgemaakt overeenkomstig de Rijnregels IVR 1979. In samenwerking met een aantal internationale verzekeraars en belangengroepen in de Binnenvaart is nog een stichting opgericht (IVR.QS) met als doel om naast de reeds bestaande technische keuringen van binnenschepen ook keuringen te verrichten op het punt van ladingbehandeling, veiligheid en bedrijfsvoering, op basis van bepaalde normen (ISO-9002).
Riots: Begrip uit de Engelse molestclausule: relletjes, opstootjes.~ Zie ook: Free of capture and seizure.
Risicoaansprakelijkheid: Zie: Aansprakelijkheidsleer.
Risicobeoordelingsmodel: Ter ondersteuning van de risicotechnische beoordeling van tegen brand en bijbehorende gevaren te verzekeren objecten en de berekening van de daarbij behorende gemiddelde kosten van de dekking stelt het Verbond van Verzekeraars - geheel vrijblijvend - risicobeoordelingsmodellen beschikbaar. Deze zijn gebaseerd op de meest recente risicokennis en de laatst bekende statistische informatie van het Centrum voor Verzekeringsstatistiek. Er zijn risicobeoordelingsmodellen voor winkels, opslag en industrie en deze sluiten wat betreft systematiek op elkaar aan.
Risicoklasse: Klassenindeling van gebouwen en inhoud met het oog op het inbraakgevaar. De risicoklasse wordt bepaald aan de hand van een aantal risicopunten die worden toegekend op grond van de (a) aard van het gebouw, (b) ligging en bewoning van het gebouw, (c) waarde van de aanwezige zaken en (d) attractiviteit van de zaken. Voor elke risicoklasse is een standaard(minimum)pakket maatregelen tegen inbraakgevaar opgesteld. De maatregelen zijn van bouwkundige, organisatorische en elektronische aard en moeten door erkende installateurs worden uitgevoerd, waarna een Beveiligingsbewijs als bewijsstuk aan verzekerde en verzekeraar ter hand wordt gesteld.~ Zie ook: Beveiligingsbewijs, Schadepreventie.
Risicoleer: Zie: Aansprakelijkheidsleer.
Risicopremie: Deel van de voor een levensverzekering verschuldigde premie, dat nodig is voor de dekking van het overlijdensrisico.~ Zie ook: Spaarpremie.
Risicoverzekering: Levensverzekering waarbij voor de verzekeraar de verplichting tot het doen van een uitkering of een reeks van uitkeringen ontstaat, indien de verzekerde komt te overlijden v��r de in de polis genoemde datum. Tot de risicoverzekeringen behoren onder meer de tijdelijke overlijdensverzekering, de ideaalrenteverzekering, de overlevingsrenteverzekering, de risico-ideaalverzekering en de risico-studieverzekering.~ Zie ook: Overlijdensverzekering.
Risicoverzwaring: Het verzekeringsrecht bevat geen wettelijke regeling voor de positie van de verzekeraar respectievelijk de verzekerde bij verzwaring van het risico. Dit brengt met zich mee dat verzekeraars een regeling in de vorm van een mededelingsplicht of een garatie zullen moeten opnemen in hun verzekeringsvoorwaarden.~ Zie ook: Bestemmingsverandering, Leegstandclausule, Mededelingsplicht, Verzekeringsbedrog.
Risque déplacé: Begrip gehanteerd in het kader van de opvatting dat een verzekering behoort te worden ondergebracht op de nationale markt van het land waar het verzekerd object is gelegen of waar degene die het verzekerd belang heeft, is gevestigd; een verzekering buiten de nationale markt geplaatst, noemt men dan een risque d�plac� (displaced risk, �berschriebenes Risiko). Aangezien doorgaans een verzekering slechts op een andere dan de nationale markt wordt ondergebracht indien daar voorwaarden worden verkregen die voor de verzekerde gunstiger zijn, komt het geregeld voor dat verzekeringsmaatschappijen hun gevolmachtigde agenten verbieden risques d�plac�s te accepteren en dat herverzekeraars bij de hun gecedeerde verzekeringen geen risques d�plac�s wensen. Men verwarre dit niet met de situatie dat voor zeer omvangrijke verzekeringen coassurantie op diverse (internationale) markten wordt gezocht.
Risques locatifs: De aansprakelijkheid voor brandschade aan het gehuurde pand, die in Belgi� en Frankrijk op de huurder rust. In deze landen is de huurder aansprakelijk, tenzij hij kan bewijzen dat de brand is ontstaan: (a) door toeval (cas fortuit), (b) door overmacht (force majeure), (c) door constructiefouten (vices de construction) van het pand of (d) door brand vanuit een belendend perceel (maison voisine). Deze huurdersaansprakelijkheid wordt meestal als afzonderlijke post op de brandverzekering van de inhoud meeverzekerd.~ Zie ook: Huurdersaansprakelijkheid.
Risques simples: Uitdrukking gebruikt bij brandverzekering (Engels: simple risks). Men verstaat hieronder in het algemeen eenvoudige gevaarsobjecten zoals opstallen van en inboedels in woonhuizen, maar ook wel objecten waarin geen mechanisch, boerderij- of opslagbedrijf wordt uitgeoefend, zoals kantoren, winkels, kerken e.d. Indien dergelijke objecten deel uitmaken van een industrieel etablissement, worden zij niet tot de risques simples gerekend.
RMIA: Registermakelaar/registermakelaardij in assuranti�n
Roetschade: Als bij een brand door roetaanslag niet door de brand aangetaste artikelen worden beschadigd, wordt dit ook als brandschade (gevolg van brand) beschouwd. Het simpele zwart worden bijvoorbeeld door een onvoorzichtig opgestelde kaarsvlam of verkeerd afgestelde oliekachel c.q. door het droogkoken van een pan op het fornuis zonder dat er brand ontstaat, is niet gedekt, tenzij in de verzekeringsvoorwaarden anders is bepaald.
Rollend-materieelclausule: Clausule die wel wordt gebruikt bij brandverzekering. Zij geeft dekking voor het extra verlies of de extra kosten die de verzekerde na een parti�le of gehele vernietiging van een verzekerd gebouw door brand lijdt respectievelijk moet maken ten gevolge van het feit dat de overheid (bijvoorbeeld in verband met plannen tot aanleg of verbreding van wegen, of tot sanering van een wijk) herstel in de oude vorm of herbouw ter plaatse verbiedt.
Rookluiken: Bij een brand stijgen rook en hitte naar boven; zelfs grote ruimten zijn snel geheel met rook gevuld. De afvoer van rook kan plaatsvinden door middel van dakluiken die automatisch openen met behulp van rookdetectieapparaten. Hierdoor kan ook de hitte ontsnappen waardoor het gevaar van brandoverslag afneemt.~ Zie ook: Rookschotten.
Rookschade: Als bij een brand, al dan niet in het eigen gebouw, door de rookontwikkeling niet door de vlammen aangetaste artikelen worden beschadigd, wordt dit ook beschouwd als brandschade (gevolg van brand), gedekt onder de polis voor die objecten.~ Zie ook: Roetschade, Schroeischade.
Rookschotten: Verticale schotten onder het plafond waardoor wordt voorkomen dat bij een brand de rook zich al te snel zal verplaatsen naar andere ruimten, waar geen brand woedt. De rook blijft zodoende tussen die schotten hangen.
Royement, Tussentijds -: Eigenlijk: doorhaling. De term wordt meestal gebruikt ter aanduiding van een door de verzekeraar in de verzekeringsvoorwaarden voorbehouden recht de verzekering, al dan niet na het voorvallen van een schade, tussentijds te be�indigen. Ingevolge art. 7:940 lid 3 van het Burgerlijk Wetboek geldt een opzegtermijn van twee maanden, behalve indien de opzegging geschiedt wegen het opzet tot misleiding van de verzekeraar. Op grond van deze bepaling komt de verzekeringnemer een gelijke opzeg bevoegdheid toe. Ook voor hem geldt de opzegtermijn van twee maanden.~ Zie ook: Opzegging, Opzegtermijn, Premieherzieningsclausule.
Royementskosten: Bij royement van een verzekering kan soms premierestitutie worden bedongen, maar verzekeraars behouden zich in de polis wel eens het recht voor om een deel van de restitutie, bijvoorbeeld 25%, in mindering te brengen voor kosten.
Ruilwaarde: Het bedrag dat in het ruilverkeer voor een zaak moet worden betaald respectievelijk ervoor kan worden verkregen. Een andere term hiervoor is verkeerswaarde.
Ruimtevaartverzekering: T.a.v. niet-militaire ruimtevaartprojecten, zoals de lancering van in de ruimte te stationeren satellieten, kunstmanen e.d. voor reclame-, wetenschappelijke of communicatiedoeleinden wordt vaak een verzekering gesloten, dekkende het pre-launchrisico, de lancering zelf, en eventueel het verblijf in orbit (d.w.z. in de ruimte). Hiermede zijn vaak zeer grote geldelijke belangen gemoeid van de participanten bij zulke ondernemingen. Bij mislukking van de onderneming kan in zekere mate de schade en/of bereddingskosten worden vergoed.
Rules for construction of policy: Bepalingen, als bijlage toegevoegd aan de Marine Insurance Act, 1906, waarin een authentieke interpretatie wordt gegeven van een aantal termen die in de eveneens als bijlage aan de wet toegevoegde polis zijn gebruikt.
Rules of practice: Door de Association of Average Adjusters vastgestelde, grotendeels op reeds bestaande usances berustende, praktijkregels (die bij het opstellen van schaderekeningen (adjustments) voor avarij-grosse en particuliere avarij door de leden van genoemde vereniging in acht moeten worden genomen en door veel andere schaderegelaars gevolgd worden. Hebben daardoor een grote mate van uniformiteit gebracht in de toepassing van bepaalde aftrekken, de verdeling van bepaalde kosten en dergelijke zaken.
Running down clause: Clausule die voorkomt in cascoverzekeringen van zeeschepen naar Engels recht; zij regelt de dekking van de aanvaringsaansprakelijkheid jegens derden. Volgens deze clausule komt ten laste van verzekeraars 3/4 van het bedrag van de materi�le schade (tot ten hoogste 3/4 van het op casco verzekerde bedrag) waarvoor de verzekerde aansprakelijk is jegens derden wegens aanvaring van het verzekerde schip met een ander schip. De running down clause vervat in de standard dutch hull form is ruimer: gedekt wordt 4/4 (d.w.z. 100% van de op casco verzekerde som) in plaats van 3/4, terwijl de dekking ook geldt voor botsing of aanraking van het verzekerde schip met andere roerende of onroerende objecten dan schepen. De aansprakelijkheid voor personenschade, evenals de aansprakelijkheid voor kosten van opruiming van wrakken en andere obstakels en lading en voor beschadiging van andere objecten zoals vervuiling van stranden als gevolg van aanvaring is van de dekking uitgesloten. De running down clause wordt als een afzonderlijke verzekering beschouwd, zodat het daaronder gedekte bedrag ten volle voor schadevergoeding beschikbaar is naast het op het casco zelf verzekerde bedrag.~ Zie ook: Aanvaringsaansprakelijkheid, Perils of the seas, Protection & indemnity insurance, Sistership clause.
Run-off: Uitloop. De afwikkeling van een schadeverzekeringsportefeuille, waarvan de daarvan deel uitmakende overeenkomsten van verzekering zijn be�indigd. Deze afwikkeling kan in geval van long-tailschaden tientallen jaren duren.~ Zie ook: Commutation agreement, Portefeuillepremie.
Ruv: Regeling uitbesteding verzekeraars
RvT: Raad van Toezicht Verzekeringen
RVV: Reglement Verkeersregels en Verkeerstekens

Sabotage: Een op 2 november 1981 ter griffie van de Arrondissementsrechtbank in Den Haag gedeponeerd molestbegrip: kwaadwillige handelingen, niet begaan door de verzekerde zelf, die zijn gericht op het verhinderen van normaal functioneren van een dienst of onderneming of het belemmeren van het verkeer.~ Zie ook: Molest.
SAF: Schadeaangifteformulier
Salvage Association: Door Engelse zeeverzekeraars opgerichte instelling die o.a. in de maritieme sector inspecties verricht.
Salvage loss: Term, in gebruik bij de goederentransportverzekering naar Engels recht. Men verstaat daaronder een schaderegeling waarbij de verzekeraars het verzekerde bedrag uitkeren onder aftrek van de opbrengst van de zaken. Deze wijze van schaderegeling wordt uitsluitend gevolgd wanneer de zaken door een verzekerd gevaar zijn beschadigd en onderweg (short of destination) worden verkocht op grond van de redelijke verwachting dat zij bij doorvervoer naar de plaats van bestemming aldaar geheel waardeloos zouden aankomen. De uitdrukking salvage loss komt niet voor in de MIA; salvage loss is een geval van constructive total loss van zaken (Zie: sect. 71 MIA). Worden de zaken beschadigd ter plaatse van bestemming aangebracht, dan vindt afwikkeling op basis van salvage loss nimmer plaats; de schade moet dan afgewikkeld worden als particuliere avarij, waarvoor een andere schaderegeling geldt. ~ Zie ook: Constructive total loss, Rafactiemethode
Salvage: Engelse benaming voor berging, redding, bergloon. Het gaat om een samenstel van geco�rdineerde maatregelen gericht op het verlenen van hulp aan de verzekerde in geval van schade en het beperken van schade tijdens en direct na het evenement door snel, kundig ingrijpen. Vooral voor de brandsector hebben verzekeraars hiertoe een speciale organisatie opgericht. De kosten verbonden aan de salvagemaatregelen komen ten laste van de betrokken brandverzekeraars. Mocht er geen dekking blijken te zijn, dan worden de kosten omgeslagen over alle verzekeraars die zijn aangesloten bij de Stichting Salvage. Ook in geval van milieuaansprakelijkheidsschade kan hulp van deze organisatie worden ingeroepen zo men dat risico heeft verzekerd onder een aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven.~ Zie ook: Schadepreventie, Stichting Salvage.
Samenloop: Zie: Meervoudige verzekering.
Samenwerkingsovereenkomst: Overeenkomst die een volmachtgever sluit met een gevolmachtigd agent. In deze overeenkomst worden de voorwaarden vastgelegd die gelden in het kader van de aan de gevolmachtigd agent verleende volmacht. Dit betreft zowel voorwaarden die algemene aspecten van hun rechtsverhouding regelen als voorwaarden die betrekking hebben op de wijze waarop de gevolmachtigd agent dient om te gaan met de hem verleende bevoegdheid om in naam en voor rekening van de volmachtgever overeenkomsten van verzekering aan te gaan. Het algemeen gedeelte van de samenwerkingsovereenkomst bevat onder andere de in de Regeling uitbesteding verzekeraars voorgeschreven bepalingen.~ Zie ook: Gevolmachtigd agent, Uitbesteding, Volmacht, Volmachtgever.
Saneringskostenverzekering: Hieronder begrijpt men gewoonlijk de kosten verbonden aan het afgraven en verwijderen van vervuilde grond en oppervlaktewater, al dan niet voor de eigen (bedrijfs)locatie of daarbuiten. Ze kunnen in zekere mate worden meeverzekerd onder brandpolissen of soms onder aansprakelijkheidverzekeringen. Het is niet van belang of de kosten zijn gemaakt op last van de overheid. Er dient wel sprake te zijn van een overschrijding van door de overheid gestelde normen. Oud zeer is niet gedekt. Het gaat om ondergrondse opruimingskosten. Zo kan voor de eigen locatie (bij een franchise van bijvoorbeeld � 2.500) gedekt worden een bedrag van bijvoorbeeld � 500.000 en idem voor de directe belendingen als gevolg van een gedekte gebeurtenis op de locatie van de verzekerde, bijvoorbeeld een bluswatervervuiling.~ Zie ook: Milieuverontreiniging, Opruimingskosten.
Sans préjudice: Term die wordt gebruikt bij de afwikkeling van een schadeclaim. Geeft aan dat een - onverplichte - uitkering wordt gedaan, waaraan geen rechten kunnen worden ontleend voor toekomstige gevallen.~ Zie ook: Coulancebetaling.
SAR: Stichting Assurantie Registratie
Schade bijverzekeren: In art. 7:955 lid 2 van het Burgerlijk Wetboek is bepaald dat de verzekerde som niet wordt verminderd door het uitkeren van en schadevergoeding. Het gaat hier om een bepaling van regelend recht. Deze staat dus niet in de weg aan het opnemen van een bepaling in de verzekeringsvoorwaarden dat de verzekerde som na een schadeuitkering wordt verlaagd met het bedrag van de uitkering. In dat geval zal bijverzekering van dit bedrag moeten plaatsvinden teneinde na herstel van de schade weer op peil verzekerd te zijn . Soms geschiedt dat automatisch.~ Zie ook: Reinstatement clausule
Schade voorkomen en verminderen: De betaling van de schadevergoeding dient te geschieden aan de uitkeringsgerechtigde. Een voor de verzekeringnemer bestemde uitkering kan ook worden gedaan aan de verzekeringstussenpersoon via wiens intermediair de betreffende verzekering loopt. De artt. 6:34-37 van het Burgerlijk Wetboek beschermen de verzekeraar die te goeder trouw aan een niet-rechthebbende uitbetaalde.In art. 7:935 lid 1 BW is geregeld dat de verzekeraar ook als de tot uitkering gerechtigde niet tevens degene is die de premie is verschuldigd de schadeuitkering mag verrekenen met de opeisbare premie, kosten etc. voor dezelfde verzekering. Hiermee wordt uitbreiding gegeven aan het bepaalde in art. 6:127 BW. Gaat het om een aansprakelijkheidsverzekering, dan geldt in alle gevallen de eis dat het om dezelfde verzekering moet gaan.Een belangrijke bepaling is voorts art. 7:936 BW: indien de verzekeringstussenpersoon zich bij de verzekeringsovereenkomst tegenover de verzekeraar tot betaling van premie en kosten als eigen schuld heeft verbonden, dan moet de verzekeraar - desverlangd - het gedeelte aan de tussenpersoon afdragen dat deze wegens premie, kosten etc. van de verzekeringnemer te vorderen heeft. Als de verzekeringnemer zelf de tot uitkering gerechtigde is, dan geldt dit voor alle verzekeringen van deze verzekeringnemer die via het intermediair van de betreffende verzekeringstussenpersoon lopen. Is de verzekeraar voornemens een uitkering aan een ander dan de tussenpersoon te doen, dan moet hij deze vragen om binnen tien dagen aan hem op te geven hoeveel hij nog te vorderen heeft van de verzekeringnemer.
Schade: In de verzekeringsterminologie omvat schade zowel de zogenaamde vermogensschade (d.i. de in geld meetbare aantasting van het vermogen, bestaande hetzij in verlies of beschadiging van materi�le vermogensbestanddelen, hetzij in verlies of beperking van tot het vermogen behorende rechten, hetzij in derving van inkomsten of verwachte winst, hetzij in het ontstaan van verplichtingen, hetzij in het doen van noodzakelijk geworden uitgaven) als de zogenaamde persoonsschade of ide�le schade (d.i. de in wezen niet in geld meetbare aantasting van de menselijke persoonlijkheid). In het kader van de verzekering is slechts die schade van belang, die het gevolg is van een onzekere gebeurtenis, waartegen de verzekering dekking geeft. De polis zal moeten aangeven wat onder schade dient te worden verstaan. Zo kan zogenaamde zuivere vermogensschade en softwareschade zijn uitgesloten.~ Zie ook: Causaliteitsleer, Immateri�le schade, Vermogensschade.
Schade-excedentcontract: Onderzoek naar de aard, de oorzaak en de omvang van de schade. Geschiedt vanwege de verzekeraar en eventueel mede door een expert, benoemd door de verzekerde. In de verzekeringsvoorwaarden is soms bepaald dat, voor het geval een geschil mocht ontstaan, bij benoeming van een expert door de verzekerde aan de ene en door de verzekeraar aan de andere zijde, deze beide experts vooraleer hun werkzaamheden aan te vangen een derde expert benoemen. Komen beide experts tot een verschillende uitkomst, dan is de schadetaxatie door deze derde expert bindend.~ Zie ook: Akte houdende benoeming van expert(s), Akte van disakkoord, Expertisekosten.
Schadefonds Geweldsmisdrijven: Het Schadefonds Geweldmisdrijven is opgericht om slachtoffers van geweldsmisdrijven die op geen enkele andere wijze hun schade vergoed kunnen krijgen toch enigszins financieel tegemoet te komen. Hiervoor komt slechts een bepaalde groep slachtoffers in aanmerking. Om een geslaagd beroep op het Schadefonds te kunnen doen, moet het slachtoffer aan een aantal voorwaarden voldoen. Het moet gaan om een in Nederland opzettelijk gepleegd geweldmisdrijf zoals diefstal met geweld, mishandeling of verkrachting, waardoor het slachtoffer ernstig letsel heeft opgelopen. Letselschade is naar de aard van het letsel ingedeeld in categorie�n op basis waarvan een bepaald bedrag wordt uitgekeerd. Het maximaal uit te keren bedrag voor immateri�le schade is � 9.1000,- en voor materi�le schade die het directe gevolg is van het opgelopen letsel wordt maximaal � 22.7000,- uitgekeerd.
Schademelding: Zie: Causaliteitsleer.
Schadepreventie: Maatregelen gericht op het voorkomen van schade en het beperken van de uitbreiding van ontstane schade.~ Zie ook: Riskmanagement, Salvage.
Schaderegelingsakkoord: Zie: Internationaal Schaderegelingsakkoord, Overeenkomst Vereenvoudigde Schaderegeling.
Schaderegelingscourtage, Verzekering van -: Verzekering van doorgaans 1% van de totale som van de verzekering waarop zij betrekking heeft, tot dekking van de door de verzekerde in geval van schade aan de makelaar of -bezorger verschuldigde schaderegelings- of afmakingscourtage. Wordt meestal als onderdeel van de hoofdverzekering gesloten, soms ook als afzonderlijk verzekering. Komt vrijwel alleen in de brand- en transportsector voor.~ Zie ook: Honderd en ��n procent (avarij-grosse) clausule.
Schaderegelingscourtage: De beloning van de makelaar voor de door deze verrichte werkzaamheden en gemaakte kosten in verband met het afwikkelen van een schade onder een brand- of transportverzekering. De schaderegelings- of afmakingscourtage bedraagt doorgaans 1% van het schadebedrag.~ Zie ook: Courtage, Verzekering van schaderegelingscourtage.
Schaderekening: De door de makelaar opgemaakte nota met de debet- en creditposten die betrekking hebben op en resulteren in de van (de) verzekeraar(s) gereclameerde schadevergoeding. Met name bij cascoschaden ook wel statement of claim genaamd.
Schadereserve: Het bedrag dat een schadeverzekeraar na een schademelding, maar in ieder geval aan het einde van een boekjaar, reserveert voor schaden die in het boekjaar zijn voorgevallen, maar aan het einde van het boekjaar nog niet zijn afgewikkeld. Indien het schadebedrag nog niet vaststaat, zal de verzekeraar daarvan een raming moeten maken.~ Zie ook: Incurred but not reported, Premiereserve.
Schadestaatprocedure: Als in een procedure het schadebedrag nog niet nauwkeurig bekend is, kan de rechter conform de dagvaarding door eiser de gedaagde veroordelen tot schadevergoeding nader op te maken bij staat. Dit kan alleen terzake van schade die is toegebracht door een toerekenbare tekortkoming of onrechtmatige daad. Dus niet in verband met een onder een verzekering vallende schade; de grootte hiervan dient overeenkomstig de polisvoorschriften te worden bepaald door experts.
Schadetaxatie: De expert zal de schade bepalen op basis van de waarde van een object. Dat kan bij een repareerbare schade neerkomen op de herstelkosten. Als een gebouw zo beschadigd is dat sprake is van een totaal verlies, zal de schade worden bepaald op herbouwkosten, eventueel rekening houdend met een voortaxatie, maar als wordt afgezien van herbouw (bijvoorbeeld omdat het gebouw leeg was en te koop stond) zal de expert ook uitgaan van de innerlijke waarde of verkoopwaarde. In het expertiserapport zal dan dienen te worden opgenomen dat, rekening houdend met het indemniteitsbeginsel en met de herinvesteringsclausule, de uitkering niet hoger kan zijn dan het schadebedrag op basis van die innerlijke of verkoopwaarde.~ Zie ook: Herbouwwaarde, Herinvesteringsclausule, Indemniteitsbeginsel, Innerlijke waarde, Schaderegelingsclausule, Vaststellingsovereenkomst, Verkoopwaarde, Voortaxatie.
Schadevergoeding: De uitkering waartoe de verzekeraar op grond van de overeenkomst van schadeverzekering is gehouden, indien een gedekt risico zich verwezenlijkt en de verzekerde als gevolg daarvan schade lijdt. Meestal geschiedt de uitkering in geld, maar op grond van art. 7:926 lid 1 van het Burgerlijk Wetboek kan deze ook bestaan uit een prestatie anders dan in geld. In dat geval spreekt men van vergoeding in natura - voorbeelden hiervan zijn het vervangen van een gebroken ruit of het verlenen van rechtsbijstand.~ Zie ook: Indemniteitsbeginsel, Naturaverzekering.
Schadeverzekeraar: Een in art. 1:1 van het ontwerp van de Wet op het financieel toezicht gedefinieerd begrip: degene die zijn bedrijf maakt van het sluiten van schadeverzekeringen voor eigen rekening en het afwikkelen van die schadeverzekeringen.
Schadeverzekering: Een in art. 7:944 van het Burgerlijk Wetboek gedefinieerd begrip: De verzekering strekkende tot vergoeding van vermogensschade die de verzekerde zou kunnen lijden. Een ongevallenverzekering en een sommenverzekering als bedoeld in art. 7:964 BW, niet zijnde een levensverzekering, worden als een schadeverzekering beschouwd. Een Natura-uitvaartverzekering wordt niet als een schadeverzekering beschouwd.~ Zie ook: Indemniteitsbeginsel, Natura-uitvaartverzekering, Ongevallenverzekering, Persoonsverzekering, Schade, Sommenverzekering, Verzekering.
Schadeverzekeringsbedrijf: Een in art. 1 sub c van de Wet toezicht verzekeringsbedrijf 1993 gedefinieerd begrip: het als bedrijf sluiten van overeenkomsten van schadeverzekering voor eigen rekening, met inbegrip van het afwikkelen van de in dat bedrijf gesloten overeenkomsten van schadeverzekering, ook al wordt daarmee niet beoogd het maken van winst.
Scheidingsmuur: Dit is een met een brandmuur vergelijkbare muur, maar deze muur mag dunner zijn (18 cm) en hoeft niet boven de daken uit te steken. Een scheidingsmuur is kwetsbaarder dan een brandmuur, maar kan evenwel bij een brand niettemin enige brandstuitende werking hebben - zeker als deze tot in het dak is opgetrokken.~Zie ook: Brandmuur.
Schilderijenverzekering: Zie: Kunstvoorwerpenverzekering.
Schorsing van de dekking: Het niet nakomen van de verplichting tot betaling van de vervolgpremie kan leiden tot schorsing van de dekking. Art. 7:934 van het Burgerlijk Wetboek stelt daartoe als voorwaarde dat de verzekeraar de verzekeringnemer vruchteloos moet hebben aangemaand. Die aanmaning moet n� de vervaldag zijn geschied onder vermelding van de gevolgen van niet-betaling en in de aanmaning moet een termijn van 14 dagen zijn gegeven om alsnog te betalen.~ Zie ook: Premiebetaling.
Schroeischade: Schade door schroeiing, d.w.z. het aangetast worden van een stof door te grote verhitting, evenwel zonder dat zij vuur vat. Valt niet onder het begrip brandschade, aangezien daarvoor nodig is dat de stof zelf vuur heeft gevat. Schroeischade als gevolg van brand, d.w.z. als ter plaatse brand heeft gewoed maar niet alles in vlammen is opgegaan, is gedekt onder een brandverzekering. In andere gevallen is veelal dekking mogelijk op een uitgebreide gevarenverzekering.~ Zie ook: Brand, Roetschade, Rookschade, Uitgebreide gevarenverzekering.
Schuld: Zie: Eigen schuld.
Schuldaansprakelijkheid: Zie: Aansprakelijkheidsleer.
Schuldleer: Zie: Aansprakelijkheidsleer.
Schuldloze derde, Regeling -: Vooral bij verkeersschaden kan het voorkomen dat een onschuldige derde schade lijdt en dat vooralsnog niet geheel duidelijk is wie van de andere, wel schuldige betrokken verkeersdeelnemers de schade moet(en) vergoeden aan de onschuldige partij. Op grond van de Regeling schuldloze derde zal de WAM-verzekeraar die als eerste wordt aangesproken de schuldloze derde schadeloos te stellen en vervolgens actie nemen teneinde van de verzekeraars van de overige schuldigen het betaalde bedrag pro rata terug te krijgen. De regeling geldt ook voor een schuldloze passagier van een betrokken motorrijtuig.
Schutznormtheorie: Zie: Causaliteitsleer.
SCM: Stichting Certificering Motorrijtuigbeveiliging
SDHF: Standard Dutch hull form
SDR: Special drawing rights
Seaworthiness admitted clause: Clausule, in gebruik bij de goederentransportverzekering naar Engels recht, waarin wordt vastgelegd dat tussen de verzekerde en de verzekeraar de zeewaardigheid van het schip onbetwistbaar is; hierdoor geeft de verzekeraar dus een eventueel beroep op inbreuk op de warranty van zeewaardigheid prijs. De verzekeraar behoudt evenwel het recht, indien de inlichtingen van de verzekerde bewust onvolledig of onjuist zijn geweest, een beroep te doen op niet-nakoming van de op de verzekerde rustende plicht tot het geven van behoorlijke voorlichting.
Seaworthiness: Zeewaardigheid van een schip. Belangrijk begrip in het Engelse zeeverzekeringsrecht. Bij reisverzekering op casco en op zaken geldt de warranty (garantie) dat het schip bij de aanvang van de reis zeewaardig moet zijn (sect. 39 (1) MIA), ook zonder dat deze warranty in de polis is opgenomen (zogenaamde stilzwijgende garantie of implied warranty); wordt aan deze warranty niet voldaan, dan is de verzekeraar van dat moment af van iedere aansprakelijkheid voor verlies of schade ontheven, ongeacht of de onzeewaardigheid tot het verlies of de schade heeft bijgedragen of niet. In goederentransportverzekeringen wordt meestal de seaworthiness admitted clause opgenomen. Bij tijdverzekeringen geldt geen implied warranty van zeewaardigheid, maar wanneer het schip gedurende de looptijd van de verzekering met medeweten van de verzekerde een reis in onzeewaardige staat aanvangt, hebben de verzekeraars geen vergoedingsplicht met betrekking tot de uit die onzeewaardigheid voortspruitende schade, maar wel voor die welke daarmee geen verband houdt.~ Zie ook: Seaworthiness admitted clause, Warranties
Second-risqueverzekering: Ook excedentverzekering genoemd. Verzekering, waarbij de verzekeraar schade op zich neemt, voor zover deze een bepaald bedrag (het bedrag van de premier-risqueverzekering) te boven gaat, tot maximaal de verzekerde som te vergoeden, zonder dat daarbij de volle waarde van het verzekerde in het geding komt. Wordt gesloten in die gevallen waarin de verzekerde meent dat de door hem gesloten premier-risqueverzekering wel eens niet voldoende zou kunnen zijn om de gehele schade op te vangen. De verzekeringen lopen niet met elkaar in gemeenschap, zodat de second-risquedekking eerst aan de orde komt wanneer de schade groter is dan het bedrag dat door de premier-risqueverzekering is gedekt.~ Zie ook: Excedentverzekering, Layer, Premier-risqueverzekering.
Sectieclausule: Clausule die voorkomt bij ongevallenverzekeringen. Deze clausule geeft de verzekeraar het recht in geval van overlijden van de verzekerde na een ongeval, waarbij uitkering van de verzekerde som wordt verlangd, de overledene in- en uitwendig te doen onderzoeken (sectie op het stoffelijk overschot te laten verrichten, eventueel na verkregen vergunning tot opgraving) teneinde te laten vaststellen of het overlijden inderdaad als rechtstreeks en uitsluitend gevolg van een ongeval in de zin van de polis moet worden beschouwd.
Securitisatie: De overdracht, door een bank of bedrijf, van bezittingen aan een speciaal daarvoor opgericht bedrijf. Het overnemende bedrijf geeft verhandelbare effecten uit om de overname te financieren kunnen betalen. De overgenomen bezittingen dienen daarbij als een soort onderpand. In 2005 zorgde AXA voor een primeur door als eerste verzekeraar over te gaan tot securitisatie van een deel van zijn schadeverzekeringsportefeuille. Herverzekeraars pasten deze techniek om risico’s af te wentelen op de financiële markten al langer toe.~ Zie ook: Asset backed securities, Catastrophe cover, Special purpose vehicle.
sefd: Stichting Examens Financi�le Dienstverlening
Seizure: Begrip uit de Engelse molestclausules waarmee wordt bedoeld inbeslagneming, zowel als oorlogsdaad als politieke daad of overheidsingrijpen, bijvoorbeeld douane.~ Zie ook: Free of capture and seizure.
Seponeren: Het door de Officier van Justitie ter zijde leggen van een strafzaak, zonder strafvervolging (sepot). Dit gebeurt als de schuldvraag onduidelijk is, of als de dader wel schuldig moet worden geacht maar deze al gedupeerd is door bijvoorbeeld bij het incident opgelopen letsel.
SER: Sociaal-Economische Raad
Settling agent: Agent van een verzekeringsmaatschappij (meestal in een buitenlandse haven), die de bevoegdheid heeft een transportschade onder een niet door zijn tussenkomst gesloten verzekering met de ladingbelanghebbende te regelen en soms ook de schadepenningen aan deze uit te betalen.~ Zie ook: Avarij-agent, Claims paying agent.
Shock loss cover: Andere naam voor catastrofe cover.~ Zie ook: Schade-excedentcontract.
Short period scale: Zie: Kortetermijnschaal.
Single license: Het single-licensebeginsel houdt in dat een verzekeraar met een in het ene EU-land verkregen vergunning ook in de overige EU-landen actief mag zijn. Men zegt wel dat een financi�le dienstverlener die in een EU-land een vergunning krijgt daarmee een Europees paspoort verwerft.~ Zie ook: Home country control, Notificatie.
Single loss limit: Bedrag dat de maximale aansprakelijkheid van de verzekeraar per schadegeval aangeeft. Normaliter vormt de verzekerde som tevens de loss limit. Somtijds wordt evenwel een lager bedrag als maximale vergoeding per schadegeval in de polis opgenomen, bijvoorbeeld als de verzekeraar zijn acceptatie afstemt op mededelingen van de verzekeringnemer omtrent de verwachte maximale grootte van een schade. Niet te verwarren met premier-risqueverzekering, waarbij de verzekeraar - behalve indien de volle waarde van het verzekerde uitdrukkelijk wordt vermeld - geen beroep op onderverzekering toekomt; bij opneming van een loss limit behoudt hij dit beroep.~ Zie ook: Aggregate loss limit, Vorkclausule.
Sistercarclausule: Zie: sistership clause.
sistership clause (zusterschipclausule): Clausule, in gebruik bij de schepencascoverzekering. Deze clausule regelt dat, indien het verzekerde schip door zijn schuld aanvaringsschade aan een ander schip van dezelfde eigenaar of reder toebrengt of als het verzekerde schip hulp ontvangt van een ander schip van dezelfde eigenaar of reder, de verzekeraar aan de verzekerde het bedrag zal vergoeden dat hij zou moeten betalen indien de verzekerde bij het aangevaren of hulp biedende schip geen enkel belang had. De bestaansreden van de clausule is gelegen in het feit dat men geen vordering op zichzelf kan hebben. In die gevallen waarin de belanghebbende zijn schade (aftrek nieuw voor oud, eventueel eigen risico, tijdverlet) of zijn hulploon niet op de reder van het schuldige c.q. geholpen schip kan verhalen omdat hij zelf de reder van dat schip is, kan hij, op grond van de sistership clause voorkomende in de polis van het schuldige c.q. geholpen schip, van zijn verzekeraar het bedrag reclameren dat hij van de andere reder had kunnen vorderen, indien het schip aan een andere reder had toebehoord. Het principe van de sistership-clause wordt soms overeenkomstig toegepast bij aanvaring met andere drijvende of vaste objecten van dezelfde eigenaar. De clausule wordt om dezelfde redenen die gelden voor schepen ook wel bij autoparken toegepast, zij wordt dan sistercar-clausule genoemd.
SKV: Stichting Klachteninstituut Verzekeringen
Slapers: Aanduiding voor ex-werknemers die bij uitdiensttreding anders dan wegens pensionering premievrije aanspraken op pensioen hebben behouden.~ Zie ook: Waardeoverdracht.
Sleepcondities: Voorwaarden waaronder een opdracht tot het slepen van een schip door de sleepdienst wordt uitgevoerd. Deze voorwaarden zijn voor schepencascoverzekeraars van belang, omdat, indien het verzekerde schip wordt gesleept, de algemene sleepcondities het regres op de sleepdienst in bepaalde gevallen uitsluiten of beperken, terwijl het gesleepte schip in sommige gevallen de sleepdienst moet vrijwaren voor aanspraken van derden.~ Zie ook: Duwcondities.
Sleepschip: Een (binnenvaart)schip dat door een sleepboot wordt getrokken, met name indien een eigen voortstuwingsinstallatie ontbreekt.~ Zie ook: Sleepcondities.
Sleuteldiscipline: In verband met diefstal- of inbraakverzekeringen hechten verzekeraars waarde aan sleuteldiscipline. Dit speelt een rol bij het beoordelen van het risico terzake van opgeslagen zaken, waarden, materialen en inboedel: sleutels van woningen, loodsen en opslagplaatsen moeten niet aan Jan en alleman worden toevertrouwd en dienen niet op in het oog lopende plaatsen te worden bewaard of in een slot te blijven zitten aan de buiten- of binnenzijde van een deur.
Sliding scale commission (variabele-herverzekeringscommissie): Een contractuele formule, die wordt toegepast in pro rata-herverzekeringscontracten. Hierbij wordt de uiteindelijk te verrekenen ceding commission afgeleid van de, binnen overeengekomen percentuele grenzen, loss ratio van de betreffende herverzekeringsportefeuille. In de meeste gevallen wordt een provisionele commissie overeengekomen, waarbij het uiteindelijke percentage na afloop van de contractsperiode retroactief wordt vastgesteld en verrekend.~ Zie ook: Ceding commission, Loss ratio.
Slip: Zie: Sluitnota.
Sloopcondities: Voorwaarden waarop een voor de sloop bestemd schip tijdens de reis naar de sloper wordt verzekerd. Als grondslag van de verzekering geldt uiteraard de sloopwaarde. In beginsel wordt een schade alleen vergoed voor zover de sloopwaarde daardoor een vermindering heeft ondergaan. Wanneer het schip echter een zodanige schade zou krijgen dat eerst reparatie daarvan moet plaatsvinden voordat het schip verder naar de sloper gebracht kan worden, kunnen zich, zonder speciale regeling dienaangaande, licht moeilijkheden bij de schaderegeling voordoen.
Sluitbriefje: Een door de makelaar ondertekende en aan de verzekeringnemer gezonden mededeling ter bevestiging dat de verzekering werd gesloten. Het sluitbriefje is veelal het origineel van een stuk waarvan een kopie als sluitnota dient.~ Zie ook: Sluitnota.
Sluitnota: Schriftelijk stuk vervaardigd door de makelaar, waarin opgenomen de gegevens van de te sluiten verzekering, dat door de verzekeraars wordt geparafeerd. De sluitnota, ook beursnota of slip genoemd, geldt als voorlopig bewijs dat het daarop omschreven gevaarsobject of belang door de verzekeraars, ieder voor het bij zijn paraaf vermelde aandeel, op de aangegeven condities en tegen de in de nota genoemde premie is gedekt. In een later stadium wordt aan de hand van deze gegevens de polis opgemaakt. Doorgaans bestaat de sluitnota uit een kopie van het sluitbriefje, zij het met een aangepaste gedrukte tekst.~ Zie ook: Sluitbriefje.
Sluitpost: Veelal klein bedrag dat door de makelaar op een schaderekening bij het overeenkomstig de polisbepalingen berekende schadebedrag (vermeerderd met de expertisekosten) wordt gevoegd om dit ter sluiting zodanig af te ronden, dat een te claimen bedrag wordt verkregen dat gemakkelijker over de verzekeraars kan worden verdeeld of een meer afgerond percentage van de totaal verzekerde som oplevert. Dit bedragje ter sluiting mag de makelaar behouden, afgezien van eventuele schaderegelingscourtage.
So valued: Aldus getaxeerd; term in gebruik bij valued policies, bijvoorbeeld in de transportverzekering.~ Zie ook: Valued policies.
Sociaal-Economische Raad: Een paritair samengesteld adviesorgaan dat tot taak heeft de regering te adviseren over sociaal-economische vraagstukken.
Sociale verzekeringsbank: De Sociale Verzekeringsbank voert een aantal volksverzekeringen uit (AKW, Anw en AOW). Zij verricht ook uitkeringen op grond van de Asbestregeling, de Remigratiewet en de TOG-regeling (Tegemoetkoming onderhoudskosten gehandicapte kinderen) en treedt bovendien op als servicecentrum met betrekking tot het persoonsgebonden budget.
Sociale verzekeringswetten: Wetten die hetzij voor de gehele bevolking hetzij een bepaald deel daarvan een verplichte verzekering in het leven hebben geroepen, waarmee een uit maatschappelijk oogpunt wenselijk doel wordt nagestreefd, t.w. hetzij de verzekerden een bepaald bestaansminimum te verschaffen indien zij blijvend of tijdelijk niet in staat zijn (bijvoorbeeld door invaliditeit, ziekte, werkloosheid) of geacht worden niet in staat te zijn (bijvoorbeeld door ouderdom) zich uit arbeid een inkomen te verwerven, voldoende om zichzelf en hun gezin van de eerste levensbehoeften te voorzien, hetzij de verzekerden te beschermen tegen bepaalde kosten welke, indien deze uit het arbeidsinkomen zouden moeten worden bestreden, de voorziening in de eerste levensbehoeften van henzelf en hun gezin in gevaar zouden kunnen brengen. Kenmerken van de sociale verzekeringen zijn verplichte deelneming en premieheffing volgens draagkrachtbeginsel, d.w.z. dat de premie niet wordt gerelateerd aan het risico, maar aan het inkomen (vaak tot een zeker maximumbedrag) van de verzekerde. Geldt de verzekering voor de gehele bevolking, dan spreekt men van een volksverzekering; in de naam van de betreffende wet wordt dit tot uitdrukking gebracht door het woord algemene (bijvoorbeeld Algemene Kinderbijslagwet, Algemene Ouderdomswet, Algemene Nabestaandenwet, Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten). De andere sociale verzekeringswetten omvatten een deel van de bevolking, meestal degenen die in loondienst werkzaam zijn (bijvoorbeeld Werkloosheidswet, Ziektewet).~ Zie ook: Vrijwillige sociale verzekering.
Soft law: Het geheel van regelingen dat door zelfregulering tot stand is gekomen. Doorgaans gaat het om regelingen die (gedrags)normen bevatten voor degenen die tot een bepaalde beroepsgroep behoren. Een nadeel van soft law is dat het afdwingen van nakoming van de betreffende regeling moeilijk is. De meest ingrijpende sanctie op niet-nakoming is royement.
Softwareschade: Het begrip zaakschade in een aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven omvat tevens beschadiging van software en de daaruit voortvloeiende gevolgschade. Met name de gevolgschade kan zeer groot zijn. Reden waarom aansprakelijkheidsverzekeraars dergelijke schade veelal uitsluiten voor bepaalde risicogroepen zoals handelaren in software, installatie-, onderhoud- en servicebureaus, bedrijven waar software wordt verwerkt en bedrijven die via informatiesystemen kennis ter beschikking stellen.
Solvabiliteit: Het vermogen om financi�le verplichtingen na de komen. De Nederlandsche Bank is belast met het toezicht op de solvabiliteitspositie van verzekeraars. De grote makelaarskantoren houden de ontwikkeling van de solvabiliteit van binnen- en buitenlandse verzekeraars scherp in het oog.~ Zie ook: Extra waarborgen, Rating, Technische reserves.
Solvabiliteitsmarge: Zie: Extra waarborgen.
Solvabiliteitsverzekering: Verzekering met bepaling dat de verzekerde slechts een vordering op de verzekeraar heeft indien en voor zover hij de schade niet op een eerder gesloten verzekering kan verhalen omdat de verzekeraar daarvan niet over de benodigde middelen beschikt. Wordt soms gesloten indien men vreest dat de verzekeraar van een bestaande polis in geval van schade niet aan zijn verplichtingen zal kunnen voldoen.~ Zie ook: Kredietverzekering, Oversluiten van een verzekering.
Sommenverzekering: Een in art. 7:964 van het Burgerlijk Wetboek gedefinieerd begrip: de verzekering waarbij het onverschillig is of en in hoeverre met de uitkering schade wordt vergoed. Het indemniteitsbeginsel is derhalve niet van toepassing. Sommenverzekering is slechts toegelaten bij persoonsverzekering en bij daartoe bij algemene maatregel van bestuur aangewezen andere verzekeringen.~ Zie ook: Indemniteitsbeginsel, Levensverzekering, Persoonsverzekering, Schadeverzekering, Verzekering.
SOX: Sarbanes-Oxley Act
Spaarhypotheek: Hypotheekvorm waarbij niet wordt afgelost op de hoofdsom van de geldlening. Gedurende de looptijd wordt derhalve steeds rente betaald over de gehele schuld. De hypothecaire lening is gekoppeld aan een levensverzekering. Aan het einde van de looptijd of bij eerder overlijden wordt de lening afgelost uit de periodiek verschuldigde spaarpremies en de daarover gekweekte rente. Over dit spaardeel wordt een rentepercentage vergoed dat even hoog is als de te betalen hypotheekrente.
Spaarkas: Spaarstelsel, gegrond op de gedachte van de tontine. Jaarlijks wordt een kas voor een bepaald aantal jaren gevormd, waarin de periodieke spaarbijdragen van de deelnemers worden gestort. De som van de bijdragen, verhoogd met de daarover gekweekte rente, wordt aan het eind van de overeengekomen duur van de kas over de d�n in leven zijnde deelnemers verdeeld. De contraverzekering maakt het mogelijk om bij het v��r de einddatum overlijden van een deelnemer door hem betaalde spaarbijdragen aan zijn erven te laten terugbetalen. Men spreekt ook wel van beleggingskassen. Uit oogpunt van risicospreiding wordt ook wel belegd in vastrentende waarden, aandelen en vastgoed, ~ Zie ook: Aandelenspaarplan, Contraverzekering, Tontine, Unit-linkedverzekering.
Spaarloonregeling: Met spaarloonregeling kunnen werknemers periodiek sparen via het bedrijf waar zij werken. Dit is fiscaal aantrekkelijk, zowel voor werkgever als werknemer: de werkgeversbijdrage is vrij van belastingen en sociale premies en de werknemer hoeft over het deel dat hij spaart evenmin belasting en sociale premies te betalen. Om dit belastingvoordeel te kunnen genieten is de werknemer wel verplicht het spaargeld gedurende vier jaar op een geblokkeerde spaarrekening te laten staan. Na vier jaar kan hij beschikken over de inleg van het eerste jaar. Het jaar daarna over die van het tweede jaar, enz. De renteopbrengst krijgt hij elk jaar onbelast uitgekeerd. In bepaalde situaties heeft hij echter w�l de mogelijkheid om zijn spaartegoed te deblokkeren en onbelast op te nemen v��rdat de vier jaren verstreken zijn. Dit is mogelijk bij aankoop van een eigen huis en premiebetaling voor een spaar- en lijfrenteverzekering. Een werknemer kan niet tegelijkertijd aan de spaarloonregeling en de levensloopregeling deelnemen.~ Zie ook: Levensloopregeling
Spaarplan: Zie: Aandelenspaarplan.
Spaarpremie: Het deel van de jaarlijks voor een levensverzekering verschuldigde premie, dat dient voor de vorming van een in de toekomst, onafhankelijk van het overlijden van de verzekerde, uit te keren kapitaal (het zogenaamde spaardeel van de verzekering). Vele vormen van levensverzekering behelzen, naast uiteraard een risicobestanddeel, ook een spaarelement. De verzekeraar reserveert de voor het spaardeel ontvangen premie teneinde later de uit de verbintenis voortvloeiende verplichting tot het doen van de uitkering te kunnen nakomen. De betaalde spaarpremies plus de daarop gekweekte interest maken de, jaarlijks groeiende, wiskundige reserve van de verzekering uit.~ Zie ook: Risicopremie.
Spaarverzekering: Dat deel van een levensverzekering dat niet de dekking van het overlijdensrisico beoogt, maar de vorming van een in de toekomst, onafhankelijk van het overlijden van de verzekerde, uit te keren kapitaal.~ Zie ook: Spaarpremie.
Special purpose vehicle: Vennootschap die is opgericht om bepaalde projecten of activiteiten van een onderneming uit te voeren en de daarbij behorende activa en hun financiering onder te brengen op een aparte balans - en dus niet te laten voorkomen op de balans van het moederbedrijf.
Spread loss cover: Zie: Carpenter plan.
Sprinklercertificaat: Certificaat van deugdelijkheid, dat wordt verstrekt door NCP Certificatie nadat een sprinklerinstallatie is gekeurd of herkeurd door een erkend sprinklerinspectiebureau en is goedgekeurd. Een dergelijk certificaat heeft een geldigheidsduur van een halfjaar. Voor de verlenging van de geldigheid moet elk halfjaar een herinspectie worden uitgevoerd. De certificaten moeten aan de verzekeraar worden ingestuurd als bewijsstuk dat sprinklerkorting kan worden verleend.
Sprinklerclausule: Indien een sprinklercertificaat zijn geldigheid verliest, kan het Bureau voor Sprinklerbeveiliging de registratie intrekken. Daarna heeft een brandverzekeraar het recht hetzij de verzekering door schriftelijke opzegging met inachtneming van een termijn van een maand en restitutie van onverdiende premie te be�indigen, hetzij vanaf het moment dat de registratie is ingetrokken bijbetaling van premie te vorderen tot het bedrag van de verleende sprinklerkorting.
Sprinklerinstallatie: Voor de watervoorziening kan de installatie worden aangesloten op het drinkwaterleidingnet en/of waterkelders, tanks, vijvers enz., en de waterdruk worden verzorgd door ��n of twee pompen. Tussen de watervoorziening en het buizennet met sprinklers bevindt zich de hoofdafsluiter en een sprinkleralarmklep. Het buizennet kan gevuld zijn met water (natte installatie) of lucht (droge installatie). Werkt op het principe dat warme lucht recht omhoog stijgt. De hete gassen van een brandje doet de sprinkler(s) openen die zich recht boven de brand bevinden en het bluswerk begint dan op de juiste plaats en in het allereerste stadium van de brand. Wordt onderscheiden in installaties met een 1e-, 2e- of 3e-graadsbeveiliging. De beveiligingsgraad is bepalend voor de hoogte van de korting die op de brandpremie kan worden gegeven. Moet worden aangelegd volgens de richtlijnen van Bureau voor Sprinklerbeveiliging en halfjaarlijks op de goede werking worden gecontroleerd.~ Zie ook: Schadepreventie, Sprinklercertificaat.
Sprinklerlekkageverzekering: Verzekering tot dekking van schade aan gebouwen en/of inhoud door het lekken van of het onvoorzien uitstromen van water uit een sprinklerinstallatie. Wordt als regel zonder premieopslag meeverzekerd op de brandpolis indien de installatie is voorzien van een automatische doormeldinstallatie naar de brandweer of een permanent bezette meldcentrale.
Sproei-/spuitschade: In de land- en tuinbouwsector voorkomende schade door fouten bij het besproeien/bespuiten van gewassen. Ook al wordt daarbij gebruikgemaakt van landbouwtractoren, dit wordt niet beschouwd als een risico waar de WAM-verzekeraar voor moet opkomen, maar als een onder de aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven gedekte schade als het schade aan derden betreft. Voor schade �p de bewerkte akker zou de opzichtuitsluiting problemen kunnen opleveren. Vandaar dat voor loonsproeibedrijven een vrij v�rgaande dekking is ontworpen voor sproei-/spuitschade bij opdrachtgevers en/of derden.
SRCC: Strikes, riots, civil commotions
Staatsmolestverzekering: Door de staat verleende dekking tegen molestschaden. Is ontstaan uit gebrek aan normale dekkingsmogelijkheden tegen molest en de behoefte aan steun voor de noodzakelijke im- en export in tijd van oorlog. De meeste staten zijn hiertoe tijdens de oorlog 1914-1918 overgegaan en hebben deze in de oorlog 1939-1945 wederom op zich genomen. In Nederland werd in beide oorlogen de uitvoering van de staatsmolestverzekering door de staat opgedragen aan de firma R. Mees & Zoonen te Rotterdam en de firma Is. Franco Mendes (oorlog 1914-1918) en de firma Jan ter Meulen & Co. (oorlog 1939-1945), beide te Amsterdam. Krachtens de Zee- en Luchtvaartverzekeringswet 1939 stond in Nederland de mogelijkheid van dekking bij de staat alleen open t.a.v. schepen en hun lading. In de praktijk tekenden de niet-molestverzekeraars de posten, maar gaven deze dan geheel of voor een zeer groot deel in reassurantie af aan de staat; directe tekening door de staat kwam weinig voor.~ Zie ook: Molest.
Stability clause: Zie: Index clause.
Stamrecht: In hoofdzaak fiscaal begrip, waarmee men een recht op periodieke uitkeringen of verstrekkingen aanduidt, verkregen bijvoorbeeld bij overdracht van een bedrijf of praktijk. De overdrachtssom of een gedeelte daarvan wordt dan door de overdragende partij niet als som ineens ontvangen, maar in de vorm van periodieke uitkeringen; fiscaal zijn hieraan zekere voordelen verbonden. Teneinde de betaling van de bedongen uitkeringen zeker te stellen wordt een dergelijk stamrecht veelal ge�ffectueerd door een bij een levensverzekeringsmaatschappij gekochte lijfrente.
Statement: Zie: Average adjuster, Schaderekening.
Stellenclausule: Clausule waarbij de verzekeraar aanneemt bij verloren gaan van ��n van bij elkaar behorende stukken (bijvoorbeeld vazen) niet slechts de waarde van het verloren gegane stuk te vergoeden, maar tevens de waardevermindering die het overblijvende ondergaat door het geschonden zijn van het stel. Verzekeraars zijn soms bereid een dergelijke clausule in antiquiteitenverzekeringen of kunstvoorwerpenverzekeringen op te nemen. Soms echter treft men een stellenclausule aan die een geheel andere uitkomst geeft, namelijk dat bij verloren gaan van een deel slechts evenredige vergoeding plaatsvindt.~ Zie ook: Collectierisico, Kunstvoorwerpenverzekering.
Sterftetafel: Zie: Overlevingstafel.
Sterftewinst: Een van de winstbronnen van de levensverzekeraar. Treedt op als de waargenomen sterfte in de portefeuille in voor de verzekeraar gunstige zin afwijkt van de verwachte sterfte.~ Zie ook: Ondersterfte, Oversterfte.
Stichting Examens Financiële Dienstverlening: Instelling die zich bezighoudt met examinering, waaronder examinering voor een ingevolge de Wet financi�le dienstverlening vereist diploma.
Stichting Klachteninstituut Verzekeringen: Een op initiatief van het Verbond van Verzekeraars, de Consumentenbond en de tussenpersonenorganisaties NBVA en NVA op gerichte geschilleninstantie, waar consumenten terecht kunnen als zij een klacht hebben over een aangesloten verzekeraar of verzekeringstussenpersoon. ~ Zie ook: Geschilleninstantie, Ombudsman Verzekeringen, Raad van Toezicht op het Schadeverzekeringsbedrijf.
Stichting Kwaliteitsborging Preventie: De door het Verbond van Verzekeraars, het Bureau Co�rdinatie Experts (BCE) en de Ondernemersorganisatie Schoonmaak- en Bedrijfsdiensten (OSB) opgerichte Stichting Salvage heeft drie doelstellingen: (a) directe persoonlijke hulpverlening aan gedupeerden namens brandverzekeraars, (b) schadebeperking bij particuliere en bedrijfsmatige (brand)schaden en (c) zaakwaarneming namens gezamenlijke brandverzekeraars. De stichting beschikt over een netwerk van co�rdinatoren die op elk gewenst moment naar de plaats van een ramp kunnen worden geroepen door de alarmcentrale, om de salvagewerkzaamheden op te starten. De Salvageco�rdinator meldt zich bij de gedupeerde(n) en vertelt hen wat hij komt doen. Zo mogelijk in samenspraak met de verzekeringstussenpersoon, indien deze eveneens snel ter plaatse is om zijn klant met raad en daad ter zijde te staan. Het gaat erom na een brand een stabiele situatie te bereiken. Het werk van Salvage eindigt zodra een stabiele schadesituatie is bereikt en de mensen zijn gerustgesteld. Iedere schade wordt direct aan de betrokken verzekeraar gemeld die daarmee snel inzicht krijgt in de situatie en kunnen ze beoordelen of verdere maatregelen noodzakelijk zijn. De kosten worden doorberekend aan de verzekeraar(s) die bij de schade is/zijn betrokken en, bij ontbreken daarvan tot een bepaald maximum, aan alle bij de stichting aangesloten verzekeraars.~ Zie ook: Salvage, Schadepreventie.
Stijgend pensioen: Pensioen, waarbij de ingegane uitkering met een vooraf bepaald percentage per jaar stijgt.~ Zie ook: Indexatie
Stijgingsclausule, Automatische -: Zie: Klimmende verzekering.
Stilzwijgende-continuatieclausule: Indien deze clausule is opgenomen in de verzekeringsvoorwaarden zal de overeenkomst van verzekering na afloop van de termijn waarvoor deze is aangegaan met dezelfde termijn worden verlengd, tenzij hetzij de verzekeraar hetzij de verzekeringnemer gebruik maakt van zijn recht van opzegging. Bij opzegging geldt een opzegtermijn van twee maanden. Is deze clausule niet opgenomen, dan eindigt de overeenkomst van verzekering na afloop van de termijn waarvoor deze werd aangegaan. ~ Zie ook: Doorlopende verzekering, Opzegtermijn, Opzegging.
Stoeprisico: Bij geldtransporten is een gevaarlijk moment het overbrengen van de geldswaarden vanuit het vervoermiddel waarmee het geld wordt vervoerd tot in het gebouw (bijvoorbeeld van bank of bedrijf) of omgekeerd. Men noemt dit wel het stoeprisico. Dit onderdeel van het transport valt onder de dekking van een geldtransport- of berovingsverzekering. Bij transporten van een grote hoeveelheid geld kan hiervoor eens speciale bewaking worden voorgeschreven.
Stop loss contract (aggregate stop loss reinsurance): Een vorm van excess of loss-herverzekering, die de cedent beschermt tegen een schadelast, die gedurende een bepaalde periode (meestal twaalf maanden) een bepaald bedrag overschrijdt. Bedoeld bedrag wordt ofwel uitgedrukt in een absoluut bedrag ofwel in een percentage van een andere maatstaf, meestal het betreffende premievolume gedurende dezelfde periode. Een dergelijke herverzekeringsovereenkomst staat ook bekend als stop loss ratio reinsurance of excess of loss ratio reinsurance.~ Zie ook: Cedent, Excess of loss-herverzekering.
Stormschadeverzekering: Verzekering tegen verlies van of schade aan een verzekerd object, hetzij direct hetzij indirect veroorzaakt door storm. De gebruikelijke stormschadecondities verstaan onder storm een windsnelheid van minstens 14 m per sec. Voor het ontstaan van een recht op schadevergoeding voor de verzekerde moet in Nederland in principe een dergelijke windsnelheid zijn waargenomen door het Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut of door een van zijn filialen gevestigd het dichtst bij het verzekerde object maar niet meer dan 10 km daarvan verwijderd; indien zich evenwel plaatselijke gevallen van hevige wind hebben voorgedaan, die buiten de waarneming van het KNMI of een filiaal daarvan zijn gebleven, kan door mededelingen van betrouwbare getuigen worden aangetoond dat ter plaatse storm woedde. Ook het feit dat meerdere gebouwen in de omgeving (maar eveneens binnen een kring van 10 km) stormschade hebben geleden, kan als bewijs dienen dat ter plaatse storm heeft gewoed.~ Zie ook: Beaufort, Schaal van -.
Strafrechtelijk verleden: Op grond van art. 7:928 lid 5 van het Burgerlijk Wetboek is de (kandidaat-)verzekeringnemer slechts verplicht feiten mee te delen omtrent zijn strafrechtelijk verleden of dat van derden voor zover (a) deze feiten zijn voorgevallen binnen de acht jaar die aan het sluiten van de overeenkomst van verzekering vooraf zijn gegaan en (b) de verzekeraar daarover uitdrukkelijk een vraag heeft gesteld (c) in niet voor misverstand vatbare termen.~ Zie ook: Mededelingsplicht.
Strike expenses insurance: Verzekering tot dekking van de extra kosten die voor de verzekerde ontstaan, indien de voor hem onderweg zijnde zaken ten gevolge van staking aldaar niet in de bestemmingshaven kunnen worden gelost en daarom in een andere haven worden gelost en vandaar per andere vervoersgelegenheid naar hun eindbestemming worden vervoerd. Deze kosten zijn niet verhaalbaar onder de verzekering van stakersmolest. Doorgaans geldt een maximale vergoeding van 20% van de op de zaken verzekerde som.~ Zie ook: Stakersmolest, Stakingsverzekering.
Strikes clauses: Engelse clausule waarmee het in beginsel uitgesloten stakersmolestrisico alsnog wordt meeverzekerd. In de institute cargo clauses heet de uitsluiting strikes exclusion clause. Meeverzekering geschiedt door de institute strikes clauses. Vertragingsschade blijft uitgesloten.~ Zie ook: Institute cargo clauses, Stakersmolest.
Structural condition warranty: Cascoverzekeraars eisen bij de acceptatie van cascoverzekeringen van zeeschepen van vijftien jaar en ouder en van bulkcarriers en tankschepen van twaalf jaar en ouder een grondige inspectie. De clausule laat zich vergelijken met de eis van P & I-clubs tot onderzoek naar de conditie van het schip (condition survey). Binnen een door de cascoverzekeraars vastgestelde tijdslimiet moeten deze oude(re) zeeschepen een uitgebreid onderzoek ondergaan door of onder toezicht van de Britse Salvage Association om voor acceptatie in aanmerking te kunnen komen. Het onderzoek omvat naast de normale condition survey een uitgebreide inspectie van onder meer ruimen en ballasttanks, �n ultrasone metingen van de meest kwetsbare delen van huid en spanten van het schip. Eventuele adviezen van de Salvage Association dienen binnen een gestelde termijn te worden opgevolgd, op straffe van het verval van verzekeringsdekking. Nederlandse verzekeraars volgen deze regeling.
Studentenpakket: Vorm van levensverzekering, die wordt gesloten op het leven van een ouder of verzorger van een kind. Verzekerd is een vaste rente van veelal vijf, zes of zeven jaar, die ingaat op de overeengekomen datum (doorgaans de achttiende verjaardag van het kind). De uitkeringen kunnen worden aangewend ter bestrijding van (een deel van) de kosten van studie of opleiding van het kind. De uitkeringen vinden plaats ongeacht of het kind nog in leven is. Bij overlijden van de verzekerde eindigt de verplichting tot verdere premiebetaling als de zogenaamde verzorgersclausule is opgenomen.~ Zie ook: Levensverzekering, Uitzetverzekering.
Stuiting van de verjaring: De verjaring van een rechtsvordering tegen de verzekeraar tot het doen van een uitkering verjaart ingevolge art. 7:942 lid 1 van het Burgerlijk Wetboek drie jaar nadat de uitkeringsgerechtigde met de opeisbaarheid daarvan bekend is geraakt. Deze verjaring kan op grond van art. 7:942 lid 2 BW worden gestuit door een schriftelijke mededeling, waarin aanspraak wordt gemaakt op de uitkering. Daags nadat de verzekeraar deze aanspraak heeft erkend �f bij aangetekende brief heeft afgewezen begint een nieuwe verjaringstermijn te lopen. Een eventuele afwijzing moet ondubbelzinnig zijn en daarbij moet de verzekeraar bovendien ondubbelzinnig wijzen op het feit dat de rechtsvordering dan verjaart door verloop van zes maanden.
Stuwadoorsaansprakelijkheidsverzekering: Aansprakelijkheidsverzekering voor een stuwadoor, d.w.z. iemand die zich belast met het vakkundig laden en lossen van schepen. Ook wel los- en laadpolis genoemd. Deze verzekering dekt de wettelijke - en veelal ook de contractuele aansprakelijkheid die een stuwadoor bij de uitoefening van zijn bedrijf kan lopen. Stuwadoors werken op de zogenaamde Stuwadoorscondities, die o.a. hun aansprakelijkheid regelen.~ Zie ook: Exoneratieclausules. Los- en laadpolis.
Subject to approval: Onder voorbehoud van goedkeuring (van verzekeringnemer of van verzekeraar). Wordt wel gemaakt als een makelaar een post sluit, maar nog niet weet of de klant wel akkoord zal gaan met premiestelling of voorwaarden. Een verzekeraar kan bijvoorbeeld een voorbehoud van gunstig inspectierapport maken.
Subject to placement: Onder voorbehoud dat de verzekering op de genoemde condities en tegen de geoffreerde premie geheel kan worden ondergebracht. Voorbehoud dat een makelaar somtijds maakt bij het uitbrengen van een premieofferte voor een verzekering.
Subrogatie: Indeplaatsstelling, opvolging in de rechten. Subrogatie geschiedt hetzij krachtens overeenkomst, hetzij uit kracht der wet. Zie hiervoor de artt. 6:150-154 van het Burgerlijk Wetboek. Met deze algemene regeling zijn verzekeraars niet geholpen. Daarom bevat art. 7:962 BW een subrogatieregeling voor schadeverzekeringen - dus niet voor sommenverzekeringen en evenmin voor herverzekeringen. Op grond van het eerste lid gaan vorderingen die de verzekerde ter zake van de door hem geleden schade op derden heeft bij wijze van subrogatie over op de verzekeraar. De verzekerde moet zich onthouden van gedragingen die afbreuk doen aan het recht van de verzekeraar tegenover die derden. Voorwaarde is dat de verzekeraar de betreffende schade - verplicht of onverplicht - vergoedt. Hij mag de vordering waarin hij is gesubrogeerd ook niet ten nadele van de recht op schadevergoeding van de verzekerde uitoefenen (art. 7:962 lid 2 BW). Het derde lid geeft een opsomming van personen tegen wie de verzekeraar het recht van subrogatie niet kan uitoefenen. Dit betreft mensen tot wie een verzekerde in een nauwe relatie staat: de verzekeringnemer, een medeverzekerde, de niet van tafel en bed geschieden echtgenoot of de geregistreerde partner, een andere levensgezel, bloedverwanten, een werknemer, de werkgever of een collega van de verzekerde. Deze uitzondering geldt overigens niet als er sprake is van bijzondere omstandigheden die ook voor de verzekerde zelf tot geheel of gedeeltelijk verlies van de uitkering zou hebben geleid. Let op, het gaat in art. 7:926 BW om subrogatie in vorderingsrechten. Wil de verzekeraar gesubrogeerd worden in het eigendomsrecht van de door de verzekerde verloren zaken waarvoor hij op grond van een overeenkomst van schadeverzekering een uitkering heeft gedaan, dan zal hij dit recht uitdrukkelijk moeten laten overdragen. Voor uitvoerders van sociale verzekeringswetten is het verhaalsrecht geregeld in de betreffende sociale verzekeringswetten respectievelijk de Verhaalswet Ongevallen Ambtenaren. Voor het Engelse zeeverzekeringsrecht, zie sect. 79 MIA. Engelse verzekeraars laten veelal een letter of subrogation tekenen door de verzekerde om op grond daarvan verhaal te kunnen nemen.~ Zie ook: Afstand van verhaalsrecht, Revindicatie.
Subsidiaire dekking: Verzekeringsdekking is alleen aanwezig in het geval een andere verzekering voor het betreffende schadegeval geen dekking biedt.~ Zie ook: Non contribution clause.
sub-standardrisico: Term, in het verzekeringsbedrijf gebruikt om een post aan te duiden die een meer dan normale kans op verwezenlijking van het onzekere voorval waartegen de verzekering dekking biedt, inhoudt, bijvoorbeeld ten gevolge van leeftijd, bestaande en bekende gebreken of andere, ongunstige, eigenschappen, schadeverloop in het verleden e.d.
Successie(recht)verzekering: Speciale vorm van overlijdensverzekering op het leven van de (toekomstige) erflater. Deze verzekering heeft ten doel bijvoorbeeld de minderjarige kinderen na overlijden van hun vader of de weduwe na overlijden van haar echtgenoot door de kapitaalsuitkering in staat te stellen het op de nalatenschap vallende successierecht te voldoen. Aangezien het successierecht pas acht maanden na het overlijden van de erflater verschuldigd is, komt de successieverzekering acht maanden na de overlijdensdatum tot uitkering; de premie is daardoor iets lager dan die van een gewone overlijdensverzekering.
Sue and labour charges: Kosten gemaakt op grond van de sue and labour clause.~ Zie ook: Sue and labour clause.
Supercontractuele aansprakelijkheid: Zie: Dienstenaansprakelijkheid, Productaansprakelijkheidsverzekering.
Suppletiepremie: Te betalen aanvullende premie in verband met bijverzekering, premieverhoging, dekkingsuitbreiding; vaak over deeltermijnen (pro rata temporis).
Surcharges, Combined marine -: Zie: Combined marine surcharges.
Surety bond: Zie: Bond.
Surveybureau: Zie: Classificatiebureau.
Surveyor: Schade-expert, speciaal in de zeeverzekeringssector.
Sweat water damage: Zaken in een scheepsruim kunnen door onvoldoende ventilatie beschadigd raken door water, zogenaamde zweetwater dat is gecondenseerd op de koude scheepshuid van het ruim. Dit is voor de zaken naar Nederlands recht een van buiten komend onheil, en dus gedekt. Naar Engels recht is dit geen peril of the seas. Dekking kan dan toch worden verkregen door een clausule op te nemen including damage by sweat water. Dit is niet nodig bij een all-risksdekking.
SWOV: Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid
Systeem vertrouwelijke mededelingen en malusregistratie: Registratie van meldingen door verzekeraars. Het systeem wordt bijgehouden door Stichting Centraal Informatie Systeem voor in Nederland werkzame verzekeringsmaatschappijen. De in het systeem opgenomen gegevens blijven vijf jaar staan. De registratie van personen met een maluspositie wordt na vijftien maanden ongedaan gemaakt. Verzekeraars raadplegen het systeem voordat zij overgaan tot het sluiten van een overeenkomst van verzekering. Het systeem valt onder de werkingssfeer van de Wet bescherming persoonsgegevens.~ Zie ook: Centraal Informatie Systeem.

Tacit renewal clause: Zie: Stilzwijgende-continuatieclausule.
Target risk: Gevaarsobject dat door de opeenhoping van grote waarden op een betrekkelijk klein oppervlak de kans in zich bergt tot een zeer grote schade te leiden.
Taxatie: Term welke in de verzekeringsbranche in twee�rlei betekenis wordt gebruikt: (a) begroting vooraf van de waarde van het gevaarsobject of de omvang van het te verzekeren belang, die in geval van schade door beide partijen als grondslag voor de schadeberekening wordt aanvaard (voortaxatie) en (b) begroting van de omvang van de schade n�dat zich een gevaar waartegen verzekerd is, heeft voorgedaan (schadetaxatie).~ Zie ook: Akte van taxatie, Getaxeerde polis, Rapport van schatting, Schadetaxatie, Taxatierapport, Vaste taxatie, Verzekerde som, Voortaxatie, Waarde.
TBA: Wet terugdringing beroep op arbeidsongeschiktheidsregelingen
TBA: To be advised, To be agreed
Technische reserves: Bij schadeverzekering gangbare term, waarmee premiereserve en schadereserve worden samengevat. Ook het transportverzekeringsfonds valt onder het begrip technische reserves. Er staan verplichtingen tegenover, in tegenstelling tot zogenaamde vrije reserves.~ Zie ook: Premiereserve, Schadereserve, Transportverzekeringsfonds.
Technische verzekeringen: Hieronder verstaat men verzekeringen die thuishoren in de sector machinebreukverzekering, dus ook de montageverzekering, de garantieverzekering, machinebreuk-bedrijfsschadeverzekering, computerverzekering e.d. Ook de CAR-verzekering wordt hiertoe wel gerekend. Ook voor de agrarische sector kennen we technische verzekeringen, bijvoorbeeld voor klimaatbeheersingapparatuur, krachtvoederdoseringsinstallaties, melkwinningsapparatuur en melkkoeltanks, bedrijfscomputers (administratie), procescomputers (besturing van apparatuur en processen), veecomputers (o.a. voor automatische dierherkenning).
Tekencommissie: De gedurende de looptijd van een verzekering aan een gevolmachtigd agent toekomende beloning voor de door hem te verrichten werkzaamheden in het kader van het sluiten van een overeenkomst van verzekering op naam en voor risico zijn volmachtgever. ~ Zie ook: Gevolmachtigd agent, Winstcommissie.
Tekenjaren, Administratie naar -: Term waarmee het systeem wordt aangeduid dat boeking van premie en schade niet geschiedt ten gunste respectievelijk ten laste van het lopende boekjaar, maar ten laste van het jaar waarin de verzekering is ingegaan c.q. geprolongeerd. Dit systeem vindt vooral toepassing in de transportbranche, omdat het daar - door de tijd die kan verstrijken voordat de schaden bekend zijn - niet goed mogelijk is een voldoende nauwkeurige schatting van het te verwachten schadeverloop te maken dat een schadereserve daarop kan worden gebaseerd. Bij deze wijze van administratie wordt het (teken)jaar eerst afgesloten als alle op dat jaar vallende premie en schade verwerkt is; de jaarrekening blijft dus enige jaren (doorgaans drie jaar) open. Zijn bij de afsluiting van het tekenjaar nog schaden niet afgewikkeld, dan dient op dat moment daarvoor een schadereserve te worden gevormd.~ Zie ook: Schadereserve, Transportverzekeringsfonds.
Tekortkoming, Toerekenbare -: Zie: Toerekenbare tekortkoming.
Televisieverzekering: Verzekering van een televisietoestel en eventueel de daarbijbehorende antenne tegen verlies of schade door enig van buiten komend onheil. In geval van brand- en explosieschade is deze eveneens gedekt als deze is veroorzaakt door eigen gebrek. De kosten van reparatie van opgetreden defecten, ook indien deze niet door een van buiten komend onheil zijn veroorzaakt, kunnen worden meeverzekerd; schade door slijtage wordt dan echter uitdrukkelijk van de dekking uitgesloten.
Tender-clausule: Verzekering van zaken welke tentoongesteld worden, zowel tijdens de heen- en terugreis, als tijdens het verblijf op de tentoonstelling. Kan ook omvatten de zogenaamde stand (na de opbouw ervan), standinventaris, folders, brochures e.d., alsmede geleende of gehuurde zaken en opruimingskosten. Wordt meestal door transportverzekeraars beschouwd als tot hun werkterrein te behoren.
Termination clause: In Engelse zeecascopolissen voorkomende bepaling dat de verzekering automatisch eindigt als het classificatiebureau van het schip verandert of als de classificatie zijn geldigheid verliest of wijzigt (behoudens een enkele uitzondering). Zo ook bij wijziging van eigenaar of vlag, nieuw beheer of requisitie. Pro-ratarestitutie van premie vindt wel plaats.
Termination of adventure clause: Maakt deel uit van de Institute cargo clauses en geeft een regeling voor het geval buiten de macht van de zakenbelanghebbende de verzekerde reis wordt be�indigd v��rdat de zaken de haven van bestemming hebben bereikt, bijvoorbeeld lossing in een andere haven ten gevolge van een staking. De dekking blijft dan doorlopen tot de zaken zijn verkocht en afgeleverd in de plaats waar de reis werd be�indigd of zijn doorgezonden naar de oorspronkelijke of daarvoor in de plaats gekomen bestemming. Wel met de beperking tot zestig dagen na die lossing, mits aan verzekeraars is kennisgegeven en eventueel extra premie is geregeld; bij doorverzending binnen die termijn herleeft de normale dekking.~ Zie ook: Institute cargo clauses
Termination, Automatic - of cover clause: Clausule bij de molestdekking voor zeeschepen volgens welke in bepaalde, in de clausule vermelde gevallen de molestdekking automatisch, dus zonder dat opzegging door verzekeraars behoeft plaats te vinden, een einde neemt (zoals bijvoorbeeld het uitbreken van een oorlog tussen een of meer van de grote wereldmachten).
Terrorisme: Een op 2 november 1981 ter griffie van de Arrondissementsrechtbank in Den Haag gedeponeerd molestbegrip: gewelddadige handelingen die worden begaan door een organisatie om indruk te maken op de bevolking en om een klimaat van onzekerheid te scheppen.In het door de Nederlandse Herverzekeringsmaatschappij voor Terrorismeschaden N.V. gehanteerde clausuleblad wordt terrorisme als volgt omschreven: Gewelddadige handelingen en/of gedragingen - begaan buiten het kader van een van de zes in artikel 64 lid 2 van de Wet toezicht verzekeringsbedrijf 1993 genoemde vormen van molest - in de vorm van een aanslag of een reeks van in tijd en oogmerk met elkaar samenhangende aanslagen als gevolg waarvan letsel en/of aantasting van de gezondheid, al dan niet de dood tengevolge hebbend,en/of schade aan zaken ontstaat dan wel anderszins economische belangen worden aangetast, waarbij aannemelijk is dat deze aanslag of reeks - al dan niet in enig organisatorisch verband - is beraamd en/of uitgevoerd met het oogmerk om bepaalde politieke en/of religieuzeen/of ideologische doelen te verwezenlijken.
Thuisrisico: Zie: Overnachtingsrisico.
Tijdelijk vastpolis: Milieuschadeverzekering voor bedrijven (bijvoorbeeld installatiebedrijven) die projectmatig werkzaamheden uitvoeren op locaties bij derden. De werklocatie alsmede de periode gedurende welke verzekerde de werkzaamheden zal gaan uitvoeren worden in de polis genoemd.
Tijdelijke oudedagslijfrente: Lijfrente die ingaat op de pensioendatum (uiterlijk 70 jaar) en ten minste vijf jaar dient uit te keren. Het bedrag van de lijfrente is gemaximeerd.
Tijding: Bij goederentransportverzekering en bij reisverzekering van een schip gebruikte term. De verzekerde is verplicht de laatste tijding welke hij omtrent het verzekerde ontvangen heeft, aan de verzekeraar mede te delen; deze kan betrekking hebben op de vertrekdatum, maar ook op berichten over brand aan boord, aanvaring of machineschade. ~ Zie ook: Goede en kwade tijding.
Tijdingloosheid: Term, gebruikt bij goederentransport- en schepencascoverzekering. Indien binnen een bepaalde tijd geen bericht van een schip binnenkomt, wordt het als totaal verloren beschouwd en wordt de daardoor geleden schade door de verzekeraars vergoed. In Engeland noemt men gevallen van tijdingloosheid missing ship cases (sect. 58 MIA); de rechter oordeelt naar de omstandigheden van het geval of verlies door een zeegevaar of door een molestgevaar het meest voor de hand ligt.
Tijdsevenredige aanspraak bij ontslag: De Pensioen- en spaarfondsenwet eist dat bij tussentijdse dienstverlating een tijdsevenredig pensioen wordt meegegeven. Tijdsevenredig is de totale pensioenaanspraak, verminderd met de aanspraak die betrekking heeft op de periode van de ontslagdatum tot de pensioendatum.
Tijdverlet: Een aangevaren schip krijgt meestal te maken met bedrijfsschade, als tijdverlies, winstderving, stilligschade e.d. Dergelijke schade als gevolg van materi�le schade tracht men te verhalen op een eventueel schuldige wederpartij.
Tijdverzekering: Term, voornamelijk gebruikt in de transportverzekeringsbranche. Men verstaat daaronder een goederen-, casco- of andere verzekering, welke gedurende een bepaalde periode (meestal zes of twaalf maanden) van kracht is, ongeacht het aantal afzonderlijke zendingen dat plaatsvindt of het aantal reizen dat gemaakt wordt. De uitgebreidste vorm is dat men gedurende die tijd overal verzekerd is. Meestal worden zekere gebieden of wateren uitgesloten; komen het verzekerde schip of de verzekerde zaken toch in die uitgesloten gebieden, dan is de verzekering daar niet van kracht. In het Nederlandse verzekeringsrecht maakt het niet uit of een verzekering een tijdverzekering of reisverzekering is, in het Engelse recht wel: zie sect. 25 en 39 MIA.~ Zie ook: Reisverzekering.
Time table insurance: Verzekering van het financi�le nadeel dat de werf lijdt, indien door een in de polis genoemde oorzaak de datum van oplevering van een schip en/of andere constructie wordt overschreden.
TLO: Total loss only
To follow clause: Deze clausule, ook wel volgclausule genaamd, opgenomen in een polis waarin vele verzekeraars participeren, regelt dat de beslissingen van de zogenaamde bovenstaande verzekeraar(s) (de zogenaamde leading underwriters) door de overige verzekeraars gevolgd zullen worden. Dit geldt soms zowel met betrekking tot bepaling van wijzigingen als ten aanzien van erkenning van schaden. Als deze clausule alleen voor schadeafhandeling beoogd wordt, zal zulks duidelijk gestipuleerd dienen te worden.
To please the broker: Uitdrukking die wordt gebruikt door verzekeraars om bij acceptatie van een verzekering die men liever niet wenst of bij het goedkeuren van een schade die twijfelpunten bevat, toch in te stemmen teneinde de makelaar te gerieven in zijn positie tegenover diens klant.
Toeleveringsrisico: Zie: Bedrijfsschadeverzekering.
Toerekenbare tekortkoming: Een wanprestatie, d.w.z. een schending van een verbintenis op een zodanige wijze, dat deze degene die tot een prestatie verplicht is (de schuldenaar) valt toe te rekenen. Op grond van art. 6:75 lid 1 van het Burgerlijk Wetboek is de schuldenaar verplicht om de schade die de schuldeiser door de tekortkoming lijdt te vergoeden, tenzij de tekortkoming de schuldenaar niet kan worden toegerekend. Een tekortkoming kan de schuldenaar niet worden toegerekend, indien zij niet is te wijten aan zijn schuld, noch krachtens wet, rechtshandeling of in het verkeer geldende opvattingen voor zijn rekening komt (art. 6:75 BW).
Toeslagenwet: De Toeslagenwet verleent toeslagen tot het relevante sociale minimum aan bepaalde uitkeringsgerechtigden. Recht op een eventuele toeslag hebben degenen die op grond van de verplichte verzekering recht hebben op een loondervingsuitkering op grond van de Ziektewet, de Werkeloosheidswet, de Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering, de Wet arbeidsongeschikheidsverzekering zelfstandigen, de Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten of op een aanvulling op loondoorbetaling bij ziekte. De Toeslagenwet wordt uitgevoerd door het UWV. Vanaf 1 januari 2006 bestaan er drie nieuwe toeslagen: de zorgtoeslag, de huurtoeslag (huursubsidie) en de kinderopvangtoeslag (tegemoetkoming kinderopvang). Deze toeslagen hebben niets te maken met de Toeslagenwet, de uitvoering ervan berust bij de Belastingdienst.
Toezicht, Gedrags-: Zie: Gedragstoezicht.
Toezicht, Prudentieel -: Zie: Prudentieel toezicht.
Toezichthouder: De Autoriteit Financi�le Markten is belast met het toezicht op de naleving van de Wet financi�le dienstverlening, wat neerkomt op het gedragstoezicht op verzekeraars en verzekeringstussenpersonen. Het prudentieel toezicht is in handen van De Nederlandsche Bank. Het toezicht op de uitvoering van de Zorverzekeringswet wordt uitgeoefend door de Zorgautoriteit.~ Zie ook: Gedragstoezicht, Prudentieel toezicht.
Tontine: Overlevingskas uit oude tijden. Bij de vorming van de kas stortten de deelnemers een bepaalde som gelds in de kas, welke aan de organisator van de kas verviel. De overeengekomen rente over de totaalsom werd jaarlijks over de dan in leven zijnde deelnemers verdeeld, zodat het bedrag van de te ontvangen rente per overlevende deelnemer toenam naarmate er meer deelnemers overleden. De naam is ontleend aan Lorenzo Tonti, die dit stelsel ontwierp als middel tot dekking van de kapitaalbehoefte van de toenmalige Franse overheid. Later werd het ook door particuliere instellingen gebruikt.~ Zie ook: Spaarkas.
Toonderpolis: De door de verzekeraar af te geven polis hoeft niet op naam te zijn gesteld, hij kan ook een polis aan toonder of aan order afgeven. Zie hiervoor art. 7:932 lid 3 van het Burgerlijk Wetboek. Een dergelijke polis is gemakkelijk overdraagbaar. Overigens worden in de praktijk van de goederentransportverzekering polissen op naam veelal door middel van endossement in blanco overgedragen, waardoor deze min of meer worden behandeld als toonderpolissen. Bij verzekeringen waarvoor een toonderpolis is afgegeven geldt de houder van de polis als verzekerde. Voorwaarde is dat het verzekerde belang bij de houder berust (art. 7:949 BW).~ Zie ook: Polis, Verzekerd belang.
Totaal-verliesverzekering: Verzekering, die uitsluitend dekking geeft indien het gevaarsobject door een gevaar waartegen de polis verzekert, geheel verloren gaat. Komt voornamelijk in de zeeschepencascoverzekering voor. Bij verzekering naar Nederlands recht wordt veelal overeengekomen dat afkeuring met totaal verlies zal worden gelijkgesteld. Onherstelbare beschadiging wordt in de praktijk ook wel, economisch, als totaal verlies ondervonden, maar verzekeringstechnisch is er dan sprake van beschadigdheid (tot 100% toe).~ Zie ook: Abandonnement, Afkeuring, Disbursements, Total loss only.
Total loss: Transportverzekeringsconditie, waarmee bij verzekering naar Engels recht wordt aangeduid dat uitsluitend door een verzekerd gevaar veroorzaakt totaal verlies voor rekening van de verzekeraar komt; een partial loss komt dus niet voor vergoeding in aanmerking (sect. 56 MIA). Totaal verlies doet zich alleen voor, indien het verzekerde gevaarsobject in zijn geheel totaal verloren gaat. Totaal verlies van een gedeelte ervan geldt niet als totaal verlies in de zin van het Engelse zeeverzekeringsrecht, tenzij de verzekering daarvan als afzonderlijke verzekering moet worden beschouwd; dit is onder meer het geval als voor het betreffende gedeelte een apart bedrag is verzekerd of als de verzekering deelbaar is, d.w.z. onderling geheel verschillende zaken omvat - bijvoorbeeld ��n bedrag verzekerd op kisten textiel en kisten ijzerwerk.~ Zie ook: Actual total loss, Arranged total loss, Constructive total loss, Partial loss.
TPND: Theft, pilferage, non delivery
Trade clauses: Speciale Institute clauses voor diverse producten, opgesteld in samenwerking met de verenigingen van handelaren in de betreffende branche. Zij wijken van de algemene Institute cargo clauses af, in hoofdzaak wat betreft de transit clause, de average clause en de increased value clause. De bekendste trade clauses zijn de coal clauses, corn trade clauses, frozen meat clauses, jute clauses, rubber clauses en Timber Trade Federation clauses.~ Zie ook: Institute clauses.
Transactie, Ongebruikelijke -: Zie: Ongebruikelijke transactie.
Transactie: In sommige gevallen kan ter voorkoming van een strafvervolging het Openbaar Ministerie de verdachte aanbieden een geldsom te betalen. Een verzekerde hoeft daar niet op in te gaan. Men noemt dit ook afkoop van strafvervolging. De aansprakelijkheidsverzekeraar van de verdachte kan zich er niet op beroepen in zijn belangen te zijn geschaad, omdat de verzekerde door de transactie wel aan te gaan, een veroordelend vonnis met de daaraan verbonden - nadelige - bewijsrechtelijke gevolgen voor de civielrechtelijke positie van de verzekerde tegenover de benadeelde derde kan voorkomen.
Transferverzekering: Verzekering ter dekking van het financi�le nadeel dat voor een exporteur ontstaat, wanneer hij geen of geen volledige betaling van de kooppenningen ontvangt als gevolg van een onvoorzien verbod tot het overmaken van gelden naar het buitenland, door de vreemde overheid uitgevaardigd. Doorgaans gesloten als onderdeel van een exportkredietverzekering.~ Zie ook: kredietverzekering.
Transit clause: Clausule, deel uitmakend van de Institute cargo clauses, die aangeeft op welk ogenblik het risico van de verzekeraar aanvangt en eindigt. De regelingen, vervat in de voordien gebruikelijke warehouse to warehouse en extented cover clauses, zijn grotendeels in de transit clause verwerkt; t.a.v. het ogenblik waarop het risico van de verzekeraar een einde neemt, bevat de clausule evenwel een nieuw element, doordat zij bepaalt dat het risico op een eerder moment dan dat van aflevering van de zaken aan pakhuis of opslagplaats van de ontvanger eindigt, en wel bij aflevering van de zaken aan een ander(e) pakhuis of opslagplaats, waar dan ook, door de ontvanger aangewezen voor: (a) opslag, anders dan normaal gedurende de reis, of (b) bestelling of distributie van de zaken. De bepaling dat het risico van de verzekeraar, indien dit niet reeds op een eerder tijdstip een einde heeft genomen, in ieder geval eindigt na afloop van zestig etmalen na lossing van de zaken uit het zeeschip is ook hier van toepassing.~ Zie ook: Extended cover clauses, Institute cargo clauses, Port delay clause, Warehouse to warehouse clause.
Transportbedrijfsschadeverzekering: Verzekering van bedrijfsschade ten gevolge van verlies of beschadiging van een in de polis genoemd gevaarsobject, veroorzaakt gedurende de verzekerde reis door een in de polis genoemd gevaar. Is voornamelijk van belang wanneer een bedrijf een nieuwe machine of installatie verwacht, die voor de productie of de uitbreiding daarvan essentieel is. De verzekering vergoedt de bedrijfsschade gedurende een overeengekomen aantal weken, die ontstaat door het achterblijven van de productie of omzet bij die welke behaald zou zijn indien het betreffende object tijdig bedrijfsvaardig zou zijn geweest. Zie: bedrijfsschadeverzekering.
Transportbrief: Dit is een vrachtbrief met daaraan gekoppeld een transportverzekering. De AVC 2002 schrijft voor dat de vervoerder verplicht is om, indien de afzender dit vraagt, bij de aanbieding van de te vervoeren zaken te zorgen voor een verzekering volgens de bij de algemene vervoercondities behorende algemene verzekeringsvoorwaarden. Die verzekering dekt schade en verlies door welke oorzaak ook, echter met enkele uitzonderingen zoals bijvoorbeeld eigen bederf, schuld van de afzender, breuk van breukgevoelige artikelen, levende have en molest. De vrachtbrief fungeert tevens als polis. Als de afzender of de ontvanger reeds een eigen verzekering heeft, bijvoorbeeld in de vorm van een pauschalpolis zal gewoonlijk de vraag naar een transportbrief uitblijven en wordt volstaan met een gewone vrachtbrief.~ Zie ook: Pauschalpolis, Vrachtbrief.
Transportverzekering: Oudtijds zeeverzekering geheten, waaronder verstaan werd de verzekering van de objecten die aan de gevaren van de zee werden blootgesteld. Met het opkomen van nieuwe transportmiddelen, die niet aan de gevaren van de zee, maar aan andersoortige gevaren blootstaan (zoals spoor, auto, vliegtuig) verkreeg de meer algemene benaming transportverzekering burgerrecht. Ook deze naam is niet geheel juist, want men begrijpt daaronder in het algemeen niet slechts de verzekering van het transport (over zee, over binnenwateren, te land of door de lucht) van zaken (w.o. inboedels en waarden), maar tevens de verzekering van eigendommen van opvarenden van schepen (met inbegrip van het verblijf aan boord), de verzekering van wasgoederen (met inbegrip van het verblijf in de wasserij), de verzekering van tentoonstellingszaken (met inbegrip van het verblijf op de tentoonstelling), de verzekering van reisbagage en monstercollecties; voorts wordt de verzekering van zee- en binnenschepen, baggermolens, drijvende en landkranen en ander werkmaterieel, zowel voor varen en/of werken en stilliggen als voor aanbouw en reparatie onder transportverzekering gerangschikt, evenals de verzekering van offshore-objecten en van rederijbelangen (uitrustingskosten, vracht, avarijpenningen, noodhavenkosten), alsmede de verzekering van reders-, vervoerders- en expediteursaansprakelijkheid.~ Zie ook: Binnenlandse transportverzekering, Buitenlandse transportverzekering.
Transportverzekeringsfonds: In de balans van de meeste verzekeringsmaatschappijen die transportverzekeringen accepteren voorkomende voorziening, welke samenhangt met het voor de transportverzekering gebruikelijke systeem van administratie naar tekenjaren. De grootte van de voorziening is in principe gelijk aan het saldo van geboekte premies enerzijds en geboekte schaden en kosten anderzijds van de per de balansdatum nog niet afgesloten tekenjaren. De voorziening kan groter zijn, bijvoorbeeld doordat zij tevens een schadereserve bevat terzake van afgesloten tekenjaren of doordat het schadeverloop van nog niet afgesloten tekenjaren extra toevoeging aan de voorziening noodzakelijk heeft gemaakt.~ Zie ook: Schadereserve, Tekenjaar.
Tropenrisico: Zie: Klimaatrisico.
Trouwdagverzekering: Dit is een vorm van evenementenverzekering. Bestaat veelal uit een onkostendekking en een dekking voor bruidskleding en geschenken. De onkostendekking vergoedt de financi�le schade indien een bruiloft buiten de wil van de verzekerden niet kan doorgaan, moet worden uitgesteld, afgebroken of (tijdelijk) onderbroken; eventueel ook de kosten van vervanging als oorspronkelijk gecontracteerde musici niet kunnen optreden (bijvoorbeeld door een verkeersongeval).~ Zie ook: Evenementenverzekering.
Tuinaanleg: Onder een uitgebreide gevarenverzekering voor woonhuizen/inboedels is meestal tuinaanleg meeverzekerd. De dekking hiervoor is beperkt tot de gevaren van brand, ontploffing, blikseminslag en aanrijding/aanvaring, terwijl het verzekerde bedrag gemaximeerd is bijvoorbeeld tot 10% van de op het gebouw/de inboedel verzekerde som.
Tussenpersoon: Een een art. 62 lid 1 van het Wetboek van Koophandel gedefinieerd begrip: degene die: (a) zijn bedrijf maakt van het verlenen van bemiddeling bij het tot stand brengen en het sluiten van overeenkomsten in opdracht en op naam van personen tot wie hij niet in een vaste dienstbetrekking staat, (b) beherend vennoot van een vennootschap of bestuurder van een rechtspersoon is die haar bedrijf maakt van het in onderdeel a genoemde handelingen, of (c) in arbeidsovereenkomst staande tot een persoon, vennootschap of rechtspersoon als bedoeld in dit artikel, namens zijn werkgever de in onderdeel a genoemde handelingen verricht. In civielrechtelijke zin is de kandidaat-verzekeringnemer de opdrachtgever van de tussenpersoon. De tussenpersoon is opdrachtnemer of, indien hij zich heeft verbonden voor zijn opdrachtgever rechtshandelingen te verrichten, lasthebber. Als zodanig geldt voor hem een zorgplicht: art. 7:401 van het Burgerlijk Wetboek gebiedt hem bij zijn werkzaamheden de zorg van een goed opdrachtnemer in acht te nemen. In publiekrechtelijke zin is de tussenpersoon een bemiddelaar zoals gedefinieerd in de Wet financiële dienstverlening. De in de Wfd opgenomen en in het Besluit financiële dienstverlening nader uitgewerkte, voor de bemiddelaar geldende zorgplichtbepalingen zijn derhalve op hem van toepassing. ~ Zie ook: Adviseur, Bemiddelaar, Civiel recht, Lasthebber, Opdrachtnemer, Publiekrecht, Verzekeringstussenpersoon. Zorgplicht.
TW: Toeslagenwet
Tweelingverzekering: Overeenkomst, krachtens welke de verzekeraar zich, tegen genot van premie, verbindt een bepaalde geldsom uit te keren wanneer in het gezin van de verzekerde een tweeling wordt geboren. De bedoeling van de verzekering is dat de verzekerde in de uitkering een tegemoetkoming vindt in de extra uitgaven die de tweeling met zich brengt. De verzekering kan uiteraard slechts worden gesloten, zolang het nog geheel onzeker is of het gezin al dan niet met een tweeling zal worden uitgebreid.
Twijfel- en arbitrageclausule: Nauwelijks nog gebruikte clausule. Deze regelt dat in geval van tijdingloosheid door middel van ��n arbitrage zal worden uitgemaakt of er sprake is van een molestschade dan wel van een schade door een gewoon zeegevaar.~ Zie ook: Tijdingloosheid.

U & O: Use & occupancy (insurance)
UGV: Uitgebreide gevarenverzekering
Uitbesteding, Regeling - uitbesteding verzekeraars: De door de Pensioen- & Verzekeringskamer vastgestelde Regeling uitbesteding verzekeraars (Ruv) vindt zijn oorsprong in de Wet toezicht verzekeringsbedrijf 1993, de Wet toezicht natura-uitvaartverzekeringsbedrijf en het Besluit integere bedrijfsvoering kredietinstellingen en verzekeraars. De Ruv kent als uitgangspunt dat een effectief toezicht door De Nederlandsche Bank op alle onderdelen van de processen bij de verzekeraar mogelijk moet blijven - ongeacht of deze al dan niet zijn uitbesteed. Voor de uitvoering van een aantal van de hem opgelegde verplichtingen is de verzekeraar afhankelijk van de dienstverlener aan wie hij werkzaamheden heeft uitbesteed (de uitvoerende organisatie). Nakoming van deze publiekrechtelijk opgelegde verplichtingen moet de verzekeraar secureren door middel van een met de uitvoerende organisatie te sluiten overeenkomst - dus langs civielrechtelijke weg. Art. 7 van de Regeling uitbesteding verzekeraars gebiedt de verzekeraar afspraken te maken met de uitvoerende organisatie en deze vast te leggen in een schriftelijke overeenkomst. Volmachtverlening wordt aangemerkt als uitbesteding. Het feit dat volmachtverlening wordt gelijkgesteld met uitbesteding betekent overigens niet dat gevolmachtigd agenten via een omweg onder het toezicht van De Nederlandsche Bank komen.~ Zie ook: Gevolmachtigd agent, Uitbesteding, Uitvoerende organisatie.
Uitbesteding: Een in de Regeling uitbesteding verzekeraars gedefinieerd begrip: het door andere entiteiten binnen de groep waartoe de verzekeraar behoort, of door andere onafhankelijke derden, op structurele basis laten leveren van diensten, zaken of faciliteiten die deel uitmaken van de met het leveren van de verzekeringsdienst samenhangende of daaraan ondersteuning verlenende bedrijfsprocessen, behoudens voor zover het betreft inkoop. Onder dit laatste moet in dit verband worden verstaan het laten leveren van diensten, zaken of faciliteiten door andere groepsentiteiten of door derden (a) zonder dat informatie over of in het bezit van de verzekeraar in de macht van de leverancier kan komen of (b) van gestandaardiseerde producten als marktinformatie of kantoorinventaris.~ Zie ook: Regeling uitbesteding verzekeraars, Uitvoerende organisatie.
Uitertonnen: De buitenste genummerde tonnen, die dienen ter aanduiding van een vaarwater op weg naar open zee. In pauschalpolissen en in polissen van pleziervaartuigenverzekering worden de uitertonnen wel genoemd ter begrenzing van het gebied waarbinnen de verzekering van kracht is.~ Zie ook: Vierkant.
Uitkering, Tot - gerechtigde: Op grond van art. 7:926 lid 2 van het Burgerlijk Wetboek moet onder de tot uitkering gerechtigde worden verstaan degene die in geval van verwezenlijking van het risico krachtens de verzekering recht heeft op uitkering of door aanvaarding van de aanwijzing recht op uitkering kan krijgen.
Uitkering: Tegenover de verplichting van de verzekeringnemer om premie te betalen staat de verplichting van de verzekeraar om een uitkering te doen. In beginsel is dat een uitkering in geld, maar op grond van art. 7:926 lid 1 van het Burgerlijk Wetboek kan het ook gaan om een prestatie anders dan in geld. Dat is het geval bij naturaverzekering. De uitkering bestaat dan bijvoorbeeld uit het verlenen van rechtsbijstand, het vervangen van een gebroken ruit of het verzorgen van een begrafenis of crematie.
Uitkeringstermijn: Zie: Run-off.
Uitlooprisico: Zie: Narisico.
Uitlotingsverzekering: Verzekering tegen het geldelijke nadeel dat ontstaat door uitloting van obligaties, die boven pari genoteerd staan.
Uitspannen: Een verzekeringnemer bewegen zijn lopende verzekeringsovereenkomst te be�indigen en een nieuwe verzekering bij een andere verzekeraar te sluiten. Een verwerpelijk geachte handelswijze. In de rechtspraak wordt uitspanning als onrechtmatig gekwalificeerd, als het uitspannen van de verzekeringnemer geschiedt met gebruikmaking van onware of onoorbare argumenten.
Uitvaartverzekering: Zie: Begrafenisverzekering.
Uitvoerende organisatie: Een in de Regeling Uitbesteding verzekeraars gedefinieerd begrip: de organisatie die op basis van uitbesteding werkzaamheden verricht voor een verzekeraar. Deze organisatie wordt ook wel insourcer of service provider genoemd. In de Regeling uitbesteding verzekeraars wordt het verlenen van volmacht als uitbesteding beschouwd.~ Zie ook: Gevolmachtigd agent, Regeling uitbesteding verzekeraars, Uitbesteding.
Uitvoeringsborgtocht: Zie: Bond.
Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen: Plat:In 2002 zijn alle toen bestaande uitvoeringsinstellingen (Gak, GUO, Cadans, SfB en USZO) opgegaan in het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen. De belangrijkste taken van het UWV zijn: (a) het recht op een WW- of WAO-uitkering beoordelen, (b) uitkeringen verstrekken en (c) (werkgevers)premies heffen en innen. Bovendien is het UWV verantwoordelijk voor de re�ntegratie van WW-gerechtigden en arbeidsgehandicapten als er geen werkgever verantwoordelijk is.
Uitvoeringsovereenkomst: Een in de Pensioenwet gedefinieerd begrip: de overeenkomst tussen een werkgever en een pensioenuitvoerder over de uitvoering van een of meer pensioenovereenkomsten.
Uitwateringsmerk: Zie: Deadweight (capacity).
Uitzetverzekering: Vorm van levensverzekering, gesloten op het leven van een ouder of verzorger van een kind, waarbij een kapitaal, uit te keren op de overeengekomen datum (bijvoorbeeld de 18e of 21e verjaardag van het kind), wordt verzekerd. De uitkering kan worden aangewend voor de aanschaffing van een huwelijksuitzet of voor andere bijzondere uitgaven. De uitkering vindt plaats ongeacht of het kind op de aangegeven datum nog in leven is. Bij overlijden van de verzekerde eindigt de verplichting tot verdere premiebetaling.~ Zie ook: Levensverzekering, Studieverzekering.
Umbrella-polis: Concernpolis. Ook wel: verzekering die wordt gesloten om lacunes in een verzekeringspakket te elimineren, in het bijzonder voor grote bedrijven met buitenlandse vestigingen, die zelf voor bepaalde verzekeringen zorg droegen, maar waarbij niet altijd de wenselijke uniformiteit en afstemming op andere polissen kon worden ge�ffectueerd.~ Zie ook: Concernpolis.
Underwriter: Engelse benaming, waaronder in ons land assuradeur wordt verstaan. Er is echter wel enig verschil tussen beide functies. De underwriter beperkt zich uitsluitend tot de beoordeling en acceptatie van posten, terwijl de Nederlandse assuradeur vaak ook andere werkzaamheden in het bedrijf verricht, bijvoorbeeld het beoordelen van schaderekeningen, behandelen van schadegevallen, soms tevens het bepalen van herverzekering en het beleggen van ontvangen premies, hetgeen in Engeland door andere personen in het bedrijf geschiedt. ~ Zie:Assuradeur.
Underwriting: Het accepteren van facultatieve dan wel obligatoire herverzekeringscontracten, zowel op proportionele en/of non-proportionele basis.
Unie van Assurantie-Tussenpersonen: Overkoepelend orgaan van de tussenpersonenorganisaties NVA en NBVA.
Universal-lifeverzekering: Komt voor in zeecascopolissen en is gebaseerd op de Marine Insurance Act: indien onder dezelfde polis een ongerepareerde parti�le schade wordt gevolgd door een totaal verlies, kan alleen dat totaal verlies worden geclaimd (ofschoon het toch twee verschillende gedekte evenementen betreft).
Up and down clause: Zie: Accres/decresclausule.
UPS: Underwriters pay stamp
U-rendement: Zie: Rentewinstkorting.
Use & occupancy (insurance): Amerikaanse benaming voor bedrijfsschadeverzekering.
UVAT: Unie van Assurantie-Tussenpersonen
UVW: Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen

v.o...% E.C.: Vrij onder...% Engelse condities
v.o.: Vrij onder
v.v....%: Vrij van ...% (eigen risico van ...%)
v.v.b.: Vrij van beschadigdheid
v.v.m.: Vrij van molest
Vaarbewijs: Ter bevordering van de veiligheid op het water zijn er vier soorten vaarbewijzen ingesteld. Een klein vaarbewijs is verplicht gesteld voor schippers die bedrijfsmatig varen met een boot kleiner dan twintig meter en voor pleziervaarders, met dien verstande dat geen vaarbewijs nodig is voor schepen kleiner dan vijftien meter en die niet sneller kunnen varen dan 20 km/u (tenzij het schip bedoeld is voor vervoer van meer dan twaalf personen). Voor andere schepen is een groot vaarbewijs nodig. De vaargrenzen kunnen beperkt of uitgebreid zijn. Minimumleeftijd voor het behalen van een vaarbewijs is achttien jaar.
Vakantie-auto(reparatie)verzekering: Deze verzekering vergoedt de kosten in verband met met name genoemde technische mankementen (anders dan slijtage of externe oorzaken, als aanrijding e.d.) van een auto, caravan of motorfiets, opgelopen in het buitenland. Het voertuig mag niet al te oud zijn en de dekking omvat een beperkt bedrag aan reparatiekosten, aan sleepkosten en aan extra reis- en verblijfkosten. De verzekeringsduur is uiteraard beperkt. Een reisverzekering bevat doorgaans een dekking voor vervangend vervoer respectievelijk repatri�ring bij het uitvallen van de auto waarmee wordt gereisd, ook kan de reisverzekering veelal worden uitgebreid met een tijdelijke cascodekking voor de auto.
Valorenverzekering: Waardeverzekering; Zie: geldswaardeverzekering.
Valse-sleutelclausule: Clausule in bepaalde inbraakpolissen, inhoudende dat met inbraak wordt gelijkgesteld het zich toegang verschaffen door de dief m.b.v. een valse sleutel. De Hoge Raad heeft eens uitgemaakt dat het met een gestolen bankpas en pincode geld halen uit een geldautomaat diefstal door middel van valse sleutel is. Inboedelpolissen dekken dit niet: een bankpas is geen betaalkaart of creditkaart in de zin van de geldclausule.~ Zie ook: Echte-sleutelclausule, Inbraakverzekering, Sleuteldiscipline.
Value in bond: Waarde in entrepot; waarde van zaken zonder accijns of rechten.
Valued policy: Polis waarin de waarde van het verzekerde, zoals deze tussen partijen is overeenkomen, is uitgedrukt. Zie: sect. 27 (2) Marine Insurance Act.~ Zie ook: Getaxeerde polis.
Vandalisme: Het opzettelijk plegen van vernielingen zonder aanwijsbaar nut. Indien dit risico wordt (mee)verzekerd, worden meestal beperkingen aan deze omschrijving toegevoegd, bijvoorbeeld dat de dader het gebouw waarin hij vernielingen heeft gepleegd wederrechtelijk moet zijn binnengedrongen. Vandalisme aan de buitenkant van een gebouw is gewoonlijk niet gedekt, behoudens diefstal van bijvoorbeeld koperen naamborden.
VAR: Stichting Vermiste Auto Register
Variabele lasten: Term die wordt gebruikt bij bedrijfsschadeverzekeringen. Men duidt hiermee die in een bedrijf voorkomende lasten (uitgaven) aan, die recht evenredig toe- of afnemen (vari�ren) met de bedrijfsdrukte en derhalve bij bedrijfsstilstand geheel of goeddeels wegvallen. In het algemeen vallen onder deze rubriek uitgaven voor brandstoffen, grondstoffen, stroomgebruik (voor zover geen vast recht), transportbenodigdheden zoals emballage, etiketten e.d., transportkosten e.d. De aanduiding wordt gebruikt als tegenstelling tot de lasten welke na een ramp wel doorgaan, de zogenaamde vaste lasten.~ Zie ook: Vaste lasten.
Variaverzekeringen: Algemene benaming voor een grote hoeveelheid vormen van verzekeringen, die niet onder brand- en brandbedrijfs-, transport- of levensverzekeringen kunnen worden gerangschikt. De grens tussen variaverzekeringen en de genoemde branches loopt niet bij alle verzekeraars gelijk: sommigen beschouwen bijvoorbeeld storm- en inbraakverzekeringen als behorende tot variaverzekeringen, anderen behandelen deze vormen van verzekering als onderdeel van de brandverzekeringsbranche. Voor variaverzekeringen bestaan nagenoeg geen gedeponeerde beurspolissen, wel hanteren makelaars wel eens hun eigen condities.~ Zie ook: Medische variaverzekering.
Vaste lasten: Term bij bedrijfsschadeverzekering gebruikt. Men duidt hiermee die in een bedrijf voorkomende lasten (uitgaven) aan, die niet recht evenredig met de bedrijfsdrukte toe- of afnemen en dus door het bedrijf ook na een ramp onverminderd moeten worden betaald of geboekt. Zij worden bij bedrijfsstagnatie door een in de polis genoemd gevaar onder de bedrijfsschadeverzekering vergoed indien en voor zover zij gedurende de overeengekomen termijn van schadevergoeding niet worden gedekt door de opbrengst van de bedrijfsprestaties.~ Zie ook: Variabele lasten.
Vaste rente: Periodieke uitkering van een bepaald bedrag gedurende een zekere termijn, onafhankelijk van het in leven zijn of de dood van enig persoon.
Vaste taxatie: Begroting van de waarde van het gevaarsobject of van de grootte van het verzekerde belang door ��n of meer deskundigen, welke begroting door beide partijen bij de verzekeringsovereenkomst als hen bindend wordt aanvaard. Deze begroting wordt neergelegd in een taxatierapport. In geval van schade geldt de getaxeerde waarde als de werkelijke waarde onmiddellijk voor het evenement. Zolang deze taxatie krachtens de polisbepalingen haar geldigheid heeft behouden, kan zij niet door een van de partijen worden aangevochten. Zie in dit verband art. 7:960 van het Burgerlijk Wetboek.~ Zie ook: Taxatie, Vaststellingsovereenkomst, Voortaxatie.
Vaste-termijnverzekering: Levensverzekering waarbij de verzekeraar het verzekerde kapitaal na een vooraf bepaald aantal jaren uitkeert, ongeacht of de verzekerde dan in leven is. De premie moet worden betaald gedurende het overeengekomen aantal jaren, maar bij (eerder) overlijden van de verzekerde houdt de verplichting tot premiebetaling op.
Vaststellingsovereenkomst: Een in art. 7:900 van het Burgerlijk Wetboek gedefinieerde overeenkomst. Hierbij binden partijen, ter be�indiging of ter voorkoming van onzekerheid of geschil omtrent hetgeen tussen hen rechtens geldt, zich aan een vaststelling daarvan, bestemd om ook te gelden voor zover zij van de tevoren bestaande rechtstoestand mocht afwijken. De vaststelling kan tot stand komen krachtens een beslissing van partijen gezamenlijk of krachtens een aan ��n van hen of aan een derde, bijvoorbeeld een deskundige, opgedragen beslissing. aldaar).~ Zie ook: Voortaxatie, Waarde.
Veemcondities: De veemcondities zijn algemene voorwaarden die regels bevatten voor de verhouding tussen het veem als bewaarnemer en de belanghebbende bij de opgeslagen zaken, die als bewaargever daarvoor een ceel ontvangt. Dat document is verhandelbaar. De Veemcondities Amsterdam-Rotterdam zijn op 1 maart 1994 gedeponeerd bij de Arrondissementsrechtbanken te Amsterdam en Rotterdam. ~ Zie ook: Ceel
Veempolis: Polis van brandverzekering, gesloten door een veem tot dekking van zaken van bewaargevers van wie het veem opdracht tot verzekering heeft ontvangen. Bij een koelveem dekt de verzekering doorgaans ook het koelschaderisico. Een veempolis is een (soms gedeponeerd) polisformulier met de tekst van de beurs-brandpolis, aangevuld met een aantal bijzondere voorwaarden. Indien een in een veem opgeslagen partij zaken onder de veempolis is verzekerd, wordt dit op de door het veem afgegeven ceel aangetekend; men spreekt dan van een verzekerde ceel of van een ceel met assurantie.~ Zie ook: Beurspolis, Ceel.
Veeverzekering: Verzekering tegen het geldelijk nadeel dat de verzekerde lijdt, indien zijn paarden, runderen of ander vee getroffen worden door ziekte of ongevallen - waaronder ook brand en bliksemslag in het open veld, voor zover niet verhaalbaar op een brandpolis - die de dood ten gevolge hebben of afmaking noodzakelijk maken. Deze vorm van verzekering geschiedt vooral op onderlinge basis. De verzekering kan doorgaans worden uitgebreid met een dekking voor de gevolgen van castratie en werpen, het dood geboren worden van bijvoorbeeld een veulen alsmede met het risico van binnenlands transport van de dieren. Voor dekhengsten bestaan speciale verzekeringen, waarbij ook verzekerd kan worden het blijvend onvermogen tot bevruchten. Het vervoer van en naar het buitenland wordt meestal op speciale verzekeringsvoorwaarden door transportverzekeraars verzekerd.~ Zie ook: Paardenziektekostenverzekering, Veulenverzekering.
Vektis: Vektis voorziet de zorgverzekeringsbranche als geheel en individuele zorgverzekeraars van o.a. statistische - en actuari�le informatie ter ondersteuning van beleidsprocessen. Ook levert het Vektis tariefbestanden, algemene adresbestanden en codestelsels.
Verandering van risico: Zie: Risicoverzwaring.
Verbeurdverklaring: Ontzetting, bij rechterlijk vonnis of administratief besluit, van de eigenaar uit de eigendom van een zaak t.b.v. de staat. Kan onder meer in oorlogstijd plaatsvinden (na inbeslagneming, opbrenging of aanhouding) met betrekking tot vijandelijke eigendom, zaken met vijandelijke bestemming of zaken welke contrabande zijn verklaard; soms vindt ook verbeurdverklaring van onzijdige particuliere eigendommen plaats. Voor zover geen vijandelijke eigendom, kan de prijsrechter voor verbeurdverklaarde schepen of zaken een vergoeding vaststellen.~ Zie ook: Aanhouding op last van hoger hand, Abandonnement, Inbeslagneming, Neming.
Verblijfsverzekering: Zie: Opslagverzekering.
Verbond van Verzekeraars: Belangenorganisatie voor in Nederland werkzame particuliere levens- en schade- en natura-uitvaartverzekeraars, opgericht ter behartiging van de gemeenschappelijke belangen en ter bevordering en instandhouding van de goede naam van het verzekeringsbedrijf in Nederland. Als lid kan toetreden elke hier te lande werkzame binnen- en buitenlandse verzekeraar.Het Verbond heeft een algemeen bestuur en vier specifieke sectorbesturen: Arbeidsvoorwaarden, Levensverzekering, Schadeverzekering (onder andere omvattende aansprakelijkheids-, brand-, motorrijtuig-, rechtsbijstand-, technische - en transportverzekeringen) en Zorgverzekering (arbeidsongeschiktheids- en zorgverzekeringen). De besluitvorming over sectorspecifieke onderwerpen geschiedt door de sector, die daartoe wordt ondersteund door verschillende permanente - of ad hoc commissies. Besluitvorming over sectoroverstijgende of algemene onderwerpen is voorbehouden aan het Verbondsbestuur.
Verbouwingsclausule: Clausule, gebruikt in brand- (en dikwijls ook in storm)polissen, waarin is vastgesteld dat de verzekerde de vrijheid heeft het pand waarop de verzekering betrekking heeft, te verbouwen, mits de aard van het bedrijf niet verandert. Bij opneming van deze clausule neemt de verzekeraar dus bij voorbaat het grotere risico dat hij door de verbouwingswerkzaamheden loopt.
Verbruggingsclausule: Ook wel overdekkingsclausule genoemd. Clausule gebruikt in de brandverzekering en van belang wanneer de totale verzekerde som in de polis in afzonderlijke posten is verdeeld; hierdoor wordt elke post als het ware een afzonderlijke verzekering. De clausule geeft de verzekerde het recht om, indien bij schade blijkt dat een of meer van deze posten een overschot aan dekking heeft (dus te hoog verzekerd was) en een of meer andere een tekort (onderverzekerd was), de overschotten over te schrijven (te verbruggen) naar de posten met een tekort. Er bestaan verschillende methoden om te bepalen hoeveel en naar welke posten verbrugd kan worden; zij leiden tot verschillende uitkomsten. De clausule heeft geen effect voor getaxeerde objecten, evenmin voor die welke op premier-risquebasis zijn verzekerd, zoals opruimingskosten. Verbrugging treffen we bij maatschappijpolissen gewoonlijk niet aan.
Verdrag van Warschau (1929): Zie: Vliegtuigverzekering.
Vergelijkingstermijn: Bij de brandbedrijfsschadeverzekering wordt na een gedekte bedrijfsstagnatie de omzet of productie die behaald is in de periode van stagnatie, vergeleken met die in de overeenkomstige periode in het aan de ramp voorafgaande jaar. Het verschil vormt het uitgangspunt voor de schadeloosstelling.~ Zie ook: Bedrijfsschadeverzekering.
Vergrijzingsreserve: Term gebruikt in de medische variaverzekering ter aanduiding van de voorziening die de verzekeraar behoort te maken in verband met het feit dat hij voor een doorlopende verzekering een vaste jaarpremie ontvangt, die is afgestemd op de leeftijd van de verzekerde bij de aanvang van de verzekering, terwijl het risico dat de verzekerde vormt, bij het ouder worden toeneemt. In vele gevallen vindt dit grotere risico zijn neerslag in een, naar leeftijd van de verzekerde bij de aanvang der verzekering, gedifferentieerd premietarief. Bij een gelijkblijvende jaarpremie ontvangt de verzekeraar in latere jaren dus een te lage premie, waarvoor hij een voorziening dient te maken. De vergrijzingsreserve wordt meestal gesteld op de contante waarde van het verschil tussen de premie die volgens de per de berekeningsdatum geldende leeftijd van de verzekerde nodig is en de polispremie.~ Zie ook: Contante waarde, Doorlopende verzekering.
Vergunningplicht: Op grond van art. 10 van de Wet financi�le dienstverlening is het verboden om in of vanuit Nederland een financi�le dienst te verlenen zonder te beschikken over een door de Autoriteit Financi�le Markten afgegeven vergunning.~ Zie ook: Financi�le dienst, Financi�le dienstverlener.
Verhaal: Terugvordering van de door de verzekeraar uitgekeerde schadeloosstelling van degene die verantwoordelijk is voor het ontstaan van de schade.~ Zie ook: Regresrecht.
Verhuiscondities: De verhuis- en meubeltransportondernemingen plegen algemene voorwaarden te hanteren, waarbij de aansprakelijkheid voor inboedelschaden is gelimiteerd. Niet direct waarneembare schade dient binnen dertig dagen na de verhuizing te worden gemeld. Voor de bewaarneming van verhuiszaken geldt een soortgelijke regeling, volgens welke de bewaarnemer aansprakelijk is, tenzij er sprake is van overmacht. De bewaarnemer is verplicht zijn aansprakelijkheid te verzekeren, zowel die voortvloeiend uit de Wet als die uit de Algemene Voorwaarden.~ Zie ook: Exoneratieclausules, Vervoerscondities, Vervoerdersaansprakelijkheidspolis.
Verhuurclausule: Clausule die wordt toegepast bij cascoverzekering van binnenvaartschepen, werkmateriaal en landmateriaal. Op grond van deze clausule kan de huurder in geval van verhuur van het verzekerde object dezelfde rechten aan de verzekering ontlenen als de verzekerde eigenaar. Verzekeraars doen door deze clausule afstand van hun eventuele regresrechten op de huurder.~ Zie ook: Regresrecht.
Verjaring, Stuiting van de -: Zie: Stuiting van de verjaring.
Verjaring: Zie: Schadevordering.
Verkeersrisico: Hieronder verstaat men het risico verbonden aan verkeersdeelneming. Voor het gemotoriseerde verkeer regelt de WAM dat een verzekering verplicht is voor verkeersschade aan derden (de zogenaamde WAM-verzekering). Het verkeersrisico is te onderscheiden van het zogenaamde werkrisico dat een rol speelt bij gemotoriseerd werkmateriaal (zoals heftrucks, bulldozers e.d.). Dit werkrisico pleegt ook gedekt te zijn onder een WAM-verzekering, evenals het zogenaamde bezitsrisico.~ Zie ook: Bezitsrisico, Werkrisico.
Verkeersschadeverzekering: Deze biedt dekking voor zaak- en letselschade (vaak incl. smartengeld) van een verzekeringnemer en zijn gezinsleden zo men als inzittende van een eigen auto, ongeacht schuldvraag, betrokken raakt bij een verkeersschade, of als inzittende van een andere auto (bijvoorbeeld bij carpoolen), bedrijfsauto c.q. huurauto. Ook als men als voetganger of fietser door een motorrijtuig wordt aangereden, dan wel als passagier van het openbaar vervoer gewond raakt.
Verkeersverzekering: Benaming voor een (in Nederland nog niet bestaande) wettelijk verplichte verzekering, te sluiten door de eigenaar van een motorrijtuig, waaronder degene die bij een verkeersongeval waarbij dat motorrijtuig betrokken is, schade heeft geleden, vergoeding kan vorderen, ongeacht schuld van hemzelf of anderen. De verzekering zal zonder meer opkomen voor personenschade van de eigenaar van het motorrijtuig zelf, de bestuurder, de passagiers alsmede van voetgangers en fietsers die door de aanrijding met de auto schade lijden. Voor blikschade bij aanrijding tussen twee motorrijtuigen zou dan een barema-systeem kunnen gelden.~ Zie ook: Barema-systeem, No-faultstelsel.
Verkoop van de verzekerde zaak: Zie: Eigensdomsovergang.
Verkoopwaarde: Zie: Het bedrag dat een zaak bij verkoop opbrengt of waarvoor deze kan worden geleverd.
Verlengingsprovisie: Zie: Provisie.
Verlichtings- en verwarmingsclausule: Bij brandverzekering gebruikte clausule, die beoogt de verzekerde een zekere vrijheid te geven met betrekking tot de wijze van verlichting en verwarming van de verzekerde opstal respectievelijk van de opstal waarin de verzekerde zaken zich bevinden. De verzekeraar doet hierin afstand van een beroep op een - eventueel gevaarlijke - wijze van verlichting of verwarming ter afwijzing van zijn gehoudenheid tot schadeloosstelling.
Verminderingsregel: Bepaling in de Nederlandse Beurs Brandpolis op grond waarvan, indien er meer dan ��n verzekering is en deze tezamen oververzekering opleveren, de verzekerde som van een beurspolis geacht wordt te zijn verminderd naar evenredigheid van het totale bedrag van de verzekeringen en de waarde van het verzekerde belang.~ Zie ook: Gemeenschapsclausule, Onderverzekering.
Vermissingsclausule: Zie: Misplacementclausule.
Vermoedelijke insolventie: Zie: Insolventie.
Vermogensschade: Iedere in geld meetbare aantasting van het vermogen. In de aansprakelijkheidsverzekering gebruikt men de term vermogensschade (soms zuivere vermogensschade) ook wel in beperktere zin: men bedoelt dan die in geld meetbare aantasting van het vermogen, die buiten samenhang met verlies of beschadiging van stoffelijke objecten (zaakschade) of lichamelijk letsel dan wel benadeling van de gezondheid van een mens (personenschade) plaatsvindt - bijvoorbeeld oneerlijke concurrentie, inbreuk op octrooi, merken of auteursrecht e.d. Uiteraard leidt dit gebruik licht tot begripsverwarring. Zuivere vermogensschade alleen is gewoonlijk niet gedekt onder een aansprakelijkheidsverzekering voor particulieren of een aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven, maar wel onder beroepsaansprakelijkheidsverzekeringen zoals de BAVAM-polis voor verzekeringstussenpersonen en vastgoedmakelaars.~ Zie ook: Beroepsaansprakelijkheid, Immateri�le schade, Smartengeld.
Verpakkingsschade: Verpakking vormt een onderdeel van de voor transportschade verzekerde zaken. Soms is er alleen schade aan verpakkingsmateriaal zoals dozen en kisten of daarop aangebrachte etiketten zonder dat de inhoud te lijden had. Veelal wordt geregeld dat kosten van overpakken en opnieuw etiketteren onder de dekking valt. Als dit duurder uitvalt dan de waardevermindering of als herstel niet mogelijk is, vergoedt de verzekeraar de waardevermindering.
Verpanding (van een levensverzekering): Inpandgeving door de verzekeringnemer van zijn rechten uit een overeenkomst van levensverzekering. Verpanding is een van de beschikkingsrechten van de verzekeringnemer. Zij is gebruikelijk indien de uitkering uit de levensverzekering moet worden aangewend voor het aflossen van een hypothecaire geldlening. Hiertoe wordt een pandakte opgemaakt en de verzekeraar moet van de verpanding in kennis worden gesteld; vervolgens wordt de verpanding op de polis aangetekend. Na verpanding kan de verzekeringnemer zijn rechten uit de verzekering slechts uitoefenen met medewerking van de pandhouder. Teneinde zich, indien de polis tot uitkering komt, uit de uitkering te kunnen voldoen, zal de schuldeiser zich als begunstigde moeten laten aanwijzen; doet de schuldeiser dit niet, dan geschiedt de uitkering aan degene die reeds eerder als begunstigde was aangewezen.~ Zie ook: Akte, Begunstigde, Beschikkingsrechten, Levensverzekering.
Verpandingsclausule: Clausule in gebruik bij de brandverzekering tot regeling van de rechten van degene aan wie de verzekerde roerende zaken tot zekerheid van zijn vordering op de verzekerde verpand zijn. Houdt meestal in dat de verzekeraar op zich neemt eventuele door hem aan de verzekerde verschuldigde schadepenningen aan de schuldeiser te zullen uitbetalen.
Verplaatsingsclausule: Clausule in gebruik bij de brandverzekering voor machines. Zij geeft de verzekerde de vrijheid de verzekerde machines te verplaatsen binnen zijn bedrijf, zonder daarvan steeds aan de verzekeraar kennis te hoeven geven.
Verplichte aansprakelijkheidsverzekering: De aansprakelijkheidsverzekering die op grond van een wettelijke bepaling moet worden gesloten. Voorbeelden zijn de op grond van de Wet aansprakelijkheidsverzekering motorrijtuigen verplichte verzekering voor bezitters respectievelijk houders van een motorrijtuig, de op grond van de Flora- en faunawet verplichte verzekering voor jagers, de op grond van de Wet medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen verplichte verzekering en de op grond van de Wet financi�le dienstverlening verplichte beroepsaansprakelijkheidsverzekering voor (her)verzekeringsbemiddelaars.~ Zie ook: Bemiddelaar, Jagersverzekering, WAM-verzekering
Verrekening: De in art. 6:127 van het Burgerlijk Wetboek vastgelegde bevoegdheid van een schuldenaar om een vordering op zijn schuldeiser te verrekenen met zijn schuld jegens die schuldeiser. Op grond hiervan kan een verzekeraar de opeisbare premie en kosten verrekenen met de schadeuitkering die hij aan de betreffende verzekeringnemer moet doen. Voor de verrekening van premie met een schadeuitkering bevat art. 7:35 BW een regeling. Voorwaarde voor verrekening is dat het gaat om openstaande premie voor dezelfde verzekering en dat het geen verzekering aan order of aan toonder is. Bij aansprakelijkheidsverzekering is verrekening van schade, premie en kosten uitsluitend mogelijk als het om dezelfde verzekering gaat.~ Zie ook: Schadebetaling.
Verschil-in-conditiesverzekering: Als zaken zijn verzekerd onder een transportpolis en de belanghebbende een ruimere dekking prefereert, kan deze ter aanvulling een verzekering sluiten voor het meerdere - eventueel bij een andere verzekeraar. Ook wordt wel zonder meer de ruimere verzekering gesloten met overdracht van de rechten uit de minder ruime polis aan die verzekeraar. Deze vorm van bijverzekeren geschiedt ook bij CAR-verzekeringen.~ Zie ook: Meerdere-waardeverzekering.
Vertragingsclausule: Bij de transportverzekering van bederfelijke zaken gebruikte clausule op grond waarvan bederfschade ten laste van de verzekeraars komt indien de reis van het vervoermiddel, door materi�le beschadiging van het vervoermiddel als gevolg van een in de clausule genoemd evenement, ten minste gedurende de in de clausule genoemde tijdsduur is vertraagd.
Vertragingsschade: De transportverzekeraar vergoedt in beginsel geen schade met betrekking tot zaken die met vertraging ter bestemming arriveren. Indien wordt bewezen dat de vertraging veroorzaakt is door een verzekerde gebeurtenis waarbij tevens het vervoermiddel werd beschadigd, komen verlies van en materi�le schade aan de zaken voor vergoeding in aanmerking.
Vertrekkentarief: Zie: Glasverzekering.
Vervaldatum: Datum waarop een premietermijn moet worden betaald respectievelijk waarop een contract wordt be�indigd of continuatie ervan plaatsvindt.
Vervangingskostenclausule: Een in aansprakelijkheidsverzekeringen voor bedrijven voorkomende clausule op grond waarvan in geval van een toerekenbare tekortkoming de kosten verbonden aan vervanging, verbetering of herstel van het geleverde product respectievelijk het opnieuw verrichten van de overeengekomen dienst niet voor vergoeding in aanmerking komen. Dat betreft immers de primaire verbintenis van de verzekeringnemer en niet de gevolgschade van diens tekortkoming. De verzekeringnemer zal voor eigen rekening het betere product moeten leveren respectievelijk de dienst beter moeten verrichten. ~ Zie ook: Ondernemersrisico, Transactieschade.
Vervangingswaarde: Dit is een in art. 7:956 van het Burgerlijk Wetboek gedefinieerd begrip: het bedrag benodigd voor het verkrijgen van naar soort, kwaliteit, hoeveelheid, staat en ouderdom gelijkwaardige zaken
Vervoeradres: Zie: Vrachtbrief.
Vervoercondities: Samenstel van voorwaarden, waarin de wederzijdse rechten en verplichtingen van de vervoerder en de ladingbelanghebbende zijn neergelegd. Zij vormen een aanvulling op de wettelijke regeling van de vervoersovereenkomst (voor de zeevaart onder meer in de artt. 8:20-52, 8:370-496 van het Burgerlijk Wetboek, voor de binnenvaart in de artt. 8:890-961 BW, voor het wegvervoer in de artt. 8:1090-1138 BW) en houden in het algemeen een beperking van de volgens de wet bestaande aansprakelijkheid van de vervoerder in. De vervoercondities zijn van belang voor de goederentransportverzekeraar, omdat zij zijn mogelijkheden tot het vinden van regres op de vervoerder bepalen.~ Zie ook: Cabotageverzekering.
Vervoerdersaansprakelijkheidsverzekering: Verzekering die de krachtens wet of tractaat respectievelijk krachtens de vervoercondities op de vervoerder rustende aansprakelijkheid voor verlies van of schade aan door hem ten vervoer aangenomen zaken van derden dekt. Schade door vertraging in de aflevering, door het niet kunnen innen van het remboursement, schade aan dekzeilen en persoonlijke eigendommen van chauffeurs kan in beperkte mate worden meeverzekerd. Voor diefstal van lading geldt veelal een speciale clausule. Indien de vervoerder een van de verlader ontvangen opdracht tot verzekering van de zaken aanneemt, zal hij de zaken of onder een door hem voor dat doel gesloten contractverzekering declareren, of als losse post laten verzekeren. ~ Zie ook: Cabotage, Ladingdiefstallen wegtransport, Vervoercondities.
Vervoerdersovermacht: Een in art. 8:1098 lid 1 van het Burgerlijk Wetboek gedefinieerd begrip: de vervoerder is niet aansprakelijk voor schade ontstaan door een beschadiging, voor zover deze is veroorzaakt door een omstandigheid die een zorgvuldig vervoerder niet heeft kunnen vermijden en voor zover zulk een vervoerder de gevolgen daarvan niet heeft kunnen verhinderen. De vervoerder moet de ter vervoer aangenomen zaken zonder vertraging afleveren en in de staat waarin deze zaken door hem in ontvangst zijn genomen. Doet hij dat niet, dan is er sprake van een toerekenbare tekortkoming en zal hij schadeplichtig zijn, tenzij hij vervoerdersovermacht bewijst.~ Zie ook: Toerekenbare tekortkoming.
Verwarmingsclausule: Zie: Verlichtings- en verwarmingsclausule.
Verzekerbaar belang: Elk belang bij het behoud van een zaak is verzekerbaar, zo leert het in 1913 door de Hoge Raad gewezen aarbeienmandjes-arrest. De mogelijkheid dat men door een bepaalde onzekere gebeurtenis aantoonbare schade in zijn vermogen lijdt is dus een voldoende. Deze mogelijkheid kan hierin bestaan dat men tot een bepaalde zaak in een zodanige betrekking staat, dat verlies of beschadiging daarvan tot vermogensschade leidt: bijvoorbeeld als eigenaar, hypotheekhouder, pandhouder; zij kan ook bestaan in de gehoudenheid de schade die een ander door een bepaalde gebeurtenis heeft geleden, te vergoeden (wettelijke of contractuele aansprakelijkheid). Het verzekerd belang wordt ook wel voorwerp van verzekering genoemd. Omdat schadeverzekering uitsluitend mag strekken tot vergoeding van werkelijk geleden vermogensschade, is de aanwezigheid van een verzekerbaar belang een essentieel vereiste voor de geldigheid van een schadeverzekering. Bij sommenverzekering, waar het niet gaat om vergoeding van vermogensschade, wordt de eis van een verzekerbaar belang dan ook niet gesteld. De parlementaire geschiedenis leert dat het verzekerbaar belang nog niet aanwezig hoeft te zijn bij het aangaan van de overeenkomst van verzekering. Art. 7:946 lid 1 van het Burgerlijk Wetboek zegt dat de overeenkomst van verzekering allen de belangen van de verzekeringnemer dekt, tenzij anders is overeengekomen. Het tweede lid van dit artikel geeft een uitzondering op deze regel: als een verzekerde zaak als gevolg van een huwelijk of geregistreerd partnerschap komt te vallen, worden de partners voor hun belang als verzekerde aangemerkt.~ Zie ook: Gevaarsobject, Schadeverzekering, Sect. 4, 5 en 6 MIA, Sommenverzekering, Verzekerd belang, Voorwerp van verzekering.
Verzekerbare waarde: De waarde van een zaak die, met inachtneming van de wettelijke bepalingen, ten hoogste verzekerd kan worden. Voor de bepaling van deze waarde moet een objectieve maatstaf worden aangelegd; het subjectieve waardeoordeel van de verzekerde blijft hierbij buiten beschouwing. Verzekering van affectiewaarde is derhalve niet mogelijk.~ Zie ook: Affectiewaarde, Sect. 16 MIA.
Verzekerd belang: Het verzekerd belang wordt ook wel verzekerde interest genoemd. Het betreft het belang dat in concreto door een bepaalde verzekering wordt gedekt. Soms wordt dit met zoveel woorden in de polis omschreven, soms blijkt uit de gehele opzet van de polis welk belang de verzekering beoogt te dekken. Wenst men, in het laatste geval, een ander belang te verzekeren, dan zal dit uitdrukkelijk moeten worden aangegeven, bijvoorbeeld indien de polis duidelijk is opgezet tot dekking van eigenaarsbelang dient men, als het gaat om verzekering van bijvoorbeeld hypothecair belang of bruiklenersbelang, dit met zoveel woorden te vermelden. Indien het verzekerde belang niet in de polis is uitgedrukt, neemt de rechtspraak aan dat bedoeld is het belang te verzekeren, dat de verzekeringnemer als eigenaar had.Het verzekerd belang geldt als criterium voor: (a) de maximaal door de verzekeraar te verlenen schadevergoeding, (b) de vraag of de verzekerde som toereikend is om het belang ten volle te dekken, en (c) de vraag of een ander dan de met name genoemde verzekerde als opvolger in het verzekerd belang rechten aan de polis kan ontlenen.~ Zie ook: Eigendomsovergang, Toonderpolis, Verzekerbaar belang, Voorwerp van verzekering.
Verzekerd gevaar: Het in de polis omschreven risico dat bij verwezenlijking ervan voor de verzekeraar de verplichting tot uitkering doet ontstaan.
Verzekerd voorwerp: Zie: Verzekerde zaak.
Verzekerde som: Dit is een in art. 7:955 lid 1 van het Burgerlijk Wetboek gedefinieerd begrip: het hoogste bedrag van de schadevergoeding tot uitkering waarvan de verzekeraar als gevolg van eenzelfde voorval kan worden verplicht. Op grond van art. 7:959 lid 1 BW komen de bereddingskosten en de redelijke kosten tot het vaststellen van de schade eveneens ten laste van de verzekeraar, ook al zou met vergoeding van de schade plus deze kosten de verzekerde som worden overschreden. ~ Zie ook: Beredding, Onderverzekering.
Verzekerde waarde: De waarde van de verzekerde zaak, die men door de verzekering beoogde te dekken. Art. 7:956 van het Burgerlijk Wetboek bepaalt dat een gebouw naar zijn herbouwwaarde is verzekerd en dat andere zaken zijn verzekerd naar hun vervangingswaarde. Deze bepaling is van regelend recht, partijen kunnen er dus van afwijken.~ Zie ook: Getaxeerde polis, Herbouwwaarde, Vervangingswaarde. Open polis, So valued, Taxatie, Verzekerbare waarde, Voortaxatie, Waarde.
Verzekerde zaak: Het voor menselijke beheersing vatbare object dat als het verzekerde risico zich verwezenlijkt verloren kan gaan of beschadigd kan worden. Niet iedere verzekering kent een verzekerde zaak, voorbeelden van zulke verzekeringen zijn de aansprakelijkheidsverzekering en de regenverzekering. De verzekerde zaak wordt ook wel gevaarsobject of verzekerd voorwerp genoemd - dit laatste niet te verwarren met voorwerp van verzekering: verzekert een hypotheekhouder zich tegen brandschade met het oog op zijn hypothecaire belang bij een huis, dan is het huis het verzekerde voorwerp en zijn hypothecaire belang voorwerp van verzekering.
Verzekerde: Bij schadeverzekering wordt ingevolge art. 7:945 onder verzekerde verstaan: degene die in geval van door hem geleden schade krachtens de verzekering recht heeft op vergoeding of door aanvaarding van de aanwijzing recht op vergoeding kan krijgen. Bij sommenverzekering wordt als verzekerde aangemerkt: degene op wiens leven of gezondheid de verzekering betrekking heeft (art. 7:965 BW).~ Zie ook: Begunstigde, Uitkering (tot uitkering -), Verzekeringnemer.
Verzekering bij leven: Levensverzekering, waarbij de uitkering van het verzekerde kapitaal uitsluitend geschiedt indien de verzekerde op de in de polis genoemde (eind)datum in leven is. Overlijdt de verzekerde voor die datum, dan is de verzekering zonder meer vervallen; de betaalde premies verblijven dan aan de verzekeraar.
Verzekering: Een in art. 7:925 lid 1 van het Burgerlijk Wetboek gedefinieerd begrip: een overeenkomst waarbij de ene partij, de verzekeraar, zich tegen het genot van premie jegens haar wederpartij, de verzekeringnemer, verbindt tot het doen van een of meer uitkeringen, en bij het sluiten der overeenkomst voor partijen geen zekerheid bestaat, dat, wanneer of tot welk bedrag enige uitkering moet worden gedaan, of ook hoe lang de overeengekomen premiebetaling zal duren. Zij is hetzij schadeverzekering, hetzij sommenverzekering. Onder uitkering is begrepen een prestatie anders dan in geld zoals het leveren van een dienst of zaak. Volgens de definitie in art. 1:1 van het ontwerp van de Wet op het financieel toezicht is verzekering een levensverzekering, een natura-uitvaartverzekering of een schadeverzekering.~ Zie ook: Levensverzekering, Natura-uitvaartverzekering, Persoonsverzekering, Schadeverzekering, Sommenverzekering, Verzekeraar, Verzekeringnemer, Verzekeringsrecht.
Verzekeringsbedrijf: Het als bedrijf sluiten van overeenkomsten van verzekering voor eigen rekening, met inbegrip van het afwikkelen van deze overeenkomsten, ook al wordt daarmee niet beoogd het maken van winst.
Verzekeringsbedrog: Handelen met het opzet een verzekeraar te misleiden teneinde een verzekeraar hetzij te bewegen tot het sluiten van een overeenkomst verzekering, waartoe hij niet zou zijn overgegaan indien hij van de ware feiten kennis had gekregen, hetzij tot het doen van een uitkering, waartoe hij niet is gehouden. In de meeste polissen is een bepaling opgenomen, waarin de verzekeraar geheel van zijn plicht tot het doen van een uitkering wordt ontheven wanneer bedrog aan de zijde van de verzekerde plaatsheeft.~ Zie ook: Mededelingsplicht, Opzet tot misleiding.
Verzekeringsbemiddeling: Verzamelnaam voor de werkzaamheden van een verzekeringstussenpersoon, die erop gericht zijn verzekeringsovereenkomsten tot stand te brengen tussen zijn klant enerzijds en een verzekeraar anderzijds alsmede alle verdere diensten die hij in verband met tot stand gekomen verzekeringen daarna moet verrichten. ~ Zie ook: Bemiddelaar,, Bemiddelen, Makelaar, Tussenpersoon, Verzekeringstussenpersoon.
Verzekeringsbewijs: Een door de verzekeraar afgegeven document, dat de bestuurder van een niet-kentekenplichtig motorrijtuig op grond van art. 14 van de Wet aansprakelijkheidsverzekering motorrijtuigenn verplicht is bij zich te hebben ten bewijze van het feit dat de burgerrechtelijke aansprakelijkheid, waartoe het motorrijtuig aanleiding kan geven, in overeenstemming met de voorschriften van de WAM is verzekerd.~ Zie ook: Verzekeringsplaat.
Verzekeringsovereenkomst, Bewijs van de -: De door de verzekeraar afgegeven polis kan dienen als bewijs voor het bestaan van de overeenkomst van verzekering. Dit is niet het enige bewijsmiddel: de verzekeraar en de verzekeringnemer kunnen met alle andere middelen bewijs leveren van het bestaan en de inhoud van de overeenkomst van verzekering.~ Zie ook: Polis.
Verzekeringsovereenkomst: Zie: Verzekering.
Verzekeringsplaat: De door de verzekeraar bij het sluiten van een WA-bromfietsverzekering samen met het daarmee corresponderende verzekeringsbewijs te verstrekken metalen plaat waarop een letter-/cijfercombinatie is weergegeven. De plaat moet op de voorgeschreven plaats op de bromfiets worden aangebracht. De overheid stelt jaarlijks de kleur van de letters en cijfers vast.
Verzekeringsplicht: De wettelijk opgelegde verplichting tot het sluiten van een verzekering. Voorbeelden: Beroepsaansprakelijkheidsverzekering voor de bemiddelaar in verzekeringen, Jagersverzekering, WAM-verzekering.
Verzekeringsportefeuille: Zie: Portefeuille.
Verzekeringsrecht: In civielrechtelijke zin omvat het verzekeringsrecht het geheel van rechtsregels, die de onderlinge betrekkingen bepalen tussen enerzijds de verzekeraar en anderzijds de verzekeringnemer en/of de verzekerde. Sinds 1 januari 2006 zijn de op de overeenkomst van verzekering betrekking hebbende regels van dwingend recht en van regelend recht vastgelegd in het Burgerlijk Wetboek. Naast deze wettelijke regels wordt wat rechtens is bepaald door (a) wat partijen zijn overeengekomen in de verzekeringsovereenkomst, (b) het gebruik en (c) de jurisprudentie.Ook de publiekrechtelijke regelgeving met betrekking tot het gedragstoezicht en het prudentieel toezicht op financi�le dienstverleners iddelaarselgeving met betrekking tot het prudentieel toezicht ie. of ook hoe lang de overeengekomen premiebmet betrekking tot verzekeringen wordt wel tot het verzekeringsrecht gerekend. Door het van kracht worden van de Wet financi�le dienstverlening en nadien van de Wet op het financieel toezicht bestaan er geen exclusief voor de verzekeringsbranche geldende toezichtwetgeving meer, maar heeft deze betrekking op velerlei financi�le producten.~ Zie ook: Civiel recht, Jurisprudentie, Publiekrecht, Toezicht.
Verzekeringsreus: Een wat premieomvang betreft tot de grootste verzekeraars of verzekeringsgroepen behorende verzekeraar.~ Zie ook: Assugigant.
Verzekeringstussenpersoon: Een in de richtlijn Verzekeringsbemiddeling gedefinieerd begrip: de natuurlijke of rechtspersoon die, tegen vergoeding, toegang heeft tot het verzekeringsbemiddelingsbedrijf of het verzekeringsbemiddelingsbedrijf uitoefent. Bij de implementatie van de richtlijn in de Nederlandse wetgeving is dit begrip niet overgenomen. Waar de richtlijn een begrip hanteert waarmee de financi�le dienstverlener wordt aangeduid, gaat de Wet financi�le dienstverlening, waarin de bepalingen van de richtlijn zijn verwerkt, uit van de door hem verrichte financi�le diensten: adviseren en bemiddelen.~ Zie ook: Adviseren, Adviseur, Bemiddelaar, Bemiddelen.
Verzekeringswetenschap, Stichting -: De statutaire doelstelling van de Stichting Verzekeringswetenschap is het bevorderen - in de ruimste zin des woords - van de beoefening van de verzekeringswetenschap. De stichting heeft aan verschillende universiteiten in Nederland een leerstoel ingesteld en houdt deze in stand door de financiering ervan.
Verzorgersclausule: Bij bepaalde vormen van levensverzekering gebruikte clausule op grond waarvan bij overlijden van de gezinsverzorger de premiebetalingen worden voortgezet door de verzekeraar.
Verzuim- en nalatigheid- en verborgen-gebrekclausule: Bij binnenvaartcascoverzekering gebruikte clausule om de zorgvuldigheid te bevorderen. De clausule houdt in dat in geval van verborgen gebrek of verzuim respectievelijk nalatigheid van de eigenaar of de bemanning een extra aftrek van 10% wordt toegepast op de schade aan scheepsmotoren.
Verzwaring van risico: Zie Risicoverzwaring
Verzwijging: Zie: Mededelingsplicht.
Veulenverzekering: Speciale vorm van een paardenverzekering: verzekering van een nog niet geboren veulen, die blijft gelden tot eni